അഗ്നിപുരാണമ്

പ്രാണാദിവായവഃ പഞ്ച ജ്ഞാനകര്മ്മേന്ദ്രിയാണി ച । സര്വം പഞ്ചാക്ഷരം ബ്രഹ്മ തദ്വദഷ്ടാക്ഷരാന്തകഃ ॥ ൩൦൪.

പ്രാണം തുടങ്ങിയ അഞ്ചു വായുക്കളും, ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും കർമേന്ദ്രിയങ്ങളും; എല്ലാം അഞ്ചക്ഷര ബ്രഹ്മമാണ്, അതുപോലെ എട്ടക്ഷരാന്തവും.

ഗവ്യേന പ്രോക്ഷയേദ്ദീക്ഷാസ്ഥാനം മന്ത്രേണ ചോദിതം । തന്ത്രസമ്ഭൂതസമ്ഭാവഃ ശിവമിഷ്ട്വാ വിധാനതഃ ॥ ൩൦൪.

ദീക്ഷാ നടത്താനുള്ള സ്ഥലം, മന്ത്രപ്രകാരമായി പശുവിന്റെ പാൽ ഉപയോഗിച്ച് തളിക്കണം. തന്ത്രത്തിൽ പറയുന്ന വിധത്തിൽ ആവശ്യമായതെല്ലാം ഒരുക്കി, ശിവനെ യഥാക്രമം ആരാധിക്കണം.

മൂലമൂര്ത്ത്യങ്ഗവിദ്യാഭിസ്തണ്ഡുലക്ഷേപണാദികമ് । കൃത്വാ ചരുഞ്ച യത് ക്ഷീരം പുനസ്തദ്വിഭജേത് ത്രിധാ ॥ ൩൦൪.

മൂലമന്ത്രം, രൂപം, അവയവങ്ങൾ, വിദ്യകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് അരി വിതറൽ മുതലായ വഴികൾ പാലിച്ച് ചാരം തയ്യാറാക്കണം. അതിനായി ഉപയോഗിച്ച പാൽ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കണം.

നിവേദ്യൈകം പരം ഹുത്വാ സശിഷ്യോഽന്യദ് ഭജേദ്‌ഗുരുഃ । ആചമ്യ സകലീകൃത്യ ദദ്യാച്ഛിഷ്യായ ദേശികഃ ॥ ൩൦൪.

ആ ഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്നിനെ ഹോമം ചെയ്ത് സമർപ്പിച്ച്, മറ്റൊന്ന് ശിഷ്യന് നൽകണം. ഗുരു വെള്ളം കുടിച്ച് മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ശേഷിച്ച ഭാഗം ശിഷ്യന് നൽകണം.

ദന്തകാഷ്ഠം ഹൃദാ ജപ്തംക്ഷീരവൃക്ഷാദിസമ്ഭവമ് । സംശോധ്യ ദന്താന് സംക്ഷീപ്ത്വാ പ്രക്ഷാല്യൈതത് ക്ഷിപേദ്ഭുവി ॥ ൩൦൪.

പാൽകുടിയുന്ന വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നെടുത്ത ദന്തക്കഷ്ഠം ഹൃദയത്തിൽ മന്ത്രം ജപിച്ച് ഉപയോഗിച്ച് പല്ല് വൃത്തിയാക്കണം. ശേഷം അതു പൊട്ടി കഴുകി നിലത്ത് ഇടണം.

പൂര്വ്വേണ സൌമ്യവാരീശഗം ശുഭമതൌ ശുഭമ് । പുനസ്തം ശിഷ്യമായാന്തം ശിഖാബന്ധാദിരക്ഷിതം ॥ ൩൦൪.

മുൻപ് ശുദ്ധമായും മനോഹരമായും സൂക്ഷിച്ച വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച്, ശിഖാബന്ധനം മുതലായ സംരക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം ശിഷ്യൻ വീണ്ടും അടുത്തുവരണം.

കൃത്വാ വേദ്യാം സഹാനേന സ്വപേദ്ദര്ഭാസ്തരേ ബുധഃ । സുഷുപ്തം വീക്ഷ്യ തം ശിഷ്യഃ പ്രഭാതേ ശ്രാവയേദ് ഗുരും ॥ ൩൦൪.

വേദിയിൽ ദർഭാപുല്ല് വിരിച്ച്, ഗുരുവും ശിഷ്യനും അവിടെ കിടക്കണം. ഗുരു ആഴമായി ഉറങ്ങുമ്പോൾ, പുലർച്ചെ ശിഷ്യൻ അദ്ദേഹത്തെ ഉണർത്തണം.

ശുഭൈഃ സിദ്ധിപദൈര്ഭക്തിസ്തൈഃ പുനര്മ്മണ്ഡലാര്ച്ചനമ് । മണ്ഡലം ഭദ്രകാദ്യുക്തം പൂജയേത്സര്വ്വസിദ്ധിദം ॥ ൩൦൪.

ശുദ്ധമായും സിദ്ധിയുള്ള ഉപഹാരങ്ങളാലും ഭക്തിയോടെയും വീണ്ടും മണ്ഡലം പൂജിക്കണം. ഭദ്രചിഹ്നങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മണ്ഡലം എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നവയാണ്.

സ്നാത്വാചമ്യ മൃദാ ദേഹം മന്ത്രൈരാലിപ്യ കല്പ്യതേ । ശിവതീര്ഥേ നരഃ സ്നായാദഘമര്ഷണപൂര്വകമ് ॥ ൩൦൪.

കുളിച്ച് വെള്ളം കുടിച്ച്, മണ്ണും മന്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ശരീരം അന്യോന്യം ആലിപ്യ ചെയ്യണം. ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ തിരുത്തെ, അഘമർഷണമന്ത്രം ജപിച്ച് കുളിക്കണം.

ഹസ്താഭിഷേകം കൃത്വാഥ പ്രായാത് പൂജാദികം ബുധഃ । മൂലേനാബ്ജാസനം കുര്യ്യാത്തേന പൂരകകുമ്ഭകാന് ॥ ൩൦൪.

കൈകൾ കഴുകിയശേഷം, ബുദ്ധിമാൻ പൂജയും മറ്റു കർമ്മങ്ങളും ആരംഭിക്കണം. മൂലമന്ത്രം ജപിച്ച് കമലാസനത്തിൽ ഇരുന്നു പൂരകം, കുംഭകം ശ്വാസാഭ്യാസങ്ങൾ ചെയ്യണം.

ആത്മാനം യോജയിത്വോര്ദ്ധ്വം ശിഖാന്തേ ദ്വാദശാങ്ഗുലേ । സംശോഷ്യ ദഗ്ധവാ സ്വതനും പ്ലാവയേദമൃതേന ച ॥ ൩൦൪.

സ്വയം മനസ്സിനെ മുകളിലേക്ക്, ശിഖാന്തം പന്ത്രണ്ടു വിരൽ നീളത്തിൽ എത്തിച്ച്, ശരീരം ഉണക്കി ദഹിപ്പിച്ച്, പിന്നീട് അമൃതം കൊണ്ട് അതിനെ നനയിക്കണം.

ധ്യാത്വാ ദിവ്യം വപുസ്തസ്മിന്നാത്മാനഞ്ച പുനര്നയേത് । കൃത്വൈവം ചാത്മശുദ്ധിഃ സ്യാദ്വിന്യസ്യാര്ച്ചനമാരഭേത് ॥ ൩൦൪.൧൫ ക്രമാത് കൃഷ്ണസിതശ്യാമരക്തപീതാ നഗാദയഃ । മന്ത്രാര്ണാ ദണ്ഡിനാങ്ഗനി തേഷു സര്വ്വാസ്തു മൂര്ത്തയഃ ॥ ൩൦൪.

അവിടെ ദിവ്യരൂപം ധ്യാനിച്ച്, പിന്നീട് സ്വയം അതിൽ ലയിപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആത്മശുദ്ധി ലഭിക്കും; തുടർന്ന് അർപ്പണം ആരംഭിക്കണം. ക്രമമായി കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, നീല, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ; മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ, ദണ്ഡം, അവയവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

അങ്ഗുഷ്ഠാദികനിഷ്ഠാന്തം വിന്യസ്യാങ്ഗാനി സര്വ്വതഃ । ന്യസേന്മന്ത്രാക്ഷരം പാദഗുഹ്യഹൃദ്വക്ത്രമൂര്ദ്ധസു ॥ ൩൦൪.

വിരലുകൾthumb മുതൽ കുഞ്ചികവരെ എല്ലാ ദിശകളിലും അവയവങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ കാലിൽ, രഹസ്യഭാഗങ്ങളിൽ, ഹൃദയത്ത്, വായിൽ, തലയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

വ്യാപകം ന്യസ്യ മൂര്ദ്ധാദി മൂലമങ്ഗാനി വിന്യസേത് । രക്തപീതശ്യാമസിതാന് പീഠപാദാന് സ്വകോണജാന് ॥ ൩൦൪.

വ്യാപകമായ മന്ത്രം തലയിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് സ്ഥാപിച്ച്, മൂലവും അവയവങ്ങളും സ്ഥാപിക്കണം. കോണുകളിൽ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, നീല, കറുപ്പ് നിറമുള്ള പീഠങ്ങൾ ഒരുക്കണം.

സ്വാങ്ഗാന്മന്ത്രൈര്ന്യസേദ് ഗാത്രാണ്യധര്മ്മാദീനി ദിക്ഷു ച । തത്ര പദ്മഞ്ച സൂര്യ്യാദിമണ്ഡല ത്രിതയം ഗുണാന് ॥ ൩൦൪.

സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ അവയവങ്ങൾ മന്ത്രങ്ങളാൽ ശരീരത്തിലും ദിശകളിലും സ്ഥാപിക്കണം. അവിടെ കമലം, സൂര്യൻ, മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങൾ, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾക്കൊള്ളണം.

പൂര്വ്വാദിപത്രേ വാമാദ്യാ നവമീ കര്ണികോപരി । വാമാ ജ്യേഷ്ഠാ ക്രമാദ്രൌദ്രീ കാലീ കലവികാരിണീ ॥ ൩൦൪.

കിഴക്കൻ കമലദളത്തിൽ നിന്ന് വലത്തുഭാഗം തുടങ്ങി, ഒമ്പതാമത്തെ ദളത്തിൽ കർണികയുടെ മുകളിൽ; വാമാ, ജ്യേഷ്ഠാ, ക്രമത്തിൽ രൗദ്രി, കാലി, കലവികാരിണി.

ബലവികാരിണീ ചാഥ ബലപ്രമഥനീ തഥാ । സര്വ്വഭൂതദമനീ ച നവമീ ച മനോന്മനീ ॥ ൩൦൪.

പിന്നീട് ബലവികാരിണി, അതുപോലെ ബലപ്രമഥിനി; സർവ്വഭൂതദമനി, ഒമ്പതാമത്തെ മനോന്മനി.

ശ്വേതാ രക്താ സിതാ പീതാ ശ്യാമാ വഹ്നിനിഭാഷിതാ । കൃഷ്ണാരുണാശ്ച താഃ ശക്തീര്ജ്വാലാരൂപാഃ സ്മരേത് ക്രമാത് ॥ ൩൦൪.

വെള്ള, ചുവപ്പ്, വെളുത്ത, മഞ്ഞ, നീല, അഗ്നിവർണ്ണം, കറുപ്പ്, കപിലം—ഇവയാണ് ക്രമത്തിൽ ജ്വാലാരൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കേണ്ട ശക്തികൾ.

അനന്തയോഗപീഠേ ച ആവാഹ്യാഥ ഹൃദബ്ജതഃ । സ്ഫടികാഭം ചതുര്ബാഹും ഫലശൂലധരം ശിവമ് ॥ ൩൦൪.

അനന്തയോഗപീഠത്തിൽ, ഹൃദയകമലത്തിൽ നിന്ന് ശിവനെ—സ്പടികംപോലെ, നാലു കൈകളോടെ, പഴവും ത്രിശൂലവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നവനെ—ആഹ്വാനിക്കണം.

സാഭയം വരദം പഞ്ചവദനഞ്ച ത്രിലോചനമ് । പത്രേഷു മൂര്ത്തയഃ പഞ്ച സ്ഥാപ്യാസ്തത്പുരുഷാദയഃ ॥ ൩൦൪.

ഭയത്തോടും അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനായി അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും മൂന്നു കണ്ണുകളോടും കൂടിയ തത്പുരുഷാദികളായ ദേവന്മാരുടെ രൂപങ്ങൾ ഇലകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

പൂര്വ്വേ തത്പുരുഷഃ ശ്വേതോ അഘോരോഽഷ്ടഭുജോഽസിതഃ । ചതുര്ബാഹുമുഖഃ പീതഃ സദ്യോജാതശ്ച പശ്ചിമേ ॥ ൩൦൪.

കിഴക്കോട്ട് തത്പുരുഷൻ വെള്ളയാണു; അഘോരൻ എട്ടു കൈകളോടും കറുത്ത നിറത്തിലും; പടിഞ്ഞാറോട്ട് നാലു കൈകളും മഞ്ഞ മുഖവും ഉള്ള സദ്യോജാതനും.

വാമദേവഃ സ്ത്രീവിലാസീ ചതുര്വക്ത്രഭുജോഽരുണഃ । സൌമ്യേ പഞ്ചാസ്യ ഈശാനേ ഈശാനഃ സര്വ്വദഃ സിതഃ ॥ ൩൦൪.

വാമദേവൻ സ്ത്രീകളോടു വിനോദിക്കുന്നവനും നാലു മുഖങ്ങളോടും നാലു കൈകളോടും ചുവപ്പു നിറത്തിലും; ഈശാന്യത്തിൽ അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും എല്ലാം നൽകുന്നവനും വെള്ള നിറമുള്ള ഈശാനനും.

ഇഷ്ടാങ്ഗാനി യഥാന്യായമനന്തം സൂക്ഷ്മ്മര്ച്ചയേത് । സിദ്ധേശ്വരം ത്വേകനേത്രം പൂര്വ്വാദൌ ദിശി പൂജയേത് ॥ ൩൦൪.

ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവയവങ്ങൾ യുക്തമായ ക്രമത്തിൽ, അനന്തവും സൂക്ഷ്മവുമായ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കണം; സിദ്ധേശ്വരനെ ഒരു കണ്ണോടുകൂടി ആദ്യം കിഴക്കോട്ട് പൂജിക്കണം.

ഏകരുദ്രം ത്രിനേത്രഞ്ച ശ്രീകണ്ഠഞ്ച ശിഖണ്ഡിനമ് । ഐശാന്യാദിവിദിക്ഷ്വേതേ വിദ്യേശാഃ കമലാസനാഃ ॥ ൩൦൪.

ഏകരുദ്രൻ, മൂന്നു കണ്ണുകളുള്ള ശ്രീകണ്ഠൻ, ശിഖണ്ടിനി; ഈശാന്യവും മറ്റു ദിക്കുകളിലും വിദ്യയുടെ അധിപന്മാർ താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നു.

ശ്വേതഃ പീതഃ സിതോ രക്തോ ധൂമ്രോ രക്തോഽരുണഃ സിതഃ । ശൂലാശനിശരേഷ്വാസവാഹവശ്ചതുരാനനാഃ ॥ ൩൦൪.

വെള്ള, മഞ്ഞ, വെള്ള, ചുവപ്പ്, പുകപ്പൊലിഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കിരീടം പോലുള്ള ചുവപ്പ്, വെള്ള; ത്രിശൂലം, വജ്രം, അമ്പ്, വില്ല്, നാലു മുഖങ്ങൾ എന്നിവയോടെ.

ഉമാ ചണ്ഡീശനന്ദീശൌ മഹാകാലോ ഗണേശ്വരഃ । വൃഷോ ഭൃങ്ഗരിടിസ്കന്ദാനുത്തരാദൌ പ്രപൂജയേത് ॥ ൩൦൪.

ഉമ, ചണ്ഡീശൻ, നന്ദീശൻ, മഹാകാലൻ, ഗണേശ്വരൻ; കാള, ഭൃംഗി, റിട്ടി, സ്കന്ദൻ എന്നിവരെ വടക്കോട്ട് ആദ്യം ആരാധിക്കണം.

കുലിശം ശക്തിദണ്ഡൌ ച ഖഡ്ഗപാശധ്വജൌ ഗദാം । ശൂലം ചക്രം യജേത് പദ്മം പൂര്വ്വാദൌ ദേവമര്ച്യ ച ॥ ൩൦൪.

വജ്രം, ശൂലം, ദണ്ഡം, വാൾ, പാശം, പതാക, ഗദ, ത്രിശൂലം, ചക്രം; താമരയും ദൈവത്തെയും ആദ്യം കിഴക്കോട്ട് ആരാധിക്കണം.

തതോഽധിവാസിതം ശിഷ്യം പായയേദ് ഗവ്യപഞ്ചകമ് । ആചാന്തം പ്രോക്ഷ്യ നേത്രാന്തൈര്നേത്രേ നേത്രേണ ബന്ധയേത് ॥ ൩൦൪.

ശിഷ്യനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നൽകണം; കഴുകി, കണ്ണുകളിൽ വെള്ളം തളിച്ച്, ഓരോ കണ്ണിലും കാഴ്ചയാൽ ബന്ധിക്കണം.

ദ്വാരേ പ്രവേശയേച്ഛിഷ്യം മണ്ഡപസ്യാഥ ദക്ഷിണേ । സാസനാദികുശാസീനം തത്ര സംശോധയേദ് ഗുരുഃ ॥ ൩൦൪.

കവാടം വഴി ശിഷ്യനെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടു വരിക; ശേഷം മണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കോട്ട്, ആസനം മുതലായവയോടെ കുശഗ്രാസത്തിൽ ഇരുത്തി ഗുരു അവനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.