അഗ്നിപുരാണമ്

ശങ്കചക്രഗദാപദ്മശലാകാങ്കുശപാണിനമ് । ചാപിനം പിങ്ഗകേശാക്ഷമരവ്യാപ്തത്രിപിഷ്ടപം ।। ൩൦൬.

ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം, ദണ്ഡം, അങ്കുശം കൈകളിൽ പിടിച്ചവൻ; വില്ലും, കവിളിൽ കറുത്ത മുടിയും കണ്ണുകളും, സൂര്യനെ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നവൻ.

നാഭിസ്തേനാഗ്നിനാ വിദ്ധാ നശ്യന്തേ വ്യാധയോ ഗ്രഹാഃ । പീതഞ്ചക്രം ഗദാ രക്താഃ സ്വാരാഃ ശ്യാമമവാന്തരം ।। ൩൦൬.

ആ അഗ്നിയാൽ നാഭി തുളച്ച് രോഗങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നശിക്കും; ചക്രം മഞ്ഞനിറം, ഗദ ചുവപ്പ്, അറ്റങ്ങൾ കറുപ്പ്, ഉള്ളഭാഗം ഇരുണ്ട നിറം.

നേമിഃ ശ്വേതാ വഹിഃ കൃഷ്ണവര്ണരേഖാ ച പാര്ഥിവീ । മധ്യേതരേമരേ വര്ണാനേവം ചക്രദ്വയം൧ ലിഖേത് ।। ൩൦൬.

ചക്രത്തിന്റെ അറ്റം വെളുപ്പ്, പുറത്തു ഭാഗം കറുപ്പ്, രേഖകൾ മണ്ണുനിറം; നടുവിൽ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള നിറങ്ങൾ—ഇങ്ങനെ രണ്ടു ചക്രങ്ങൾ വരയ്ക്കണം.

ആദാവാനീയ കുമ്ഭോദം ഗോചരേ സന്നിധായ ച । ദത്ത്വാ സുദര്ശനം തത്ര യാമ്യേ ചക്രേ ഹുനേത് ക്രമാത് ।। ൩൦൬.

ആദ്യം ശുദ്ധജലം കൊണ്ടുവന്ന് സമീപത്തുവെച്ച്, അവിടെ സുദർശനനെ സമർപ്പിച്ച്, യമദിക്കിൽ ചക്രത്തിൽ ക്രമമായി ഹോമം നടത്തണം.

ആജ്യാപാമാര്ഗസമിധോ ഹ്യക്ഷതം തിലസര്ഷണൌ । പായസം ഗവ്യമാജ്യഞ്ച സഹസ്രാഷ്ടകസംഖ്യയാ ।। ൩൦൬.

നെയ്യും അപാമാർഗം ദർഭയും, അക്ഷതയും എള്ളും കടുകും, പാൽചോറ്, പശുനെയ്യ്—ഇവയെല്ലാം ആയിരത്തി എട്ടിന്റെ എണ്ണത്തിൽ.

ഹുതശേഷം ക്ഷിപേത് കുമ്ഭേ പ്രതിദ്രവ്യം വിധാനവിത് । പ്രസ്ഥാനേന കൃതം പിണ്ഡം കുമ്ഭേ തസ്മിന്നിവേശയേത് ।। ൩൦൬.

ഹോമശേഷം ശേഷിച്ചത് കുമ്പത്തിൽ ഇടണം, നിർദ്ദേശിച്ച വസ്തുക്കളോടൊപ്പം; ഒരു പ്രസ്ഥം അളവിൽ പിണ്ഡം ഉണ്ടാക്കി അതിൽ വെക്കണം.

വിഷ്ണവാദി സര്വം തത്രൈവ ന്യസേത് തത്രൈവ ദക്ഷിണേ । നമോ വിഷ്ണുജനേഭ്യഃ സര്വശാന്തികരേഭ്യഃ പ്രതിഗൃഹ്ണന്തു ശാന്തയേ നമഃ ൩൦൬.

വിഷ്ണുവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും അവിടെ തന്നെ വലതുവശത്ത് ഇടണം; 'വിഷ്ണുവിന്റെ ജനങ്ങൾക്കും, സമാധാനം നൽകുന്നവർക്കും നമസ്കാരം, അവർ സമാധാനത്തിനായി ഇതു സ്വീകരിക്കട്ടെ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം.

ഫലകേ കല്പിതേ പാത്രേ പലാശം ക്ഷീരശാഖിനഃ । ഗവ്യപൂര്ണേ നിവേശ്യൈവ ദിക്ഷ്വേവ ഹോമയേദ്‌ ദ്വിജഃ ।। ൩൦൬.

തയാറാക്കിയ പലകയിലോ പാത്രത്തിലോ, പാൽകുടിയുള്ള മരത്തിന്റെ പലാശ ഇല വെച്ച്, പശുവിന്റെ പാൽ നിറച്ച്, ദ്വിജൻ ദിശകളിൽ ഹോമം നടത്തണം.

സദക്ഷിണമിദം ഹോമദ്വയം ഭൂതാദിനാശനമ് । ഗവ്യാക്തപത്രലിഖിതൈര്നിഷ്പര്ണൈഃ ക്ഷുദ്രമുദ്‌ധൃതമ് ।। ൩൦൬.

ശുദ്ധമായ ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ ഈ ഇരട്ട ഹോമം ഭൂതാദികൾ നശിപ്പിക്കും; പശുനെയ്യിൽ എഴുതിയ ഇലകളാൽ, ഇലയില്ലാതെ, ചെറിയ ദോഷം നീങ്ങും.

ദ്വര്വാഭിരായുഷേ പദ്മൌഃ ശ്രിയേ പുത്രാ ഉഡുമ്ബരൈഃ । ഗോസിദ്‌ധ്യൈ സര്പിംഷാ ഗോഷ്ഠേ മേധായൈ സര്വശാഖിനാ ।। ൩൦൬.

ദീർഘായുസിന് ദർഭ, ഐശ്വര്യത്തിന് താമര, പുത്രസന്താനത്തിന് ഉഡുമ്പര ഇല; പശുവിന്റെ വിജയത്തിന് നെയ്യ്, പശുശാലയിൽ, ബുദ്ധിക്ക് എല്ലാ ഇലകളും ഉപയോഗിക്കണം.

ഓം ക്ഷൌം നമോ ഭഗവതേ നാരസിംഹായ ജ്വാലാമാലിനേ ദീപ്തദംഷ്ട്രായാഗ്നിനേത്രായ സ്ര്വക്ഷോഘ്നായ സര്വഭൂതവിനാശായ സര്വ്വജ്വരവിനാശായ ദഹ ൨ പച൨ രക്ഷ ൨ ഹൂം ഫട് । മന്ത്രോയം നാരസിംഹസ്യ സകലാഘനിവാരണഃ । ജപ്യാദിനാ ഹരേത് ക്ഷുദ്രഗ്രഹമാരീവിഷാമയാന് ।। ൩൦൬.

ചുര്ണമണ്ഡൂകവയസാ ജലാഗ്നിസ്തമ്ഭകൃദ്ഭവേത് ।। ൩൦൬.

തവളയുടെ അസ്ഥി ചുരണ്ടി വെള്ളത്തിലും അഗ്നിയിലും ചേർത്താൽ, അതു സ്തംഭനത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം.

അഗ്നിരുവാച വക്ഷ്യേ മന്ത്രം ചതുര്വര്ഗസിദ്ധ്യൈ ത്രൈലോക്യമോഹനമ് ।൦൧ ഓം ശ്രീം ഹ്രീം ഹ്രൂം ഓം നമഃ പുരുശോത്തമഃ പുരുഷോത്തമപ്രതിരൂപ ലക്ഷ്മീനിവാസ സകലജഗത്ക്ഷോഭണ സര്വസ്ത്രീഹൃദയദാരണ ത്രിഭുവനമദോന്മാദകര സുരമനുജസുന്ദരോജനമനാംസി താപയ ൨ ദോപയ ൨ ശോഡയ ൨ മാരയ ൨ സ്തമ്ഭയ ൨ ദ്രാവയ ൨ ആകര്ഷയ ൨ പരമസുഭഗ സര്വസൌമാഗ്യകര കാമപ്രദ അമുകം ഹന ൨ ചക്രേണ ഗദയാ ഖഡ്ഗേണ സര്വ[!!!] വാണൈര്ഭിദ ൨ പാശേന ഹട്ട ൨ അങ്കുശേന താഡ്യ ൨ തുരു ൨ കിന്തിഷ്ഠസിയാവത്താവത്സമീഹിതം മേ സിദ്ധം ഭവതി ഹൂം ഫട്നമഃ ഓം പുരുഷോത്തമ ത്രിഭുവനമദോന്മാദകര ഹൂം ഫഠൃദയായ നമഃ കര്ഷയ മഹാബല ഹൂം ഫടസ്ത്രായ ത്രിഭുവനേശ്വര സര്വജനമനാംസി ഹന ൨ ദാരയ ൨ മമ വശമാനയ ൨ ഹൂം ഫട്നേത്രായ ത്രൈലോക്യമോഹന ഹൃഷീകേശാപ്രതിരൂപ സര്വസ്ത്രീഹൃദയാകര്ഷണ ആഗച്ഛ ൨ നമഃ ൦൧ ഇഷ്ട്വാ സഞ്ജപ്യ പഞ്ചാശത്സഹസ്രമഭിഷിച്യ ച ।൦൨ കുണ്ഡേഗ്നൌ ദേവികേ വഹ്നൌ കൃത്വാ ശതം ഹുനേത് ॥൦൨ പൃഥഗ്ദധി ഘൃതം ക്ഷീരം ചരും സാജ്യം പയഃ ശൃതം ।൦൩ ദ്വാദശാഹുതിമൂലേന സഹസ്രഞ്ചാക്ഷതാംസ്തിലാന് ॥൦൩ യവം മധുത്രയം പുഷ്പം ഫലം ദധി സമിച്ഛതം ।൦൪ ഹുത്വാ പൂര്ണാഹുതിം ശിഷ്ടം പ്രാശയേത്സഘൃതം ചരും ॥൦൪ സമ്ഭോജ്യ വിപ്രാനാചാര്യം തോഷയേത്സിധ്യതേ മനുഃ ।൦൫ സ്നാത്വാ യഥാവദാചമ്യ വാഗ്യതോ യാഗമന്ദിരം ॥൦൫ ഗത്വാ പദ്മാസനം ബദ്ധ്വാ ശോഷയേദ്വിധിനാ വപുഃ ।൦൬ രക്ഷോഘ്നവിഘ്നകൃദ്ദിക്ഷു ന്യസേദാദൌ സുദര്ശനമ് ॥൦൬ പഞ്ചബീജം നാഭിമധ്യസ്ഥം ധൂമ്രം ചണ്ഡാനിലാത്മകമ് ।൦൭ അശേഷം കല്മഷം ദേഹാത്വിശ്ലേഷയദനുസ്മരേത് ॥൦൭ രംവീജം ഹൃദയാബ്ജസ്ഥം സ്മൃത്വാ ജ്വാലാഭിരാദഹേത് ।൦൮ ഉര്ധ്വാധസ്തിര്യഗാഭിസ്തു മൂര്ധ്നി സംപ്ലാവയേദ്വപുഃ ॥൦൮ ധ്യാത്വാമൃതൈര്വഹിശ്ചാന്തഃസുഷുമ്നാമാര്ഗഗാമിഭിഃ ।൦൯ ഏവം ശുദ്ധവപുഃ പ്രാണാനായമ്യ മനുനാ ത്രിധാ ॥൦൯ വിന്യസേന്ന്യസ്തഹസ്താന്തഃ ശക്തിം മസ്തകവക്ത്രയോഃ ।൧൦ ഗുഹ്യേ ഗലേ ദിക്ഷു ഹൃദി കക്ഷൌ ദേഹേ ച സര്വതഃ ॥൧൦ ആവാഹ്യ ബ്രഹ്മരന്ധ്രേണ ഹൃത്പദ്മേ സൂര്യമണ്ഡലാത് ।൧൧ താരേണ സമ്പരാത്മാനം സ്മരേത്തം സര്വലക്ഷണം ॥൧൧ ത്രൈലോക്യമോഹനായ വിദ്മഹേ സ്മരായ ധീമഹി തന്നോ വിഷ്ണുഃ പ്രചോദയാത് ആത്മാര്ചനാത്ക്രതുദ്രവ്യം പ്രോക്ഷയേച്ഛുദ്ധപാത്രകം ।൧൨ കൃത്വാത്മപൂജാം വിധിനാ സ്ഥണ്ഡിലേ തം സമര്ചയേത് ॥൧൨ കര്മാദികല്പിതേ പീഠേ പദ്മസ്ഥം ഗരുഡോപരി ।൧൩ മര്വാങ്ഗസുന്ദരം പ്രാപ്തവയോലാവണ്യയൌവനം ॥൧൩ മദാഘൂര്ണിതതാമ്രാക്ഷമുദാരം സ്മരവിഹ്വലിം ।൧൪ ദിവ്യമാല്യാമ്വരലേപഭൂഷിതം സസ്മിതാനനം ॥൧൪ വിഷ്ണും നാനാവിധാനേകപരിവാരപരിച്ഛദമ് ।൧൫ ലോകാനുഗ്രഹണം സൌമ്യം സഹസ്രാദിത്യതേജസം ॥൧൫ പഞ്ചവാണധരം പ്രാപ്തകാമൈക്ഷം ദ്വിചതുര്ഭുജമ് ।൧൬ ദേവസ്ത്രീഭിര്വൃതം ദേവീമുഖാസക്തേക്ഷണം ജപേത് ॥൧൬ ചക്രം ശങ്ഖം ധനുഃ ഖഡ്ഗം ഗദാം മുഷലമങ്കുശം ।൧൭ പാശഞ്ച വിഭ്രതം ചാര്ചേദാവാഹാദിവിസര്ഗതഃ ॥൧൭ ശ്രിയം വാമോരുജങ്ഘാസ്ഥാം ശ്ലിഷ്യന്തീം പാണിനാ പതിം ।൧൮ സാബ്ജചാമരകരാം പീനാം ശ്രീവത്സകൌസ്തുഭാന്വിതാം ॥൧൮ മാലിനം പീതവസ്ത്രഞ്ച ചക്രാദ്യാഢ്യം ഹരിം യജേത് ।൧൯ ഓം സുദര്ശന മഹാചക്രരാജ ദുഷ്ടഭയങ്കര ഛിദ ൨ ഛിന്ദ ൨ വിദാരയ ൨ പരമമന്ത്രാന് ഗ്രസ ൨ ഭക്ഷയ ൨ ഭൂതാനി ചാശപ ൨ ഹൂം ഫടോം ജലചരായ സ്വാഹാ । ഖഡ്ഗതീക്ഷ്ണ ഛിന്ദ ൨ ഖഡ്ഗായ നമഃ । ശാരങ്ഗായ സശരായ ഹൂം ഫട് । ഭൂതഗ്രാമായ വിദ്മഹേ ചതുര്വിധായ ധീമഹി തന്നോ ബ്രഹ്മ പ്രചോദയാത് । സമ്ബര്തക ശ്വസന പോഥയ ൨ ഹൂം ഫട്സ്വാഹാ । പാശ ബന്ധ ൨ ആകര്ഷയ ൨ ഹൂം ഫട് । അങ്കുശേന കട്ട ഹൂം ഫട് ക്രമാദ്ഭുജേഷു മന്ത്രൈഃ സ്വൈരേഭിരസ്ത്രാണി പൂജയേത് ॥൧൯ ഓം പക്ഷിരാജായ ഹ്രൂം ഫട് താര്ക്ഷ്യം യജേത്കര്ണികായാമങ്ഗദേവാന് യഥാവിധി ।൨൦ ശാക്തിരിന്ദ്രാദിയന്ത്രേഷു താര്ക്ഷ്യാദ്യാ ധൃതചാമരാഃ ॥൨൦ ശക്തയോഽന്തേ പ്രയോജ്യാദൌ സുരേശാദ്യാശ്ച ദണ്ഡിനാ ।൨൧ പീതേ ലക്ഷ്മീസരസ്വത്യൌ രതിപ്രീതിജയാഃ സിതാഃ ॥൨൧ കീര്തികാന്ത്യൌ സിതേ ശ്യാമേ തുഷ്ടിപുഷ്ട്യൌ സ്മരോദിതേ ।൨൨ ലോകേശാന്തം യജേദ്ദേവം വിഷ്ണുമിഷ്ടാര്ഥസിദ്ധയേ ॥൨൨ ധ്യായേന്മന്ത്രം ജപിത്വൈനം ജുഹുയാത്ത്വഭിശേചയേത് ।൨൩ ഓം ശ്രീം ക്രീം ഹ്രീം ഹൂം ത്രൈലോക്യമോഹനായ വിഷ്ണവേ നമഃ ഏതത്പൂജാദിനാ സര്വാന് കാമാനാപ്നോതി പൂര്വവത് ॥൨൩ തോയൈഃ സമ്മോഹനീ പുഷ്പൈര്നിത്യന്തേന ച തര്പയേത് ।൨൪ ബ്രഹ്മാ സശക്രശ്രീദണ്ഡീ വീജം ത്രൈലോക്യമോഹനമ് ॥൨൪ ജപ്ത്വാ ത്രിലക്ഷം ഹുത്വാ ച ലക്ഷം ബില്വൈശ്ച സാജ്യകൈഃ ।൨൫ തണ്ഡുലൈഃ ഫലഗന്ധാദ്യൈഃ ദൂര്വാഭിസ്ത്വായുരാപ്നുയാത് ॥൨൫ തയാഭിഷേകഹോമാദിക്രിയാതുഷ്ടോ ഹ്യഭീഷ്ടദഃ ।൨൬ ഓം നമോ ഭഗവതേ വരാഹായ ഭൂര്ഭുവഃ സ്വഃപതയേ ഭൂപതിദ്വം മേ ദേഹി ഹൃദയായ സ്വാഹ പഞ്ചാങ്ഗം നിത്യമയുതം ജപ്ത്വായൂരാജ്യമാപ്നുയാത് ॥൨൬ ഇത്യാദിമഹാപുരാണേ ആഗ്നേയേ ത്രൈലോക്യമോഹനമന്ത്രോ നാമ സപ്താധികത്രിശതതമോഽധ്യായഃ ।। അഗ്നിരുവാച വക്ഷ്യേ മന്ത്രം ചതുര്വര്ഗസിദ്‌ധ്യൈ ത്രൈലോക്യമോഹനമ് । ഓം ശ്രീഁ ഹ്രീഁ ഹ്രൂഁ ഓം നമഃ പുരുഷോത്തമഃ പുരുഷോത്തമപ്രതിരൂപ ലക്ഷ്മീനിവാസ സകലജഗത്-ക്ഷോഭണ സര്വസ്ത്രീഹൃദയദാരണ ത്രിഭുവനമദോന്മാദകര സുരമനുജസുന്ദരീജനമനാംസി താപയ ദീപയ ശോഷയ മാരയ സ്തമ്ഭയ ദ്രാവയ ആകര്ഷയ പരമസുഭഗ സര്വസൌഭാഗ്യകര കാമപ്രജ അമുകം ഹന ചക്രൈണ ഗദയാ ഖഡ്ഗേന സര്വ്വവാണൈര്ഭിദ പാശേന ഹട്ട അങ്കുശേന താड़യ തുരു കിന്തിഷ്ഠസി യാവത്താവത് സമീഹിതം മേ സിദ്ധം ഭവതി ഹൂം ഫട് നമഃ । ഓം പുരുഷോത്തമ ത്രിഭുവനമദോന്മാദകര ഹൂഁ ഫട് ഹൃദയായ നമഃ കര്ഷയ മഹാബല ഹൂഁ ഫട് അസ്ത്രായ ത്രിഭുവനേശ്വര സര്വ്വജനമനാംസി ഹന ദാരയ മമ വശമാനയ മമ വശമാനയ മമ വശമാനയ ഹൂഁ ഫട് നേത്രായ ത്രൈലോക്യമോഹന ഹൃഷീകേശാപ്രതിരൂഷം സര്വസ്ത്രീഹൃദയാകര്ഷണ ആഗച്ഛ നമഃ ൩൦൭.

ഇഷ്ട്വാ സഞ്ജപ്യ പഞ്ചാശത്‌സഹസ്രമഭിപിച്ച ച । കുണ്ഡേഗ്നൌ ദേവികേ വഹ്നൌ ച രും കൃത്വാ ശതം ഹുനേത് ।। ൩൦൭.

അര്പണം നടത്തി അമ്പതിനായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചശേഷം, യാഗവേദിയെ നല്ലപോലെ പുരട്ടി, 'രും' എന്ന ബീജം ഉച്ചരിച്ച്, യാഗാഗ്നിയിലും ദേവികാഗ്നിയിലും ഗൃഹാഗ്നിയിലും നൂറു ഹോമങ്ങൾ നടത്തണം.

പൃഥഗ്ദധി ധൃതം ക്ഷീരം ചരും സാജ്യം പയഃ ശ്രൃതം । ദ്വാദശാഹുതിമൂലേന സഹസ്രഞ്ചാക്ഷതാംസ്തിലാന് ।। ൩൦൭.

തൈര്, നെയ്യ്, പാൽ, നെയ്യോടുകൂടിയ പായസം, വേവിച്ച പാൽ എന്നിവ വേറേ വേറെയായി അർപ്പിച്ച്, പന്ത്രണ്ട് ഹോമങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ആയിരം അകറ്റാത്ത എള്ള് വിതരണം നടത്തണം.

യവം മധുത്രയം പുഷ്പം ഫലം ദധി സമിച്ഛതം । ഹുത്വാ പൂര്ണാഹുതിം ശിഷ്ടം പ്രാശയേത്സഘൃതം ചരും ।। ൩൦൭.

യവം, മൂന്നു തരത്തിലുള്ള തേൻ, പുഷ്പങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, ഇഷ്ടാനുസൃതമായ തൈര് എന്നിവ സമർപ്പിച്ച്, പൂർത്തിയായ ഹോമം കഴിഞ്ഞ് ശേഷിച്ച പായസം നെയ്യോടുകൂടി ഭക്ഷിക്കാൻ നൽകണം.

സമ്ഭോജ്യ വിപ്രാനാചാര്യ്യം തോപയേത്സിധ്യതേ മനുഃ । സ്രാത്വാ യഥാവദാചമ്യ വാഗ്യതോ യാഗമന്ദിരം ।। ൩൦൭.

ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സ്നേഹത്തോടെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, ഗുരുവിനെയും ആദരിച്ച്, അങ്ങനെ യജ്ഞം വിജയകരമാകും. ശേഷം ശരീരശുദ്ധിയും ആചമനവും നിർവ്വഹിച്ച്, വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് യാഗശാലയിൽ പ്രവേശിക്കണം.

ഗത്വാ പദ്മാസനം ബദ്‌ധ്വാ ശോഷയേദ്വിധിനാ വപുഃ । രക്ഷോഘ്നവിഘ്നകൃദ്ദിക്ഷു ന്യസേദാദൌ സുദര്ശനമ് ।। ൩൦൭.

അവിടെ ചെന്നു പദ്മാസനം ഇരുന്ന്, വിധിപ്രകാരം ശരീരം ഉണക്കണം. ദോഷങ്ങളും തടസ്സങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്ന ദിക്കുകളിൽ ആദ്യം സുധർശനം പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

പഞ്ചവീജം നാഭിമധ്യസ്ഥം ധൂമ്രം ചണ്ഡാനിലാത്മകമ് । അശേഷം കല്മഷം ദേഹാത് വിശ്ലേഷയദനുസ്മരേത് ।। ൩൦൭.

നാഭിമധ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, പഞ്ചബീജമന്ത്രം, പുകപോലും ശക്തമായ കാറ്റുപോലും ഉള്ളതായും, ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അശുദ്ധിയും ദൂരീകരിക്കുന്നതായും മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.

രംവീജംഹൃദ്‌യാബ്ജസ്ഥം സ്മൃത്വാ ജ്വാലാഭിരാദഹേത് । ഊദ്‌ര്ധ്‌വാധസ്തിര്യ്യഗാഭിസ്തു മൂദ്‌ധ്നി സംപ്ലാവയേദ്വപുഃ ।। ൩൦൭.

'രം' എന്ന ബീജം ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി ഓർത്ത്, അതിനെ ജ്വാലകളാൽ തെളിയിച്ച്, മേലും കീഴും ചുറ്റും ശരീരം മുഴുവൻ മൂടുന്നതുപോലെ ധ്യാനിക്കണം.

ധ്യാത്വാമൃതൈര്വഹിശ്ചാന്തഃസുഷുമ്നാമാര്ഗഗാമിഭിഃ । ഏവം ശുദ്ധവപുഃ പ്രാണാനായമ്യ മനുന ത്രിധാ ।। ൩൦൭.

പുറത്തും ഉള്ളിലും അമൃതം സുഷുമ്നാനാളിലൂടെ ഒഴുകുന്നതായി ധ്യാനിച്ച്, അങ്ങനെ ശുദ്ധമായ ശരീരത്തോടെ, മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് മൂന്നു പ്രാവശ്യം ശ്വാസം നിയന്ത്രിക്കണം.

വിന്യസൈന്ന്യസ്തഹസ്താന്തഃ ശകിം മസ്തകവക്ത്രയോഃ । ഗുഹ്യം ഗലോ ദിക്ഷു ഹൃദി കുക്ഷൌ ദേഹേ ച സര്വ്വതഃ ।। ൩൦൭.

കൈകൾ അകത്തേക്ക് തിരിച്ച്, ശക്തിയെ തലയും വായും രഹസ്യസ്ഥലവും കഴുത്തും ദിക്കുകളും ഹൃദയവും വയറും ശരീരം മുഴുവൻ ഇടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ആവാഹ്യ ബ്രഹ്മരന്ധ്രേണ ഹൃത്‌പദ്മേ സൂര്യ്യമണ്ഡചലാത് । താരേണ സമ്പരാത്മാനം സ്മരേത്തം സര്വ്വലക്ഷണം ।। ൩൦൭.

ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിലൂടെ, ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ നിന്ന്, സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്, 'ത' എന്ന അക്ഷരത്തിലൂടെ, എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ ആത്മാവിനെ ഓർമ്മിക്കണം.

ത്രൈലോക്യമോഹനായ വിദ്മഹേ സ്മരായ ധീമഹി തന്നോ വിഷ്ണുഃ പ്രചോദയാത് । ആത്മാര്ചനാത് ക്രതുദ്രവ്യം പ്രോക്ഷയേച്ഛുദ്ധപാത്രകം । കൃത്വാത്മപൂജാം വിധിനാ സ്ഥണ്ഡിലേ തം സമര്ച്ചയേത് ।। ൩൦൭.

'മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവനായ സ്മരനെ ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു; ആ വിഷ്ണു ഞങ്ങളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ.' ആത്മാരാധന നടത്തിയശേഷം, യാഗസാമഗ്രികൾ ശുദ്ധമായ പാത്രത്തിൽ തളിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ആത്മപൂജ നടത്തി, ശേഷം അള്പത്തിൽ അവനെ ആരാധിക്കണം.

കര്മ്മാദികല്പിതേ പീഠേ പദ്മസ്ഥം ഗരുड़ോപരി । സര്വ്വാങ്ഗസുന്ദരം പ്രാപ്തവയോലാവണ്യയൌവനം ।। ൩൦൭.

കർമ്മത്തിന് ഒരുക്കിയ പീഠത്തിൽ, കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനായി, ഗരുഡന്റെ മേൽ, എല്ലാ അവയവങ്ങളും മനോഹരമായ, യൗവനം, സൗന്ദര്യം, ഉജ്ജ്വലത എന്നിവയാൽ സമ്പന്നനായവനായി അവനെ ഭാവന ചെയ്യണം.

മദാഘൂര്ണിതതമ്രാക്ഷമുദാരം സ്മരവിഹ്വലം । ദിവ്യമാല്യാമ്ബരലേപഭൂഷിതം സസ്മിതാനനം ।। ൩൦൭.

മദത്തിൽ ചുവന്ന കണ്ണുകൾ ഉരുണ്ടു, മഹത്തായ, സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകിയ, ദിവ്യമായ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ചന്ദനവും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ, പുഞ്ചിരിയോടെ മുഖം തെളിയുന്നവനായി അവനെ ഭാവന ചെയ്യണം.

വിഷ്ണും നാനാവിധാനേകപരിവാരപരിച്ഛദമ് । ലോകാനുഗ്രഹണം സൌമ്യം സഹസ്രാദിത്യതേജസം ।। ൩൦൭.

നാനാവിധ സേവകരും അനുചരരും ചുറ്റപ്പെട്ട, ലോകക്ഷേമത്തിനായി സൌമ്യനായ, ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലുള്ള വിഷ്ണുവിനെ ഭാവന ചെയ്യണം.

പഞ്ചവാണധരം പ്രാപ്തകാമൈക്ഷഁ ദ്വിചതുര്ഭുജമ് । ദേവസ്ത്രീഭിര്വൃതം ദേവീമുഖാസക്തേക്ഷണം ജപേത് ।। ൩൦൭.

അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൈവശമുള്ള, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന കാഴ്ചയുള്ള, രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ നാല് കൈകളോടെ, ദേവസ്ത്രീയരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ദേവീമുഖങ്ങളിൽ കണ്ണ് പതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നവനായി അവന്റെ മന്ത്രം ജപിക്കണം.

ചക്രം ശങ്ഖം ധനുഃ ഖഡ്ഗം ഗദാം മുഷലമങ്കുശം । പാശഞ്ച വിഭ്രതം ചാര്ച്ചേദാവാഹാദിവിസര്ഗതഃ ।। ൩൦൭.

ചക്രം, ശംഖം, വില്ല്, വാൾ, ഗദ, മുഷലം, അങ്കുശം, പാശം എന്നിവ കൈവശമുള്ളവനായി, അവയവങ്ങളിലേയ്ക്ക് യഥാക്രമം അവയുടെ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ആവാഹനം മുതൽ വിശർജനം വരെ ആരാധിക്കണം.