അഗ്നിപുരാണമ്

സുശ്രീഃ സുധീഃ പ്രഭൃതയോ ഗ്രാമണീഃ പൂജയേദ്ധരിം । ഗ്രാമണ്യൌ ഗ്രാമണ്യോ ഗ്രാമണ്യം ഗ്രാമണ്യാ ഗ്രാമണീഭിഃ ।। ൩൫൧.

സുശ്രീ, സുധീ, മുതലായവർ, ഗ്രാമത്തിന്റെ നേതാവിനെ ഹരിയെ പോലെ ആദരിക്കണം; രണ്ട് നേതാക്കൾ, നേതാക്കൾ, നേതാവിനെ, നേതാവിന്, നേതാക്കളാൽ.

ഗ്രാമണ്യോ ഗ്രാമണ്യാമേവം സേനാനീപ്രമുഖാഃ സുഭൂഃ । സുഭുവൌ ച സ്വയമ്ഭുവഃ സ്വയമ്ഭുഞ്ച സ്വയമ്ഭുവഃ ।। ൩൫൧.

നേതാക്കൾ, നേതാവിന്, അങ്ങനെ, സേനാനായകനു നേതൃത്വം നൽകുന്നവരും സുഭൂവുമാണ്; രണ്ട് സുഭൂ, സ്വയംഭുവിന്റെ, സ്വയംഭു, സ്വയംഭുവിന്റെയും.

സ്വയമ്ഭുവാ സ്വയമ്ഭുവി ഏവം പ്രതിഭുവാദയഃ । ഖലപൂഃ ഖലപ്വൌ ശ്രേഷ്ഠൌ ഖലപ്വഞ്ച ഖലപ്വി ച ।। ൩൫൧.

സ്വയംഭുവിന്റെ, സ്വയംഭുവിൽ, അങ്ങനെ, പ്രതിഭു മുതലായവരും; ഖലപൂ, രണ്ട് ഖലപ്വു, ശ്രേഷ്ഠൻ, ഖലപ്വ, ഖലപ്വിയും.

ഏവം ശരപൂമുഖാഃ സ്യുഃ ക്രോഷ്ടാ ക്രോഷ്ടാര ഈരിതാഃ । ക്രോഷ്ടൂംശ്ച കോഷ്ടുശ്ച കോഷ്ടുനാ ക്രോഷ്ട്രാ ക്രോഷ്ടൂനാം കോഷ്ടരീദൃശം ।। ൩൫൧.

ഇങ്ങനെ ശരപൂ മുതലായവരും; ക്രോഷ്ടാ, ക്രോഷ്ടാര എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നു; ക്രോഷ്ടൂൻ, കോഷ്ടു, കോഷ്ടുവാൽ, ക്രോഷ്ട്രാ, ക്രോഷ്ടൂന്റെ, കോഷ്ടരിപോലെയും.

പിതാ പിതരൌ പിതരഃ ഹേപിതഃ പിതരൌ ശുഭൌ । പിതൄന് പിതുഃ പിതുഃ പിത്രോഃ പിതൄണാം പിതരീദൃശം ।। ൩൫൧.

പിതാവ്, രണ്ട് പിതാക്കന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഹേ പിതാവേ, രണ്ട് ശുഭമായ പിതാക്കന്മാർ; പിതൃങ്ങൾ, പിതാവിന്റെ, പിതാവിന്റെ, രണ്ട് പിതാക്കന്മാരുടെ, പിതൃങ്ങളുടെ, പിതാവുപോലെയും.

ഏവം ഭ്രാതാ ച ജാമാതൃമുഖാ നൄണാം നൃണാം തഥാ । കര്ത്താ കര്ത്താരൌ കര്ത്തൄശ്ച കര്ത്തൄണാം കര്ത്തരീദൃശം ।। ൩൫൧.

ഇങ്ങനെ സഹോദരനും, മരുമകൻ മുതലായവരും, പുരുഷന്മാരുടെയും; ചെയ്യുന്നവൻ, രണ്ട് ചെയ്യുന്നവർ, ചെയ്യുന്നവർ, ചെയ്യുന്നവരുടെ, ചെയ്യുന്നവൻപോലെയും.

പിതൃവച്ചൈവമുട്ഗാതാ സ്വസാ നപ്ത്രാദയഃ സ്മൃതാഃ । സുരാഃ സുരായൌ സുരായഃ നുരായാഞ്ച സുരായ്യപി ।। ൩൫൧.

പിതാക്കളെപോലെ, ഉട്ഗാതാവ്, സഹോദരി, മകനുമുതലായവരും കണക്കാക്കുന്നു; ദേവന്മാർ, രണ്ട് ദേവന്മാർ, ദേവന്മാർ, ദേവന്മാരെയും, സുരായ്യയും.

ഗൌഃ ഗാവൌ ഗാങ്ഗാ ഗവാ ച ഗോര്ഗവോശ്ച ഗവാം ഗവി । ഏവ ദ്യൌര്ഗ്ലൌശ്ചാപി തഥാ സ്വരാന്താഃ പുംസി നായകാഃ ।। ൩൫൧.

പശു, രണ്ട് പശുക്കൾ, ഗാംഗ, പശുക്കളാൽ, പശുക്കളുടെ, പശുക്കളുടെ, പശുവിൽ; അങ്ങനെ ദ്യൗ, ഗ്ലൗ, സ്വരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നവരും പുരുഷനാമങ്ങളാണ്.

സുവാക് സുവാചൌ സുവാചാ സുവാഗ്ഭ്യാഞ്ച സുവാക്ഷ്വപി । ഏവം ദിക്പ്രമുഖാഃ പ്രാങ്ച പ്രാഞ്ചൌ പ്രാഞ്ചഞ്ച ഭോ വ്രജ ।। ൩൫൧.

സുവാക്, രണ്ട് സുവാക്ക്, സുവാക, രണ്ട് സുവാക്ക് കൊണ്ടും, സുവാക്സിലും; അങ്ങനെ ദിശയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നവർ: പ്രാഞ്ച്, രണ്ട് പ്രാഞ്ച്, പ്രാഞ്ചും, പോവുക.

പ്രാഗ്‌ഭ്യാം പ്രാഗ്ഭിഃ പ്രാചാഞ്ച പ്രാചി ച പ്രാങ്‌സു പ്രാങ്സു പ്രാങ്ശ്വപി ഏവം ഹ്യുദങുദീചീ വാ സമ്യങ്ക പ്ര്ത്യകസമീച്യപി ।। ൩൫൧.൫൫ തിര്യ്യങ്‌തിരശ്ച സധ്ര്യങ് ച വിശ്വദ്ര്യങ് പൂര്വവത് സ്മൃതാഃ । അദദ്ര്യങദമുയങ് സ്യാത് തതാമുമുയങീരിതഃ ।। ൩൫൧.

രണ്ട് പ്രാഗ് കൊണ്ടും, പ്രാഗ് കൊണ്ടും, പ്രാചാനും, പ്രാചിയിലും, പ്രാങ്സിലും, പ്രാങ്സിലും, പ്രാങ്സിലും; അങ്ങനെ ഉദങ്, ഉദീചി, സമ്യക്, പ്രത്യക്, സമീചിയും.

അദദ്ര്യങദമുയങ് സ്യാത് തഥാമുമുയങീരിതഃ । അദദ്ര്യഞ്ചോ ഹ്യമുദ്രീചഃ അദദ്ര്യഗ്‌ഭ്യാഞ്ച പൂര്വ്വവത് ।। ൩൫൧.

അദദ്ര്യങ്, അമുയങ് അങ്ങനെ, അമുയങ് എന്നും പറയുന്നു; അദദ്ര്യഞ്ചയും, അമുദ്രീചരും, രണ്ട് അദദ്ര്യങ് കൊണ്ടും മുമ്പുപോലെ.

തത്ത്വതൃഷി തത്ത്വതൃട്‌സു ഏവം കാഷ്ഠതड़ാദയഃ । ഭിഷക് ഭിഷഗബ്യാം ഭിഷജി ജന്മഭാഗാദയസ്തഥാ ।। ൩൫൧.

ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് തത്ത്വതൃഷി, തത്ത്വതൃട്‌സു, കഷ്ടതരാ എന്നിവയും; ഭിഷക്, ഭിഷഗഭ്യാം, ഭിഷജി, ജന്മഭാഗം തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങളും.

മരുത് മരുദ്ഭ്യാം മരുതി ഏവം ശത്രുജിദാദയഃ । ഭവാന് ഭവന്തൌ ഭവതാം ഭവംശ്ചൈവ ഭവത്യപി ।। ൩൫൧.

മരുത്, മരുദ്ഭ്യാം, മരുതി, ശത്രുജിത് തുടങ്ങിയവയും; ഭവാൻ, ഭവന്തൗ, ഭവതാം, ഭവം, ഭവതി എന്നിവയും.

മഹാന്മഹാന്തൌ മഹതാമേവം ഭഗവദാദയഃ । ഏവം മഘവാന്മഘവന്തൌ അഗ്നിചിച്ചാഗ്നിചിത്യപി ।। ൩൫൧.

മഹാൻ, മഹാന്തൗ, മഹതാം എന്നിങ്ങനെയും, ഭഗവത് തുടങ്ങിയവയും; അതുപോലെ മഘവാൻ, മഘവന്തൗ, അഗ്നിചിത്, അഗ്നിചിത്യ് എന്നിവയും.

അഗ്നിചിത്‌സ്വേവമേവാന്യത് വേദവിത്ത്വവിത്ത്വപി । വേദവിദാമേവമന്യത് യഃ സമസ്തേന സര്വ്വവിത് ।। ൩൫൧.

അഗ്നിചിത് തുടങ്ങിയവയ്ക്കും, വേദവിദ്, വവിത്ത്വ തുടങ്ങിയവയ്ക്കും, വേദവിദ്, മറ്റു പലരിലും, എല്ലാം അറിയുന്നവനെ സർവ്വവിദ് എന്നു പറയുന്നു.

രാജാ രാജാനൌ രാജ്ഞഃ രീജ്ഞി രാജനി രാജന് । യജ്വാ യജ്വാനസ്തദ്വത് കരീ ദണ്ഡീ ച ദണ്ഡിനീ ।। ൩൫൧.

രാജാവ്, രാജാനൗ, രാജ്ഞ, രജ്ഞി, രാജനി, രാജൻ; യജ്വാവ്, യജ്വാനസ്, അതുപോലെ കരി, ദണ്ഡി, ദണ്ഡിനി എന്നിവയും.

പന്ഥാഃ പന്ഥാനൌ ച പഥഃ പഥിമ്ഭാം പഥി ചേദൃശമ് । മന്ഥാ ഋഭുക്ഷാഃ പശ്യാദ്യാഃ പഞ്ച പഞ്ച ച പഞ്ചഭിഃ ।। ൩൫൧.

പന്താഃ, പന്താനൗ, പഥഃ, പഥിംഭാം, പഥി എന്നിങ്ങനെയും; മന്താ, ഋഭുക്ഷാഃ, പശ്യാദ്യാഃ, അഞ്ചു, അഞ്ചു, അഞ്ചുഭിഃ എന്നിവയും.

പ്രതാന് പ്രതാനൌ പ്രതാന്ഭ്യാം ഹേപ്ര്താംശ്ച സുശര്മ്മണഃ । ആപഃ അപഃ അദ്ഭിരപ്യേവം പ്രശാംശ്ചൈവ പ്രശാമ്യപി ।। ൩൫൧.

പ്രതാൻ, പ്രതാനൗ, പ്രതാന്ഭ്യാം, സുശർമന്റെ ഹെപ്രതാൻ; ആപഃ, അപഃ, അദ്ഭിഃ, അതുപോലെ പ്രശാം, പ്രശാമ്യ് എന്നിവയും.

കഃ കേന സര്വ്വവത് കേഷു അയം ചേമേഇമാന്നയഃ । അനേന ചാഭ്യാമേഭിശ്ച അസ്മൈ ചേഭ്യഃ സ്വമസ്യച ।। ൩൫൧.

കഃ, കെന, സർവ്വവത്, കെഷു, അയമ്, ഇമേ, ഇമാൻ, നയഃ; അനേന, ചാഭ്യാം, എഭിഃ, അസ്മൈ, ചെഭ്യഃ, സ്വം, അസ്യച എന്നിവയും.

അനയോരേഷാമേഷു സ്യാച്ചത്വാരശ്ചതുരസ്തഥാ । ചതുര്ണോഞ്ച ചതുര്ഷ്വഽസ്തി സുഗീഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സുഗിര്യ്യപി ।। ൩൫൧.

ഈ രണ്ടിലും, ഇവയിലും നാലും, അതുപോലെ ചതുരസ്; ചതുര്ണഃ, ചതുര്ഷു ഉണ്ട്; സുഗീഃ, ശ്രേഷ്ഠഃ, സുഗിരി എന്നിവയും.

സുദ്യൌഃ സുദിത്രൌ സുദ്യുഭ്യാം വിഡ്‌വിഷൌ വിട്സു യാദൃശഃ । യാദൃഗ്ഭ്യാഞ്ചൈവ വിड़ഭ്യാഞ്ച ഷട് ഷട് ഷണ്ണാഞ്ച ഷട്‌സ്വപി ।। ൩൫൧.

സുദ്യൗഃ, സുദിത്രൗ, സുദ്യുഭ്യാം, വിഡ്വിഷൗ, വിറ്റ്സു യോജിച്ച പോലെ; അതുപോലെ യാദൃഗ്ഭ്യാം, വിരഭ്യാം, ആറു, ആറു, ആറ്നാം, ആറ്സുവും.

സുവചാഃ സുവചസാ ച സുവചോഭ്യാമഥേദൃശമ് । ഹേ സുവചോ ഹേ ഉശനന് ഉശനാ വോശനസ്യപി ।। ൩൫൧.

സുവചാഃ, സുവചസാ, സുവചോബ്യാം എന്നിങ്ങനെയും; ഹേ സുവചോ, ഹേ ഉശനൻ, ഉശനാ, വോശനസ്യപിയും.

പുരദംശാ അനേഹാ ഹേവിദ്വന് വിദ്വാംസ ഉത്തമാഃ । വിദുഷേ നമോ വിദ്വദ്‌ഭ്യാം വിദ്വത്സു ച വഭുവിവാന് ।। ൩൫൧.

പുരദംശാ, അനെഹാ, ഹേ വിദ്യാൻ, വിദ്യാൻസ, ഉത്തമാഃ; വിദ്യുഷേ, നമോ, വിദ്യദ്ഭ്യാം, വിദ്യത്സു, വഭുവിവാൻ എന്നിവയും.

ഏവഞ്ച പേചിവാന് ശ്രേയാന് ശ്രേയാംസൌ ശ്രേയസസ്തഥാ । അസൌ അമ് അമീ ശ്രേഷ്ഠാ അമും ഭമൂനിഹാമുനാ ।। ൩൫൧.

ഇതുപോലെ പെചിവാൻ, ശ്രേയാൻ, ശ്രേയാംസൗ, ശ്രേയസ്സ്; അസൗ, അം, അമീ, ശ്രേഷ്ഠാ, അമും, ഭമൂനി, ഹാമുനാ എന്നിവയും.

അമീഭിരമുസ്മൈ വാമുസ്മാദമുഷഥ്യ വാമുയോസ്തഥാ । അമീഷാമമുസ്മിന്നിത്യേവം ഗോധുക് ഗോധുഗ്മിരഗതഃ ।। ൩൫൧.

അമീഭിഃ, അമുസ്മൈ, വാമുസ്മാദ്, അമുഷഥ്യ, വാമുയോഃ; അമീഷാം, അമുസ്മിൻ, ഇതുപോലെ ഗോധുക്, ഗോധുഗ്മി, രഗതഃ എന്നിവയും.

ഗോധുക്ഷ്വിത്യേവമന്യേപി മിത്രദ്രുഹോ മിത്രദ്രുഹാ । മിത്രധ്രുഗ്ഭ്യാം മിത്രധ്രുഗ്ഭിരേവ ചിത്തദ്രുഹാദയഃ ।। ൩൫൧.

ഗോധുക്ഷു മുതലായവയ്ക്കും അതുപോലെ, മിത്രദ്രുഹഃ, മിത്രദ്രുഹാ, മിത്രദ്രുഗ്ഭ്യാം, മിത്രദ്രുഗ്ഭിഃ, അതുപോലെ ചിത്തദ്രുഹാ മുതലായവയും.

സ്വലിട് സ്വലിഡ്ഭ്യാം സ്വലിഹി അനഡ്വാനനഡുത്സു ച । അജന്താശ്ച ഹലന്താശ്ച പുംസ്യാഥോഽഥ സ്ത്രിയാം വദേ ।। ൩൫൧.

സ്വളിറ്റ്, സ്വളിഡ്ഭ്യാം, സ്വലിഹി, അനഡ്വാൻ, അനഡുത്സു; അജന്തം, ഹലന്തം, പുരുഷനാമം, പിന്നെ സ്ത്രീനാമം ഞാൻ പറയുന്നു.

സ്കന്ദ ഉവാച രമാ രമേ രമാഃ ശുഭാ രമാം രമേ രമാസ്തഥാ । രമയാ ച രമാഭ്യാഞ്ച രമാഭിഃ സൃതമവ്യയം ।। ൩൫൨.

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: രമാ, രമേ, രമാഃ, ശുഭാ, രമാം, രമേ, രമാസ്തഥാ; രമയാ, രമാഭ്യാം, രമാഭിഃ, ഈ മാറ്റമില്ലാത്ത പ്രവാഹം സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.

രമായൈ ച രമാഭ്യാഞ്ച രമായാ രമയോഃ ശുഭം । രമാണാഞ്ച രമായാഞ്ച രമാശ്വേവം കലാദയഃ ।। ൩൫൨.

രമായൈ, രമാഭ്യാം, രമായാ, രമയോഃ എന്നിങ്ങനെയും, ശുഭം; രമാണാം, രമായാം, അതുപോലെ രമാഃ, കലാ മുതലായവയും.