അഗ്നിപുരാണമ്

പാരിഭദ്രേ നിമ്ബതരുര്മന്ദാരഃ പാരിജാതകഃ । വഞ്ജുലശ്ചിത്രകൃച്ചാഥ ദ്വൌ പീതനകപീതനൌ ।। ൩൬൩.

പാരിഭദ്രത്തിൽ നീംവൃക്ഷം, മന്ദാരത്തിൽ പാർിജാതകം, വഞ്ജുലം, ചിത്രകൃച്ഛം, രണ്ടു മഞ്ഞ നിറമുള്ള പീതനകമരങ്ങൾ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

ആമ്രാതകേ മധൂകേ തു ഗുഡപുഷ്പമധുദ്രുമൌ । പീലൌ ഗുड़ഫലഃ സ്രംസീ നീദേയീ ചാമ്ബുവേതസഃ ।। ൩൬൩.

ആമ്രാതകത്തിലും മധൂകത്തിലും ഗുഡപുഷ്പവും മധുദ്രുമവും ഉണ്ട്. പീലമരം, ഭാരമുള്ള ഫലം കായ്ക്കുന്ന സ്രംസീ, നീദേയി, അംബുവേതസമരങ്ങൾ എന്നിവയും കാണാം.

ശോഭാഞ്ജനേ ശിഗ്രുതീക്ഷ്ണഗന്ധകാക്ഷീരമോചകാഃ । രക്തോഽസൌ മധുശിഗ്രുഃ സ്യാദരിഷ്ടഃ ഫേണിലഃ സമൌ ।। ൩൬൩.

ശോഭാഞ്ജനം, ശിഗ്രുമരം, കഠിനമായ ഗന്ധമുള്ള ഗന്ധകാക്ഷീരം, മോചകം, ചുവപ്പുനിറമുള്ള മധുശിഗ്രു, അരിഷ്ടം, ഫേനമുള്ള സമൗമരങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

ഗാലവഃ ശാവരോ ലോധ്രസ്തിരീടസ്തില്വമാര്ജനൌ । ശേലുഃ ശ്ലേഷ്മാതകഃ ശീത ഉദ്ദാലോ ബഹുവാരകഃ ।। ൩൬൩.

ഗാലവം, ശാവരം, ലോധ്രം, തിരീറ്റം, തിൽവം, ആർജനം, ശേലം, ശ്ലേഷ്മാതകം, ശീതം, ഉദ്ദാലം, ബഹുവാരകം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.

വൈകങ്കതഃ ശ്രുവാവൃക്ഷോ ഗ്രന്ഥിലോ വ്യാഘ്രപാദപി । തിന്ദുകഃ സ്ഫൂര്ജകഃ കാലോ നാദേയീ ഭൂമിജമ്ബുകഃ ।। ൩൬൩.

വൈകങ്കടം, ശ്രുവാവൃക്ഷം, ഗ്രന്ഥിലം, വ്യാഘ്രപാദം, തിന്ദുകം, സ്ഫൂർജകം, കാലം, നാദേയി, ഭൂമിജംബുകം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

കാകതിന്ദൌ പീലുകഃ സ്യാകത് പാടലിര്മോക്ഷമുഷ്കകൌ । ക്രമുകഃ പട്ടികാഖ്യഃ സ്യാത് കുമ്ഭീ കൈടര്യ്യകട്ഫലേ ।। ൩൬൩.

കാകതിന്ദു, പീലുകം, സ്യാകത്, പാടലി, മോക്ഷം, മുഷ്കകം, ക്രമുകം, പട്ടിക, കുംബി, കൈറ്റര്യ, കട്ഫലമരങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

വീരവൃക്ഷോഽരുഷ്കരോഽഗ്നിമുഖീ ഭല്ലാതകീ ത്രിഷു । സര്ജകാസനജീവശ്ച പീതസാലേഽഥ മാലകേ ।। ൩൬൩.

വീരവൃക്ഷം, അരുഷ്കരം, അഗ്നിമുഖി, ഭല്ലാതകി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു രൂപത്തിൽ, സർജക, സനജീവം, പീതസാലം, മാലകമരങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

സര്ജാശ്വകര്ണൌ വീരേന്ദ്രൌ ഇന്ദ്രദ്രുഃ കകുഭോഽര്ജുനഃ । ഇങ്ഗുദീ താപസതരര്മോചാ ശാല്മലിരേവ ച ।। ൩൬൩.

സർജം, അശ്വകർണം, വീരേന്ദ്രം, ഇന്ദ്രദ്രു, കകുഭം, അർജുനം, ഇംഗുദി, താപസതരം, മോചം, ശാല്മലി എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.

ചിരവില്വോ നക്തമാലഃ കരജശ്ച കരഞ്ചകേ । പ്രകീര്യ്യഃ പൂതികരജോ മര്കട്യങ്ഗരവല്ലരീ ।। ൩൬൩.

ചിരവിൽവം, നക്തമാലം, കരജം, കരഞ്ചകം, പ്രകീര്യം, പൂതികരജം, കുരങ്ങിന്റെ കൈപോലെയുള്ള വല്ലരികൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

രോഹീ രോഹിതകഃ പ്ലീഹശത്രുര്ദാड़ിമപുഷ്പകഃ । ഗായത്രീ ബാലതനയഃ ഖദിരോ ദന്തധാവനഃ ।। ൩൬൩.

രോഹി, രോഹിതകം, പ്ലീഹശത്രു, ദാരിമപുഷ്പകം, ഗായത്രി, ബാലതനയ, ഖദിരം, പല്ലു കഴുകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മരങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

അരിമേദോ വിട്‌ഖദിരേ കദരഃ ഖദിരേ സിതേ । പഞ്ചാങ്ഗുലോ വര്ദ്ധമാനസ്ചഞ്ചുര്ഗന്ധര്വഹസ്തകഃ ।। ൩൬൩.

അരിമേദം, വിറ്റ്‌ഖദിരം, കടരം, വെള്ളഖദിരം, അഞ്ചു വിരലുള്ള മരങ്ങൾ, വർദ്ധമാനം, ചഞ്ചു, ഗന്ധർവഹസ്തകമരം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

പിണ്ഡീതകോ മരുവകഃ പീതദാരു ച ദാരു ച । ദേവാദാരുഃ പൂതികാഷ്ഠം ശ്യാമാ തു മഹീലാഹ്വയാ ।। ൩൬൩.

പിണ്ഡീതകം, മറുവകം, പീതദാരു, ദാരു, ദേവദാരു, പൂതികഷ്ടം, മഹീലാഹ്വയ എന്ന ശ്യാമാ — ഇവയാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്.

ലതാ ഗോവന്ദനീ ഗുന്ദാ പ്രിയങ്ഗുഃ ഫലിനീ ഫലീ । മണ്ഡൂകപര്ണപത്രോര്ണനടകട്വങ്ഗടുണ്ടുകാഃ ।। ൩൬൩.

ലത, ഗോവന്ദനീ, ഗുണ്ട, പ്രിയംഗു, ഫലിനി, ഫലി, മണ്ടൂകപർണ്ണപത്രം, ഊർണനട, കട്വംഗം, തുണ്ടുകാ — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ശ്യോനാകശുകനാസര്ക്ഷദീര്ഘവൃന്തകുടന്നടാഃ । പീതദ്രുഃ സരലശ്ചാഥ നിചുലോഽമ്ബുജ ഇജ്ജലഃ ।। ൩൬൩.

ശ്യോണാകം, ശുകനാസം, ഋക്ഷം, ദീർഘവൃന്തം, കുട്ടന്നട, പീതദ്രു, സരല, നിചുലം, അംബുജം, ഇജ്ജല — ഇവയും ചേർക്കാം.

കാകോഡുമ്ബരികാ ഫല്ഗുരരിഷ്ടഃ പിചുമര്ദകഃ । സര്വ്വതോഭദ്രകോ നിമ്ബേ ശിരീഷസ്തു കപീതനഃ ।। ൩൬൩.

കാക്കൊടുമ്പരിക, ഫൽഗു, അരിഷ്ടം, പിച്ചുമർദം, സർവതോഭദ്രകം, നിംബം, ശിരീഷം, കപീതനം — ഇവയും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

വകുലോ വഞ്ജുലഃ പ്രോക്തഃ പിച്ഛിലാഽഗുരുശിംശപാഃ । ജയാ ജയന്തീ തര്കാരീ കണികാ ഗണികാരികാ ।। ൩൬൩.

വകുലം, വഞ്ജുലം, പിച്ചില, അഗുരു, ശിംശപ, ജയ, ജയന്തി, തർക്കാരി, കണിക, ഗണികാരിക — ഇവയും പറയാം.

ശ്രീപര്ണമഗ്നിമന്ധഃ സ്യാദ്വത്സകോ ഗിരിമല്ലികാ । കാലസ്കന്ധസ്തമാലഃ സ്യാത് തണ്ഡുലീയോഽല്പമാരിഷഃ ।। ൩൬൩.

ശ്രീപർണ്ണം, അഗ്നിമന്ദം, വത്സകം, ഗിരിമല്ലിക, കാലസ്കന്ധം, തമാലം, തണ്ടുലിയം, അൽപമാരിഷം — ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സിന്ധുവാരസ്തു നിര്ഗുണ്ഡീ സൈവാസ്ഫോതാ വനോദ്ഭവാ । ഗണികാ യൂഥികാഽമ്ബഷ്ഠാ സപ്തലാ നവമാലികാ ।। ൩൬൩.

സിന്ദുവാരം, നിർഗുണ്ഡി, സൈവ, സ്‌ഫോട, വനോദ്ഭവം, ഗണിക, യൂഥിക, അംബഷ്ട, സപ്തല, നവമാലിക — ഇവയും ചേർക്കാം.

അതിമുക്തഃ പുണ്ഡ്രകഃ സ്യാത്കുമാരീ തരണിഃ സഹാ । തത്ര ശോണേ കുരുവകസ്തത്ര പീതേ കുരുഷ്ടകഃ ।। ൩൬൩.

അതിമുക്തം, പുണ്ഡ്രകം, കുമാരി, തരണി, സഹ — ഇവയാണ്. ചുവപ്പുള്ളവയിൽ കുരുവകം, മഞ്ഞയിൽ കുരുഷ്ടകം.

നീലാ ഝിണ്ടീ ദ്വയോര്വാണാ ഭ്ക്തിണ്ടീ സൈരീയകസ്തഥാ । തസ്മിന് രക്തേ കുരുവകഃ പീതേ സഹചരീ ദ്വയോഃ ।। ൩൬൩.

നീല, ഝിണ്ടി, ദ്വയോര്വാണ, ഭക്തിണ്ടി, സൈരീയകം — ഇവയും. ചുവപ്പിൽ കുരുവകം, മഞ്ഞയിൽ സഹചരി — രണ്ടിലും.

ധുസ്തൂരഃ കിതവോ ധൂര്ത്തോ രുചകോ മാതുലങ്ഗകേ । സമീരണോ മരുവകഃ പ്രസ്ഥപുഷ്പഃ ഫണിജ്ഭ്ക്തകഃ ।। ൩൬൩.

ധത്തൂര, കിതവ, ധൂർത്ത, രുചക, മാതുലങ്ക, സമീരണം, മറുവകം, പ്രസ്ഥപുഷ്പം, ഫണിജ്ഭക്തകം — ഇവയും ഉണ്ട്.

കുഠേരകസ്തു പര്ണാസേഽഥാസ്ഫോതോ വസുകാര്കകേ । ശിവമല്ലീ പാശുപതോ വൃന്ദാ വൃക്ഷാദനീ തഥാ ।। ൩൬൩.

കുതേരകം, പർണാസം, സ്‌ഫോടം, വസുകാർക്കകം, ശിവമല്ലി, പാശുപതം, വൃന്ദ, വൃക്ഷാദനി — ഇവയും ചേർക്കാം.

ജീവന്തികാ വൃക്ഷരുഹാ ഗുഡൂചീ തന്ത്രികാഽമൃതാ । സോമവല്ലീ മധുപര്ണീ മൂര്വാ തു മോരടീ തഥാ ।। ൩൬൩.

ജീവന്തിക, വൃക്ഷരുഹ, ഗുഡൂചി, തന്ത്രിക, അമൃത, സോമവല്ലി, മധുപർണി, മൂർവ, മൊരടി — ഇവയും ഉണ്ട്.

മധൂലികാ മധുശ്രേണീ ഗോകര്ണീ പീലുപര്ണ്യപി । പാഠാഽമ്ബഷ്ഠാ വിദ്ധകര്ണീ പ്രാചീനാ വനതിക്തികാ ।। ൩൬൩.

മധൂലിക, മധുശ്രേണി, ഗോകർണി, പീലുപർണി, പാഠ, അംബഷ്ട, വിദ്ധകർണി, പ്രാചീന, വനതിക്തിക — ഇവയും ചേർക്കാം.

കടുഃ കടുമ്ഭരാ ചാഥ ചക്രാങ്ഗീ ശകുലാദനീ । ആത്മഗുപ്താ പ്രാവൃഷായീ കപികച്ഛുശ്ച മര്കടീ ।। ൩൬൩.

കട്, കടുംബര, ചക്രാങ്കി, ശകുലാദനി, ആത്മഗുപ്ത, പ്രാവൃഷായി, കപികച്ചു, മാർക്കടി — ഇവയും ഉണ്ട്.

അപാമാര്ഗഃ ശൈഖരികഃ പ്ര്ത്യക്പര്ണീ മയൂരകഃ । ഫഞ്ചികാ ബ്രാഹ്മണോ ഭാര്ഗീ ദ്രവന്തീ ശമ്ഭരീ വൃഷാ ।। ൩൬൩.

അപാമാർഗം, ശൈഖരികം, പ്രത്യക്പർണി, മയൂരകം, ഫഞ്ചിക, ബ്രാഹ്മണ, ഭാര്ഗി, ദ്രവന്തി, ശംഭരി, വൃഷ — ഇവയും ചേർക്കാം.

മണ്ഡൂകപര്ണീ ഭണ്ഡീരീ സമങ്ഗാ കാലമേഷികാ । രോദനീ കച്ഛുരാഽനന്താ സമുദ്രാന്താ ദുരാലഭാ ।। ൩൬൩.

മണ്ടൂകപർണി, ഭണ്ടീരി, സമംഗ, കാലമേഷിക, രോദനി, കച്ചുര, അനന്ത, സമുദ്രാന്ത, ദുരലഭ — ഇവയും ഉണ്ട്.

പൃശ്നിപര്ണീ പൃഥക്പര്ണീ കലശിര്ധാവനിര്ഗുഹാ । നിദീഗ്ധികാ സ്പൃശീ വ്യാഘ്രീ ക്ഷുദ്രാ ദുസ്പര്ശ്യാ സഹ ।। ൩൬൩.

പൃഷ്ണിപർണി, പൃഥക്‌പർണി, കലശി, ധാവനിർഗുഹ, നിദീഗ്ധിക, സ്പൃശി, വ്യാഘ്രി, ക്ഷുദ്ര, ദുസ്പർശ്യ — ഇവയും ചേർക്കാം.

അവല്ഗുജഃ സോമരാജീ സുവല്ലിഃ സോമവല്ലികാ । കാലമേഷീ കൃഷ്ണാഫ്ലാ വാകുചീ പൂതിഫല്യഽപി ।। ൩൬൩.

അവൽഗുജ, സോമരാജി, സുവല്ലി, സോമവല്ലിക, കാലമേഷി, കൃഷ്ണാഫ്ല, വാകുചി, പൂതിഫലി — ഇവയും ഉണ്ട്.