അഗ്നിപുരാണമ്

ദിവ്യാന്തരീക്ഷഭൌമാദ്യാ ദുഃസ്വപ്നാദ്യഭിചാരകാഃ । യച്ചാന്യദ്ദുരിതം കിഞ്ചിത്തത്സര്വ്വം ഹന്തി കേശവഃ ।। ൩൮൩.

ദൈവികം, ആകാശം, ഭൂമി എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങൾ, ദുർസ്വപ്നങ്ങൾ, മായാജാലം, മറ്റേതെങ്കിലും ദുർഭാഗ്യം — ഇതെല്ലാം കേശവൻ നശിപ്പിക്കും.

പഠതഃ ശ്രൃണ്വതഃ പുംസഃ പുസ്തകം യജതോ മഹത് । ആഗ്നേയം ശ്രീപുരാണം ഹി ഹേമന്തേ യഃ ശ്രൃണോതി വൈ ।। ൩൮൩.

ശീതകാലത്ത് അഗ്നിപുരാണം വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ പൂജിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന് വലിയ യാഗം നടത്തിയതുപോലെയുള്ള ഫലം ലഭിക്കും.

പ്രപൂജ്യ ഗന്ധപുഷ്പാദ്യൈരഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത് । ശിശിരേ പുണ്ഡരീകസ്യ വസന്തേ ചാശ്വമേധജമ് ।। ൩൮൩.

ഗന്ധവും പൂവുകളും ഉപയോഗിച്ച് പൂജിച്ചാൽ, ശീതകാലത്ത് അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലവും, തണുപ്പുകാലത്ത് പുണ്ഡരീകയാഗത്തിന്റെ ഫലവും, വസന്തത്തിൽ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും.

ഗ്രീഷ്മേ തു വാജപേയസ്യ രാജസൂയസ്യ വര്ഷതി । ഗോസഹസ്രസ്യ ശരദി ഫലം തത്പഠതോ ഹ്യൃതൌ ।। ൩൮൩.

വേനലിൽ വായപേയയാഗത്തിന്റെ ഫലവും, മഴക്കാലത്ത് രാജസൂയയാഗത്തിന്റെ ഫലവും, ശരത്കാലത്ത് ആയിരം പശു ദാനത്തിന്റെ ഫലവും, സമയാനുസൃതമായി പാരായണം ചെയ്താൽ ലഭിക്കും.

ആഗ്നേയം ഹി പുരാണം യോ ഭക്താഗ്രേ പഠതേ ഹരേഃ । സോഽര്ച്ചയേച്ച വസിഷ്ഠേഹ ജ്ഞാനയജ്ഞേന കേശവമ് ।। ൩൮൩.

ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഭക്തിയോടെ അഗ്നിപുരാണം വായിക്കുന്നവൻ, ഇവിടെ വസിഷ്ഠനെ ആരാധിക്കുകയും, കേശവനു ജ്ഞാനയാഗം അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

യസ്യാഗ്നേയപുരാണസ്യ പുസ്തകം തസ്യ വൈ ജയഃ । ലിഖിതം പൂജിതം ഗേഹേ ഭുക്തിര്മുക്തിഃ കരേഽസ്തി ഹി ।। ൩൮൩.

അഗ്നിപുരാണത്തിന്റെ പുസ്തകം വീട്ടിൽ എഴുതിയും പൂജിച്ചും സൂക്ഷിക്കുന്നവനു വിജയം ഉറപ്പാണ്; അനുഭവവും മോക്ഷവും അവന്റെ കൈവശം തന്നെയാണ്.

ഇതി കാലാഗ്നിരൂപേണ ഗീതം മേ ഹരിണാ പുരാ । ആഗ്നേയം ഹി പുരാണം വൈ ബ്രഹ്മവിദ്യാദ്വയാസ്പദമ് ൩൮൩.

കാലാഗ്നിരൂപത്തിൽ ഹരിയാൽ എനിക്ക് പാട്ടുപാടപ്പെട്ടത് ഇതാണ്; അഗ്നിപുരാണം ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരട്ടരൂപം ഉള്ളതായിരിക്കുന്നു.

വസിഷ്ഠ ഉവാച വ്യാസാഗ്നേയപുരാണം തേ രൂപം വിദ്യാദ്വയാത്മകം । കഥിതം ബ്രഹ്മണോ വിഷ്ണോരഗ്നിനാ കഥിതം യഥാ ।। ൩൮൩.

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: വ്യാസൻ രചിച്ച അഗ്നിപുരാണം ഇരട്ടരൂപമുള്ളതാണ്; അത് ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും പറഞ്ഞതുപോലെ അഗ്നി പ്രസ്താവിച്ചു.

സാര്ദ്ധം ദേവൈശ്ച ഭുനിഭിര്മഹ്യം സര്വ്വാര്ഥദര്ശകം । പുരാണമഗ്നിനാ ഗീതമാഗ്നേയം ബ്രഹ്മസമിമതം ।। ൩൮൩.

ദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും കൂടെ അഗ്നി എനിക്ക് പാടിക്കൊടുത്ത ഈ പുരാണം, എല്ലാം വ്യക്തമാക്കുന്നതും ജ്ഞാനികൾക്ക് ബ്രഹ്മത്തിനെ തുല്യമായതുമാണ്.

യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വ്യാസ ലിഖേദ്വാ ലേഖയേദപി । ശ്രാവയേത്പാഠയേദ്വാപി പൂജയേദ്ധാരയേദപി ।। ൩൮൩.

ആരും ഈ പുരാണം വായിച്ചാലും, കേട്ടാലും, എഴുതിയാലും, എഴുതിപ്പിച്ചാലും, മറ്റുള്ളവരെ വായിപ്പിച്ചാലും, പഠിപ്പിച്ചാലും, പൂജിച്ചാലും, സൂക്ഷിച്ചാലും—

സര്വ്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പ്രാപ്തകാമോ ദിവം വ്രജേത് । ലേഖയിത്വാ പുരാണം യോ ദദ്യാദ്വിപ്രേഭ്യ ഉത്തമം ।। ൩൮൩.

എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയായി, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും; പുരാണം എഴുതിച്ച് ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നവനും അതുപോലെയാണ്.

സ ബ്രഹ്മലോകമാപ്നോതി കുലാനാം ശതമുദ്ധരേത് । ഏകം ശ്ലോകം പഠേദ്യസ്തു പാപപങ്കാദ്വിമുച്യതേ ।। ൩൮൩.

ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുകയും, തന്റെ വംശത്തിലെ നൂറ് തലമുറകളെ ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു; ഒരാൾ ഒരു ശ്ലോകം പോലും വായിച്ചാൽ പാപത്തിന്റെ ചതുപ്പിൽ നിന്ന് മോചനം നേടും.

തസ്മാദ്വ്യാസ സദാ ശ്രാവ്യം ശിഷ്യഭ്യഃ സര്വദര്ശനം । ശുകാദ്യൈര്മുനിഭിഃ സാര്ദ്ധം ശ്രോതുകാമൈഃ പുരാണകം ।। ൩൮൩.

അതിനാൽ, വ്യാസാ, എല്ലാ ദർശനങ്ങളും വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഈ പുരാണം ശിഷ്യന്മാർക്ക് ശുകനും മറ്റു മുനിമാരുമായി ചേർന്ന് എപ്പോഴും കേൾക്കണം.

ആഗ്നേയം പഠിതം ധ്യാതം ശുഭം സ്യാദ് ഭുക്തിമുക്തിദം । അഗ്നയേ തു നമസ്തസ്മൈ യേന ഗീതം പുരാണകം ।। ൩൮൩.

ആഗ്നേയപുരാണം വായിക്കുകയും ധ്യാനിക്കുകയും ചെയ്താൽ അതു ശുഭവും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതുമാണ്; ഈ പുരാണം പാടിയ ആ അഗ്നിക്ക് നമസ്കാരം.

വ്യാസ ഉവാച വസിഷ്ഠേന പുരാ ഗീതം സൂതൈതത്തേ മയോദിതം । പരാവിദ്യാഽപരാവിദ്യാസ്വരൂപം പരമം പദമ് ।। ൩൮൩.

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പ് വസിഷ്ഠൻ പാടിയതാണിത്; സൂതാ, ഞാൻ നിനക്കിത് പറഞ്ഞുതരുന്നു. പരാവിദ്യയും അപരാവിദ്യയും, പരമപദവും ഇതിൽ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ആഗ്നയം ദുര്ലഭം രൂപം പ്രാപ്യതേ ഭാഗ്യസംയുതൈഃ । ധ്യായന്തോ ബ്രഹ്മ ചാഗ്നേയം പുരാണം ഹരിമാഗതാഃ ।। ൩൮൩.

ഭാഗ്യശാലികൾക്ക് മാത്രമേ ആഗ്നേയപുരാണത്തിന്റെ അത്യപൂർവമായ രൂപം ലഭിക്കൂ; ബ്രഹ്മവും ആഗ്നേയപുരാണവും ധ്യാനിച്ച മുനിമാർ ഹരിയെ പ്രാപിച്ചു.

വിദ്യാര്ഥിനസ്തഥാ വിദ്യാം രാജ്യം രാജ്യാര്ഥിനോ ഗതാഃ । അപുത്രാഃ പുത്രിണഃ സന്തി നാശ്രയാ ആശ്രയം ഗതാഃ ।। ൩൮൩.

വിദ്യയെ ആഗ്രഹിച്ചവർക്ക് വിദ്യ ലഭിച്ചു, രാജ്യം വേണവർക്കു രാജ്യം ലഭിച്ചു; മക്കളില്ലാത്തവർക്ക് മക്കൾ ഉണ്ടായി, ആശ്രയം ഇല്ലാത്തവർക്ക് ആശ്രയം ലഭിച്ചു.

സൌഭാഗ്യാര്ഥീ ച സൌഭാഗ്യം മോക്ഷം മോക്ഷാര്ഥിനോ ഗതാഃ । ലിഖന്തോ ലേഖയന്തശ്ച നിഷ്പാപാശ്ച ശ്രിയം ഗതാഃ ।। ൩൮൩.

സൗഭാഗ്യം ആഗ്രഹിച്ചവർക്ക് സൗഭാഗ്യം ലഭിച്ചു, മോക്ഷം വേണവർക്കു മോക്ഷം ലഭിച്ചു; എഴുതിയവരും എഴുതിച്ചതും പാപരഹിതരായി സമൃദ്ധി നേടി.

ശുകപൈലമുഖൈഃ സൂത ആഗ്നേയന്തു പുരാണകം । രൂപം ചിന്തയ യാതാസി ഭുക്തിം മുക്തിം ന സംശയഃ ൩൮൩.

ശുകൻ, പൈലൻ തുടങ്ങിയവർ ആഗ്നേയപുരാണത്തെ ധ്യാനിച്ച് പ്രാപിച്ചു; അതിന്റെ രൂപം ധ്യാനിച്ചാൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും ഉറപ്പായി ലഭിക്കും—സംശയം ഇല്ല.

സൂത ഉവാച വ്യാസപ്രസാദാദാഗ്നേയം പുരാണം ശ്രുതമാദരാത് ।। ൩൮൩.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: വ്യാസന്റെ കൃപയാൽ ആഗ്നേയപുരാണം ആദരപൂർവ്വം കേട്ടു.

ആഗ്നേയം ബ്രഹ്മരൂപം ഹി മുനയഃ ശൌനകാദയഃ । ഭവന്തോ നൈമിഷാരണ്യേ യജന്തോ ഹരിമീശ്വരം ।। ൩൮൩.

ശൗനകാദിമുനിമാർ ആഗ്നേയപുരാണത്തെ ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായി കരുതി, നൈമിശാരണ്യത്തിൽ ഹരിയേ ആരാധിച്ചു.

തിഷ്ഠന്തഃ ശ്രദ്ധയാ യുക്താസ്തസ്മാദ്വഃ സമുദീരിതമ് । അഗ്നിനാ പ്രോക്തമാഗ്നേയം പുരാണം വേദസമ്മിതം ।। ൩൮൩.

വിശ്വാസത്തോടെ നില്ക്കുമ്പോൾ, ഇതാണ് നിങ്ങൾക്കായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്; അഗ്നി പറഞ്ഞ ആഗ്നേയപുരാണം വേദത്തിനൊപ്പമാണ്.

ബ്രഹ്മവിദ്യാദ്വയോപേതം ഭുക്തിദം മുക്തിദം മഹത് । നാസ്മാത്പരതരഃ സാരോ നാസ്മാത്പരതരഃ സുഹൃത് ।। ൩൮൩.

അദ്വൈത ബ്രഹ്മവിദ്യയാൽ സമ്പന്നമായ ഇതു ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, അത്യുത്തമവുമാണ്; ഇതിനെക്കാൾ വലിയ സാരം അല്ലെങ്കിൽ സുഹൃത്ത് ഇല്ല.

നാസ്മാത്പരതരോ ഗ്രന്ഥോ നാസ്മാത്പരതരാ ഗതിഃ । നാസ്മാത്പരതരം ശാസ്ത്രം നാസ്മാത്പരതരാ ശ്രുതിഃ ।। ൩൮൩.

ഇതിനെക്കാൾ വലിയ ഗ്രന്ഥം ഇല്ല, ഇതിനെക്കാൾ ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗം ഇല്ല; ഇതിനെക്കാൾ ഉയർന്ന ശാസ്ത്രമോ ശ്രുതിയോ ഇല്ല.

നാസ്മാത്പരതരം ജ്ഞാനം നാസ്മാത്പരതരാ സ്മൃതിഃ । നാസ്മാത്പരോ ഹ്യാഗമോഽസ്തി നാസ്മാദ്വിദ്യാ പരാഽസ്തി ഹി ।। ൩൮൩.

ഇതിനെക്കാൾ വലിയ ജ്ഞാനം ഇല്ല, ഇതിനെക്കാൾ ഉന്നതമായ സ്മൃതിയും ഇല്ല; ഇതിനെക്കാൾ വലിയ ആഗമമോ വിദ്യയോ ഇല്ല.

നാസ്മാത്പരഃ സ്യാത്സിദ്ധാന്തോ നാസ്മാത്പരമമങ്ഗലമ് । നാസ്മാത്പരോഽസ്തി വേദാന്തഃ പുരാണം പരമന്ത്വിദം ।। ൩൮൩.

ഇതിനെക്കാൾ വലിയ സിദ്ധാന്തം ഇല്ല, ഇതിനെക്കാൾ വലിയ മംഗളം ഇല്ല; ഇതിനെക്കാൾ ഉന്നതമായ വേദാന്തം ഇല്ല—ഈ പുരാണം പരമോന്നതമാണ്.

നാസ്മാത്പരതരം ഭൂമൌ വിദ്യതേ വസ്തു ദുര്ലഭമ് । ആഗ്നേയേ ഹി പുരാണേഽസ്മിന് സര്വവിദ്യാഃ പ്രദര്ശിതാഃ ।। ൩൮൩.

ഭൂമിയിൽ ഇതിനെക്കാൾ അപൂർവമായ വസ്തു ഇല്ല; ഈ ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ എല്ലാ വിദ്യകളും വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

സര്വേ മത്സ്യാവതാരാദ്യാ ഗീതാ രാമായണന്ത്വിഹ । ഹരിവംശോ ഭാരതഞ്ച നവ സര്ഗാഃ പ്രദര്ശിതാഃ ।। ൩൮൩.

മത്സ്യാവതാരമുതൽ എല്ലാ അവതാരങ്ങളും, രാമായണം, ഹരിവംശം, മഹാഭാരതം, ഒപ്പം ഒമ്പത് സൃഷ്ടികളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആഗമോ വൈഷ്ണവോ ഗീതഃ പൂജാദീക്ഷാപ്രതിഷ്ഠയാ । പവിത്രാരോഹണാദീനി പ്രതിമാലക്ഷണാദികം ।। ൩൮൩.

വൈഷ്ണവാഗമം, പൂജ, ദീക്ഷ, പ്രതിഷ്ഠ, ശുദ്ധീകരണവും, പവിത്രാരോഹണം തുടങ്ങിയവയും, പ്രതിമയുടെ ലക്ഷണങ്ങളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.