അഗ്നിപുരാണമ്

ആരഭേദ് ദ്വാരയാഗഞ്ച തോരണേശാന് പ്രപൂജയേത്। അശ്വത്ഥോദുമ്ബരവടപ്ലക്ഷാഃ പൂര്വാദിഗാ നഗാഃ

വാതിലിന്റെ പൂജ ആരംഭിച്ച്, കവാടരക്ഷകരെ ആദരിക്കണം; അശ്വത്ത, ഉദുംബര, വട, പ്ലക്ഷ എന്നീ വിശുദ്ധവൃക്ഷങ്ങൾ കിഴക്കുമുതൽ മറ്റു ദിശകളിലും വയ്ക്കണം.

ഋഗിന്ദ്രശോഭനം പ്രാച്യാം യജുര്യമസുഭദ്രകമ്। സാമാപശ്ച സുധന്വാഖ്യം സോമാഥര്വസുഹോത്രകമ്

കിഴക്കോട്ട് 'ഇന്ദ്രശോഭന' എന്ന ഋക്, 'യമസുഭദ്രക' എന്ന യജുസ്, 'സുധൻവ' എന്ന സാമൻ, 'സുഹോത്രക' എന്ന അതർവൻ—ഇവ ഉപയോഗിക്കണം.

തോരണാന്താഃ പതാകാശ്ച കുമുദാദ്യാ ഘടദ്വയമ്। ദ്വാരി ദ്വാരി സ്വനാമ്നാര്ച്യാഃ പൂര്വേ പൂര്ണശ്ച പുഷ്കരഃ

കവാടത്തിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ പതാകകളും കുമുദ മുതലായ രണ്ട് കലശങ്ങളും വയ്ക്കണം; ഓരോ വാതിലിലും അതത് ദേവതയെ പേരുപറഞ്ഞ് പൂജിക്കണം; കിഴക്കോട്ട് നിറഞ്ഞ നീലത്താമരയും വേണം.

ആനന്ദനന്ദനൌ ദക്ഷോ വീരസേനഃ സുഷേണകഃ। സമ്ഭവപ്രഭവൌ സൌമ്യേ ദ്വാരപാംശ്ചൈവ പൂജയേത്

ആനന്ദനും നന്ദനനും, ദക്ഷൻ, വീരസേനൻ, സുഷേണകൻ, സമ്ഭവനും പ്രഭവനും—ഈ സൗമ്യരായ കവാടരക്ഷകരെയും പൂജിക്കണം.

അസ്ത്രജപ്തപുഷ്പക്ഷേപാദ്വിഘ്നാനുത്സാര്യ സംവിശേത്। ഭൂതശുദ്ധിം വിധായാഥ വിന്യസ്യ കൃതമുദ്രകഃ

അസ്ത്രമന്ത്രം ജപിച്ച് പൂക്കൾ ചിതറി, തടസ്സങ്ങൾ അകറ്റി അകത്തേക്ക് കടക്കണം; അതിനുശേഷം ഭൂതശുദ്ധി നടത്തി, നിർദ്ദേശിച്ച മുദ്ര കാണിക്കണം.

ഫട്കാരാന്താം ശിഖാം ജപ്ത്വാ സര്ഷപാന് ദിക്ഷു നിക്ഷിപേത്। വാസുദേവേന ഗോമൂത്രം സങ്കര്ഷണേന ഗോമയമ്

'ഫട്' എന്നാകുന്ന ശിഖാമന്ത്രം ജപിച്ച്, എല്ലാ ദിശകളിലും കടുക് വിതറണം; വാസുദേവനോടൊപ്പം പശുവിന്റെ മൂത്രം, സങ്കർഷണനോടൊപ്പം പശുവിന്റെ ചാണകം ഉപയോഗിക്കണം.

പ്രദ്യുമ്നേന പയസ്തജ്ജാദ് ദധി നാരായണാദ് ഘൃതമ്। ഏകദ്വിത്ര്യാദിവാരാണി ഘൃതാദ്വൈ ഭാഗതോധികമ്

പ്രദ്യുമ്നനോടൊപ്പം പാൽ, നാരായണനോടൊപ്പം തൈരും നെയ്യും; ഒന്നിന്, രണ്ടിന്, മൂന്നിന് എന്നിങ്ങനെ ഓരോ തവണയും നെയ്യിന്റെ അളവ് കൂട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുക.

ഘൃതപാത്രേ തദേകത്ര പഞ്ചഗവ്യമുദാഹൃതമ്। മണ്ഡപഷ്രോക്ഷണായൈകഞ്ചാപരമ്പ്രാശനായ ച

നെയ്യുള്ള ഒരു പാത്രത്തിൽ ഇവയെല്ലാം ചേർത്തത് 'പഞ്ചഗവ്യം' എന്നു പറയുന്നു; അതിൽ ഒരു ഭാഗം മണ്ഡപം തളിക്കാൻ, മറ്റൊന്ന് ആചമനം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കണം.

സ്നാനായ ദശകുമ്ഭേഷു ഇന്ദ്രാദ്യാന് ലോകപാന് യജേത്। പൂജ്യാജ്ഞാം ശ്രാവയേത്താംശ്ച സ്ഥാതവ്യം ചാജ്ഞയാ ഹരേഃ

സ്നാനത്തിന് പത്ത് കലശങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രനു തുടക്കംവെച്ച് ലോകപാലകരെ പൂജിക്കണം; അവരെ പൂജിക്കാനുള്ള അനുമതി അറിയിക്കണം, ഹരിയുടെ കല്പനപ്രകാരം അവിടെ നിലകൊള്ളണം.

യാഗദ്രവ്യാദി സംരക്ഷയ വികിരാന് വികിരേത്തതഃ। മൂലാഷ്ടശതസഞ്ജപ്താന് കുശകൂര്ചാന് ഹരേച്ച താന്

യാഗസാമഗ്രികൾ സൂക്ഷിച്ച്, അവയുടെ അർപ്പണം നടത്തണം; മൂലമന്ത്രം നൂറ് എട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിച്ച്, കുശത്തണ്ട് എടുത്തു വേണം.

ഐശാന്യാം ദിശി തത്രസ്ഥം സ്ഥാപ്യ കുമ്ഭഞ്ച വര്ദ്ധനീമ്। കുമ്ഭേ സാങ്ഗം ഹരിം പ്രാര്ച്യ വര്ദ്ധന്യാമസ്ത്രമര്ചയേത്

ഈശാന്യദിശയിൽ ഒരു കലശവും വർദ്ധനീദേവിയെയും വച്ച്, കലശത്തിൽ അവന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളോടും കൂടി ഹരിയെ പൂജിക്കണം; വർദ്ധനിയിൽ അസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കണം.

പ്രദക്ഷിണം യാഗഗൃഹം വര്ദ്ധന്യാച്ഛിന്നദാരയാ। സിഞ്ചന്നയേത്തതഃ കുമ്ഭം പൂജയേച്ച സ്ഥിരാസനേ

വർദ്ധനിയും ചിന്നദാരയും കൈയിൽ എടുത്ത്, യാഗശാലയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് തളിച്ച് നടക്കണം; പിന്നെ കലശം കൊണ്ടുവന്ന് സ്ഥിരമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ പൂജിക്കണം.

സപഞ്ചരത്നവസ്ത്രാഢ്യകുമ്ഭേ ഗന്ധാദിഭിര്ഹരിമ്। വര്ദ്ധന്യാം ഹേമഗര്ഭായാം യജേജസ്ത്രഞ്ച വാമതഃ

അഞ്ചു രത്നങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കരിച്ച കലശത്തിൽ, ഗന്ധാദികൾ നൽകി ഹരിയെ പൂജിക്കണം; പൊന്നുള്ള വർദ്ധനിയിൽ, ഇടതുവശത്ത് അസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കണം.

തത്സമീപേ വാസ്തുലക്ഷ്മീം ഭൂവിനായകമര്ച്ചയേത്। സ്തപനം കല്പയേദ്വിഷ്ണോഃ സങ്ക്രാന്ത്യാദൌ തഥൈവ ച

അതിനടുത്ത് വാസ്തുലക്ഷ്മിയെയും ഭൂവിനായകനെയും പൂജിക്കണം; വിഷ്ണുവിന് ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കണം, സംക്രാന്തി തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിലും അതുപോലെ ചെയ്യണം.

പൂര്ണകുമ്ഭാന് നവ സ്ഥാപ്യ നവകോണേഷു നിര്വ്രണാന്। പാദ്യമര്ഘ്യമാചമനീയം പഞ്ചഗവ്യഞ്ച നിഃ ക്ഷിപേത്

പൂർണ്ണമായ ഒമ്പത് കലശങ്ങൾ, മുറിവില്ലാത്തവ, ഒമ്പത് കോണുകളിലും വയ്ക്കണം; അവയിൽ പാദ്യം, അർഘ്യം, ആചമനജലം, പഞ്ചഗവ്യം എന്നിവ ഇടണം.

പൂര്വാദികലസേഗ്ന്യാദൌ പഞ്ചാമൃതജലാദികമ്। ദധി ക്ഷീരം മധൂഷ്ണോദം പാദ്യം സ്യാച്ചതുരങ്ഗകമ്

കുടത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് നിന്ന് ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, പഞ്ചാമൃതം, വെള്ളം തുടങ്ങിയവ അർപ്പിക്കണം. അതായത് തൈര്, പാൽ, തേൻ, ഉഷ്ണജലം, നാലുവിധ പാദ്യവും നൽകണം.

പദ്മശ്യാമാകദൂര്വാശ്ച വിഷ്ണുപത്നീ ച പാദ്യകമ്। തഥാഷ്ടാങ്ഗാര്ഘ്യമാഖ്യാതം യവഗന്ധഫലാക്ഷതമ്

പദ്മം, ശ്യാമാകം, ദർഭ, വിഷ്ണുപത്നി ഇവ പാദ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കണം. അങ്ങനെ യവം, സുഗന്ധമുള്ള പഴങ്ങൾ, അക്ഷതം എന്നിവ ചേർത്ത് എട്ടുവിധ അർഘ്യവും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

കുശാഃ സിദ്ധാര്ഥപുഷ്‌പാണി തിലാ ദ്രവ്യാണി ചാര്ഹണമ് ലവങ്ഗകക്കോലയുതം ദദ്യാദാചമനീയകമ്

ദർഭ, സിദ്ധാർത്ഥപുഷ്പങ്ങൾ, എള്ള്, മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങൾ അർഘ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കണം. ലവംഗം, കക്കോള എന്നിവ ചേർത്ത ആചമനജലം നൽകണം.

സ്നാപയേന്മൂലമന്ത്രേണ ദേവം പഞ്ചാമൃതൈരപി। ശുദ്ധോദം മധ്യകുമ്ബേന ദേവമൂദ്ധര്നി വിനിഃ ക്ഷിപേത്

മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ദേവനെ പഞ്ചാമൃതത്തിൽ കുളിപ്പിക്കണം. മദ്ധ്യകുടത്തിൽ ശുദ്ധജലം നിറച്ച് ദേവപ്രതിമയെ അതിൽ മുങ്ങിക്കളയണം.

കലശാന്നിഃ സൃതം തോയം കൂര്ചാഗ്രം സംസ്പൃശേന്നരഃ। ശുദ്ധോദകേന പാദ്യഞ്ച അര്ഘ്യമാചമനന്ദദേത്

കുടത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴിച്ച്, കൂർച്ചത്തിന്റെ അഗ്രം സ്പർശിക്കണം. ശുദ്ധജലം ഉപയോഗിച്ച് പാദ്യം, അർഘ്യം, ആചമനം എന്നിവ അർപ്പിക്കണം.

പരിമൃജ്യ പടേനാഹ്ഗം സവസ്ത്രം പണ്ഡലം നയേത്। തത്രാഭ്യര്ച്യാചരേദ്ധോമം കുണ്ഡാദൌ പ്രാണസംയമീ

വസ്ത്രം കൊണ്ടു ശരീരം തുടച്ച്, വസ്ത്രം ധരിച്ച്, അളയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം. അവിടെ പൂജ നടത്തി, കുണ്ടത്തിൽ ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച് ഹോമം നടത്തണം.

പ്രക്ഷാല്യ ഹസ്തൌ രേഖാശ്ച തിസ്ത്രഃ പൂര്വാഗ്രഗാമിനീഃ। ദക്ഷിണാദുത്തരാന്താശ്ച തിസ്ത്രശ്ചൈവോത്തരാഗ്രഗാഃ

കൈകൾ കഴുകി, കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങുന്ന മൂന്നു രേഖകൾ വരയ്ക്കണം. അതുപോലെ തെക്കുനിന്ന് വടക്കേന്തുന്ന മൂന്നു രേഖകളും വരയ്ക്കണം.

അര്ഘ്യോദകേന സമ്പ്രോക്ഷ്യ യോനിമുദ്രാമ്പ്രദര്ശയേത്। ദ്യാത്വാഗ്നിരൂപഞ്ചാഗ്നിന്തു യോന്യാം കുണ്ഡേ ക്ഷിപേന്നരഃ

അർഘ്യജലം തളിച്ച്, യോനി മുദ്ര കാണിക്കണം. അഗ്നിയുടെ രൂപം അഞ്ചു അഗ്നികളായി ധ്യാനിച്ച്, അവയെ യോനി ആകൃതിയിലുള്ള കുണ്ടിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

പാത്രാണ്യാസാദയേത് പഞ്ചാദ്ദര്ഭസ്ത്രുക്സ്ത്രുവകാദിഭിഃ। ബാഹുമാത്രാഃ പരിധയ ഇധ്മവ്രശ്ചനമേവ ച

അഞ്ച് പാത്രങ്ങൾ ദർഭയും മറ്റു ഉപകരണങ്ങളുമായി ക്രമീകരിക്കണം. പരിധികൾ കൈ നീളത്തിൽ, ഇന്ധനവും കട്ടിവും അളവനുസരിച്ച് ഒരുക്കണം.

പ്രണീതാ പ്രോക്ഷണീപാത്രമാജ്യസ്ഥാലീ ഘൃതാദികമ്। പ്രസ്ഥദ്വ്യം തണ്ഡുലാനാം യുഗ്മം യുഗ്മമദോമുഖമ്

പ്രണീതം, പ്രോക്ഷണപാത്രം, നെയ്യ് പാത്രം തുടങ്ങിയവയും, രണ്ട് പ്രസ്ഥം അരിയും, രണ്ട് കൂട്ടവും, തുറന്ന വായുള്ള രണ്ട് പാത്രവും ഒരുക്കണം.

പ്രണീതാപ്രോക്ഷണീപാത്രേ ന്യസേത് പ്രാഗഗഗ്രം കുശമ്। അദ്ഭിഃ പൂര്യ്യപ്രണീതാന്തു ധ്യാത്വാ ദേവം പ്രപൂജ്യ ച

പ്രണീതത്തിലും പ്രോക്ഷണപാത്രത്തിലും ദർഭയുടെ അഗ്രം കിഴക്കോട്ടാക്കി വയ്ക്കണം. പ്രണീതം വെള്ളം നിറച്ച് ദേവനെ ധ്യാനിച്ച് പൂജിക്കണം.

പ്രണീതാം സ്ഥാപയേദഗ്രേ ദ്രവ്യാണാഞ്ചൈവ മധ്യതഃ । പ്രോക്ഷണീമദ്ഭിഃ സമ്പൂര്യ്യ പ്രാര്ച്യ ദക്ഷേ തു വിന്യസേത്

പ്രണീതം മുന്നിൽ വച്ച്, ദ്രവ്യങ്ങൾ നടുവിൽ വയ്ക്കണം. പ്രോക്ഷണപാത്രം വെള്ളം നിറച്ച്, പൂജ ചെയ്ത് വലത്തുഭാഗത്ത് വയ്ക്കണം.

ചരുഞ്ച ശ്രപയേദഗ്നൌ ബ്രഹ്മാണം ദക്ഷിണേ ന്യസേത്। കുശാനാസ്തീര്യ്യ പൂര്വാദൌ പരിധീന് സ്ഥാപയേത്തതഃ

ചാരം അഗ്നിയിൽ വേവിച്ച്, ബ്രാഹ്മണനെ വലത്തുഭാഗത്ത് ഇരുത്തണം. ദർഭ കിഴക്കുഭാഗത്ത് വിരിച്ച്, പിന്നെ പരിധികൾ സ്ഥാപിക്കണം.

വൈഷ്ണവീകരണം കുര്യ്യാദ് ഗര്ഭാധാനാദിനാ നരഃ। ഗര്ഭാധാനം പുംസവനം സീമന്തോന്നയനഞ്ചനിഃ

ഗർഭധാനം തുടങ്ങിയ വൈഷ്ണവകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. അതിൽ ഗർഭധാനം, പുംസവനം, സീമന്തോന്നയനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.