അഗ്നിപുരാണമ്

ചോ ദുര്ജനേ നിര്മ്മലേ ഛശ്ഛേദേ ജിര്ജ്ജയനേ തഥാ । ജം ഗീതേ ജ്ഞഃ പ്രശസ്തേ സ്യാദ് ബലേ ഞോ ഗായനേ ച ടഃ ।। ൩൪൮.

'ച' ദുഷ്ടനെ, 'ചി' നിർമ്മലത്വം, 'ഛ' ചേദനം, 'ഛി' ജയത്തെയും; 'ജം' ഗാനം, 'ജ്ഞ' പ്രശംസ, 'ട' ബലം, 'ഞ' ഗാനം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഠശ്ചന്ദ്രമണ്ഡലേ ശൂന്യേ ശിവേ ചോദ്ബന്ധനേ മതഃ । ഡശ്ച രുദ്രേ ധ്വനൌ ത്രാസേ ഢക്കായാം ഢോ ധ്വനൌ മതഃ ।। ൩൪൮.

ഠ എന്നത് ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിൽ ശൂന്യതയും ശിവന്റെ ബന്ധനത്തിലും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഡ എന്നത് രുദ്രനെയും, ശബ്ദത്തെയും, ഭയത്തെയും, ഢക്ക എന്ന വാദ്യത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഢ എന്നത് ശബ്ദം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ണോ നിഷ്കര്ഷേ നിശ്ചയേ ച തശ്ചൌരേ ക്രോഡപുച്ഛകേ । ഭക്ഷണേ ഥശ്ഛേദനേ ദോ ധാരണേ ശോഭനേ മതഃ ।। ൩൪൮.

ണ എന്നത് പുറത്തെടുക്കലിലും ഉറപ്പിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ട എന്നത് കള്ളനെയും മൂങ്ങയുടെ വാലിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ത എന്നത് ഭക്ഷണത്തിലും, ഥ എന്നത് മുറിക്കുന്നതിലും, ദ എന്നത് പിടിച്ചിടലിലും ഭംഗിയിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ധോ ധാതരി ച ധൂസ്തൂരേ നോ വൃന്ദേ സുഗതേ തഥാ । പ ഉപവനേ വിഖ്യാതഃ ഫശ്ച ഝഞ്ഝാനിലേ മതഃ ।। ൩൪൮.

ധ എന്നത് താങ്ങുന്നവനെയും ധൂസ്തൂര എന്ന ചെടിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ന എന്നത് കൂട്ടത്തെയും നല്ല സഞ്ചാരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ എന്നത് തോട്ടത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്. ഫ എന്നത് കാറ്റ് കൊള്ളുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ഫുഃ ഫുത്കാരേ നിഷ്ഫലേ ച വിഃ പക്ഷീ ഭഞ്ച താരകേ । മാ ശ്രീര്മ്മാനഞ്ച മാതാ സ്യാദ്യാഗേ യോ യാതൃവീരണേ ।। ൩൪൮.

ഫു എന്നത് ഊതലിലും ഫലമില്ലായ്മയിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. വി പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭഞ് എന്നത് നക്ഷത്രത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മ എന്നത് ഐശ്വര്യത്തെയും മാനത്തെയും അമ്മയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യ യാഗത്തിലും യാത്രക്കാരിൽ ധീരനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

രോ വഹ്നൌ ച ലഃ ശക്രേ ച ലോ വിധാതരി ഈരിതഃ । വിശ്ലേഷണേ വോ വരുണേ ശയനേ ശശ്ച ശം സുഖേ ।। ൩൪൮.

ര അഗ്നിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ല ഇന്ദ്രനെയും, ലോ സ്രഷ്ടാവിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വേർതിരിവിൽ വോ, വരുണനിലും കിടക്കുന്നതിലും ശ എന്നത് സന്തോഷത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഷഃ ശ്രേഷ്ഠേ സഃ പരോക്ഷേ ച സാ ലക്ഷ്മീഃ സം കചേ മതഃ । ധാരണേ ഹസ്തഥാ രുദ്രേ ക്ഷഃ ക്ഷത്ത്ത്രേ ചാക്ഷരേ മതഃ ।। ൩൪൮.

ഷ എന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സ അദൃശ്യമായതിലും, സാ ലക്ഷ്മിയെയും, സം മുടിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ധ പിടിച്ചിടലിലും രുദ്രനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ക്ഷ ക്ഷത്രിയനെയും അക്ഷരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ക്ഷോ നൃസിംഹേ ഹരൌ തദ്വത് ക്ഷേത്രപാലകയോരപി । മന്ത്ര ഏകാക്ഷരോ ദേവോ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകഃ ।। ൩൪൮.

ക്ഷ എന്നത് നരസിംഹനെയും ഹരിയെയും, അതുപോലെ ക്ഷേത്രപാലകരെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഏകാക്ഷരമന്ത്രം ദൈവികമാണ്, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.

ഹൈഹയശിരസേ നമഃ സര്വ്വവിദ്യാപ്രദോ മനുഃ । അകാരാദ്യാസ്തഥാ മന്ത്രാ മാതൃകാമന്ത്ര ഉത്തമഃ ।। ൩൪൮.

ഹൈഹയരുടെ തലവനോട് നമസ്കാരം. ഈ മന്ത്രം എല്ലാ വിദ്യകളും നൽകുന്നു. അ തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങളും മാതൃകാമന്ത്രവും ഉത്തമമാണ്.

ഏകപദ്മേഽര്ചയേദേതാന്നവ ദുര്ഗാശ്ച പൂജയേത് । ഭഗവതീ കാത്യായനീ കൌശികീ ചാഥ ചണ്ഡികാ ।। ൩൪൮.

ഒരേ ഒരു താമരയിൽ ഇവയെ ആരാധിക്കണം. ഒപ്പം ഒമ്പത് ദുർഗ്ഗകളെയും, ഭഗവതി, കാത്യായനി, കൗശികി, ചണ്ഡിക എന്നിവരെയും പൂജിക്കണം.

പ്രചണ്ഡാ സുരനായികാ ഉഗ്രാ പാര്വ്വതീ ദുര്ഗയാ । ഓം ചണ്ഡികായൈ വിദ്മഹേ ഭഗവത്യൈ ധീമഹി തന്നോ ദുര്ഗാ പ്രചോദയാത് । ക്രമാദി തു ഷड़ങ്ഗം സ്യാദ് ഗണോ ഗുരുര്ഗുരുഃ ക്രമാത് ।। ൩൪൮.

പ്രചണ്ഡ, ദേവതകളുടെ നായിക, ഉഗ്ര, പാർവ്വതി, ദുർഗ്ഗാ; 'ഓം, ഞങ്ങൾ ചണ്ഡികയെ ധ്യാനിക്കുന്നു, ഭഗവതിയെ ചിന്തിക്കുന്നു; ദുർഗ്ഗാ ഞങ്ങളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ.' ക്രമത്തിൽ ഷരംഗം, കൂട്ടം, ഗുരു, അചാര്യൻ എന്നിവരെ അനുസരിച്ച് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.

അജിതാപരാജിതാ ചാഥ ജയാ ച വിജയാ തതഃ । കാത്യായനീ ഭദ്രകാലീ മങ്ഗലാ സിദ്ധിരേവതീ ।। ൩൪൮.

അജിത, അപരാജിത, ജയ, വിജയ, കാത്യായനി, ഭദ്രകാളി, മംഗള, സിദ്ധിരേവതി എന്നിവരാണ്.

സിദ്ദാദിവടുകാഃ പൂജ്യാ ഹേതുകശ്ച കപാലികഃ । ഏകപാദോ ഭീമരൂപോ ദിക്പാലാന്മധ്യതോ നവ ।। ൩൪൮.

സിദ്ധാദി വടുക്കന്മാരെയും, ഹേതുകനെയും കപാലികനെയും ആരാധിക്കണം. ഏകപാദൻ ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ, ദിശാപാലകർ ഒമ്പതുപേരും നടുവിൽ.

ഹ്രീം ദുര്ഗേ ദുര്ഗേ രക്ഷണി സ്വാഹാ മന്ത്രാര്ഥസിദ്ധയേ । ഗൌരീ പൂജ്യാ ച ധര്മ്മദ്യാഃ സ്കന്ദാദ്യാഃ ശക്തയോ യജേത് ।। ൩൪൮.

'ഹ്രീം ദുർഗ്ഗേ ദുർഗ്ഗേ രക്ഷണീ സ്വാഹാ'—മന്ത്രഫലസിദ്ധിക്കായി. ഗൗരിയെ ആരാധിക്കണം, ധർമ്മത്തിൽ പ്രധാനമായവരെയും, സ്കന്ദൻമുതൽ ശക്തികളെ പൂജിക്കണം.

പ്രജ്ഞാ ജ്ഞാനാ ക്രിയാ വാചാ വാഗീശീ ജ്വാലിനീ തഥാ । കാമിനീ കാമമാലാ ച ഇന്ദ്രാദ്യാഃ ശക്തിപൂജനം ।। ൩൪൮.

പ്രജ്ഞ, ജ്ഞാന, ക്രിയ, വാച, വാഗീശി, ജ്വാലിനി, കാമിനി, കാമമാല, ഇന്ദ്രൻമുതൽ ശക്തികളെ ആരാധിക്കണം.

ഓം ഗം സ്വാഹാ മൂലമന്ത്രോഽയം ഗം വാ ഗണപതയേ നമഃ । ഷड़ങ്ഗോ രക്തശുക്ലശ്ച കദന്കതാക്ഷപരശൂത്കടഃ ।। ൩൪൮.

'ഓം ഗം സ്വാഹാ' എന്നത് മൂലമന്ത്രമാണ്; അല്ലെങ്കിൽ 'ഗം, ഗണപതിയേ നമസ്കാരം' എന്നും. ഷരംഗൻ ചുവപ്പും വെളുപ്പും കലർന്നവൻ, വക്രമായ കാഴ്ചയും, പാരയും, വലിയ വയറും ഉള്ളവൻ.

സമോദകോഽഥ ഗന്ധാദിഗന്ധോല്കായേതി ച ക്രമാത് । ഗജോ മഹാഗണപതിര്മ്മഹോ ല്കഃ പൂജ്യ ഏവ ച ।। ൩൪൮.

മോദകം, പിന്നെ ചന്ദനം മുതലായ സുഗന്ധങ്ങൾ, അഗ്നികൊളുത്തി എന്നിവ ക്രമത്തിൽ അർപ്പിക്കണം. ആന, മഹാഗണപതി, മഹാല്ക എന്നിവരെയും ആരാധിക്കണം.

കുഷ്മാണ്ഡായ ഏകദന്തത്രിപുരാന്തകായ ശ്യാമദന്തവികടഹരഹാസായ । ലമ്വനാശാനനായ പദ്മദംഷ്ട്രായ മേഘോല്കായ ധൂമോല്കായ । വക്രതുണ്ഡായ വിഘ്നേശ്വരായ വികടോത്കടായ ഗജേന്ദ്രഗമനായ ।। ൩൪൮.

കുഷ്മാണ്ഡ, ഏകദന്ത, ത്രിപുരാന്തക, ശ്യാമദന്ത, വികട, ഹര, ഹാസായ, ലംവനാശാന, പദ്മദംഷ്ട്ര, മേഘോല്ക, ധൂമോല്ക, വക്രതുണ്ട, വിഘ്നേശ്വര, വികടോത്കട, ഗജേന്ദ്രഗമന എന്നിവരെ ആരാധിക്കണം.

വക്രതുണ്ഡായ വിഘ്നേശ്വരായ വികടോത്കടായ ഗജേന്ദ്രഗമനായ । ഭുജഗേന്ദ്രഹാരായ ശശാങ്കധരായ ഗണാധിപതയേ സ്വാഹാ ।। ൩൪൮.

വക്രതുണ്ട, വിഘ്നേശ്വര, വികടോത്കട, ഗജേന്ദ്രഗമന, ഭുജഗേന്ദ്രഹാര, ശശാങ്കധര, ഗണാധിപതി—സ്വാഹാ.

ഏതൈര്മ്മനുഭിഃ സ്വാഹാന്തൈഃ പൂജ്യ തിലഹോമാദിനാര്ഥഭാക് । കാദ്യൈര്വാ വീജസംയുക്തൈരാദ്യൈശ്ച നമോഽന്തകൈഃ ।। ൩൪൮.

ഈ സ്വാഹാ എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, എള്ളും മറ്റ് ഹോമസാമഗ്രികളും ആദരപൂർവ്വം അർപ്പിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ 'കാ' എന്നതിൽ തുടങ്ങുന്ന, ബീജാക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്ന മന്ത്രങ്ങൾ, 'നമോ' എന്നതിൽ തുടങ്ങുന്ന മന്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാം.

മന്ത്രാഃ പൃഥക് പൃഥഗ്വാ സ്യുര്ദ്വിരേഫദ്വിര്മുഖാക്ഷിണഃ । കാത്യായനം സ്കന്ദ ആഹ യത്തദ്വ്യാകരണം വദേ ।। ൩൪൮.

മന്ത്രങ്ങൾ ഓരോന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്; ചിലത് ഇരട്ട 'റ'യോ ഇരട്ട 'വ'യോ, ചിലത് ആദിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ അവസാനം 'ക'യോ ഉണ്ട്. കാത്യായനനും സ്കന്ദനും പറഞ്ഞതിന്റെ വ്യാകരണം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

സ്കന്ദ ഉവാച വക്ഷ്യേ വ്യാകരണം സാരം സിദ്ധശബ്ദസ്വരൂപകമ് । കാത്യായനവിബോധായ ബാലാനാം ബോധനായ ച ।। ൩൪൯.

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: വ്യാകരണത്തിന്റെ സാരം, സിദ്ധമായ ശബ്ദങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, കാത്യായനന് മനസ്സിലാക്കാനും കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിക്കാനും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

സ്കന്ദ ഉവാച വക്ഷ്യേ സന്ധിസിദ്ധരൂപം സ്വരസന്ധിമഥാദിതഃ । ദണ്ഡാഗ്രം സാഗതാ ദധീദം നദീഹതേ മധൂദകം ।। ൩൫൦.

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ സംധി എന്നതിന്റെ സ്വഭാവം, അതായത് സ്വരങ്ങളുടെ സംധിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുന്ന സംധികൾ വിശദീകരിക്കാം. 'ദണ്ഡാഗ്രം', 'സാഗതം', 'ദധീദം', 'നദീഹതേ', 'മധൂദകം' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങൾ ആണ്.

പിതൄഷഭഃ ലൄകാരശ്ച തവേദം സകലോദകം । അര്ദ്ധര്ച്ചോഽയം തവല്കാരഃ സൈഷാ സൈന്ദ്രീ തവൌദനമ് ।। ൩൫൦.

'പിതൃഷഭം', 'ലൃ' എന്ന അക്ഷരം, ഇതും, ഈ മുഴുവൻ വെള്ളവും നിന്റെതായിരിക്കുന്നു. ഇത് പകുതി ശ്ലോകം, 'തവൽകാര', ഇത് 'സൈന്ദ്രി', നിന്റെ ഭക്ഷണം.

ശട്ടൌഘോഽഭവദിത്യേവം വ്യസുധീര്വസ്വലങ്കൃതം । പിത്രര്ഥോപവനം ദാത്രീ നായകോ ലാവകോ നയഃ ।। ൩൫൦.

'ഷട്ടൗഘം' ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായി, 'വ്യസുധീർ', 'വസ്വലങ്കൃതം'; പിതാക്കന്മാരുടെ ഉദ്ദേശത്താൽ, 'ഉപവനം', 'ദാതൃ', 'നായകൻ', 'ലാവക', 'നയം' എന്നിവ.

തഇഹ തയിഹേത്യാദി തേഽത്ര യോത്ര ജലേഽകജം । പ്രകൃതിര്നോ അഹോ ഏഹി അ അവേഹി ഇ ഇന്ദ്രകം ।। ൩൫൦.

'തൈഹ', 'തയിഹേ' തുടങ്ങിയവ; 'തേ' ഇവിടെ, 'യോത്ര', 'ജലേ', 'അകജം'; 'പ്രകൃതി', 'നോ', 'അഹോ', 'എഹി', 'അ', 'അവേഹി', 'ഇ', 'ഇന്ദ്രകം'.

ഉ ഉത്തിഷ്ഠ കവീ ഏതൌ വായൂ ഏതൌ വനേ ഇമേ । അമീ ഏതേ യജ്ഞഭൂതേ ഏഹി ദേവ ഇമന്നയ ।। ൩൫൦.

'ഉ' എന്നത്, എഴുന്നേൽക്കൂ, കവികൾ; 'എതൗ', കാറ്റുകൾ; 'എതൗ', കാടിൽ ഇവർ; ഇവർ യജ്ഞസമ്പന്ധിയായവർ; വാ, ദേവാ, ഇതു കൊണ്ടുവരിക.

വക്ഷ്യേ സന്ധി വ്യഞ്ജാനാനാം വാഗ്യതോഽജേകമാതൃകഃ । ഷഡേതേ തദിമേ വാദിവാങ്‌നീതിഃ ഷണ്മുഖാദികമ് ।। ൩൫൦.

വ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ സംധി, വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം ഏക മാതാവിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയതും, ഈ ആറും, അവയും, വാഗ്‌നീതിയുടെ നിയമങ്ങൾ, ഷണ്മുഖനിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയതും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.

വാങ്‌മനസം വാഗ്‌ഭാവാദിര്വാക് ശ്ലക്ഷ്ണം തച്ഛരീരകം । തല്ലുനാതി തച്ചരേച്ച ക്രുങ്‌ങാസ്തേ സുഗണ്ണിഹ ।। ൩൫൦.

വാക്കും മനസ്സും, വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം, വാക്ക് മൃദുവാണ്, അതിന്റെ ശരീരവും; അത് മുറിക്കുന്നു, അത് സഞ്ചരിക്കുന്നു, 'കൃങ്ങാസ്തേ', 'സുഗണ്ണിഹ'.