അഗ്നിപുരാണമ്

ന സന്നാസന്ന സദസദേതത്സാവയവം ന തത് । നിര്ഗതാവയവം നേതി നാഭിന്നം ഭിന്നമേവ ച ।। ൩൭൭.

അത് സത്യമോ അസത്യമോ അല്ല, ഇരുവരും അല്ല, ഒന്നുമല്ല. അതിന് ഭാഗങ്ങളില്ല, ഭാഗങ്ങളോടുകൂടിയതുമല്ല. അതു പൂർണ്ണമായും വേർപിരിഞ്ഞതുമല്ല, ഒന്നായതുമല്ല.

ഭിന്നാഭിന്നം ഹ്യനിര്വാച്യം ബന്ധസംസാരകാരകം । ഏകം സ ബ്രഹ്മ വിജ്ഞാനാത് പ്രാപ്തം നൈവ ച കര്മ്മഭിഃ ।। ൩൭൭.

അത് വിഭജിച്ചതും ഒന്നായതുമാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയാനാകാത്തതും ബന്ധത്തിന്റെയും ജന്മമരണചക്രത്തിന്റെയും കാരണവുമാണ്. അതാണ് ബ്രഹ്മം; അതിനെ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ മാത്രം നേടാം, പ്രവൃത്തികളിലൂടെ അല്ല.

സര്വാത്മനാ ഹീന്ദ്രിയാണാം സംഹാരഃ കാരണാത്മനാം । ബുദ്ധേഃ സ്ഥാനം സുഷുപ്തം സ്യാത്തദ്‌ദ്വയസ്യാഭിമാനവാന് ।। ൩൭൭.

എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും causal ആത്മാവിലൂടെ ലയിക്കുന്നു. ബുദ്ധിയുടെ സ്ഥാനം സുഷുപ്തിയാണ്. ആ രണ്ടു അവസ്ഥകളെയും തനിക്കു സ്വന്തമെന്നു കരുതുന്നവൻ അവിടെ ഉണ്ടാകും.

പ്രാജ്ഞ ആത്മാ ത്രയഞ്ചൈതത് മ്കാരഃ പ്രണവഃ സ്മൃതഃ । അകാരശ്ച ഉകാരോഽസൌ മകാരോ ഹ്യയമേവ ച ।। ൩൭൭.

പ്രാജ്ഞൻ എന്നത് ഈ മൂന്നു ഘടകങ്ങളുമാണ്. 'മ' എന്ന അക്ഷരം പ്രണവം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 'അ', 'ഉ', 'മ' — ഇതാണ് അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ.

അഹം സാക്ഷീ ച ചിന്മാത്രോ ജാഗ്രത്സ്വപ്നാദികസ്യ ച । നാജ്ഞാനഞ്ചൈവ തത്കാര്യം സംസാരാദികബന്ധനം ।। ൩൭൭.

ഞാൻ ജാഗ്രത, സ്വപ്നം തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളുടെ സാക്ഷിയും ശുദ്ധചൈതന്യവുമാണ്. അജ്ഞാനവും അതിന്റെ ഫലമായ ബന്ധവും എനിക്ക് ഇല്ല.

നിത്യശുദ്ധബന്ധമുക്തസത്യമാനന്ദമദ്വയം । ബ്രഹ്മാഹമസ്മ്യഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്വിമുക്ത ഓം ।। ൩൭൭.

ഞാൻ ശാശ്വതനും ശുദ്ധനും ബന്ധമുള്ളവനും മോചിതനുമായവനും സത്യവും ആനന്ദവും അദ്വൈതവുമാണ്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, സ്വതന്ത്രൻ — ഓം.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്ഞാനം സമാധിര്ബന്ധഘാതകഃ । ചിരമാനന്ദകം ബ്രഹ്മാ സത്യം ജ്ഞാനമനന്തകം ।। ൩൭൭.

ഞാൻ ബ്രഹ്മവും പരമജ്ഞാനവുമാണ്. സമാധി ബന്ധത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ബ്രഹ്മം ശാശ്വതാനന്ദവും സത്യവും ജ്ഞാനവും അനന്തവുമാണ്.

അയമാത്മാ പരമ്ബ്രഹ്മ തദ്‌ ബ്രഹ്മ ത്വമസീതി ച । ഗുരുണാ ബോധിതോ ജീവോ ഹ്യഹം ബ്രഹ്മസ്മി വാഹ്യതഃ ।। ൩൭൭.

ഈ ആത്മാവാണ് പരബ്രഹ്മം. ആ ബ്രഹ്മം 'നീ അതാണ്' എന്നതാണു. ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്തിലൂടെ ജീവൻ പുറത്തു 'ഞാൻ ബ്രഹ്മം' എന്നു തിരിച്ചറിയുന്നു.

സോഽസാവാദിത്യപുരുഷഃ സോഽസാവഹമഖണ്ഡ ഓം । മുച്യതേഽസാരസംസാരാദ് ബ്രഹ്മജ്ഞോ ബ്രഹ്മ തദ്ഭവേത് ।। ൩൭൭.

അവനാണ് ആ ആദിത്യപുരുഷൻ, അവനാണ് ഞാനും, അഖണ്ഡൻ — ഓം. അസാരമായ സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി ബ്രഹ്മമായിത്തീരും.

അഗ്നിരുവാച അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പൃഥിവ്യബനലോജ്ഝിതം । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്വാത്വാകാശവിവര്ജിതം ।। ൩൭൮.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി എന്നിവയാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, വായുവും ആകാശവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ജാഗ്രത്‌സ്ഥാനവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്വിരാഡാത്മവിവര്ജിതം ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, ജാഗ്രതാവസ്ഥയില്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, വിരാട് ആത്മാവില്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ജാഗ്രത്സ്ഥാനവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്വിശ്വഭാവവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, ജാഗ്രതാവസ്ഥയില്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, വിശ്വസ്വഭാവമില്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിരാകാരാക്ഷരവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്വാക്‌പാണ്യങ്‌ഘ്രിവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, രൂപവും അക്ഷരങ്ങളും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, വാക്കും കൈകളും കാലുകളും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പായൂപസ്ഥവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ ശ്രോത്രത്വക്‌ചക്ഷുരുജ്ഭ്ക്തിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, ഗുദവും ലിംഗവും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, കേൾവി, സ്പർശം, കാഴ്ച, രുചി എന്നിവയെ അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതീരസരൂപവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സര്വഗന്ധവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, എല്ലാ ഗന്ധങ്ങളും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ജിഹ്വാഘ്രാണവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സ്പര്ശശബ്ദവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, നാവ്, മൂക്ക് എന്നിവ ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, സ്പർശവും ശബ്ദവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്മ്മനോബുദ്ധിവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിശ്രിത്താഹങ്കാരവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, മനസ്സും ബുദ്ധിയും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമജ്യോതി, സ്മരണയും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പ്രാണാപാനവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്വ്യാനോദാനവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, പ്രാണനും അപാനവും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, വ്യാനനും ഉദാനവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സമാനപരിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ജരാമരണവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, സമാനവായു ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ ശോകമോഹവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ ക്ഷുത്പിപാസാവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, ദുഃഖവും മായയും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, വിശപ്പും ദാഹവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹമ പരം ജ്യോതിഃ ശബ്ദോദ്ഭൂതാദിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ഹിരണ്യഗര്ഭവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, ശബ്ദം മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ളതൊന്നും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, ഹിരണ്യഗർഭം ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സ്വപ്നാവസ്ഥാവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിസ്തേജസാദിവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, സ്വപ്നാവസ്ഥ ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, തേജസും അതുപോലുള്ളതും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിരപകാരാദിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സഭാജ്ഞാനവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, ദോഷം മുതലായവ ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, അറിവും അജ്ഞാനവും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിരധ്യാഹൃതവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സത്ത്വാദിഗുണവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, മേൽക്കൂട്ടലൊന്നും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, സത്ത്വം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സദസദ്ഭാവവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സര്വാവയവവര്ജിതം ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, സത്തും അസത്തും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, ഏതു ഭാഗങ്ങളും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ഭേദാഭേദവിവര്ജിതം । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സുഷുപ്തിസ്ഥാനവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, ഭേദവും അഭേദവും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, സൂഷുപ്തി അവസ്ഥ ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പ്രാജ്ഞഭാവവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്മകാരാദിവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, പ്രാജ്ഞാവസ്ഥ ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, 'മ' അക്ഷരം മുതലായവ ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്മാനമേയവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്മിതിമാതൃവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, അളവും അളക്കപ്പെട്ടതും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, പരിധിയും അളക്കുന്നവനും ഇല്ലാത്തത്.

അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ സാക്ഷഇത്വാദിവിവര്ജിതമ് । അഹം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ കാര്യ്യകാരണവര്ജിതമ് ।। ൩൭൮.

ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, സാക്ഷി എന്ന നിലയും അതുപോലുള്ളതും ഇല്ലാത്തത്. ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പരമമായ പ്രകാശം, കാരണവും ഫലവും ഇല്ലാത്തത്.