അഗ്നിപുരാണമ്

പുരുഷാദ്ദശിണേ വഹ്നിം നൈര്ഋതേ വാരുണേനിലമ്। ആദിത്യമൈന്ദവേ പദ്മേ ഋഗ്‌യജുശ്ചൈശപദ്മകേ

പുരുഷന്റെ വലതുവശത്ത് അഗ്നിയെ, ദക്ഷിണപശ്ചിമ ദിക്കിൽ വരുണനും വായുവും, പടിഞ്ഞാറേ ഇലയിൽ ആദിത്യനെ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഋഗ്, യജുർവേദങ്ങൾ, വടക്കേ ഇലയിൽ ഈശാനഭാവത്തെയും ആരാധിക്കണം.

ഇന്ദ്രാദീംശ്ച ദ്വിതീയായാം പദ്മേ ഷോഡശകേ തഥാ। സാമാഥര്വാണമാകാശം വായു തേജസ്തതാ ജലമ്

രണ്ടാമത്തെ ഇലയ്ച്ചക്രത്തിൽ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും, ആകെ പതിനാറുപേരെയും, സാമവേദം, അഥർവ്വവേദം, ആകാശം, വായു, ജ്വാല, പിന്നെ ജലം എന്നിവയും ആരാധിക്കണം.

പൃഥിവീഞ്ച മനശ്ചൈവ ശ്രോത്രം ത്വക് ചക്ഷുരര്ച്ചയേത്। രസനാഞ്ച തഥാ ഘ്രാണം ഭൂര്ഭുവശ്ചൈവ ഷോഡശമ്

ഭൂമി, മനസ്സ്, ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, അതുപോലെ നാവ്, മൂക്ക്, പിന്നെ ഭൂർ, ഭുവ, സ്വഃ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പതിനാറാമത്തേയും ആരാധിക്കണം.

മഹര്ജനസ്തപഃ സത്യം തഥാഗ്നിഷ്ടോമമേവ ച। അത്യഗ്നിഷ്ടോമകം ചൌക്‌ഥം ഷോഡശീം വാജപേയകമ്

മഹർ, ജനസ്, തപസ്, സത്യം, അഗ്നിഷ്ടോമം, അതിരാത്രം, ഉക്തം, ഷോഡശി, വാജപേയ യാഗം എന്നിവയും ആരാധിക്കണം.

അതിരാത്രഞ്ച സമ്പൂജ്യ തഥാപ്തോര്യാമമര്ച്ചയേത്। മനോ ബുദ്ധിമഹങ്കാരം ശബ്ദം സ്പര്ശഞ്ച രൂപകമ്

അതിരാത്രം പൂജിച്ച ശേഷം, അപ്രതോര്യാമം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം എന്നിവയും ആരാധിക്കണം.

രസം ഗന്ധഞ്ച പദ്മേ ഷു ചതുര്വിംശതിഷു ക്രമാത്। ജീവം മനോധിപഞ്ചാഹം പ്രകൃതിം ശബ്ദമാത്രകമ്

രസം, ഗന്ധം, ഇരുപത്തിനാലു ഇലകളിൽ ക്രമമായി; ജീവൻ, മനസ്സിന്റെ അധിപൻ, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, പ്രകൃതി, ശബ്ദതത്ത്വം എന്നിവയും ആരാധിക്കണം.

വാസുദേവാദിമൂര്ത്തിംശ്ച തഥാ ചൈവ ദശാത്മകമ്। മനഃ ശ്രോത്രം ത്വചം പ്രാര്ച്ച്യ ചക്ഷുശ്ച രസനം തഥാ

വാസുദേവൻ തുടങ്ങിയ പത്ത് രൂപങ്ങളും, മനസ്സ്, ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവ് എന്നിവയും ആരാധിക്കണം.

ഘ്രാണം വാക്‌പാണിപാദഞ്ച ദ്വാത്രിംശദ്വാരിജേഷ്വിമാന്। ചതുര്ഥാവരണേ പൂജ്യാഃ സാങ്ഗാഃ സപരിവാരകാഃ

മൂക്ക്, വാക്ക്, കൈ, കാൽ — ഈ മുപ്പത്തിരണ്ടു ഘടകങ്ങൾ താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലകളിൽ ആരാധിക്കണം; നാലാമത്തെ വളയത്തിൽ അവയുടെ അവയവങ്ങളോടും കൂട്ടുകാരോടും കൂടി ആരാധിക്കണം.

പായൂപസ്ഥൌ ച സമ്പൂജ്യ മാസാനാം ദ്വാദശാധിപാന്। പുരുഷോത്തമാദിഷഡ്‌വിശാനം ബാഹ്യാവരണകേയജേത്

പായു, ഉപസ്ഥം എന്നിവയും, പന്ത്രണ്ടു മാസങ്ങളുടെ അധിപന്മാരെയും ആരാധിക്കണം; പുറം വളയത്തിൽ പുരുഷോത്തമൻ തുടങ്ങി ആറു വിഭാഗങ്ങളെയും ആരാധിക്കണം.

ചക്രാബ്ജേ തേഷു സമ്പൂജ്യാ മാസാനാം പതയഃ ക്രമാത്। അഷ്ടൌ പ്രകൃതയഃ ഷഡ് വാ പഞ്ചാഥ ചതുരോഽപരേ

ചക്രത്താമരയിൽ മാസങ്ങളുടെ അധിപന്മാരെ ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം; എട്ട് പ്രകൃതികൾ, പിന്നെ ആറു, അഞ്ചു, നാലു എന്നിങ്ങനെ മറ്റുള്ളവരെയും ആരാധിക്കണം.

രജഃ പാതം തതഃ കുര്യ്യാല്ലിഖിതേ മണ്ഡലേ ശ്രൃണു। കര്ണികാ പീതവര്ണാ സ്യാദ്രേശാഃ സര്വാഃ സിതാഃ സമാഃ

ശ്രീമാന്ദലത്തിൽ രേഖകൾ വരയ്ക്കണം; കേൾക്കൂ: കർണ്ണിക പീതവർണ്ണമായിരിക്കണം, എല്ലാ ഇലകളും വെള്ളയും ഒരേ അളവിലും ആയിരിക്കണം.

ദ്വിഹസ്തേഽങ്ഗുഷ്ഠമാത്രാഃ സ്യുര്ഹസ്തേ ചാര്ദ്ധസമാഃ സിതാഃ। പദ്മം ശുക്ലേനസന്ധീംസ്തു കൃഷ്ണേന ശ്യാമതോഥവാ

രണ്ടു കൈയിലുമുള്ള ഇലകൾ അങ്ങുശ്ഠം വലിപ്പവും, ഒരു കൈയിൽ പകുതിയും, എല്ലാം വെള്ള നിറത്തിൽ; താമരയുടെ സന്ധികൾ വെള്ളയാൽ ചേർക്കണം, ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ കറുപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ നീലയും ചേർക്കാം.

കേശരാ രക്തപീതാഃ സ്യുഃ കോണാന് രക്തേന പൂരയേത്। ഭൂഷയേദ്‌യോഗപീഠന്തു യഥേഷ്ടം സാര്വവര്ണികൈഃ

താമരയുടെ നാരുകൾ ചുവപ്പും മഞ്ഞയും ആയിരിക്കണം; കോണുകൾ ചുവപ്പുകൊണ്ട് നിറയ്ക്കണം; യോഗപീഠം ഇഷ്ടാനുസരണം എല്ലാ നിറങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കാം.

ലതാവിതാനപത്രാദ്യൈര്വീംഥികാമുപശോഭയേത। പീഠദ്വാരേ തു ശുക്ലേന ശോഭാരക്തേന പീതതഃ

വള്ളി, തൂവൽ, ഇലകൾ തുടങ്ങിയവകൊണ്ടും അലങ്കരിക്കണം; പീഠത്തിന്റെ വാതിലിൽ ഭംഗിക്ക് വെള്ളയും, ഭാസ്ക്കരത്വത്തിന് ചുവപ്പും, മഞ്ഞയും ഉപയോഗിക്കണം.

ഉപസോഭാഞ്ച നീലേന കോണശംശാഁസ്ച വൈ സിതാന്। ഭദ്രകേ പൂരണം പ്രോക്തമേവമന്യേഷു പൂരണമ്

നീലനിറം ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കാരം കൂടുതൽ മനോഹരമാക്കണം; കോണുകൾ വെള്ളയാക്കണം; ഭദ്രകത്തിൽ ഇങ്ങനെ നിറയ്ക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവയിലും അതുപോലെ ചെയ്യണം.

അരകാന് പീതരക്താഭിഃ ശ്യാമാന് നേമിന്തുരക്തതഃ। സിതശ്യാമാരുണാഃ സൃഷ്ണാഃ പീതാ രേഖാസ്തു ബാഹ്യതഃ

അരക വിത്തുകൾക്ക് ചുവപ്പ് വരകളോടുകൂടിയ ഇരുണ്ട നിറമാണ്; വെളുത്തും കറുത്തും ചുവപ്പും ഉള്ള വരകൾ പുറത്തായി കാണാം, പുറത്ത് മഞ്ഞ വരകളും ഉണ്ട്.

ശാലിപിഷ്ടാദി ശുക്ലം സ്യാദ്രക്തം കൌസുമ്ഭകാദികമ്। ഹരിദ്രയാ ച ഹാരിദ്രം കൃഷ്ണം സ്യാദ്ദഗ്ധധാന്യതഃ

അരി പോലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ പൊടിച്ചാൽ വെളുപ്പാണ്; കുസുംബം മുതലായവയിൽ നിന്ന് ചുവപ്പാണ്; മഞ്ഞളിൽ നിന്ന് മഞ്ഞയും, ചുട്ട ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്ന് കറുപ്പും ലഭിക്കും.

ശമീപത്രാദികൈഃ ശ്യാമം വീജാനാം ലക്ഷജാപ്യതഃ। ചതുര്ലക്ഷൈമ്തു മന്ത്രാണാം വിദ്യാനാം ലക്ഷസാധനമ്

ശമീ ഇലകൾ മുതലായവയിൽ നിന്ന് വിത്തുകൾക്ക് ഇരുണ്ട നിറമുണ്ട്; വിത്തിലെ അടയാളങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ ഇരുണ്ടതായിരിക്കും; മന്ത്രങ്ങൾക്കും വിദ്യകൾക്കും നാലുലക്ഷം എന്നതാണ് അളവ്.

അയുതം ബുദ്ധവിദ്യാനാം സ്തോത്രാണാഞ്ച സഹസ്ത്കമ്। പൂര്ബ്വമേവാഥ ലക്ഷേണ മന്ത്രസുദ്ധിസ്തഥാത്മനഃ

ബുദ്ധിവിദ്യകൾക്ക് പത്തായിരം എന്നതാണ് അളവ്, സ്തോത്രങ്ങൾക്കു ആയിരം; അതിന് മുമ്പ്, ഒരു ലക്ഷത്തിലൂടെ മന്ത്രവും ആത്മാവും ശുദ്ധിയാകും.

തഥാപരേണ ലക്ഷേണ മന്ത്രഃ ക്ഷേത്രീകൃതോ ഭവേത്। കൂര്വമേവാസമോ ഹോമോ വീജാനാം സമ്പ്രകീര്തിതഃ

അങ്ങനെ തന്നെ, മറ്റൊരു ലക്ഷം പൂർത്തിയാക്കി മന്ത്രം നിലനിൽക്കുന്നു; അതിനു മുമ്പ്, വിത്തുകളുടെ ഹോമം സമമായതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

പൂര്വസേവാ ദശാംശേന മന്ത്രാദീനാം പ്രകീര്ത്തിതാ। പുരശ്ചര്യ്യേ തു ഭന്ത്രേ തു മാസികം വ്രതമാചരേത്

മന്ത്രാദികളുടെ മുൻ സേവനം പത്തിൽ ഒന്ന് എന്നാണു പറയുന്നത്; പുരശ്ചരണത്തിൽ മാസവ്രതം ആചരിക്കണം.

ഭുവി ന്യസേദ്വാമപാദം ന ഗൃഹ്ണീയാത് പ്രതിഗ്രഹമ്। ഏവം ദ്വിത്രിഗുണേനൈവ മധ്യമോത്തമസിദ്ധയഃ

വമപ്പാദം നിലത്ത് വെക്കണം, ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കരുത്; ഇങ്ങനെ ഇരട്ടമോ മൂന്നിരട്ടിയോ ചെയ്താൽ മധ്യവും ഉത്തമവുമായ സിദ്ധികൾ ലഭിക്കും.

മന്ത്രധ്യാനം പ്രവക്ഷ്യാമി യേന സ്യാന്മന്ത്രജം ഫലമ്। സ്ഥൂലം ശബ്ദമയം രൂപം വിഗ്രഹം ബാഹ്യമിഷ്യതേ

മന്ത്രധ്യാനം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, അതിലൂടെ മന്ത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ഫലം ലഭിക്കും; വലുതും ശബ്ദരൂപത്തിലുള്ളതുമായ രൂപം പുറത്തുള്ളതായാണ് കരുതുന്നത്.

സൂക്ഷ്മം ജ്യോതിര്മ്മയം രൂപം ഹാര്ദ്ദം ചിന്താമയം ഭവേത്। ചിന്തയാ രഹിതം യത്തു തത് പരം പരികീര്ത്തിതമ്

സൂക്ഷ്മമായ രൂപം പ്രകാശസ്വരൂപവും ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തയാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്; ചിന്തയില്ലാത്തത് പരമമായതായാണ് പറയുന്നത്.

ഇതരേഷാം സ്മൃതം രൂപം ഹാര്ദ്ദം ചിന്താമയം സദാ। സ്ഥൂലം വൈരാജമാഖ്യാതം സൂക്ഷ്മം വൈ ലിങ്ഗിതം ഭവേത്

മറ്റുള്ളവർക്കു ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തയാൽ നിറഞ്ഞ രൂപം എപ്പോഴും ഓർക്കപ്പെടുന്നു; വലുത് 'വിരാട്' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്, സൂക്ഷ്മം 'ലിംഗം' എന്നാണു കരുതുന്നത്.

ചിന്തയാ രഹിതം രൂപമൈശ്വരം പരികീര്ത്തിതമ്। ഹൃത്പുണ്ഡരീകനിലയഞ്ചൈതന്യം ജ്യോതിരവ്യയമ്

ചിന്തയില്ലാത്ത രൂപം ദൈവികമായതായാണ് പറയുന്നത്; ഹൃദയകമലത്തിൽ നിലയിക്കുന്ന, ചൈതന്യവും അക്ഷയപ്രകാശവുമാണ് അതു.

വീജം വീജാത്കമം ധ്യായേത് കദമ്ബകുസുമാകൃതിമ്। കുമ്ഭാന്തരഗതോ ദീപോ നിരുദ്ധപ്രസവോ യഥാ

വിത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച വിത്തിനെ കടമ്പപ്പൂവിന്റെ രൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം; ഒരു കലശത്തിനകത്ത് വെച്ച വിളക്ക് പോലെ, ജ്വാല അടയ്ക്കപ്പെട്ടതുപോലെ.

സംഹതഃ കേവലസ്തിഷ്ഠേദേവം മന്ത്രേശ്വരോ ഹൃദി। അനേകശുഷിരേ കുമ്ഭേ താവന്മാത്രാ ഗഭസ്തയഃ

ഇങ്ങനെ, മന്ത്രങ്ങളുടെ അധിപൻ ഹൃദയത്തിൽ ഏകതയോടെ ഒറ്റയ്ക്കു നിലകൊള്ളുന്നു; അനേകം തുളയുള്ള ഒരു കലശത്തിൽ പോലെ, അളവുകളുടെ കിരണങ്ങൾ അങ്ങനെ തന്നെ.

പ്രസരന്തി വഹിസ്തദ്വന്നാഡീഭിര്വീജരശ്മയഃ। അഥാവഭാസതോ ദൈവീമാത്മീകൃത്യ തനും സ്ഥിതാഃ

അവ വിത്തിന്റെ കിരണങ്ങൾ നാഡികളിലൂടെ പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു; പിന്നീട്, ദൈവീകശരീരം സ്വീകരിച്ച് പ്രകാശിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.