അഗ്നിപുരാണമ്

ധ്യായേജ്ജപേച്ച സതതമോങ്കാരം പരമക്ഷരം । മനഃസ്ഥിത്യര്ഥമിച്ഛന്തി സ്ഥൂലധ്യാനമനുക്രമാത് ।। ൩൭൪.

ഒം എന്ന പരമശബ്ദത്തെ എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കുകയും ജപിക്കുകയും ചെയ്യണം. മനസ്സിനെ സ്ഥിരമാക്കാൻ, അവർ ക്രമമായി ഭാവനയിലേക്കാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.

തദ്‌ഭൂതം നിശ്ചലീഭൂതം ലഭേത് സൂക്ഷ്മേഽപി സംസ്ഥിതം । നാഭികന്ദേ സ്ഥിതം നാലം ദശാങ്ഗുലസമായതം ।। ൩൭൪.

അങ്ങനെ അചഞ്ചലമായതിനെ, സൂക്ഷ്മമായ നിലയിലും, നാഭിക്കടിയിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന, പത്ത് വിരൽ നീളമുള്ള തണ്ടിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനെ, ലഭിക്കാം.

നാലേനാഷ്ടദലം പദ്മ ദ്വാദശാങ്ഗുലവിസ്തൃതം । സകര്ണികേ കേസരാലേ സൂര്യ്യസോമാഗ്നിമണ്ഡലം ।। ൩൭൪.

ആ തണ്ടിൽ നിന്ന്, എട്ടു ദളങ്ങളുള്ള, പന്ത്രണ്ട് വിരൽ വീതിയുള്ള, കർണികയും കേശരങ്ങളും ഉള്ള, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി എന്നിവയുടെ വൃത്തങ്ങൾ അടങ്ങിയ താമര വിരിയുന്നു.

അഗ്നിമണ്ഡലമധ്യസ്ഥഃ ശങ്ഖക്രഗദാധരഃ । പദ്മീ ചതുര്ഭുജോ വിഷ്ണുരഥവാഷ്ടഭുജോ ഹരിഃ ।। ൩൭൪.

അഗ്നിവൃത്തത്തിന്റെ നടുവിൽ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള, താമരയിൽ ഇരിക്കുന്ന നാലു കൈകളുള്ള വിഷ്ണുവോ, അല്ലെങ്കിൽ എട്ട് കൈകളുള്ള ഹരിയോ, സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ശാര്ങ്ഗാക്ഷവലയധരഃ പാശാങ്കുശധരഃ പരഃ । സ്വര്ണബര്ണഃ ശ്വേതവര്ണഃ സശ്രീവത്സഃ സകൌസ്തുഭഃ ।। ൩൭൪.

ശാർംഗം, ചക്രം, വളയവും, പാശം, അങ്കുശവും കൈവശമുള്ള പരമൻ; പൊന്നനയും വെളുത്ത നിറവും, ശ്രീവത്സവും കൗസ്തുഭമണിയും അലങ്കാരമായി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.

വനമാലീ സ്വര്ണഹാരീ സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലഃ । രത്നോജ്ജവലകിരീടശ്ച പീതാമ്ബരധരോ മഹാന് ।। ൩൭൪.

വനമാലയും പൊന്നുമാലയും, തിളങ്ങുന്ന മകരകുണ്ദലങ്ങളും, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉജ്ജ്വലമായ കിരീടവും, മഞ്ഞ വസ്ത്രവും ധരിച്ച മഹാനാണ് അവൻ.

സര്വ്വാഭരണഭൂഷാഢ്യോ വിതസ്തിര്വാ യഥേച്ഛയാ । അഹം ബ്രഹ്മ ജ്യോതിരാത്മാ വാസുദേവോ വിമുക്ത ഓം ।। ൩൭൪.

സകലാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, ഒരു വിറ്റ് അളവോ ഇഷ്ടാനുസൃതമായ അളവോ ഉള്ളവൻ; 'ഞാൻ ബ്രഹ്മം, പ്രകാശസ്വരൂപൻ, വാസുദേവൻ, മോചിതൻ, ഒം' എന്ന് അവൻ പറയുന്നു.

ധ്യാനാച്ഛ്രാന്തോ ജപേന്മന്ത്രം ജപാച്ഛ്രാന്തശ്ച ചിന്തയേത് । ജപധ്യാനാദിയുക്തസ്യ വിഷ്ണുഃ ശീഘ്രം പ്രസീദതി ।। ൩൭൪.

ധ്യാനത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചാൽ മന്ത്രം ജപിക്കണം; ജപത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചാൽ ധ്യാനിക്കണം; ജപവും ധ്യാനവും ചെയ്യുന്നവനോട് വിഷ്ണു വേഗത്തിൽ പ്രസന്നനാകും.

ജപയജ്ഞസ്യ വൈ യജ്ഞാഃ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോड़ശീം । ജപിനം നോപസര്പന്തി വ്യാധയശ്ചാധയോ ഗ്രഹാഃ ൩൭൪.

ജപയജ്ഞത്തിന്റെ യജ്ഞങ്ങൾക്കും ജപത്തിന്‍റെ ആറിൽ ഒന്നോ ഭാഗം പോലും തുല്യമല്ല; ജപം ചെയ്യുന്നവനോട് രോഗങ്ങളും ദു:ഖങ്ങളും ഗ്രഹബാധകളും സമീപിക്കില്ല.

അഗ്നിരുവാച വാരണാ മനസോ ധ്യേയേ സംസ്ഥിതിര്ധ്യാനവദ് ദ്വിധാ । മൂര്ത്താമൂര്തഹരിധ്യാനമനോധാരണതോ ഹരിഃ ।। ൩൭൫.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച് ധ്യാനിക്കാൻ ഇരുവിധം നിലയുണ്ട്, അതുപോലെ തന്നെ ധ്യാനത്തിലും. ഹരിയെ രൂപത്തിലും രൂപരഹിതനായും മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രതയിലൂടെ ധ്യാനിക്കാം.

യദ്വാഹ്യാവസ്ഥിതം ലക്ഷഅയം തസ്മാന്ന ചലതേ മനഃ । താവത് കാലം പ്രദേശേഷു ധാരണാ മനസി സ്ഥിതിഃ ।। ൩൭൫.

മനസ്സ് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് നീങ്ങാതെ, ആ സ്ഥലത്ത് ആ കാലം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അതാണ് ധാരണ, അഥവാ മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരത.

കാലാവധി പരിച്ഛിന്നം ദേഹേ സംസ്ഥാപിതം മനഃ । ന പ്രച്യവതി യല്ലക്ഷ്യാദ്ധാരണാ സാഽഭിധീയതേ ।। ൩൭൫.

നിശ്ചിതമായ സമയം മനസ്സിനെ ശരീരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് അതു ചലിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ധാരണ എന്നു പറയുന്നു.

ധാരണാ ദ്വാദശായാമാ ധ്യാനം ദ്വാദശധാരണാഃ । ധ്യാനം ദ്വാദശകം യാവത്സമാധിരഭിധീയതേ ।। ൩൭൫.

പന്ത്രണ്ട് അളവാണ് ധാരണ; പന്ത്രണ്ട് ധാരണകൾ ചേർന്നതാണ് ധ്യാനം; പന്ത്രണ്ട് ധ്യാനങ്ങൾ വരെ സമാധി എന്നു പറയുന്നു.

ധാരണാഭ്യാസയുക്താത്മാ യദി പ്രാണൈര്വിമുച്യതേ । കുലൈകവിംശമുത്താര്യ്യ സ്വര്യ്യാതി പരമം പദം ।। ൩൭൫.

ധാരണാഭ്യാസത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട ആത്മാവ് പ്രാണനുമായി വിടുമ്പോൾ, അവൻ കുടുംബരേഖ കടന്ന് പരമപദം പ്രാപിക്കും.

യസ്മിന് യസ്മിന് ഭവേദങ്ഗേ യോഗിനാം വ്യാധിസമ്ഭവഃ । തത്തദങ്ഗം ധിയാ വ്യാപ്യ ദാരയേത്തത്ത്വധാരണം ।। ൩൭൫.

യോഗികൾക്ക് ഏത് അവയവത്തിൽ രോഗം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, ആ അവയവത്തിൽ മനസ്സിനെ വ്യാപിപ്പിച്ച് പിടിച്ചിരിക്കുക, അതാണ് തത്ത്വധാരണ.

ആഗ്നേയീ വാരുണീ ചൈവ ഐശാനീ ചാമൃതാത്മികാ । സാഗ്നിഃ ശിഖാ ഫഡന്താ ച വിഷ്ണോഃ കാര്യ്യാ ദ്വിജോത്തമ ।। ൩൭൫.

അഗ്നിയുടെയും ജലത്തിന്റെയും ഈശാനന്റെയും അമൃതസ്വരൂപങ്ങളെയും, അഗ്നിശിഖയും 'ഫട്' എന്ന അക്ഷരവും ചേർത്ത്, വിഷ്ണുവിൽ പ്രയോഗിക്കണം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.

നാड़ീഭിര്വികടം ദിവ്യം ശൂലാഗ്രം വേധയേച്ഛുഭമ് । പാദാങ്ഗുഷ്ഠാത് കപാലാന്തം രശ്മിമണ്ഡലമാവൃതം ।। ൩൭൫.

ദിവ്യമായ ഭയങ്കരമായ സ്ത്രീസ്വരൂപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, പാദം മുതൽ കപാലം വരെ കിരണവലയത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശൂലത്തിന്റെ അഗ്രം ഭേദിച്ചെത്തണം.

തിര്യ്യക്‌ചാധോദ്‌ര്ധ്വഭാഗേഭ്യഃ പ്രയാന്ത്യോഽതീവ തേജസാ । ചിന്തയേത് സാധ്കേന്ദ്രസ്തം യാവത്സര്വം മഹാമുനേ ।। ൩൭൫.

വളരെ പ്രകാശമുള്ള വശത്തേക്കും താഴേക്കും മുകളേക്കുമുള്ള പ്രവാഹങ്ങൾ മുഴുവൻ മഹാമുനിയേ, സധ്കേന്ദ്രൻ മുഴുവൻ മനസ്സിൽ ആലോചിക്കണം.

ഭസ്മീഭൂതം ശരീരം സ്വന്തതശ്ചൈവോപസംഹരേത് । ശീതശ്ലേഷ്മാദയഃ പാപം വിനശ്യന്തി ദ്വിജാതയഃ ।। ൩൭൫.

ശരീരം കണക്കിൽ അഗ്നിയായി ചാരമായതിനെ അകത്തേക്ക് ആകർഷിച്ച് നിലനിർത്തണം; ശീതം, കഫം തുടങ്ങിയ പാപങ്ങൾ ദ്വിജന്മാർക്കു നശിക്കും.

ശിരോ ധീരഞ്ച കാരഞ്ച കണ്ഠം ചാധോമുഖേ സ്മരേത് । ധ്യായേദച്ഛിന്നചിത്താത്മാ ഭൂയോ ഭൂതേന ചാത്മനാ ।। ൩൭൫.

തല, ബുദ്ധി, കഴുത്ത് എന്നിവയെ താഴോട്ട് നോക്കുന്നവയായി ഓർമ്മിക്കണം; മനസ്സും ആത്മാവും ഒന്നാക്കി, വീണ്ടും വീണ്ടും ഭൗതികാത്മാവിനൊപ്പം ധ്യാനിക്കണം.

സ്ഫുരച്ഛീകരസംസ്പര്ശപ്രഭൂതേ ഹിമഗാമിഭിഃ । ധാരാഭിരഖിലം വിശ്വമാപൂര്യ്യ ഭുവി ചിന്തയേത് ।। ൩൭൫.

തണുത്ത് തിളങ്ങുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ സ്പർശം നിറഞ്ഞ ധാരകളാൽ ഭൂമിയിൽ മുഴുവൻ ലോകം നിറയുന്നതായി മനസ്സിൽ ആലോചിക്കണം.

ബ്രഹ്മരന്ധ്രാച്ച സംക്ഷോഭാദ്യാവദാധാരമണ്ഡലമ് । സുഷുമ്നാന്തര്ഗതോ ബൂത്വാ സംപൂര്ണേന്ദുകൃതാലയം ।। ൩൭൫.

ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിൽ നിന്ന് അടിസ്ഥാനം വരെ ഉണർവോടെ, സുഷുമ്നയുടെ അകത്ത് കടന്ന്, പൂർണ്ണചന്ദ്രനാൽ നിർമ്മിതമായ ആ ആലയം നിറയ്ക്കണം.

സംപ്ലാവ്യ ഹിമസംസ്പര്ശ തോയേനാമൃതമൂര്ത്തിനാ । ക്ഷുത് പിപാസാക്രമപ്രായസന്താപപരിപീड़ിതഃ ।। ൩൭൫.

തണുത്ത അമൃതസ്വരൂപമായ വെള്ളത്തിൽ മുഴുകി, വിശപ്പും ദാഹവും കഠിനമായ വേദനയും അനുഭവിച്ചാലും സഹിക്കണം.

ധാരയേദ്വാരുണീം മന്ത്രീ തുഷ്ട്യര്ഥം ചാപ്യതന്ത്രിതഃ । വാരുണീ ധാരണാ പ്രോക്താ ഐശാനീധാരണാം ശ്രൃഷു ।। ൩൭൫.

തൃപ്തിക്കായി മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അമൃതം മനസ്സിൽ നിലനിർത്തണം; അശാന്തതയില്ലാതെ വാരുണീധാരണ ചെയ്യണം; ഇനി ഐശാനീധാരണയും കേൾക്കൂ.

വ്യോഗ്നി ബ്രഹ്മമയേ പദ്മേ പ്രാണാപണേ ക്ഷയങ്ഗതേ । പ്രസാദം ചിന്തയേദ് വിഷ്ണോര്യാവച്ചിന്താ ക്ഷയം ഗതാ ।। ൩൭൫.

ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ കമലത്തിൽ, പ്രാണനും അപാനവും ശമിച്ചപ്പോൾ, വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപ മുഴുവൻ ചിന്തിക്കണം, എല്ലാ ചിന്തകളും അവസാനിക്കുംവരെ.

മഹാഭാവഞ്ചപേത് സര്വ്വം തതോ വ്യാപക ഈശ്വരഃ । അര്ദ്ധേന്ദും പരമം ശാന്തം നിരാഭാസന്നിരഞ്ജനം ।। ൩൭൫.

മഹാഭാവം മുഴുവനും അനുഭവിച്ച്, അതിനുശേഷം സർവ്വവ്യാപിയായ ഈശ്വരനെയും, അർദ്ധചന്ദ്രനെയും, പരമശാന്തിയെയും, രൂപമില്ലാത്ത നിർമലതയെയും ഗ്രഹിക്കണം.

അസത്യം സത്യമാഭാതി താവത്സര്വം ചരാചരം । യാവത് സ്വസ്യന്ദരൂപന്തു ന ദൃഷ്ടം ഗുരുവക്ത്രതഃ ।। ൩൭൫.

ഗുരുവിന്റെ വായിലൂടെ സ്വരൂപം കാണാതെവരെ, സത്യമല്ലാത്തത് സത്യമായി തോന്നും; സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവും എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെ.

ദൃഷ്ടേ തസ്മിന് പരേ തത്ത്വേ ആബ്രഹ്മ സചരാചരം । പ്രമാതൃമാനമേയഞ്ച ധ്യാനഹൃത്പദ്മകല്പനം ।। ൩൭൫.

അത് പരമതത്വം കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് എല്ലാം വരെ, അറിയുന്നവനും അളവുമിടുന്നതും അറിയപ്പെടുന്നതും, ഹൃദയകമലത്തിലെ ധ്യാനവും എല്ലാം ഭാവനയാകും.

മാതൃമോദകവത്സര്വം ജപഹോമാര്ചനാദികം । വിഷ്ണുമന്ത്രേണ വാ കുര്യ്യാദമൃതാം ധാരണാം വദേ ।। ൩൭൫.

മാതാവിന്റെ മധുരംപോലെ ജപം, ഹോമം, അർച്ചന തുടങ്ങിയ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും വിഷ്ണുമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യണം; ഞാൻ അമൃതധാരണയെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.