അഗ്നിപുരാണമ്

കപോലം പദികം കാര്യ്യം ദിക്ഷു ദ്വാരത്രയം സ്ഫുടമ് । കോണബന്ധം ത്രിപട്ടന്തു ദ്വിപട്ടം വജ്രവദ്ഭവേത് ।। ൩൨൦.

കപോളവും പദികമായി നിർമ്മിക്കണം, ദിശകളിൽ മൂന്ന് വാതിലുകൾ വ്യക്തമായി വരയ്ക്കണം. കോണുകളിൽ ത്രിപട്ടവും ഇരട്ടപട്ടം വജ്രംപോലെയും ആക്കണം.

മധ്യന്തു കമലം ശുക്ലം പീതം രക്തഞ്ച നീലകമ് । പീതശുക്ലഞ്ച ധൂമ്രഞ്ച രക്തം പീതഞ്ച മുക്തിദമ് ।। ൩൨൦.

നടുവിൽ കമലം വെള്ളയും മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നീലയും ആണ്. മഞ്ഞവെള്ളയും പുകനിറവും ചുവപ്പും മഞ്ഞയും മോക്ഷം നൽകുന്നവയാണ്.

പൂര്വ്വാദൌ കമലാന്യഷ്ട ശിവവിഷ്ണ്വാദികംജപേത് . പ്രാസാദമധ്യതോഽഭ്യര്ച്യ ശക്രാദീന്വ്ജകാദിഷു ।। ൩൨൦.

കിഴക്കിൽ ആദ്യം എട്ട് കമലങ്ങൾ നിർമ്മിക്കണം, ശിവനും വിഷ്ണുവും മറ്റുള്ളവർക്കും അർപ്പിച്ച്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടുവിൽ ആരാധന നടത്തണം, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും കമലങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടണം.

അസ്ത്രാണി വാഹ്യവീഥ്യാന്തു വിഷ്ണ്വാദീനശ്വമേധഭാക് । പവിത്രാരോഹണാദൌ ച മഹാമണ്ഡലമാലിഖേത് ।। ൩൨൦.

ആയുധങ്ങൾ പുറംവഴിയിൽ വെക്കണം, വിഷ്ണുവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും അശ്വമേധം അർഹിക്കുന്നവർക്കും. ശുദ്ധീകരണാരോഹണത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ മഹാമണ്ഡലം വരയ്ക്കണം.

അഷ്ടഹസ്തം പുരാ ക്ഷേത്രം രസപക്ഷൈര്വിവര്ത്തയേത് । ദ്വിപദം കമലം മധ്യേ വീഥികാ പദികാ തതഃ ।। ൩൨൦.

മുന്പ്, ആ സ്ഥലം എട്ട് അളവായിരുന്നു, രസത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റിക്കണം. നടുവിൽ ഇരുപതള കമലവും, പിന്നെ വഴി പദികയും വരയ്ക്കണം.

ദിഗ്വിദിക്ഷു തതോഽഷ്ഠൈ ച നീലാബ്ജാനി വിവര്ത്തയേത് । മധ്യപദ്മപ്രമാണേന ത്രിംശത്പദ്മാനി താനി തു ।। ൩൨൦.

ശേഷം, ദിശകളിലും ഇടക്കാലങ്ങളിലും എട്ട് നീലകമലങ്ങൾ വരയ്ക്കണം. നടുവിലെ കമലത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് ആകെ മുപ്പത് കമലങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

. ദലസന്ധിവിഹീനാനി നീലേന്ദീവരകാനി ച । തത്‌പൃഷ്ഠേ പദികാ വീഥീ സ്വസ്തികാനി തദൂര്ദ്ധതഃ ।। ൩൨൦.

ഇവയ്ക്ക് ദളചേരുവകൾ ഇല്ല, നീലകമലങ്ങളാണ്. അവയുടെ പിന്നിൽ പദികകളും വഴികളും, അതിന്റെ മുകളിൽ സ്വസ്തികകളും വരയ്ക്കണം.

. ദ്വിപദാനി തഥാ ചാഷ്ടൌ കൃതിഭാഗകൃതാനി തു . വര്ത്തയേത് സ്വസ്തികാംശ്തത്ര വീഥികാ പൂര്വ്വവദ്വഹിഃ ।। ൩൨൦.

അതു പോലെ, എട്ട് ഇരുപതള കമലങ്ങൾ ഓരോന്നും അതിന്റെ ഭാഗംപ്രകാരം നിർമ്മിക്കണം. അവിടം സ്വസ്തികകൾ വരയ്ക്കണം, വഴികൾ മുമ്പുപോലെ പുറത്തായി വരയ്ക്കണം.

ദ്വാരാണി കമലം യദ്വദുപകണ്ഠയുതാനി തു । വക്ത്തയേത് സ്വസ്തികാംസ്തത്ര വീഥകാ പൂര്വ്വവദ്വഹിഃ ।। ൩൨൦.

വാതിലുകൾ കമലത്തെപ്പോലെ ഉപകഴുത്ത് സഹിതമായിരിക്കും. അവിടം സ്വസ്തികകൾ വരയ്ക്കണം, വഴികൾ മുമ്പുപോലെ പുറത്തായി വരയ്ക്കണം.

സ്വസ്തികാദി വിചിത്രഞ്ച സര്വ്വകാമപദം ഗുഹ । പഞ്ചാബ്ജം പഞ്ചഹസ്തം സ്യാത് സമന്താദ്ദശഭാജിതമ് ।। ൩൨൦.

ശുഭചിഹ്നവും മറ്റു വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന പദവും, ഹേ ഗുഹാ, നിർമിക്കണം. അഞ്ചു കമലങ്ങളുള്ള രൂപം അഞ്ചു കൈ നീളത്തിൽ ഉണ്ടാകണം, അതിനെ പത്ത് സമഭാഗങ്ങളായി ചുറ്റും വിഭജിക്കണം.

ദ്വിപദം കമലം വീഥീ പട്ടികാ ദിക്ഷു പങ്കജമ് । ചതുഷ്കം പൃഷ്ഠതോ വീഥീ പദികാ ദ്വിപദാന്യഥാ ।। ൩൨൦.

രണ്ടു ദളങ്ങളുള്ള കമലമാണ് വഴിയാകുന്നത്, അതിന് ഇരുവശത്തും പറ്റികകൾ ഉണ്ടാകും; ദിശകളിൽ കമലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. പിന്നിൽ നാലു വഴികൾ, മറ്റിടങ്ങളിൽ രണ്ടുദളങ്ങളുള്ള വഴികൾ വേണം.

കണ്ഠോപകണ്ഠയുക്താനി ദ്വാരാന്യബ്ജന്തു മധ്യതഃ । പഞ്ചാബ്ജമണ്ഡലേ ഹ്യസ്മിന് സിതം പീതഞ്ച പൂര്വ്വകമ് ।। ൩൨൦.

കണ്ഠവും ഉപകണ്ഠവും ചേർന്ന വാതിലുകളും, നടുവിൽ കമലങ്ങളും ഉണ്ടാകണം. ഈ അഞ്ചു കമലവൃത്തത്തിൽ കിഴക്കുള്ളത് വെള്ളയും മഞ്ഞയും ആയിരിക്കും.

വൈദൂര്യ്യാഭം ദക്ഷിണാബ്ജം കുന്ദാഭം വാരുണം കജമ് । ഉത്തരാബ്ജന്തു ശങ്ഗാഭമന്യത് സര്വ്വം വിചിത്രകമ് ।। ൩൨൦.

തെക്കേ കമലം വൈഡൂര്യത്തിന്റെ നിറംപോലെയും, പടിഞ്ഞാറേത് കുന്ദപുഷ്പംപോലെയും, വടക്കേത് ശംഖംപോലെയും ആണ്. ശേഷമുള്ളവ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കണം.

സര്വ്വകാമപ്രദം വക്ഷ്യേ ദശഹസ്തന്തു മണ്ഡലമ് । വികാരക്തന്തുര്യ്യാശ്രം ദ്വാരന്തു ദ്വിപദം ഭവേത് ।। ൩൨൦.

എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്ന വൃത്തം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. അതിന് പത്ത് കൈ നീളം വേണം. വഴികൾ നാലായി വേണം, വാതിൽ രണ്ടുദളങ്ങളുള്ളതായിരിക്കണം.

മധ്യേ പദ്മം പൂര്വ്വവച്ച വിഘ്നധ്വംസം വദാമ്യഥ । ചതുര്ഹസ്തം പുരം കൃത്വാ വൃതഞ്ചൈവ കരദ്വയമ് ।। ൩൨൦.

നടുവിൽ മുമ്പുപോലെ കമലവും, ഇനി വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് പറയും. നാലു കൈ നീളമുള്ള നഗരം നിർമ്മിച്ച്, അതിനെ രണ്ടു കൈ നീളത്തിൽ ചുറ്റണം.

വീഥികാ ഹസ്തമാത്രന്തു സ്വസ്തികൈര്വഹുഭിര്വൃതാ । ഹസ്തമാത്രാണി ദ്വാരാണി ദിശു വൃത്തം സപദ്മകമ് ।। ൩൨൦.

വഴി ഒരു കൈവിസ്തീർണ്ണം ആയിരിക്കണം, അതിൽ പല ശുഭചിഹ്നങ്ങളും അലങ്കരിക്കണം. വാതിലുകൾ ഓരോന്നും ഒരു കൈവിസ്തീർണ്ണം, ദിശകളിൽ വൃത്താകൃതിയിലും കമലങ്ങളോടെയും വേണം.

പദ്മാനി പഞ്ച ശുക്ലാനി മധ്യേ പൂജ്യശ്ച നിഷ്കലഃ । ഹൃദയാദീനി പൂര്വ്വാദൌ വികദിക്ഷ്വസ്ത്രാണി വൈ യജേത് ।। ൩൨൦.

അഞ്ചു വെള്ള കമലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം; നടുവിൽ രൂപരഹിതനായവനെ ആരാധിക്കണം. കിഴക്കിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഹൃദയം മുതലായ ആയുധങ്ങൾ ഇടയ്ക്കുള്ള ദിശകളിൽ അർപ്പിക്കണം.

പ്രാഗ്‌വച്ച പഞ്ച ബ്രഹ്മാണി ബുദ്ധ്യാധാരമതോ വദേ . ശതഭാഗോ തിഥിഭാഗേ പദ്മം ലിങ്ഗാഷ്ടകം ദിശി ।। ൩൨൦.

മുമ്പുപോലെ, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരെ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കി സ്ഥാപിക്കണം. ചന്ദ്രദിനത്തിന്റെ നൂറിലൊന്നാം ഭാഗത്ത്, ഒരു കമലവും എട്ടു ലിംഗങ്ങളും ദിശകളിൽ വെക്കണം.

മേ ഖലാഭാഗസംയുക്തം കണ്ഠം ദ്വിപദികം ഭവേത് । ആചാര്യ്യോ ബുദ്ധിമാശ്രിത്യ കല്പയേച്ച ലതാദികമ് ।। ൩൨൦.

കണ്ഠവും ഉപകണ്ഠവും അളവാക്കി വാതിൽ രണ്ടുദളങ്ങളുള്ളതായിരിക്കണം. ഗുരു ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ച് ലതാദികൾ രൂപപ്പെടുത്തണം.

ചതുഃപട്‌പഞ്ചമാഷ്ടാദി ഖാഛിശാദ്യാദി മണ്ഡലമ് । ഖാക്ഷീന്ദുസൂര്യ്യഗം സര്വം ഖാക്ഷി ചൈവേന്ദുവര്ണനാത് ।। ൩൨൦.

നാലും അഞ്ചും എട്ടും തുടങ്ങി ഖയും ശിയും മുതലായവ ചേർന്ന് വൃത്തം നിർമ്മിക്കണം. എല്ലാം ഖ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; ഖയും അക്ഷിയും ചന്ദ്രന്റെ നിറംപോലെയാണ്.

ചത്വാരിംശദധികാനി ചതുര്ദ്ദശസതാനി ഹി । മണ്ഡലാനി ഹരേഃശമ്ഭോര്ദേവ്യാഃ സൂര്യ്യസ്യ സന്തി ച ।। ൩൨൦.

നാല്പത്തിയൊന്ന് കൂടി പതിനാലു നൂറ് വൃത്തങ്ങൾ ഹരിക്കും ശംഭുവിനും ദേവിയ്ക്കും സൂര്യനുമാണ് ഉള്ളത്.

ദശസപ്തവിഭക്തേ തു ലതാലിങ്ഗോദ്ഭവം ശ്രൃണു । ദിക്ഷു പഞ്ചത്രയഞ്ചൈകം ത്രയം പഞ്ച ച ലോമയേത് ।। ൩൨൦.

പത്ത് ഏഴായി വിഭജിച്ച ലതയും ലിംഗവും എങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചുവെന്ന് കേൾക്കൂ. ദിശകളിൽ അഞ്ചു മൂന്ന് കൂട്ടങ്ങളും, ഒന്ന് മൂന്ന്, അഞ്ചും ക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിക്കണം.

ഊദ്‌ര്ധ്വഗോ ദ്വിപദേ ലിങ്ഗമന്ദിരം പാര്ശ്വകോഷ്ഠയോഃ । മധ്യേന ദ്വിപദം പദ്മമഥ ചൈകഞ്ച പങ്കജം ।। ൩൨൦.

മുകളിലായി രണ്ടുദള പ്രദേശത്ത് ലിംഗമന്ദിരവും, ഇരുവശത്തും കിടക്കുന്ന മുറികളും ഉണ്ടാകും. നടുവിൽ രണ്ടുദള കമലവും, പിന്നെ ഒറ്റ കമലവും വേണം.

ലിങ്ഗസ്യ പാര്ശ്വയോര്ഭദ്രേപദദ്വാരമലോപനാത് । തത്പാര്ശ്വശോഭാഃ ഷഡ്‌ലോപ്യ ലതാഃ ശേഷാസ്തഥാ ഹരേഃ ।। ൩൨൦.

ലിംഗത്തിന്റെ ഇരുവശത്തും ഭദ്രദ്വാരങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ആറ് ലതകൾ ഒഴിവാക്കണം; ശേഷിക്കുന്നവ ഹരിക്കാണ്.

ഊദ്‌ര്ധ്വം ദ്വിപദികം ലോപ്യ ഹരേര്ഭദ്രാഷ്ടകം സ്മൃതമ് . രശ്മിമാനസമായുക്തവേദലോപാച്ച ശോഭികമ് ।। ൩൨൦.

മുകളിലായി രണ്ടുദള പ്രദേശം ഒഴിവാക്കണം; ഹരിയുടെ എട്ട് ഭദ്രരൂപങ്ങൾ ഓർക്കപ്പെടുന്നു. രശ്മിയും മനസ്സും ഒഴിവാക്കി ഭംഗിയുള്ള രൂപം സ്ഥാപിക്കാം.

പഞ്ചവിംശതികം പദ്മം തതഃ പീഠമപീഠകമ് । ദ്വയം ദ്വയം രക്ഷയിത്വാ ഉപശോഭാസ്തഥാഷ്ട ച ।। ൩൨൦.

ഇരുപത്തഞ്ചു ദളങ്ങളുള്ള കമലവും, അതിന് ശേഷം പീഠവും ഉപപീഠവും വേണം. രണ്ടെണ്ണം വീതം സംരക്ഷിച്ച്, എട്ട് ഉപഭംഗികളും ഉണ്ടാക്കണം.

ദേവ്യാദിഖ്യാപകം ഭദ്രം ബൃഹന്മധ്യേ പരം ലഘു । മധ്യേ നവപദം പദ്മം കോണേ ഭദ്രചതുഷ്ടയമ് ।। ൩൨൦.

ദേവിയെയും മറ്റുള്ളവരെയും സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭദ്രരൂപം നടുവിൽ വലിയതും അവസാനം സൂക്ഷ്മവുമാണ്. നടുവിൽ ഒമ്പതു ദളങ്ങളുള്ള കമലവും, കോണുകളിൽ നാലു ഭദ്രരൂപങ്ങളും വേണം.

ത്രയോദശപദം ശേഷം ബുദ്ധ്യാധാരന്തു മണ്ഹലം । ശതപത്രം ഷഷ്ട്യധികം ബുദ്ധ്യാധാരം ഹരാദിഷു ।। ൩൨൦.

ശേഷിക്കുന്ന പതിമൂന്ന് പടികളും, ബുദ്ധിയുടെ അടിസ്ഥാനവും മണ്ഡലവും ആകുന്നു. നൂറു ദളങ്ങളുള്ളത്, അതിലേയ്ക്ക് അറുപത് കൂടി ചേർത്താൽ, ഹരിയെ തുടങ്ങി ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ബുദ്ധിയുടെ അടിസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നു.

ഈശ്വര ഉവാച അസ്ത്രയാഗഃ പുരാ കാര്യ്യഃ സര്വകര്മ്മസു സിദ്ധിദഃ । മധ്യേ പൂജ്യം ശിവാദ്യസ്ത്രം വജ്രാദീന് പൂര്വതഃ ക്രമാത് ।। ൩൨൧.

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ആയുധങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നത് എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളിലും വിജയത്തിന് മുമ്പായി നടത്തണം. നടുവിൽ ശിവന്റെ ആയുധം പൂജിക്കണം; വജ്രം മുതലായവ കിഴക്കു മുതൽ ക്രമത്തിൽ ആദരിക്കണം.