അഗ്നിപുരാണമ്

അഷ്ടമ്യാഞ്ച ചതുര്ദശ്യാം തൃതീയായാം വിശേഷതഃ । മൃത്യുഞ്ജയാര്ച്ചനം വക്ഷ്യേ പൂജയേത് കലസോദരേ ।। ൩൨൬.

അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി, പ്രത്യേകിച്ച് തൃതീയ ദിനങ്ങളിൽ, മരണമെല്ലാം ജയിക്കുന്നവന്റെ പൂജ എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്ന് ഞാൻ പറയാം. അതു കലശത്തിനകത്ത് നടത്തണം.

ഹൂയമാനഞ്ച പ്രണവോ മൂര്ത്തിരോജസ ഈദൃശം । മൂലഞ്ച വൌഷഡന്തേന കുമ്ഭമുദ്രാം പ്രദര്ശയേത് ।। ൩൨൬.

ഹോമം ചെയ്യുമ്പോൾ പ്രണവം ഉച്ചരിക്കണം; അങ്ങനെ രൂപം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. മൂലമന്ത്രം 'വൗഷട്' എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നു; കലശമുദ്ര കാണിക്കണം.

ഹോമയേത് ക്ഷീരദൂര്വാജ്യമമൃതാഞ്ച പുനര്നവാമ് । പായസഞ്ച പുരോഡാസമയുതന്തു പജേന്മനും ।। ൩൨൬.

പാൽ, ദർഭ, നെയ്യ്, അമൃതം, പുനർനവ, പായസം, പുരോഡാശം എന്നിവ ഹോമം ചെയ്യണം. അതിനൊപ്പം നിർദ്ദേശിച്ച മന്ത്രം ജപിക്കണം.

ചതുര്മുഖം ചതുര്വാഹും ദ്വാഭ്യാഞ്ച കലസന്ദധത് । വരദാഭയകം ദ്വാഭ്യാം സ്നായാദ്വൈ കുമ്ഭമുദ്രയാ ।। ൩൨൬.

അവന് നാലു മുഖവും നാലു കൈകളും ഉണ്ട്. രണ്ടു കൈകളിൽ കലശങ്ങൾ പിടിക്കുന്നു; മറ്റെരണ്ടിൽ വരവും അഭയവും നൽകുന്നു. കലശമുദ്ര ഉപയോഗിച്ച് അവനെ സ്നാനമിടണം.

ആരോഗ്യൈശ്വര്യ്യദീര്ഘായുരൌഷധം മന്ത്രിതം ശുഭമ് । അപമൃത്യുഹരോ ധ്യാതഃ പൂജിതോഽദ്ഭുത ഏവ സഃ ।। ൩൨൬.

ആരോഗ്യം, ഐശ്വര്യം, ദീർഘായുസ് എന്നിവയ്ക്കായി മന്ത്രിച്ച ഔഷധം ശുഭമാണ്. അവനെ ധ്യാനിച്ച് പൂജിച്ചാൽ, അകാലമൃത്യുവിനെ അകറ്റുന്നവനായി അവൻ അനുഗ്രഹിക്കും.

ഈശ്വര ഉവാച വ്രതേശ്വരാംശ്ച സത്യാദീനിഷ്ട്വാ വ്രതസമ്ര്പണമ്। അരിഷ്ടശമനേ ശസ്തമരിഷ്ടം സൂത്രനായകമ് ।। ൩൨൭.

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: സത്യാദി വ്രതങ്ങളുടെ അധിപന്മാരെ ആരാധിച്ച്, വ്രതം സമർപ്പിക്കണം. ദോഷങ്ങൾ അകറ്റാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമം ദോഷനിവാരണത്തിനുള്ള സൂത്രനായകമാണ്.

ഹേമരത്നമയം ഭൂത്യൈ മഹാശങ്ഖഞ്ച മാരണേ । ആപ്യായനേ ശങ്ഖസൂത്രം മൌക്തികം പൂത്രവര്ദ്ധനമ് ।। ൩൨൭.

സമ്പത്തിന് സ്വർണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ രത്നം ചേർത്തത്; നാശത്തിനായി വലിയ ശംഖ്; വർദ്ധനവിന് ശംഖസൂത്രം; പുത്രവർദ്ധനത്തിന് മുത്തുസൂത്രം ഉപയോഗിക്കണം.

സ്ഫാടികം ഭൂതിദം കൌശം മുക്തിദം രുദ്രനേത്രജം । ധാത്രീഫലപ്രമാണേന രുദ്രാക്ഷഁ ചോത്തമന്തതഃ ।। ൩൨൭.

സ്ഫടികം ജീവൻ നൽകുന്നു, പാറ്റു രേഷ്മം മോക്ഷം നൽകുന്നു, രുദ്രന്റെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ജനിച്ച രുദ്രാക്ഷം, ധാത്രിഫലത്തിന്റെ വലിപ്പമുള്ളത് ഏറ്റവും ഉത്തമം.

സമേരും മേരുഹീനം വാ സൂത്രം ജപ്യന്തു മാനസമ് । അനാമാങ്ഗുഷ്ഠമാക്രമ്യ ജപം ഭാഷ്യന്തു കാരയേത് ।। ൩൨൭.

മാലയിൽ മേരു മണി ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ലാതെ, ജപം മനസ്സിൽ തന്നെ ചൊല്ലണം; അനാമികയിൽ നിന്ന് അങ്ങൂഠൽവരെ നീക്കി ജപം വായിച്ച് നടത്തണം.

തര്ജ്ജന്യങ്ഗുഷ്ഠമാക്രമ്യ ന മേരും ലങ്ഘയേജ്ജപേ । പ്രമാദാത് പതിതേ സൂത്രേ ജപ്തവ്യന്തു ശതദ്വയമ് ।। ൩൨൭.

തർജനി വിരലിൽ നിന്ന് അങ്ങൂഠൽവരെ നീക്കി ജപം ചെയ്യുമ്പോൾ, മേരു മണി കടക്കരുത്; അശ്രദ്ധവശാൽ മാല വീണുപോയാൽ ഇരുനൂറ് പ്രാവശ്യം ജപം ചെയ്യണം.

സര്വവാദ്യമയീ ഘണ്ടാ തസ്യാ വാദനമര്ഥകൃത് । ഗോശകൃന്മൂത്രവല്മീകമൃത്തികാഭസ്മവാരിഭിഃ ।। ൩൨൭.

എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള ലോഹങ്ങൾ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ ഘണ്ടയാണ് ഉത്തമം; അതിന്റെ ശബ്ദം ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ഉപയോഗിക്കണം; പശുവിന്റെ ചാണകം, മൂത്രം, പുഴുവീട്ടുമണ്ണ്, ചാരം, വെള്ളം എന്നിവകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കണം.

വേസ്മായതനലിങ്ഗാദേഃ കാര്യ്യമേവം വിശോധനമ് । സ്കന്ദോ നമഃ ശിവായേതി മന്ത്രഃ സര്വ്വാര്ഥസാധകഃ ।। ൩൨൭.

വീട്, ക്ഷേത്രം, ലിംഗം എന്നിവയെ ഇങ്ങനെ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണം; 'സ്കന്ദ, ശിവായ നമഃ' എന്ന മന്ത്രം എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഫലപ്രദമാണ്.

ഗീതഃ പഞ്ചാക്ഷരോ വേദേ ലോകേ ഗീതഃ ഷड़ക്ഷരഃ । ഓമിത്യന്തേ സ്ഥിതഃ ശമ്ഭുര്മ്മുദ്രാര്ഥം വടവീജവത് ।। ൩൨൭.

അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം വേദത്തിൽ പാടപ്പെടുന്നു, ആറക്ഷരമന്ത്രം ലോകത്തിൽ പാടപ്പെടുന്നു; 'ഓം' എന്ന രൂപത്തിൽ ശംഭു അവസാനം നിലകൊള്ളുന്നു, വടവൃക്ഷത്തിന്റെ വിത്തുപോലെ മുദ്രയ്ക്ക് അർത്ഥമായി.

ക്രമാന്നമഃ ശിവായേതി ഈശാനാദ്യാനി വൈ വിദുഃ । ഷड़ക്ഷരസ്യ സൂത്രസ്യ ഭാഷ്യദ്വിദ്യാകദമ്ബകം ।। ൩൨൭.

'ശിവായ നമഃ' എന്നും ഈശാനാദി മന്ത്രങ്ങളും ക്രമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ആറക്ഷരസൂത്രം വ്യാഖ്യാനവും ജ്ഞാനവും ചേർന്ന ഒരു കൂട്ടമാണ്.

യദോഁനമഃ ശിവായേതി ഏതാവത് പരമം പദമ് । അനേന പൂജയേല്ലിങ്ഗം ലിങ്ഗേ യസ്മാത് സ്ഥിതഃ ശിവഃ ।। ൩൨൭.

'ശിവായ നമഃ' എന്നത് പരമാവസ്ഥയാണ്; ഇതുപയോഗിച്ച് ലിംഗത്തെ പൂജിക്കണം, കാരണം ശിവൻ ലിംഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

അനുഗ്രഹായ ലോകാനാം ധര്മ്മകാമാര്ഥമുക്തിദഃ । യോ ന പൂജയതേ ലിങ്ഗന്ന സ ധര്മ്മാദിഭാജനം ।। ൩൨൭.

ലോകങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനും, ധർമ്മം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകുന്നതിനുമാണ് ലിംഗപൂജ; ആരെങ്കിലും ലിംഗത്തെ പൂജിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ധർമ്മാദികളുടെ ഫലത്തിന് അർഹനല്ല.

ലിങ്ഗാര്ച്ചനാദ്ഭുക്തിമുക്തിര്യാവജ്ജീവമതോ യജേത് । വരം പ്രാണപരിത്യാഗോ ഭുഞ്ജീതാപൂജ്യ നൈവ തം ।। ൩൨൭.

ലിംഗപൂജയിലൂടെ അനുഭവവും മോക്ഷവും ജീവൻ മുഴുവൻ ലഭിക്കും; അതിനാൽ പൂജ ചെയ്യണം, അതിനേക്കാൾ ജീവൻ വിട്ട് കളയുന്നതു പോലും മെച്ചം, പൂജ ചെയ്യാതിരിക്കാൻ പാടില്ല.

രുദ്രസ്യ പൂജനാദ്രുദ്രോ വിഷ്ണുഃ സ്യാദ്വിഷ്ണുപൂജനാത് । സൂര്യ്യഃ സ്യാത് സൂര്യ്യപൂജാതഃ ശക്ത്യാദിഃ ശക്തിപൂജനാത് ।। ൩൨൭.

രുദ്രനെ പൂജിച്ചാൽ രുദ്രനാകും; വിഷ്ണുവിനെ പൂജിച്ചാൽ വിഷ്ണുവാകും; സൂര്യനെ പൂജിച്ചാൽ സൂര്യനാകും; ശക്തിയെയും മറ്റുള്ളവരെയും പൂജിച്ചാൽ അവരാവും.

സര്വയജ്ഞതപോദാനേ തീര്ഥേ വേദേഷു യത് ഫലം । തത് ഫലം കോടിഗുണിതം സ്ഥാപ്യ ലിങ്ഗം ലഭേന്നരഃ ।। ൩൨൭.

എല്ലാ യജ്ഞങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, ദാനങ്ങൾ, തീർത്ഥങ്ങൾ, വേദങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചാൽ അതിന്റെ കോടിഗുണം കൂടുതൽ ലഭിക്കും.

ത്രിസന്ധ്യം യോര്ച്ചയേല്ലിങ്ഗം കൃത്വാ വില്വേന പാര്ഥിവമ് । ശതൈകാദശികം യാവത് കുലമുദ്‌ധൃത്യ നാകഭാക് ।। ൩൨൭.

ആൾ ദിവസം മൂന്ന് സമയത്തും ബില്വപത്രം വെച്ച് പാറ്ത്തിവ ലിംഗം നിർമ്മിച്ച് പൂജിച്ചാൽ, അവന്റെ വംശത്തിലെ നൂറ്റൊൻപത് തലമുറക്കാർക്കും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇടം ലഭിക്കും.

ഭക്ത്യാ വിത്താനുസാരേണ കുര്യ്യാത് പ്രാസാദസഞ്ചയമ് । അല്പേ മഹതി വാ തുല്യഫലമാഢ്യദരിദ്രയോഃ ।। ൩൨൭.

ഭക്തിയോടെ, സ്വശക്തിയനുസരിച്ച് ക്ഷേത്രം പണിയണം; ചെറുതായാലും വലുതായാലും, സമ്പന്നനും ദരിദ്രനും ഒരുപോലെ ഫലം ലഭിക്കും.

ഭാഗദ്വയഞ്ച ധര്മാര്ഥം കല്പയേജ്ജീവനായ ച । ധനസ്യ ഭാഗമേകന്തു അനിത്യം ജീവിതം യതഃ ।। ൩൨൭.

ധർമ്മത്തിനും ആർജ്ജനത്തിനും രണ്ട് ഭാഗം, ജീവിതത്തിനായി ഒരു ഭാഗം വിഭജിക്കണം; കാരണം ധനം അസ്ഥിരമാണ്, ജീവനും അങ്ങനെ തന്നെ.

ത്രിസപ്തകുലമുദ്‌ധൃത്യ ദേവാഗാരകൃദര്ഥംഭാക് । മൃത്കഷ്ഠേഷ്ടകശൈലാദ്യൈഃ ക്രമാത് കോടിഗുണം ഫലമ് ।। ൩൨൭.

ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവൻ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറയെ ഉദ്ധരിക്കും; മണ്ണ്, മരം, ഇട്ട്, കല്ല് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ, ക്രമത്തിൽ കോടിഗുണം ഫലം വർദ്ധിക്കും.

അഷ്ടേഷ്ടകസുരാഗാരകാരീ സ്വര്ഗമവാപ്നുയാത് । പാംശുനാ ക്രീഡമാനോപി ദേവാഗാരകൃദര്ഥഭാക് ।। ൩൨൭.

എട്ട് ഇട്ടുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗം നേടും; മണ്ണിൽ കളിക്കുമ്പോഴും ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവൻ ഫലം ലഭിക്കും.

അഗ്നിരുവാച ഛന്ദോ വക്ഷ്യേ മൂലജൈസ്തൈഃ പിങ്ഗലോക്തം യഥാക്രമമ് । സര്വ്വാദിമധ്യാന്തഗണൌ മ്ലൌ ദ്വൌ ജൌ സ്തൌ ത്രികൌ ഗണാഃ ।। ൩൨൮.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഛന്ദസ്സുകൾ വേരുകളിൽ നിന്ന് വിശദീകരിക്കാം; പിംഗളൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ക്രമത്തിൽ: സർവ്വം, ആദി, മധ്യം, അന്ത്യം, മ്ലൗ, ദ്വൗ, ജൗ, സ്തൗ, ത്രികം — ഇവയാണ് ഗണങ്ങൾ.

ഹ്രസ്വോ ഗുരുര്വ്വാ പാദാന്തേ പൂര്വ്വോ യോഗാദ്‌ വിസര്ഗതഃ । അനുസ്വാരാദ്വ്യഞ്ജനാത് സ്ഥാത് ജിഹ്വാമൂലീയതസ്തഥാ ।। ൩൨൮.

ഒരു പാദത്തിന്റെ അവസാനം ചുരുങ്ങിയതോ നീണ്ടതോ ആയ അക്ഷരം, മുമ്പ് സംയോജനത്തിലൂടെ അല്ലെങ്കിൽ വിസർഗ്ഗം മൂലം, അനുസ്വാരമോ വ്യഞ്ജനമോ കൊണ്ടുണ്ടായാൽ, അതിന് നാവിന്റെ വേരിലാണ് ഉത്ഭവം എന്ന് നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു.

ഉപാധ്മാനീയതോ ദീര്വോ ഗുരുര്ഗ്ലൌ നൌ ഗണാവിഹ । വസവോഷ്ടൌ ച ചത്വാരോ വേദാദിത്യാദിലോപതഃ ।। ൩൨൮.

ഉച്ചാരണം ഊതിക്കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന നീണ്ട അക്ഷരം അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുവായ അക്ഷരം 'ഗ്ലൗ'യും 'നൗ'യും എന്ന വിഭാഗങ്ങളിൽ കാണാം. വസുക്കൾ എട്ട് പേരും, ആദിത്യന്മാരിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുന്ന നാലുപേരും വേദത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

അഗ്നിരുവാച പാദ ആപാദപൂരണേ ഗായത്ര്യോ വസവഃ സ്മൃതാഃ । ജഗത്യാ ആദിത്യാഃ പാദോ വിരാജോ ദിശ ഈരിതാഃ ।। ൩൩൦.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: പാദം അക്ഷരങ്ങൾ നിറയ്ക്കുന്നതിനാണ്. ഗായത്രീയിൽ വസുക്കളെയാണ് ഓർക്കുന്നത്; ജഗതിയിൽ ആദിത്യന്മാരെ; വിരാജിന്റെ പാദം ദിശകളാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

വിഷ്ണുതോ രുദ്രാഃ പാദഃ സ്യാച്ഛന്ദ ഏകാദിപാദകം । ആദ്യം ചതുഷ്പാച്ചതുര്മിസ്ത്രിപാത് സപ്താക്ഷരൈഃ ക്കചിത് ।। ൩൩൦.

വിഷ്ണുവിന്, രുദ്രന്മാരാണ് പാദം. ഛന്ദസ്സിന് ആദ്യം പാദം കൊണ്ടാണ് ആരംഭം. ആദ്യം നാലു പാദമുള്ളതും, പിന്നെ നാല് മൂന്നുപാദമുള്ളതും, ചിലപ്പോൾ ഏഴക്ഷരങ്ങളുള്ളതുമാണ്.