അഗ്നിപുരാണമ്

വിശ്വാ വിഷാ പ്രതിവിഷാ വനശ്രൃങ്ഗാടഗോക്ഷുരൌ । നാരായണീ ശതമൂലീ കാലേയകഹരിദ്രവഃ ।। ൩൬൩.

വിശ്വാ, വിഷാ, പ്രതിവിഷാ, വനശൃംഗാട, ഗോക്ഷുര, നാരായണി, ശതമൂലി, കാലേയക, ഹരിദ്ര — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദാര്വീ പചമ്പചാ ദാരു ശുക്ലാ ഹൈമവതീ വചാ । വചോഗ്രഗന്ധാ ഷഡ്‌ഗ്രന്ഥാ ഗോലോമീ ശതപര്വിംകാ ।। ൩൬൩.

ദാർവി, പചംപചാ, ദാരു, ശുക്ലാ, ഹൈമവതി, വച, ഉഗ്രഗന്ധവച, ഷഡ്ഗ്രന്ത, ഗോളോമി, ശതപർവിങ്ക — ഇവയും ഉണ്ട്.

ആസ്ഫോതാ ഗിരികര്ണീ സ്യാത് സിംഹാസ്യോ വാസകോ വൃഷഃ । മിശീ മധുരികാച്ഛത്രാ കോകിലാക്ഷേക്ഷുരക്ഷുരാ ।। ൩൬൩.

ആസ്പോട്ട, ഗിരികർണി, സിംഹാസ്യ, വാസക, വൃഷ, മിശി, മധുരിക, ഛത്ര, കോകിലാക്ഷ, ഇക്ഷുര, ക്ഷുര — ഇവയും ചേർക്കാം.

വിഡങ്ഗോഽസ്ത്രീ കൃമിഘ്നഃ സ്യാത് വജ്രദ്രുസ്രുക്സ്നുഹീ സുധാ । ഗൃദ്വീകാ ഗോസ്തനീ ദ്രാക്ഷാ വലാ വാട്യാലകസ്തഥാ ।। ൩൬൩.

വിഡംഗ, അസ്ത്രി, കൃമിഘ്ന, വജ്രദ്രു, സ്രുക്സ്നുഹി, സുധ, ഗൃദ്വിക, ഗോസ്തനി, ദ്രാക്ഷ, വല, വാട്യാലക — ഇവയും ഉണ്ട്.

കാലാ മസൂരവിദലാ ത്രിപുടാ ത്രിവൃത് । മധുകം ക്ലീതകം യഷ്ടിമധുകാ മധുയഷ്ടികാ ।। ൩൬൩.

കാല, മസൂര, വിദല, ത്രിപുട, ത്രിവൃത, മധുക, ക്ലീതക, യഷ്ടിമധുക, മധുയഷ്ടിക — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വിദാരീ ക്ഷീരശുക്ലേക്ഷുഗന്ധാ ക്രോഷ്ട്രീ ച യാ സിതാ । ഗോപീ ശ്യാമാ ശാരിവാ സ്യാദനന്തോത്പലശാരിവാ ।। ൩൬൩.

വിദാരി, ക്ഷീരശുക്ല, ഇക്ഷുഗന്ധ, ക്രോഷ്ട്രി, യ, സിത, ഗോപി, ശ്യാമ, ശാരിവ, അനന്ത, ഉത്പലശാരിവ — ഇവയും ഉണ്ട്.

മോചാ രമ്ഭാ ച കദലീ ഭഷ്ടാകീ ദുഷ്പ്രധര്ഷിണീ । സ്ഥിരാ ധ്രുവാ സാലപര്ണീ ശ്രൃങ്ഗീ തു വൃഷഭോ വൃഷഃ ।। ൩൬൩.

മോച, രംഭ, കടലി, ഭഷ്ടാകി, ദുഷ്പ്രധർഷിണി, സ്ഥിര, ധ്രുവ, സാലപർണി, ശ്രിംഗി, വൃഷഭ, വൃഷ — ഇവയും ചേർക്കാം.

ഗാങ്ഗേരുകീ നാഗബലാ മുഷലീ താലമൂലികാ । ജ്യോത്സ്നീ പടോലികാ ജാലീ അജശ്രൃങ്ഗീ വിഷാണികാ ।। ൩൬൩.

ഗാംഗേരു, നാഗബല, മുഷലി, താലമൂലിക, ജ്യോത്സ്നി, പട്ടോളിക, ജാലി, അജശൃംഗി, വിഷാണിക — ഇവയും ഉണ്ട്.

സ്യാല്ലാങ്ഗലിക്യഗ്നിശിഖാ താമ്ബൂലീ ഗഗവല്ല്യപി । ഹരേണൂ രേണുകാ കൌന്തീ ഹ്രീവേരോ ദിവ്യനാഗരം ।। ൩൬൩.

ലാംഗലികി, അഗ്നിശിഖ, താംബൂലി, ഗഗവല്ലി, ഹരേണു, റെണുക, കൗന്തി, ഹ്രീവേര, ദിവ്യനാഗര — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

കാലാനുസാര്യ്യവൃദ്ധാശ്മപുഷ്പശീതശിവാനി തു । ശിവാ താമലകീ ചാഥ ഹനുര്ഹട്ടവിലാസിനീ ।। ൩൬൩.

കാലാനുസാര്യ, വൃദ്ധാശ്മ, പുഷ്പശീത, ശിവാനി, ശിവ, താമലകി, ഹനുര്ഹട്ടവിലാസിനി — ഇവയും ഉണ്ട്.

ഗ്രന്ഥിപര്ണം ശുകം വര്ഹി വലാ തു ത്രിപുടാ ത്രുടിഃ । ശിവാ താമലകീ ചാഥ ഹനുര്ഹട്ടവിലാസിനീ ।। ൩൬൩.

ഗ്രന്തിപർണ, ശുക, വർഹി, വല, ത്രിപുട, തൃട്ടി, ശിവ, താമലകി, ഹനുര്ഹട്ടവിലാസിനി — ഇവയും ചേർക്കാം.

കുടം നടം ദശപുരം വാനേയം പരിപേലവമ് । തപസ്വിനീ ജടാമാംസീ പൃക്കാ ദേവീ ലതാ ലക്ഷൂ ।। ൩൬൩.

കുട, നട, ദശപുര, വാനേയ, പരിപേലവ, തപസ്വിനി, ജടാമാംസി, പൃക്ക, ദേവി, ലത, ലക്ഷൂ — ഇവയും ഉണ്ട്.

കര്ചുരകോ ദ്രാവിड़കോ ഗന്ധമൂലീ ശഠീ സ്മൃതാ । സ്യാദൃക്ഷഗന്ധാ ഛഗലാന്ത്രാ വേഗീ വൃദ്ധദാരകഃ ।। ൩൬൩.

കർചുരക, ദ്രാവിരക, ഗന്ധമൂലി, ശഠി, ഋക്ഷഗന്ധ, ചഗലാന്ത്ര, വേഗി, വൃദ്ധദാരക — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

തുണ്ഡികേരീ രക്തഫലാ വിമ്ബികാ പീലുപര്ണ്യഽപി । ചാങ്ഗേരീ ചുക്രികാമ്ബഷ്ഠാ സ്വര്ണക്ഷീരീ ഹിമാവതീ ।। ൩൬൩.

തുണ്ഡികേരി, രക്തഫല, വിമ്ബിക, പീലുപർണി, ചാംഗേരി, ചുക്രിക, അംബഷ്ട, സ്വർണക്ഷീരി, ഹിമാവതി — ഇവയും ഉണ്ട്.

സഹസ്രവേധീ ചുക്രോഽമ്ലവേതസഃ ശതവേധ്യപി । ജീവന്തീ ജീവനീ ജീവാ ഭൂമിനിമ്ബഃ കിരാതകഃ ।। ൩൬൩.

സഹസ്രവേധി, ചുക്ര, അമ്ലവേതസ, ശതവേധി, ജീവന്തി, ജീവനി, ജീവ, ഭൂമിനിംബ, കിരാതക — ഇവയും ചേർക്കാം.

കൂര്ചശീര്ഷോ മധുകരശ്ചന്ദ്രഃ കപിവൃകസ്തഥാ । ദദ്രുഘ്നഃ സ്യാദേड़ഗജോ വര്ഷാഭൂഃ ശോഥഹാരിണീ ।। ൩൬൩.

കൂർച്ചശീർഷ, മധുകര, ചന്ദ്ര, കപിവൃക, ദദ്രുഘ്ന, അദേരഗജ, വർഷാഭൂ, ശോഥഹാരിണി — ഇവയും ഉണ്ട്.

വാരാഹീ വദരാ ഗൃഷ്ടിഃ കാകമാചീ തു വായസീ । ശതപുഷ്പാ സിചച്ഛത്രാഽതിച്ഛത്രാ മധുരാ മിസിഃ ।। ൩൬൩.

വാരാഹി, വദര, ഗൃഷ്ടി, കാകമാചി, വായസി, ശതപുഷ്പ, സിചച്ഛത്ര, അതിഛത്ര, മധുര, മിശി — ഇവയും ചേർക്കാം.

അവാക്പുഷ്പീ കാരവീ ച സരണാ തു പ്രസാരണീ । കടമ്ഭരീ ഭദ്രവലാ കര്വ്വൂരശ്ച ശടീ ഹ്യഥ ।। ൩൬൩.

അവാക്പുഷ്പി, കാരവി, സരണ, പ്രസാരണി, കടംബരി, ഭദ്രവല, കർവൂര, ശടി ഇവയാണ്.

പടോലഃ കുലകസ്തിക്തഃ കാരവേല്ലഃ കടില്ലകഃ । കുഷ്മാണ്ഡകസ്തു കര്കാരുരിര്വാരുഃ കര്കടീ സ്ത്രിയൌ ।। ൩൬൩.

പടോള, കുലക, തിക്ത, കാരവെല്ല, കടില്ലക, കുഷ്മാണ്ഡക, കർക്കാരു, വാരു, കർക്കടി ഇവ സ്ത്രീലിംഗത്തിൽ വരുന്നു.

ഇക്ഷ്വാകുഃ കടുതുമ്ബീ സ്യാദ്വിശാലാ ത്വിന്ദ്രാവരുണീ । അര്ശോഘ്നഃ ശൂരണഃ കന്ദോ മുസ്തകഃ കുരുവിന്ദകഃ ।। ൩൬൩.

ഇക്ഷ്വാകു, കടുതുമ്പി, വിശാല, ഇന്ദ്രാവരുണി, അർശോഗ്ന, ശൂരണ, കന്ദ, മുസ്തക, കുറുവിന്ദക എന്നിവയാണ്.

വംശേ ത്വക്സാരകര്മ്മാരവേണുമസ്കരതേജനാഃ । ഛത്രാതിച്ഛത്രപാലഘ്നീ മാലാതൃണകഭൂസ്തൃണേ ।। ൩൬൩.

വംശത്തിൽ ത്വക്ഷാര, കർമാര, വേണു, മസ്കര, തേജന; ചത്ര, അതിചത്ര, പാലഘ്നി, മാലാതൃണ, ഭൂസ്തൃണ ഇവയുണ്ട്.

തൃണരാജാഹ്വയസ്താലോ ഘോണ്ടാ ക്രമുകപുഗകൌ । ശാര്ദൂലദ്വീപിനൌ വ്യാഘ്നേ ഹര്യ്യക്ഷഃ കേശരീ ഹരിഃ ।। ൩൬൩.

തൃണരാജ, താള, ഘോണ്ട, ക്രമുക, പുഗ, ശാർദൂല, ദ്വീപിൻ, വ്യാഘ്ര, ഹര്യക്ഷ, കേശരി, ഹരി എന്നിവയാണ്.

കോലഃ പോത്രീ വരാഹഃ സ്യാത് കോക ഈഹാമൃഗോ വൃകഃ । ലൂതോര്ണനാഭൌ തു സമൌ തന്തുവായശ്ച മര്കടേ ।। ൩൬൩.

കൊല, പോത്രി, വരാഹ, കോക, ഇഹാമൃഗ, വൃക, ലൂത, ഉർണനാഭ, തന്തുവായ, മർക്കട ഇവയുണ്ട്.

വൃശ്ചികഃ ശൂകകീടഃ സ്യാത്സാരങ്ഗസ്തോകകൌ സമൌ । കൃകവാകുസ്താമ്രചൂड़ഃ പികഃ കോകില ഇത്യപി ।। ൩൬൩.

വൃശ്ചിക, ശൂകകീട, സാരംഗ, തോകക, കൃകവാകു, താമ്രചൂഡ, പിക, കോകില ഇവയാണ്.

കാകേ തു കരടാരിഷ്ടൌ വകഃ കഹ്വ ഉദാഹൃതഃ । കോകശ്ചക്രശ്ചക്രവാകോ കാദമ്ബഃ കലഹംസകഃ ।। ൩൬൩.

കാക, കരട, അരിഷ്ട, വക, കഹ്വ, കോക, ചക്ര, ചക്രവാക, കാദംബ, കലഹംസക ഇവയുണ്ട്.

പതങ്ഗികാ പുത്തികാ സ്യാത്സരഘാ മധുമക്ഷഇകാ । ദ്വിരേഫപുഷ്പലിഡ്‌ഭൃങ്ഗഷട്പദഭ്രമരാഽലയഃ ।। ൩൬൩.

പതംഗിക, പുത്തിക, സരഘ, മധുമക്ഷിക, ദ്വിരേഫ, പുഷ്പളിട്, ഭൃംഗ, ഷട്പദ, ഭ്രമര, ആലയ ഇവയാണ്.

കേകീ ശിഖ്യസ്യ വാക്കേകാ ശകുന്തിശകുനിദ്വിജാഃ । സ്ത്രീ പക്ഷതിഃ പക്ഷമൂലഞ്ചഞ്ചൂസ്തോടിരുഭേ സ്ത്രിയൌ ।। ൩൬൩.

കേക്കി എന്നത് ശിഖിയുടെ പെൺകുട്ടിയാണ്; വാക്കേക്ക, ശകുന്തി, ശകുനിദ്വിജ, സ്ത്രീ, പക്ഷതി, പക്ഷമൂല, ചഞ്ചു, തോട്ടി ഇവയും സ്ത്രീലിംഗത്തിൽ വരുന്നു.

ഗതിരുഡഡീനസണ്ഡീനൌ കുലായോ നീड़മസ്ത്രിയാം । പേശീ കോഷോ ദ്വിഹീനേഽണ്ഡം പൃഥുകഃ ശാവകഃ ശിശു ।। ൩൬൩.

ഗതി, റുടഡീ, നസണ്ടി ഇവ സ്ത്രീലിംഗത്തിൽ വരുന്നു; കുലായ ഉഭയലിംഗം; പേശി, കോഷ, ദ്വിഹീന, അണ്ഡ, പൃഥുക, ശാവക, ശിശു എന്നിവയുണ്ട്.

പോതഃ പാകോഽര്ഭകോ ഡിമ്ഭഃ സന്ദോഹവ്യൂഹകോ ഗണഃ । സ്തോമൌവനികരവ്രാതാ നികുരമ്ബം കദമ്ബകം ൩൬൩.

പോട്ട, പാക, അർഭക, ഡിംഭ, സന്ധോഹ, വ്യൂഹക, ഗണ, സ്തോമ, വനികര, വ്രാത, നികുരംബ, കടംബക ഇവയാണ്.