അനയോരേഷാമേഷു സ്യാച്ചത്വാരശ്ചതുരസ്തഥാ । ചതുര്ണോഞ്ച ചതുര്ഷ്വഽസ്തി സുഗീഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സുഗിര്യ്യപി ।। ൩൫൧.
ഈ രണ്ടിലും, ഇവയിലും നാലും, അതുപോലെ ചതുരസ്; ചതുര്ണഃ, ചതുര്ഷു ഉണ്ട്; സുഗീഃ, ശ്രേഷ്ഠഃ, സുഗിരി എന്നിവയും.
സുദ്യൌഃ സുദിത്രൌ സുദ്യുഭ്യാം വിഡ്വിഷൌ വിട്സു യാദൃശഃ । യാദൃഗ്ഭ്യാഞ്ചൈവ വിड़ഭ്യാഞ്ച ഷട് ഷട് ഷണ്ണാഞ്ച ഷട്സ്വപി ।। ൩൫൧.
സുദ്യൗഃ, സുദിത്രൗ, സുദ്യുഭ്യാം, വിഡ്വിഷൗ, വിറ്റ്സു യോജിച്ച പോലെ; അതുപോലെ യാദൃഗ്ഭ്യാം, വിരഭ്യാം, ആറു, ആറു, ആറ്നാം, ആറ്സുവും.
സുവചാഃ സുവചസാ ച സുവചോഭ്യാമഥേദൃശമ് । ഹേ സുവചോ ഹേ ഉശനന് ഉശനാ വോശനസ്യപി ।। ൩൫൧.
സുവചാഃ, സുവചസാ, സുവചോബ്യാം എന്നിങ്ങനെയും; ഹേ സുവചോ, ഹേ ഉശനൻ, ഉശനാ, വോശനസ്യപിയും.
പുരദംശാ അനേഹാ ഹേവിദ്വന് വിദ്വാംസ ഉത്തമാഃ । വിദുഷേ നമോ വിദ്വദ്ഭ്യാം വിദ്വത്സു ച വഭുവിവാന് ।। ൩൫൧.
പുരദംശാ, അനെഹാ, ഹേ വിദ്യാൻ, വിദ്യാൻസ, ഉത്തമാഃ; വിദ്യുഷേ, നമോ, വിദ്യദ്ഭ്യാം, വിദ്യത്സു, വഭുവിവാൻ എന്നിവയും.
ഏവഞ്ച പേചിവാന് ശ്രേയാന് ശ്രേയാംസൌ ശ്രേയസസ്തഥാ । അസൌ അമ് അമീ ശ്രേഷ്ഠാ അമും ഭമൂനിഹാമുനാ ।। ൩൫൧.
ഇതുപോലെ പെചിവാൻ, ശ്രേയാൻ, ശ്രേയാംസൗ, ശ്രേയസ്സ്; അസൗ, അം, അമീ, ശ്രേഷ്ഠാ, അമും, ഭമൂനി, ഹാമുനാ എന്നിവയും.
അമീഭിരമുസ്മൈ വാമുസ്മാദമുഷഥ്യ വാമുയോസ്തഥാ । അമീഷാമമുസ്മിന്നിത്യേവം ഗോധുക് ഗോധുഗ്മിരഗതഃ ।। ൩൫൧.
അമീഭിഃ, അമുസ്മൈ, വാമുസ്മാദ്, അമുഷഥ്യ, വാമുയോഃ; അമീഷാം, അമുസ്മിൻ, ഇതുപോലെ ഗോധുക്, ഗോധുഗ്മി, രഗതഃ എന്നിവയും.
ഗോധുക്ഷ്വിത്യേവമന്യേപി മിത്രദ്രുഹോ മിത്രദ്രുഹാ । മിത്രധ്രുഗ്ഭ്യാം മിത്രധ്രുഗ്ഭിരേവ ചിത്തദ്രുഹാദയഃ ।। ൩൫൧.
ഗോധുക്ഷു മുതലായവയ്ക്കും അതുപോലെ, മിത്രദ്രുഹഃ, മിത്രദ്രുഹാ, മിത്രദ്രുഗ്ഭ്യാം, മിത്രദ്രുഗ്ഭിഃ, അതുപോലെ ചിത്തദ്രുഹാ മുതലായവയും.
സ്വലിട് സ്വലിഡ്ഭ്യാം സ്വലിഹി അനഡ്വാനനഡുത്സു ച । അജന്താശ്ച ഹലന്താശ്ച പുംസ്യാഥോഽഥ സ്ത്രിയാം വദേ ।। ൩൫൧.
സ്വളിറ്റ്, സ്വളിഡ്ഭ്യാം, സ്വലിഹി, അനഡ്വാൻ, അനഡുത്സു; അജന്തം, ഹലന്തം, പുരുഷനാമം, പിന്നെ സ്ത്രീനാമം ഞാൻ പറയുന്നു.
സ്കന്ദ ഉവാച രമാ രമേ രമാഃ ശുഭാ രമാം രമേ രമാസ്തഥാ । രമയാ ച രമാഭ്യാഞ്ച രമാഭിഃ സൃതമവ്യയം ।। ൩൫൨.
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: രമാ, രമേ, രമാഃ, ശുഭാ, രമാം, രമേ, രമാസ്തഥാ; രമയാ, രമാഭ്യാം, രമാഭിഃ, ഈ മാറ്റമില്ലാത്ത പ്രവാഹം സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.
രമായൈ ച രമാഭ്യാഞ്ച രമായാ രമയോഃ ശുഭം । രമാണാഞ്ച രമായാഞ്ച രമാശ്വേവം കലാദയഃ ।। ൩൫൨.
രമായൈ, രമാഭ്യാം, രമായാ, രമയോഃ എന്നിങ്ങനെയും, ശുഭം; രമാണാം, രമായാം, അതുപോലെ രമാഃ, കലാ മുതലായവയും.
ജരാ ജരസൌ ജര ഇതി ജരസശ്ച ജരാ ജരാം । ജരസഞ്ച ജരാസ്വേവം സര്വ്വാ സര്വ്വേ ച സര്വ്വേയാ ।। ൩൫൨.
വൃദ്ധാവസ്ഥ, വൃദ്ധന്മാരിൽ വൃദ്ധത, വൃദ്ധതയുടെ വൃദ്ധത, വൃദ്ധതയിലേക്ക് വൃദ്ധത; അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാം, എല്ലാവരും, എല്ലായിടങ്ങളിലും.
സര്വ്വസ്ഥൈ ദേഹി സര്വ്വസ്യാഃ സര്വ്വസ്യാഃ സര്വ്വയോസ്തഥാ । ശേഷം രമാവദ്രൂപം സ്യാദ് ദ്വേ ദ്വേ തിസ്രശ്ച തിസൃണാം ।। ൩൫൨.
എല്ലാ നിലകളിലും, ദാനക്കാരാ, എല്ലാറ്റിന്റെയും, രണ്ടെല്ലാം, മൂന്നെല്ലാം; ശേഷിച്ചത് ലക്ഷ്മിയുടെ രൂപത്തിൽ ഇരട്ടയായും മൂന്നിലൊന്നായും കാണാം.
ബുദ്ധീര്ബുദ്ധ്യാ ബുദ്ധയേ ച ബുദ്ധ്യൈ ബുദ്ധേശ്ച ഹേമതേ । കവിവത്സ്യാന്മുനീനാഞ്ച നദീ നദ്യൌ നദീം നദീഃ ।। ൩൫൨.
ബുദ്ധി, ബുദ്ധിയാൽ, ബുദ്ധിക്കായി, ബുദ്ധിമാന്മാർക്കും, ബുദ്ധിമാന്മാരുടെ, പൊന്നിനും; കവിയെപ്പോലെ, മുനിമാർക്കും, നദി, രണ്ട് നദികൾ, നദി, നദികൾ.
നദ്യാ നദീഭിര്നദ്യൈ ച നദ്യാഞ്ചൈവ നദീഷു ച । കുമാരീ ജൃമ്ഭണീത്യേവം ശ്രീഃ ശ്രിയൌ ച ശ്രിയഃ ശ്രിയാ ।। ൩൫൨.
നദിയാൽ, നദികളോടൊപ്പം, നദിയിലേക്ക്, നദികളിൽ; കന്യക, ഉമ്മറൽ, അങ്ങനെ തന്നെ, ശ്രീ, രണ്ട് ശ്രീകൾ, ശ്രീകൾ, ശ്രീയാൽ.
ശ്രിയൈ ശ്രിയേ സ്ത്രീം സ്ത്രിയഞ്ച സ്ത്രീശ്ച സ്ത്രിയഃ സ്ത്രിയാ സ്ത്രിയൈ । സ്ത്രിയാഃ സ്ത്രീണാം സ്ത്രിയാഞ്ച ഗ്രാമണ്യാം ധേന്വൈ ച ധേനവേ ।। ൩൫൨.
ശ്രീക്കായി, ശ്രീയിലേക്ക്, സ്ത്രീ, സ്ത്രീകളെയും, സ്ത്രീയും, സ്ത്രീകൾ, സ്ത്രീയാൽ, സ്ത്രീയിലേക്ക്; സ്ത്രീകളുടെ, സ്ത്രീകളുടേയും, സ്ത്രീകളിലേക്കും, ഗ്രാമമുഖിയിൽ, പശുവിനും, പശുവിനുവേണ്ടിയും.
ജമ്ബൂര്ജമ്ബ്വൌ ച ജമ്ബൂശ്ച ജമ്ബൂനാഞ്ച ഫലമ്പിവ । വര്ഷാഭ്വൌ ച പുനര്ഭ്വൌ ച മാതൄര്വ്വാപരി ച ഗൌശ്ച നൌഃ ।। ൩൫൨.
ജമ്പു മരവും, രണ്ട് ജമ്പു മരങ്ങളും, ജമ്പു മരങ്ങളും, ജമ്പു മരങ്ങളുടെ ഫലവും പോലെ; രണ്ട് മഴക്കാലങ്ങൾ, രണ്ട് പുനർജന്മങ്ങൾ, അമ്മമാർ, മുകളിൽ, പശു, നാവു.
വാഗ്വാചാ വാഗ്ഭിശ്ച വാക്ഷു സ്രഗ്ഭ്യാം സ്രജി സ്രജോസ്തഥാ । വിദ്വദ്ഭ്യാഞ്ചൈവ വിദ്വത്സു ഭവതീ സ്യാദ് ഭവന്ത്യപി ।। ൩൫൨.
വാക്ക്, വാക്കിനാൽ, വാക്കുകളോടെ, വാക്കുകളിൽ; രണ്ട് മാലകളോടെ, മാലയിൽ, മാലകളുടേയും; പണ്ഡിതന്മാരോടൊപ്പം, പണ്ഡിതന്മാരിൽ, 'ഭവതി' എന്നും 'ഭവന്തി' എന്നും.
ദീവ്യന്തീ ഭാതീ ഭാന്തീ ച തുദന്തീ ച തുദത്യപി । രുദതീ രുന്ധതീ ദേവീ ഗൃഹ്ണതീ ചോരയന്ത്യപി ।। ൩൫൨.
പ്രകാശിക്കുന്നത്, ദീപ്തമായത്, തിളങ്ങുന്നത്, തട്ടുന്നത്, തട്ടുന്നതും; കരയുന്നത്, തടയുന്നത്, ദേവി, പിടിക്കുന്നത്, മോഷ്ടിക്കുന്നതും.
ദൃഷത് ദൃഷദ്ഭ്യാം ദൃഷദി വിശേഷവിദുഷീ കൃതിഃ । സമിത് സമിദ്ബ്യാം സമിധി സീമാ സീമ്നി ച സീമനി ।। ൩൫൨.
കല്ല്, രണ്ട് കല്ലുകളോടെ, കല്ലിൽ, പ്രത്യേകമായി അറിയുന്നവൾ, പ്രവർത്തി; സമിതു, രണ്ട് സമിതുകളോടെ, സമിതിൽ, അതിരു, അതിരിൽ, അതിരിനകത്ത്.
ദാമനീഭ്യാം കകുദ്ഭ്യാഞ്ച കേയമാബ്യാം തഥാസു ച । ഗീര്ഭ്യാഞ്ചൈവ ഗിരാ ഗീര്ഷു സുഭൂഃ സുപൂഃ പുരാ പുരി ।। ൩൫൨.
രണ്ട് കയറുകളോടെ, രണ്ട് കൂമ്പുകളോടും, രണ്ട് കീയംകളോടും, അവയിൽ; രണ്ട് വാക്കുകളോടും, വാക്കിനാൽ, വാക്കുകളിൽ, നല്ല ഭൂമി, നല്ല നഗരം, നഗരം, നഗരത്തിൽ.
ദ്യൌര്ദ്യുഭ്യാം ദിവി ദ്യുഷു താദൃശ്യാ താദൃശീ ദിശഃ । യാദൃശ്യാം യാദൃശീ തദ്വത് സുവചോഭ്യാം സുവചഃ സ്വപി ൩൫൨.
ആകാശം, രണ്ട് ആകാശങ്ങളോടെ, ആകാശത്തിൽ, ആകാശങ്ങളിൽ, അങ്ങനെയുള്ളവൾ, അങ്ങനെയുള്ള സ്ത്രീ, ദിശകൾ; അങ്ങനെയുള്ളവളിൽ, അങ്ങനെയുള്ള സ്ത്രീയിൽ, അതുപോലെ, രണ്ട് നല്ല ശബ്ദമുള്ളവരോടും, നല്ല ശബ്ദമുള്ളവൻ, ഉറക്കത്തിൽ.
സ്കന്ദ ഉവാച നപുംസകേ കിം കേ കാനി കിം കേ കാനി തതോ ജലം । സര്വം സര്വേ ച പൂര്വാദ്യാഃ സോമപം സോമപാനി ച ।। ൩൫൩.
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: നപുംസകത്തിൽ എന്ത്, ആരാണ്, ഏവ, എന്ത്, ആരാണ്, ഏവ, പിന്നെ ജലം; എല്ലാം, എല്ലാവരും, ആദികളായവർ, സോമം കുടിക്കുന്നവൻ, സോമം കുടിക്കുന്നവർ.
ഗ്രാമണി ഗ്രാണണിനീ ച ഗ്രാമണി ഗ്രാമണീന്യപി । വാരി വാരിണീ വാരീണി വാരിണാം വാരിണീദൃശം ।। ൩൫൩.
ഗ്രാമമുഖി, ഗ്രാമമുഖിനി, ഗ്രാമമുഖി, ഗ്രാമമുഖിനികളും; ജലം, ജലമുള്ളത്, ജലമുള്ളവർ, ജലങ്ങളുടെ, ജലസദൃശം.
ശുചയേ ശുചിനേ ദേഹി മൃദുനേ മൃദവേ തഥാ । ത്രപു ത്രപുണി ത്രപുണാഞ്ച ചഖലപൂനി ഖലപ്വി ച ।। ൩൫൩.
ശുദ്ധനായി, ശുദ്ധനായി, ദാനക്കാരാ, മൃദുവായി, മൃദുവനായി; തകരം, തകരത്തിൽ, തകരത്തിന്റെ, കലശത്തിൽ, കലശത്തിലും.
കര്ത്ത്ത്രാ ച കര്തൃണേ കര്ത്ത്ത്രേ അതിര്വ്യതിരിണാന്തഥാ । അഭിന്യഭിനിനീ ചൈവ സുവചാംസി സുവാക്ഷു ച ।। ൩൫൩.
കർത്താവാൽ, കർത്താവിനായി, കർത്താവിന്, അതിലധികം ചെയ്യുന്നവനാൽ, അതിലധികം ചെയ്യുന്നവർക്കായി; അനുകരിക്കുന്നവനാൽ, അനുകരിക്കുന്നവനാലും, നല്ല വാക്കുകൾ, നല്ല വാക്കുകളിൽ.
യദ്യത്ത്വിമേ തത് കര്മ്മാണി ഇദഞ്ചേമേ ത്വിമാനി ച । ഈദൃക്ത്വദോഽമുനീ അമൂനി അമുനാ സ്യാദമീഷു ച ।। ൩൫൩.
എന്തായാലും ഇവ, ആ പ്രവർത്തികൾ, ഇതും ഇവയും, ഇവയും; ഇങ്ങനെ ഉള്ളത്, അവ, അവരിൽ ചിലർ, അതിനാൽ, ഇവരിൽ.
അഹമാവാം വയം മാം വൈ ആവാമസ്മാന്മയാ കൃതം । ആവാഭ്യാഞ്ച തഥാസ്മാഭിര്മ്മഹ്യമസ്മഭ്യമേവ ച ।। ൩൫൩.
ഞാൻ, ഞങ്ങൾ രണ്ട് പേർ, ഞങ്ങൾ, എന്നെ, തീർച്ചയായും, ഞങ്ങൾ രണ്ട് പേർ, ഞങ്ങളെ, എന്നാൽ ചെയ്തത്; ഞങ്ങൾ രണ്ട് പേരാൽ, ഞങ്ങളാൽ, എനിക്ക്, ഞങ്ങൾക്കു, തീർച്ചയായും.
മദാവാഭ്യാം മദസ്മച്ച പുത്രോഽയം മമ ചാവയോഃ । അസ്മാകമപി ചാസ്മാസു ത്വം യുവാം യൂയംമീജിരേ ।। ൩൫൩.
എന്നിൽ നിന്നും ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരിൽ നിന്നുമാണ്, ഞങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്, ഈ മകനാണ് എന്റെതും ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടേതും; ഞങ്ങളുടേയും ഞങ്ങളിലുമാണ്, നീ, നിങ്ങൾ രണ്ട്, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും യാഗം ചെയ്തു.
ത്വാം യുവാഞ്ച യുഷ്മാംശ്ച ത്വയാ യുഷ്മാഭിരീരിതം । തുഭ്യം യുവാഭ്യാം യുഷ്മഭ്യം ത്വത് യുവാഭ്യാഞ്ച യുഷ്മത് ।। ൩൫൩.
നിനക്കു, നിങ്ങളിരുവർക്കും, നിങ്ങൾക്കൊക്കെയും; നിന്നാൽ, നിങ്ങളാൽ, നിങ്ങൾക്കൊക്കെയാലാണ് ഇത് പറഞ്ഞത്; നിനക്കായി, നിങ്ങളിരുവർക്കുമായി, നിങ്ങൾക്കൊക്കെയുമായി; നിന്നിൽ നിന്ന്, നിങ്ങളിൽ നിന്ന്, നിങ്ങൾക്കൊക്കെയിൽ നിന്നുമാണ്.
തവ യുവയോര്യുഷ്മാകം ത്വയി യുഷ്മാസു ഭാരതീ । ഉപലക്ഷണമത്രൈവ അജ്ഭ്ക്തലന്താശ്ച തേ സ്മൃതാഃ ।। ൩൫൩.
നിന്റെ, നിങ്ങളിരുവരുടെ, നിങ്ങൾക്കൊക്കെയുടെ; നിനക്കിൽ, നിങ്ങളിൽ, നിങ്ങൾക്കൊക്കെയിൽ, ഭാരത; ഇതാണ് ഇവിടെ സൂചന, കൂടാതെ 'അജ്ഭക്തലന്ത' എന്ന അവസാനമുള്ള രൂപങ്ങളും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.