അഗ്നിപുരാണമ്

ദേഹേ ശിരോലലാടാസ്യഹൃന്നാഭിഗുഹ്യജാനുഷു। പാദയോശ്ച ദശാത്മായം ഇന്ദ്രോ വ്യാപീ സമാസ്ഥിതഃ

ശരീരത്തിൽ — തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, മുട്ടുകളിൽ, കാലിൽ — ഈ പത്തുവിധമായ ആത്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

അങ്‌ഗുഷ്ടകദ്വയേ വഹ്നിസ്തര്ജന്യാദൌ പരേഷു ച। ശിരോലലാടവക്ത്രേഷു ഹൃന്നാഭിഗുഹ്യജാനുഷു

ഇരുവിരൽതുമ്പുകളിൽ അഗ്നി; തർജ്ജനിവിരൽ മുതലായവയിൽ ക്രമത്തിൽ; തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ; ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, മുട്ടുകളിൽ.

പാദയോരേകാദശാത്മാ മനഃ ശ്രോത്രം ത്വഗേവ ച। ചക്ഷുര്ജിഹ്വാ തഥാ ഘ്രാണം വാക്‌പാണ്യങ്ഘ്രിശ്ച പായുകഃ

ഇരുകാലുകളിൽ പതിനൊന്നുവിധമായ ആത്മാവ്: മനസ്സ്, ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക്, വാക്ക്, കൈ, കാൽ, വിസർജനേന്ദ്രിയം.

ഉപസ്ഥം മാനസോ വ്യാപീ ശ്രോത്രമങ്ഗുഷ്ഠകദ്വയേ। തര്ജന്യാദിക്രമാദഷ്ടൌ അതിരിക്തം തലദ്വയേ

ജനനേന്ദ്രിയം, മനസ്സ്, വ്യാപകമായി; ചെവി ഇരുവിരൽതുമ്പുകളിലും; തർജ്ജനിവിരൽ മുതലായവയിൽ എട്ടു എണ്ണം ക്രമത്തിൽ; ശേഷിച്ചവ കൈതളങ്ങളിൽ.

ഉത്തമാങ്ഗലലാടാസ്യഹൃന്നാഭാവഥ ഗുഹ്യകേ। ഊരുയുഗ്മേ തഥാ ജങ്ഘേ ഗുല്ഫപാദേഷു ച ക്രമാത് ।। ൩൭ വിഷ്ണുര്മ്മധുഹരശ്ചൈവ ത്രിവിക്രമകവാമനൌ। ശ്രീധരോഥ ഹൃഷീകേശഃ പദ്മനാഭസ്തഥൈവ ച

തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, പിന്നെ രഹസ്യഭാഗത്ത്; ഇരുകാലുകളിൽ, അങ്ങനെ തന്നെ ചങ്കുകളിൽ, കണങ്കാലുകളിൽ, കാലുകളിൽ ക്രമത്തിൽ — വിഷ്ണു, മധുസൂദനൻ, ത്രിവിക്രമൻ, വാമനൻ, ശ്രീധരൻ, ഹൃഷീകേശൻ, പത്മനാഭൻ എന്നിവരും.

ദാമോദരഃ കേശവശ്ച നാരായണസ്തതഃ പരഃ। മാധവശ്ചാഥ ഗോവിന്ദോ വിഷ്ണും വൈ വ്യാപകം ന്യസേത്

ദാമോദരനും കേശവനും, പിന്നെ പരമനായ നാരായണനും, അതിനുശേഷം മാധവനും ഗോവിന്ദനും—ഇങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

അങ്‌ഗുഷ്ഠാദൌ തലേ ദ്വൌ ച പാദേ ജാനുനി വൈ കടൌ। ശിരഃ ശിഖരകട്യാഞ്ച ജാനുപാദാദിഷു ന്യസേത്

വലതും ഇടതും അങ്കൂഠങ്ങളിൽ, കൈത്തളങ്ങളിൽ, കാലുകളിൽ, മുട്ടുകളിൽ, കമറിൽ, തലയിൽ, തലയ്ക്കു മുകളിൽ, കമരിലും, മുട്ടിലും, കാലുകളിലും ക്രമമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

ദ്വാദശാത്മാ പഞ്ചവിംശഃ ഷഡ്‌വിംശവ്യൂഹകസ്തഥാ। പുരുഷോ ധീരഹങ്കാരോ മനശ്ചിത്തഞ്ച ശബ്ദകഃ

പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളുള്ള ആത്മാവ്, ഇരുപത്തഞ്ചാമൻ, അതിനുശേഷം ഇരുപത്തിയാറാമത്തെ ക്രമീകരണം, പുരുഷൻ, ധൈര്യശാലി, അഹംഭാവം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ശബ്ദതത്വം—ഇവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു.

തഥാ സ്പര്ശോ രസോ രൂപം ഗന്ധഃ ശ്രോത്രം ത്വചസ്തഥാ। ചക്ഷുര്ജിഹ്വാ നാസികാ ച വാക്‌പാണ്യങ്ഘ്രിശ്ച പായവഃ

അങ്ങനെ തന്നെ സ്പർശം, രുചി, രൂപം, ഗന്ധം; ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക്, വാക്ക്, കൈകൾ, കാലുകൾ, മലദ്വാരം—ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഉപസ്ഥോ ഭൂര്ജലന്തേജോ വായുരാകാശമേവ ച। പുരുഷം വ്യാപകം ന്യസ്യ അങ്ഗുഷ്ഠാദൌ ദശ ന്യസേത്

രേതോം, ഭൂമി, ജലം, അഗ്‌നി, വായു, ആകാശം എന്നിവയും ചേർത്ത്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പുരുഷനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചശേഷം, അങ്കൂഠം മുതലായ പത്ത് തത്വങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ശേഷാന് ഹസ്തതലേ ന്യസ്യ ശിരസ്യഥ ലലാടകേ। മുഖഹൃന്നാഭിഗുഹ്യോരുജാന്വങ്ഘ്രൌ കരണോദൂതൌ

മറ്റുള്ളവ കൈത്തളങ്ങളിൽ, തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, ഗുഹ്യദേശത്ത്, തോളുകളിൽ, കാൽമുട്ടുകളിൽ, കാലുകളിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ദൂതന്മാരിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

പാദേ ജാന്വോരുപസ്ഥേ ച ഹൃദയേ മൂദ്‌ര്ധ്നി ച ക്രമാത്। പരശ്ച പുരുഷാത്മാദൌ ഷഡ്‌വിംശേ പൂര്വവത്പരമ്

കാലുകളിൽ, മുട്ടുകളിൽ, തോളുകളിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, തലയിൽ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ; അതുപോലെ തന്നെ, പുരുഷന്റെ ആത്മാവിൽ തുടങ്ങുന്ന പരമമായ ഇരുപത്തിയാറാമത്തെ തത്വവും മുൻപുപോലെ സ്ഥാപിക്കണം.

സഞ്ചിന്ത്യ മണ്ഡലൈകേ തു പ്രകൃതിം പൂജയേദ്‌ബുധഃ। പൂര്വയാമ്യാപ്യസൌമ്യേഷു ഹൃദയാദീനി പൂജയേത്

ഒരു വട്ടം മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച്, പ്രാകൃതിയെ ജ്ഞാനികൾ ആരാധിക്കണം; കിഴക്ക്, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക് എന്നിങ്ങനെ ഹൃദയം മുതലായ അവയവങ്ങൾ ആരാധിക്കണം.

അസ്ത്രമഗ്ന്യാദികോണേഷു വൈനതേയാദി പൂര്വവത്। ദിക്‌പാലാംശ്ച വിധിസ്ത്വന്യഃ ത്രിവ്യൂഹേഗ്നിശ്ച മധ്യതഃ

അസ്ത്രം അഗ്നികോണങ്ങളിൽ, ഗരുഡനും മറ്റുള്ളവരും മുൻപുപോലെ; ദിശാപാലന്മാരെ വേറൊരു വിധത്തിൽ, മൂന്നു അഗ്നിവ്യൂഹം നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

പൂര്വാദിദിഗ്‌ബലാവാസോരാജ്യാദിഭിരലങ്‌കൃതഃ। കര്ണികായാം നാഭസശ്ച മാനസഃ കര്ണികാസ്ഥിതഃ

കിഴക്കു തുടങ്ങുന്ന ദിശാപാലന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ നെയ്യും മറ്റും അണിഞ്ഞ്, കർണികയിലും ആകാശത്തിലും മനസ്സിലുള്ള ദൈവം കർണികയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

വിശ്വരൂപം സര്വസ്ഥിത്യൈ യജേദ്രാജ്യജയായ ച। സര്വവ്യൂഹൈഃ സമായുക്തമങ്ഗൈരപി ച പഞ്ചഭിഃ

സകലത്തിന്റെ നിലനില്പിനും, ഹോമവിജയത്തിനും വിശ്വരൂപനെ ആരാധിക്കണം; എല്ലാവ്യൂഹങ്ങളോടും അഞ്ചു അവയവങ്ങളോടും കൂടി.

ഗരുഡദ്യൈസ്തഥേന്ദ്രാദ്യൈഃ സര്വാന് കാമാനവാപ്നുയാത്। വിഷ്വക്‌സേനം യജേന്നാമ്നാ വൈ ബീജം വ്യോമസംസ്ഥിതമ്

ഗരുഡനും മറ്റുള്ളവരും, ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരുമൊക്കെ ചേർന്ന്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും; വിശ്വക്ഷേണനെ നാമത്തോടെ, ആകാശത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ബീജത്തെയും ആരാധിക്കണം.

നാരദ ഉവാച മുദ്രാണാം ലക്ഷണം വക്ഷ്യേ സാന്നിധ്യാദിപ്രകാരകമ്। അഞ്ചലിഃ പ്രഥമാ മുദ്രാ വന്ദനീ ഹൃദയാനുഗാ

നാരദൻ പറഞ്ഞു: മുദ്രകളുടെ ലക്ഷണവും സാന്നിധ്യാദിപ്രകാരങ്ങളും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; ആദ്യ മുദ്രയാണ് അഞ്ജലി, ഹൃദയത്തോടെ സമർപ്പിക്കേണ്ടത്.

ഊദ്ധര്വാങ്ഗുഷ്ഠോ വാമമുഷ്ടിര്ദ്ദക്ഷിണാങ്ഗുഷ്ഠബന്ധനമ്। സവ്യസ്യ തസ്യ ചാങ്ഗുഷ്ഠോ യസ്യ ചോദ്ധര്വേ പ്രകീര്ത്തിതഃ

അങ്കൂഠങ്ങൾ ഉയർത്തി, ഇടത് കൈമുട്ടും വലതുകൈയുടെ അങ്കൂഠം ബന്ധിപ്പിക്കണം; ഇടത് കൈയുടെ അങ്കൂഠം ഇങ്ങനെ ഉയർത്തിയിരിക്കണം എന്ന് പറയുന്നു.

തിസ്നഃ സാധരണാ വ്യൂഹേ അഥാസാധാരണാ ഇമാഃ। കനിഷ്ഠാദിവിമോകേന അഷ്ടൌ മുദ്രാ യഥാക്രമമ്

മൂന്നു മുദ്രകൾ സാധാരണയായി വ്യൂഹത്തിൽ, ഇവയാണ് അസാധാരണമായവ; കനിഷ്ഠിക മുതലായിട്ട് വിരലുകൾ വിട്ട്, എട്ട് മുദ്രകൾ ക്രമത്തിൽ വരുന്നു.

അഷ്ടാനാം പൂര്വ്വബീജാനാം ക്രമശസ്ത്വവധാരയേത്। അങ്ഗുഷ്ഠേന കനിഷ്ഠാന്തം നാമയിത്വാങ്ഗുലിത്രയമ്

എട്ട് പ്രധാന ബീജങ്ങളുടെ ക്രമം ശ്രദ്ധയോടെ പാലിക്കണം; അങ്കൂഠം മുതൽ കനിഷ്ഠികവരെ മൂന്നു വിരലുകൾ വളച്ച്.

ഊദ്ധ്‌ര്വം കൃത്വാ സമ്മുഖഞ്ച ഥീജായ നവമായ വൈ। വാമഹസ്തമഥോത്താനം കൃത്വാര്ദ്ധം നാമയേച്ഛനൈഃ

വിരലുകൾ നേരേയും മുകളിലേക്കും ഉയർത്തി ഒമ്പതാമത്തെ മുദ്രയ്ക്ക് മുന്നോട്ടു കാണിച്ചു, പിന്നെ ഇടത് കൈ നേരെ തിരിച്ച്, അതിനെ മധ്യത്തിൽ ഒന്നു വളച്ച്.

വരാഹസ്യ സ്മൃതാ മുദ്രാ അങ്ഗാനാഞ്ച ക്രമാദിമാഃ। ഏകൈകാം മോചയേദ് ബദ്‌ധ്വാ വാമമുഷ്ടൌ തഥാങ്‌ഗുലീമ്

വരാഹന്റെ മുദ്ര എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു, അവയവങ്ങളുടെ ആദ്യക്രമങ്ങൾ ഇതാണ്; ഓരോന്നും ബന്ധിപ്പിച്ച്, ഇടത് കൈമുട്ടിലെ വിരൽ വിട്ട്.

ആകുഞ്ചയേത് പൂര്വമുദ്രാം ദക്ഷിണേത്യേവമേവ ച। ഊദ്‌ര്ധ്വാങ്‌ഗുഷ്ഠോ വാമമുഷ്ടിര്മുദ്രാസിദ്ധിസ്തതോ ഭവേത്

മുന്‍പറഞ്ഞ മുദ്രയെ ആദ്യം വലതുകൈ കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ വെട്ടിത്തുറക്കണം; അങ്ങോട്ട് വിരല്‍ ഉയര്‍ത്തി ഇടതുകൈ മുറുക്കിയാല്‍ മുദ്ര പൂര്‍ത്തിയാകും.

നാരദ ഉവാച അഭിഷേകം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാചാര്യ്യസ്തു പുത്രകഃ। സിദ്ധിബാക് സാധകോ യേന രോഗീ രോഗാദ്വിമുച്യതേ

നാരദന്‍ പറഞ്ഞു: ഗുരു തന്റെ മകനോട് പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഞാന്‍ അഭിഷേകം വിശദീകരിക്കാം; അതിലൂടെ സിദ്ധന് വിജയം ലഭിക്കും, രോഗിക്ക് രോഗം മാറും.

രാജ്യം രാജാ സുതം സ്ത്രീഞ്ച പ്രാപ്നുയാന്മലനാശനമ്। മൂര്ത്തികുമ്ഭാന് സുരത്നാഢ്യഃ മധ്യപൂര്വാദിതോ ന്യസേത്

ഇതിലൂടെ രാജാവിന് രാജ്യം, മകനും സ്ത്രീകളും ലഭിക്കും, അശുദ്ധി നശിക്കും; മധ്യത്തില്‍, കിഴക്കിലും മറ്റു ദിശകളിലും രത്നങ്ങള്‍ നിറച്ച മൺപാത്രങ്ങൾ വെക്കണം.

സഹസ്ത്രാവര്ത്തിതാന് കുര്യ്യാദഥവാ ശതവര്ത്തിതാന്। മണ്ഡപേ മണ്ഡലേ വിഷ്ണും പ്രാച്യൈശാന്യാഞ്ച പീഠകേ

ആയിരം അല്ലെങ്കില്‍ നൂറ് പ്രദക്ഷിണകള്‍ നടത്തണം; മണ്ഡപത്തില്‍ അല്ലെങ്കില്‍ മണ്ഡലത്തില്‍ വിഷ്ണുവിനെ കിഴക്കും ഈശാന്യദിശയ്ക്കും നേരെ ഇരിപ്പിടത്തില്‍ വെക്കണം.

നിവേശ്യ ശകലീകൃത്യ പുത്രകം ശാധകാദികമ്। അഭിഷേകം സമഭ്യര്ച്ച്യ കുര്യ്യാദ്‌ഗീതാദിപൂര്വകമ്

മകനെയും സിദ്ധനെയും മറ്റു ആളുകളെയും ക്രമീകരിച്ച് ഇരുത്തി, ഗാനം തുടങ്ങി മറ്റു ചടങ്ങുകള്‍ നടത്തി അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

ദദ്യാച്ച യോഗപീഠാദീംസ്ത്വനുഗ്രാഹ്യാസ്ത്വയാ നരാഃ। ഗുരുസ്ച സമായാന് ബ്രൂയാദ്‌ഗുപ്തഃ ശിഷ്യോഥ സര്വഭാക്

യോഗപീഠം മുതലായവയും അനുഗ്രഹിക്കേണ്ടവരും നല്‍കണം; ഗുരു ഒത്തുചേര്‍ന്ന ശേഷം, ശിഷ്യനോട് രഹസ്യമായി ഉപദേശിക്കണം.