അഗ്നിപുരാണമ്

ആത്മാനം യോജയിത്വോര്ദ്ധ്വം ശിഖാന്തേ ദ്വാദശാങ്ഗുലേ । സംശോഷ്യ ദഗ്ധവാ സ്വതനും പ്ലാവയേദമൃതേന ച ॥ ൩൦൪.

സ്വയം മനസ്സിനെ മുകളിലേക്ക്, ശിഖാന്തം പന്ത്രണ്ടു വിരൽ നീളത്തിൽ എത്തിച്ച്, ശരീരം ഉണക്കി ദഹിപ്പിച്ച്, പിന്നീട് അമൃതം കൊണ്ട് അതിനെ നനയിക്കണം.

ധ്യാത്വാ ദിവ്യം വപുസ്തസ്മിന്നാത്മാനഞ്ച പുനര്നയേത് । കൃത്വൈവം ചാത്മശുദ്ധിഃ സ്യാദ്വിന്യസ്യാര്ച്ചനമാരഭേത് ॥ ൩൦൪.൧൫ ക്രമാത് കൃഷ്ണസിതശ്യാമരക്തപീതാ നഗാദയഃ । മന്ത്രാര്ണാ ദണ്ഡിനാങ്ഗനി തേഷു സര്വ്വാസ്തു മൂര്ത്തയഃ ॥ ൩൦൪.

അവിടെ ദിവ്യരൂപം ധ്യാനിച്ച്, പിന്നീട് സ്വയം അതിൽ ലയിപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആത്മശുദ്ധി ലഭിക്കും; തുടർന്ന് അർപ്പണം ആരംഭിക്കണം. ക്രമമായി കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, നീല, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ; മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ, ദണ്ഡം, അവയവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

അങ്ഗുഷ്ഠാദികനിഷ്ഠാന്തം വിന്യസ്യാങ്ഗാനി സര്വ്വതഃ । ന്യസേന്മന്ത്രാക്ഷരം പാദഗുഹ്യഹൃദ്വക്ത്രമൂര്ദ്ധസു ॥ ൩൦൪.

വിരലുകൾthumb മുതൽ കുഞ്ചികവരെ എല്ലാ ദിശകളിലും അവയവങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ കാലിൽ, രഹസ്യഭാഗങ്ങളിൽ, ഹൃദയത്ത്, വായിൽ, തലയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

വ്യാപകം ന്യസ്യ മൂര്ദ്ധാദി മൂലമങ്ഗാനി വിന്യസേത് । രക്തപീതശ്യാമസിതാന് പീഠപാദാന് സ്വകോണജാന് ॥ ൩൦൪.

വ്യാപകമായ മന്ത്രം തലയിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് സ്ഥാപിച്ച്, മൂലവും അവയവങ്ങളും സ്ഥാപിക്കണം. കോണുകളിൽ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, നീല, കറുപ്പ് നിറമുള്ള പീഠങ്ങൾ ഒരുക്കണം.

സ്വാങ്ഗാന്മന്ത്രൈര്ന്യസേദ് ഗാത്രാണ്യധര്മ്മാദീനി ദിക്ഷു ച । തത്ര പദ്മഞ്ച സൂര്യ്യാദിമണ്ഡല ത്രിതയം ഗുണാന് ॥ ൩൦൪.

സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ അവയവങ്ങൾ മന്ത്രങ്ങളാൽ ശരീരത്തിലും ദിശകളിലും സ്ഥാപിക്കണം. അവിടെ കമലം, സൂര്യൻ, മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങൾ, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾക്കൊള്ളണം.

പൂര്വ്വാദിപത്രേ വാമാദ്യാ നവമീ കര്ണികോപരി । വാമാ ജ്യേഷ്ഠാ ക്രമാദ്രൌദ്രീ കാലീ കലവികാരിണീ ॥ ൩൦൪.

കിഴക്കൻ കമലദളത്തിൽ നിന്ന് വലത്തുഭാഗം തുടങ്ങി, ഒമ്പതാമത്തെ ദളത്തിൽ കർണികയുടെ മുകളിൽ; വാമാ, ജ്യേഷ്ഠാ, ക്രമത്തിൽ രൗദ്രി, കാലി, കലവികാരിണി.

ബലവികാരിണീ ചാഥ ബലപ്രമഥനീ തഥാ । സര്വ്വഭൂതദമനീ ച നവമീ ച മനോന്മനീ ॥ ൩൦൪.

പിന്നീട് ബലവികാരിണി, അതുപോലെ ബലപ്രമഥിനി; സർവ്വഭൂതദമനി, ഒമ്പതാമത്തെ മനോന്മനി.

ശ്വേതാ രക്താ സിതാ പീതാ ശ്യാമാ വഹ്നിനിഭാഷിതാ । കൃഷ്ണാരുണാശ്ച താഃ ശക്തീര്ജ്വാലാരൂപാഃ സ്മരേത് ക്രമാത് ॥ ൩൦൪.

വെള്ള, ചുവപ്പ്, വെളുത്ത, മഞ്ഞ, നീല, അഗ്നിവർണ്ണം, കറുപ്പ്, കപിലം—ഇവയാണ് ക്രമത്തിൽ ജ്വാലാരൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കേണ്ട ശക്തികൾ.

അനന്തയോഗപീഠേ ച ആവാഹ്യാഥ ഹൃദബ്ജതഃ । സ്ഫടികാഭം ചതുര്ബാഹും ഫലശൂലധരം ശിവമ് ॥ ൩൦൪.

അനന്തയോഗപീഠത്തിൽ, ഹൃദയകമലത്തിൽ നിന്ന് ശിവനെ—സ്പടികംപോലെ, നാലു കൈകളോടെ, പഴവും ത്രിശൂലവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നവനെ—ആഹ്വാനിക്കണം.

സാഭയം വരദം പഞ്ചവദനഞ്ച ത്രിലോചനമ് । പത്രേഷു മൂര്ത്തയഃ പഞ്ച സ്ഥാപ്യാസ്തത്പുരുഷാദയഃ ॥ ൩൦൪.

ഭയത്തോടും അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനായി അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും മൂന്നു കണ്ണുകളോടും കൂടിയ തത്പുരുഷാദികളായ ദേവന്മാരുടെ രൂപങ്ങൾ ഇലകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

പൂര്വ്വേ തത്പുരുഷഃ ശ്വേതോ അഘോരോഽഷ്ടഭുജോഽസിതഃ । ചതുര്ബാഹുമുഖഃ പീതഃ സദ്യോജാതശ്ച പശ്ചിമേ ॥ ൩൦൪.

കിഴക്കോട്ട് തത്പുരുഷൻ വെള്ളയാണു; അഘോരൻ എട്ടു കൈകളോടും കറുത്ത നിറത്തിലും; പടിഞ്ഞാറോട്ട് നാലു കൈകളും മഞ്ഞ മുഖവും ഉള്ള സദ്യോജാതനും.

വാമദേവഃ സ്ത്രീവിലാസീ ചതുര്വക്ത്രഭുജോഽരുണഃ । സൌമ്യേ പഞ്ചാസ്യ ഈശാനേ ഈശാനഃ സര്വ്വദഃ സിതഃ ॥ ൩൦൪.

വാമദേവൻ സ്ത്രീകളോടു വിനോദിക്കുന്നവനും നാലു മുഖങ്ങളോടും നാലു കൈകളോടും ചുവപ്പു നിറത്തിലും; ഈശാന്യത്തിൽ അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും എല്ലാം നൽകുന്നവനും വെള്ള നിറമുള്ള ഈശാനനും.

ഇഷ്ടാങ്ഗാനി യഥാന്യായമനന്തം സൂക്ഷ്മ്മര്ച്ചയേത് । സിദ്ധേശ്വരം ത്വേകനേത്രം പൂര്വ്വാദൌ ദിശി പൂജയേത് ॥ ൩൦൪.

ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവയവങ്ങൾ യുക്തമായ ക്രമത്തിൽ, അനന്തവും സൂക്ഷ്മവുമായ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കണം; സിദ്ധേശ്വരനെ ഒരു കണ്ണോടുകൂടി ആദ്യം കിഴക്കോട്ട് പൂജിക്കണം.

ഏകരുദ്രം ത്രിനേത്രഞ്ച ശ്രീകണ്ഠഞ്ച ശിഖണ്ഡിനമ് । ഐശാന്യാദിവിദിക്ഷ്വേതേ വിദ്യേശാഃ കമലാസനാഃ ॥ ൩൦൪.

ഏകരുദ്രൻ, മൂന്നു കണ്ണുകളുള്ള ശ്രീകണ്ഠൻ, ശിഖണ്ടിനി; ഈശാന്യവും മറ്റു ദിക്കുകളിലും വിദ്യയുടെ അധിപന്മാർ താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നു.

ശ്വേതഃ പീതഃ സിതോ രക്തോ ധൂമ്രോ രക്തോഽരുണഃ സിതഃ । ശൂലാശനിശരേഷ്വാസവാഹവശ്ചതുരാനനാഃ ॥ ൩൦൪.

വെള്ള, മഞ്ഞ, വെള്ള, ചുവപ്പ്, പുകപ്പൊലിഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കിരീടം പോലുള്ള ചുവപ്പ്, വെള്ള; ത്രിശൂലം, വജ്രം, അമ്പ്, വില്ല്, നാലു മുഖങ്ങൾ എന്നിവയോടെ.

ഉമാ ചണ്ഡീശനന്ദീശൌ മഹാകാലോ ഗണേശ്വരഃ । വൃഷോ ഭൃങ്ഗരിടിസ്കന്ദാനുത്തരാദൌ പ്രപൂജയേത് ॥ ൩൦൪.

ഉമ, ചണ്ഡീശൻ, നന്ദീശൻ, മഹാകാലൻ, ഗണേശ്വരൻ; കാള, ഭൃംഗി, റിട്ടി, സ്കന്ദൻ എന്നിവരെ വടക്കോട്ട് ആദ്യം ആരാധിക്കണം.

കുലിശം ശക്തിദണ്ഡൌ ച ഖഡ്ഗപാശധ്വജൌ ഗദാം । ശൂലം ചക്രം യജേത് പദ്മം പൂര്വ്വാദൌ ദേവമര്ച്യ ച ॥ ൩൦൪.

വജ്രം, ശൂലം, ദണ്ഡം, വാൾ, പാശം, പതാക, ഗദ, ത്രിശൂലം, ചക്രം; താമരയും ദൈവത്തെയും ആദ്യം കിഴക്കോട്ട് ആരാധിക്കണം.

തതോഽധിവാസിതം ശിഷ്യം പായയേദ് ഗവ്യപഞ്ചകമ് । ആചാന്തം പ്രോക്ഷ്യ നേത്രാന്തൈര്നേത്രേ നേത്രേണ ബന്ധയേത് ॥ ൩൦൪.

ശിഷ്യനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നൽകണം; കഴുകി, കണ്ണുകളിൽ വെള്ളം തളിച്ച്, ഓരോ കണ്ണിലും കാഴ്ചയാൽ ബന്ധിക്കണം.

ദ്വാരേ പ്രവേശയേച്ഛിഷ്യം മണ്ഡപസ്യാഥ ദക്ഷിണേ । സാസനാദികുശാസീനം തത്ര സംശോധയേദ് ഗുരുഃ ॥ ൩൦൪.

കവാടം വഴി ശിഷ്യനെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടു വരിക; ശേഷം മണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കോട്ട്, ആസനം മുതലായവയോടെ കുശഗ്രാസത്തിൽ ഇരുത്തി ഗുരു അവനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.

ആദിതത്ത്വാനി സംഹൃത്യ പരമാര്ഥേ ലയഃ ക്രമാത് । പുനരുത്പാദയേച്ഛിഷ്യം സൃഷ്ടിമാര്ഗേണ ദേശികഃ ॥ ൩൦൪.

ആദിതത്ത്വങ്ങൾ പിൻവലിച്ച് പരമാർത്ഥത്തിൽ ലയിപ്പിച്ച്, പിന്നെ ഗുരു സൃഷ്ടിമാർഗം വഴി ശിഷ്യനെ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കണം.

ന്യാസം ശിഷ്യേ തതഃ കൃത്വാ തം പ്രദക്ഷിണമാനയേത് । പശ്ചിമദ്വാരമാനീയ ക്ഷേപയേത് കുസുമാഞ്ജലിമ് ॥ ൩൦൪.

ശിഷ്യനിൽ ന്യാസം നടത്തി, അവനെ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിക്കൊണ്ടു വരണം; പടിഞ്ഞാറ് കവാടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടു വന്ന് പൂക്കളാൽ അഞ്ജലി അർപ്പിക്കണം.

യസ്മിന് പതന്തി പുഷ്പാണി തന്നാമാദ്യം വിനിര്ദ്ദിശേത് । പാര്ശ്വേ യാഗഭുവഃ ഖാതേ കുണ്ഡേ സന്നാഭിമേഖലേ ॥ ൩൦൪.

പൂക്കൾ വീഴുന്ന സ്ഥലത്ത് പ്രധാന നാമം സൂചിപ്പിക്കണം; യാഗഭൂമിയുടെ വശത്ത്, കുഴിയിൽ, നാഭിപോലെയുള്ള ഭാഗത്തും.

ശിവാഗ്നിം ജനയിത്വേഷ്ട്വാ പുനഃ ശിഷ്യേണ ചാര്ച്ചയേത് । ധ്യാനേനാത്മനി തം ശിഷ്യം സംഹൃത്യ പ്രലയഃ ക്രമാത് ॥ ൩൦൪.

ശിവാഗ്നി ഉണർത്തി ആരാധിച്ച ശേഷം, വീണ്ടും ശിഷ്യനോടൊപ്പം ആരാധിക്കണം; ധ്യാനത്തിലൂടെ ശിഷ്യനെ ആത്മാവിൽ ലയിപ്പിച്ച് ക്രമമായി ലയം നടത്തണം.

പുനരുത്പാദ്യ തത്പാണൌ ദദ്യാദ്ദര്ഭാംശ്ച മന്ത്രിതാന് । പൃഥിവ്യാദീനി തത്ത്വാനി ജുഹുയാദ് ഹൃദയാദിഭിഃ ॥ ൩൦൪.

വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ച്, മന്ത്രപൂതമായ ദർഭകൾ ശിഷ്യന്റെ കൈയിൽ വെക്കണം; ഭൂമി മുതലായ തത്ത്വങ്ങൾ ഹൃദയം തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്യണം.

ഏകൈകസ്യ ശതം ഹുത്വാ വ്യോമമൂലേന ഹോമയേത് । ഹുത്വാ പൂര്ണാഹുതിം കുര്യ്യാദസ്ത്രേണാഷ്ടാഹുതീര്ഹുനേത് ॥ ൩൦൪.

ഓരോന്നിനും നൂറ് പ്രാവശ്യം ഹോമം ചെയ്ത്, ആകാശത്തിന്റെ മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം ചെയ്യണം; ഹോമം കഴിഞ്ഞ് പൂർണ്ണാഹുതി നടത്തുകയും, ആയുധമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് എട്ട് ഹോമങ്ങൾ കൂടി നടത്തണം.

പ്രായശ്ചിത്തം വിശുദ്ധ്യര്ഥം തതഃ ശേഷം സമാപയേത് । കുമ്ഭം സമന്ത്രിതം പ്രാര്ച്യം ശിശും പീഠേഽഭിഷേചയേത് ॥ ൩൦൪.

ശുദ്ധീകരണത്തിനായി പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്ത് ശേഷമുള്ളതെല്ലാം പൂർത്തിയാക്കണം; മന്ത്രപൂതമായ കുംഭം ആരാധിച്ച്, കുട്ടിയെ പീഠത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

അഗ്നിരുവാച ജപന് വൈ പഞ്ചപഞ്ചാശദ്വിഷ്ണുനാമാനി യോ നരഃ । മന്ത്രജപ്യാദിഫലഭാക് തീര്ഥേഷ്വര്ചാദി ചാക്ഷയമ് ।। ൩൦൫.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ആരെങ്കിലും വിഷ്ണുവിന്റെ അമ്പത്തഞ്ച് നാമങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ, മന്ത്രജപത്തിന്റെയും ആരാധനയുടെയും ഫലം ലഭിക്കുകയും തീർത്ഥങ്ങളിൽ അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ നാശമില്ലാതെ നിലനിൽക്കും.

പുഷ്കരേ പുണ്ഡരീകാക്ഷം ഗയായാഞ്ച ഗദാധരമ് । രാഘവഞ്ചിത്രകൂടേ തു പ്രഭാസേ ദൈത്യസൂദനമ് ।। ൩൦൫.

പുഷ്കരത്തിൽ കമലനേത്രനെയും, ഗയയിൽ ഗദാധാരിയെയും, ചിത്രകൂട്ടിൽ രാഘവനെയും, പ്രഭാസയിൽ ദൈത്യസംഹാരിയെയും ആരാധിക്കണം.

ജയം ജയന്ത്യാം തദ്വച്ച ജയന്തം ഹസ്തിനാപുരേ । വാരാഹം വര്ദ്ധമാനേ ച കാശ്മീരേ ചക്രപാണിനമ് ।। ൩൦൫.

ജയന്തിയിൽ ജയത്തെ, ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ ജയന്തനെയും, വർദ്ധമാനത്തിൽ വാരാഹസ്വരൂപനെയും, കാശ്മീരിൽ ചക്രധാരിയെയും ആരാധിക്കണം.