അഗ്നിപുരാണമ്

സ്വാധ്യായേശ്വരപൂജാ ച ആസനം പദ്മകാദികം । പ്രാണായാമോ വായുജയഃ പ്രത്യാഹാരഃ സ്വനിഗ്രഹഃ ।। ൩൮൨.

സ്വാധ്യായം, ഈശ്വരപൂജ, പദ്മാസനം പോലുള്ള യോഗാസനങ്ങള്‍, പ്രാണായാമം എന്ന വാതുനിഗ്രഹം, പ്രത്യാഹാരം എന്ന സ്വനിയന്ത്രണം —

ശുഭേ ഹ്യേകത്ര വിഷയേ ചേതസോ യത് പ്രധാരണം । നിശ്ചലത്വാത്തു ധീമദ്ഭിര്ധാരണാ ദ്വിജ കഥ്യതേ ।। ൩൮൨.

ഒരു നല്ല വിഷയത്തില്‍ മനസ്സിനെ സ്ഥിരമായി ഏകാഗ്രമാക്കുന്നത് ധാരണയാണെന്ന് ജ്ഞാനികള്‍ പറയുന്നു, അതിന്റെ അചഞ്ചലത്വം കൊണ്ടാണ്.

പൌനഃപുന്യേന തത്രൈവ വിഷയേഷ്വേവ ധാരണാ । ധ്യാനം സ്മൃതം സമാധിസ്തു അഹം ബ്രഹ്മാത്മസംസ്ഥിതിഃ ।। ൩൮൨.

അത് അതേ വിഷയങ്ങളില്‍ വീണ്ടും വീണ്ടും ഏകാഗ്രമാകുന്നത് ധ്യാനമാണ്; 'ഞാന്‍ ബ്രഹ്മം' എന്ന അവസ്ഥയാണ് സമാധി എന്നു പറയുന്നു.

ഘടധ്വംസാദ്യഥാകാശമഭിന്നം നഭസാ ഭവേത് । മുക്തോ ജീവോ ബ്രഹ്മണൈവം സദ്‌ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മ വൈ ഭവേത് ।। ൩൮൨.

കുടം പൊട്ടുമ്പോള്‍ അകത്തുള്ള ആകാശം പുറത്തെ ആകാശവുമായി ഒന്നാകുന്നതുപോലെ, മോചിതനായ ജീവനും ബ്രഹ്മവുമായി ഒന്നാകുന്നു; അങ്ങനെ ബ്രഹ്മം മാത്രമേ യാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നുള്ളൂ.

ആത്മാനം മന്യതേ ബ്രഹ്മ ജീവോ ജ്ഞാനേന നാന്യഥാ । ജീവോ ഹ്യജ്ഞാനതത്കാര്യ്യമുക്തഃ സ്യാദജരാമരഃ ।। ൩൮൨.

ജീവന്‍ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ തന്നെ ബ്രഹ്മമാണെന്ന് അറിയുന്നു, വേറൊന്നുമല്ല; അജ്ഞാനവും അതിന്റെ ഫലങ്ങളും വിട്ടു, ജീവന്‍ ജരാമരണരഹിതനായി മരണമില്ലാത്തവനാകും.

അഗ്നിരുവാച വശിഷ്ഠ യമഗീതോക്താ പഠതാം ഭുക്തിമുക്തിദാ । ആത്യന്തികോ ലയഃ പ്രോക്തോ വേദാന്തബ്രഹ്മധീമയഃ ।। ൩൮൨.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: വശിഷ്ഠൻ പാടിയ ഈ സ്തോത്രം വായിക്കുന്നവർക്ക് ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. വേദാന്തത്തിലും ബ്രഹ്മധ്യാനത്തിലും ലയിക്കുന്നതാണു് പരമമായ ലയമെന്നു പറയുന്നു.

അഗ്നിരുവാച ആഗ്നേയം ബ്രഹ്മരൂപന്തേ പുരാണം കഥിതം മയാ । സപ്രപഞ്ചം നിഷ്പ്രപഞ്ചം വിദ്യാദ്വയമയം മഹത് ।। ൩൮൩.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ അഗ്നേയപുരാണം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു. ഇതിൽ പ്രപഞ്ചത്തോടുകൂടിയതും ഇല്ലാത്തതും, ഇരട്ടവിദ്യയും മഹത്വവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

ഋഗ്യജുഃസാമാശ്ചര്വാഖ്യാ വിദ്യാ വിഷ്ണുര്ജഗജ്ജനിഃ । ഛന്ദഃ ശിക്ഷാ വ്യാകരണം നിധണ്ടുജ്യോതിരാഖ്യകാഃ ।। ൩൮൩.

ഋക്, യജുർ, സാമ എന്നീ വിദ്യകളും, ചാർവാകം, ലോകസൃഷ്ടിയായ വിഷ്ണു, ഛന്ദസ്സു, ശിക്ഷ, വ്യാകരണം, നിധൻട്, ജ്യോതിഷം എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

നിരുക്തധര്മശാസ്ത്രാദി മീമാംസാന്യായവിസ്തരാഃ । ആയുര്വേദപുരാണാഖ്യാ ധനുര്ഗന്ധര്വവിസ്തരാഃ ।। ൩൮൩.

നിരുക്തം, ധർമ്മശാസ്ത്രം, മീമാംസയും ന്യായശാസ്ത്രവും, ആയുര്‍വേദം, പുരാണം, ധനുര്‍വേദം, ഗന്ധർവകലകൾ എന്നിവയും ഇതിലുണ്ട്.

വിദ്യാ സൈവാര്ഥസാസ്ത്രാഖ്യാ വേദാന്താഽന്യാ ഹരിര്മഹാന് । ഇത്യേഷാ ചാപരാ വിദ്യാ പരവിദ്യാഽക്ഷരം ।। ൩൮൩.

ശൈവവിദ്യയും അർത്ഥശാസ്ത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന വിദ്യയും, വേദാന്തം, മറ്റു ശാസ്ത്രങ്ങൾ, മഹാവിഷ്ണു എന്നിവയും ഇതിലുണ്ട്. ഇതെല്ലാം അപരവിദ്യയാണ്; പരവിദ്യയെന്നത് അക്ഷരസ്വരൂപമാണ്.

യസ്യ ഭാവോഽഖിലം വിഷ്ണുസ്തസ്യ നോ ബാധതേ കലിഃ । അനിഷ്ട്വാ തു മഹായജ്ഞാനകൃത്വാപി പിതൃസ്വധാം ।। ൩൮൩.

ആളിന്റെ മനസ്സാകെ വിഷ്ണുവിൽ ലയിച്ചാൽ, കലിയുഗത്തിന്റെ ദോഷം അവനെ ബാധിക്കില്ല. മഹായജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യാതിരുന്നാലും, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ അർപ്പിക്കാതിരുന്നാലും,

കൃഷ്ണമഭ്യര്ച്ചയന്ഭക്ത്യാ നൈനസോ ഭാജനം ഭവേത് । സര്വകാരണമത്യന്തം വിഷ്ണും ധ്യായന്ന സീദതി ।। ൩൮൩.

കൃഷ്ണനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, പാപത്തിന്റെ പാത്രം ആകുന്നില്ല. സർവ്വകാരണമായ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചാൽ ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല.

അന്യതന്ത്രാദിദോഷോത്ഥോ വിഷയാകൃഷ്ടമാനസഃ । കൃത്വാപി പാപം ഗോവിന്ദം ധ്യായന്പാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ।। ൩൮൩.

മറ്റു മതങ്ങളാലുള്ള ദോഷം കൊണ്ടു മനസ്സ് വിഷയങ്ങളിൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടാലും, പാപം ചെയ്താലും, ഗോവിന്ദനെ ധ്യാനിച്ചാൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

തദ്ധ്യാനം യത്ര ഗോവിന്ദഃ സാ കഥാ യത്ര കേശവഃ । തത് കര്മ യത്തദര്ഥീയം കിമന്യൈര്ബഹുഭാഷിതൈഃ ।। ൩൮൩.

എവിടെ ആ ധ്യാനം ഉണ്ടോ അവിടെ ഗോവിന്ദൻ ഉണ്ടു; എവിടെ ആ കഥ പറയപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ കേശവൻ ഉണ്ടു; ആ ലക്ഷ്യത്തിനുള്ള പ്രവർത്തിയാണു് പ്രധാനമെന്നാൽ, അധികം വാക്കുകൾക്ക് എന്ത് ആവശ്യം?

ന തത് പിതാ പു പുത്രായ ന ശിഷ്യായ ഗുരുര്ദ്വിജ । പരമാര്ഥം പരം ബ്രൂയാദ്യദേതത്തേ മയോദിതം ।। ൩൮൩.

പിതാവ് പുത്രനോടോ, ഗുരു ശിഷ്യനോടോ, ഒരു ദ്വിജൻ മറ്റൊരാളോടോ, ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞ ഈ പരമാർത്ഥം പറയാറില്ല.

സംസാരേ ഭ്രമതാ ലഭ്യം പുത്രദാരധനം വസു । സുഹൃദശ്ച തഥൈവാന്യേ നോപദേശോ ദ്വിജേദൃശഃ ।। ൩൮൩.

സംസാരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പുത്രന്മാർ, ഭാര്യമാർ, ധനം, സമ്പത്ത്, സുഹൃത്തുക്കൾ എന്നിവ ലഭിക്കാം; എന്നാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപദേശം ഒരു ദ്വിജനും മറ്റൊരാളും നൽകാറില്ല.

കിം പുത്രദാരൈമിത്രൈര്വാ കിം മിത്രക്ഷേത്രവാന്ധവൈഃ । ഉപദേശഃ പരോ വന്ധുരീദൃശോ യോ വിമുക്തയേ ।। ൩൮൩.

പുത്രന്മാരോ ഭാര്യമാരോ സുഹൃത്തുക്കളോ എന്തിനാണ്? സുഹൃത്തുക്കളോ കൃഷിഭൂമിയോ ബന്ധുക്കളോ എന്തിനാണ്? മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഈ പരമോപദേശം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ബന്ധു.

ദ്വിവിധോ ഭൂതമാര്ഗോയം ദൈവ ആസുര ഏവ ച । വിഷ്ണുഭക്തിപരോ ദൈവോ വിപരീതസ്തഥാസുരഃ ।। ൩൮൩.

ഈ ജീവമാർഗ്ഗം രണ്ടുതരമാണ്: ദൈവവും അസുരവുമാണ്. വിഷ്ണുഭക്തിയുള്ളവൻ ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവനാണ്; അതിന് വിപരീതം അസുരസ്വഭാവമാണ്.

ഏതത് പവിത്രമാരോഗ്യം ധന്യം ദുഃസ്വപ്നനാശനം । സുഖപ്രീതികരം നൄണാം മോക്ഷകൃദ് യത്തവേരിതം ।। ൩൮൩.

ഇവിടെ പറഞ്ഞത് ശുദ്ധവും ആരോഗ്യപ്രദവും ഭാഗ്യകരവും ദുർസ്വപ്നങ്ങൾ അകറ്റുന്നതും, മനുഷ്യർക്കു സന്തോഷവും സുഖവും നൽകുന്നതും മോക്ഷം നൽകുന്നതുമാണ്.

യേഷാം ഗൃഹേഷു ലിഖിതമാഗ്നേയം ഹി പുരാണകം । പുസ്തകം സ്ഥാസ്യതി സദാ തത്ര നേശുരുപദ്രവാഃ ।। ൩൮൩.

ആരുടെയ گھൃഹത്തിൽ അഗ്നേയപുരാണം എഴുതിയിട്ടുണ്ടോ, ആ പുസ്തകം എപ്പോഴും സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ, അവിടെയൊരിക്കലും ദുരിതങ്ങൾ വന്നു നിൽക്കില്ല.

കിം തീര്യൈര്ഗോപ്രദാനൈര്വാ കിം യജ്ഞൈഃ കിമുപോഷിതൈഃ । ആഗ്നേയം യേ ഹി ശ്രൃണ്വന്തി അഹന്യഹനി മാനവാഃ ।। ൩൮൩.

നദികൾ കടക്കുന്നതോ, പശു ദാനം ചെയ്യുന്നതോ, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്നതോ, ഉപവാസം പാലിക്കുന്നതോ എന്തിനാണ്? അഗ്നേയപുരാണം ദിവസേന കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കാണ് യഥാർത്ഥ ഫലം.

യോ ദദാതി തിലപ്രസ്ഥം സുവര്ണസ്യ ച മാഷകം । ശ്രൃണേതി ശ്ലോകമേകഞ്ച ആഗ്നേയസ്യ തദാപ്നുയാത് ।। ൩൮൩.

ആരെങ്കിലും ഒരു പ്രസ്ഥം തിലവും ഒരു മാഷകം പൊന്നും ദാനം ചെയ്ത് അഗ്നേയപുരാണത്തിലെ ഒരു ശ്ലോകം പോലും കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ അതിന്റെ ഫലം നേടും.

അധ്യായപഠനഞ്ചാസ്യ ഗോപ്രദാനാദ് വിശിഷ്യതേ । അഹോരാത്രകൃതം പാപം ശ്രോതുമിച്ഛോഃ പ്രണശ്യതി ।। ൩൮൩.

അഗ്നേയപുരാണം അധ്യായം വായിക്കുന്നതിനു പശുദാനത്തേക്കാൾ വലിയ ഫലമാണ്. ഒരു ദിവസം ഒരു രാത്രി ചെയ്ത പാപം പോലും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു നശിക്കും.

കപിലാനാം ശതേ ദത്തേ യദ് ഭവേജ്ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരേ । തദാഗ്നേയം പുരാണം ഹി പഠിത്വാ ഫലമാപ്നുയാത് ।। ൩൮൩.

മുന്നിൽപറഞ്ഞ പുണ്യതീർത്ഥത്തിൽ നൂറ് കപില പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അഗ്നിപുരാണം പാരായണം ചെയ്താൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കും.

പ്രവൃത്തഞ്ച നിവൃത്തഞ്ച ധര്മം വിദ്യാദ്വയാത്മകം । ആഗ്നേയസ്യ പുരാണസ്യ ശാസ്ത്രസ്യാസ്യ സമം ന ഹി ।। ൩൮൩.

ധർമ്മം എന്നത് ചെയ്യുന്നതും വിട്ടുനിൽക്കുന്നതും ചേർന്നതാണ് എന്ന് അറിയണം. അഗ്നിപുരാണം പോലെയുള്ള മറ്റൊരു ശാസ്ത്രം ഇല്ല.

പഠന്നാഗ്നേയകം നിത്യം ശ്രൃണ്വന് വാപി പുരാണകം । ഭക്തോ വശിഷ്ഠ മനുജഃ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ।। ൩൮൩.

ദിനംപ്രതി അഗ്നിപുരാണം വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഭക്തനായ മനുഷ്യൻ, വസിഷ്ഠാ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.

നോപസര്ഗാ ന ചാനര്ഥാ ന ചൌരാരിഭയം ഗൃഹേ । തസ്മിന് സ്യാദ് യത്ര ചാഗ്നേയപുരാണസ്യ ഹി പുസ്തകം ।। ൩൮൩.

അഗ്നിപുരാണത്തിന്റെ പുസ്തകം ഉള്ള വീട്ടിൽ ദുരന്തങ്ങളോ അനർത്ഥങ്ങളോ കള്ളന്മാരോ ശത്രുക്കളോ ഉണ്ടാകുന്ന ഭയം ഇല്ല.

ന ഗര്ഭഹാരിണീ ഭീതിര്ന ച ബാലഗ്രഹാ ഗൃഹേ । യത്രാഗ്നേയം പുരാണം സ്യാന്ന പിശാചാദികം ഭയം ।। ൩൮൩.

അഗ്നിപുരാണം ഉള്ള വീട്ടിൽ ഗർഭപാതം എന്ന ഭയമോ കുട്ടികൾക്ക് ദോഷം വരികയോ ഭൂതപ്രേതാദികളുടെ ഭയമോ ഇല്ല.

ശ്രൃണ്വന് വിപ്രോ വേദവിത് സ്യാത് ക്ഷത്രിയഃ പൃഥിവീപതിഃ । ഋദ്ധിം പ്രാപ്നോതി വൈശ്യശ്ച ശൂദ്രശ്ചാരോഗ്യമൃച്ഛതി ।। ൩൮൩.

ഇത് കേൾക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വേദജ്ഞനാകും, ക്ഷത്രിയൻ രാജാവാകും, വൈശ്യൻ ഐശ്വര്യം നേടും, ശൂദ്രൻ ആരോഗ്യവും സമൃദ്ധിയും നേടും.