അഗ്നിപുരാണമ്

കം ടം പം ശം വൈനതേയഃ ഖം ഠം ഫം ഷം ഗദാമനുഃ । ഗം ഡം ബം സം പുഷ്ടിമന്ത്രോ ഘം ഢം ഭം ഹം ശ്രിയൈ നമഃ

കം, ടം, പം, ശം—വൈനതേയൻ; ഖം, ഠം, ഫം, ഷം—ഗദാമന്ത്രം; ഗം, ഡം, ബം, സം—ശക്തിമന്ത്രം; ഘം, ഢം, ഭം, ഹം—ശ്രീയോട് വന്ദനം.

വം ശം മം ക്ഷം പാഞ്ചജന്യം ഛം തം പം കൌസ്തുഭായ ച। ജം ഖം വം സുദര്ശനായ ശ്രീവത്സായ സം വം ദം ചം ലം

വം, ശം, മം, ക്ഷം—പാഞ്ചജന്യത്തിന്; ഛം, തം, പം—കൗസ്തുഭത്തിന്; ജം, ഖം, വം—സുദർശനത്തിന്; ശ്രീവത്സത്തിന് സം, വം, ദം, ചം, ലം.

ഓം ധം വം വനമാലായൈ മഹാനന്തായ വൈ നമഃ । നിര്ബീജപദമന്ത്രാണം പദൈരങ്ഗാനി കല്പയേത്

ഓം, ധം, വം—വനമാലയ്ക്ക്; മഹാനന്തന് വാസ്തവത്തിൽ വന്ദനം; ബീജമില്ലാത്ത മന്ത്രങ്ങൾക്ക്, അവയവങ്ങൾ പദങ്ങൾകൊണ്ട് രൂപപ്പെടുത്തണം.

ജാത്യന്തൈര്നാമസംയുക്തൈര്ഹൃദയാദീനി പഞ്ചധാ। പ്രണവം ഹൃദയാദീനി തതഃ പ്രോക്താനി പഞ്ചധാ

ജാതിയുടെ അവസാനം ചേർന്ന പേരുകൾകൊണ്ട് ഹൃദയം മുതലായവ അഞ്ചു രൂപത്തിൽ; പ്രണവം ചേർത്ത് ഹൃദയം മുതലായവ പിന്നെ അഞ്ചു രൂപത്തിൽ പറയുന്നു.

പ്രണവം ഹൃദയം പൂര്വം പരായേതി ശിരഃ ശിഖാ। നാമ്നാത്മനാ തു കവചം അസ്ത്രം നാമാന്തകം ഭവേത്

ആദ്യം പ്രണവം ഹൃദയമാണ്, പരാ തലവും ചൂടും; സ്വന്തം പേരിൽ കവചം, പേരിന്റെ അവസാനം ആയുധം.

ഓം പരാസ്ത്രാദിസ്വനാമാത്മാ ചതുര്ഥ്യന്തോ നമോന്തകഃ। ഏകവ്യൂഹാദിപഡ്‌വിശവ്യൂഹാത്തസ്യാത്മനോ മനുഃ

ഓം, പരാ, ആയുധം, സ്വന്തം പേര്, നാലാം വിവക്തിയിൽ അവസാനിച്ച് നമഃ ചേർന്ന്; ഏകവ്യൂഹം മുതൽ പത്ത് വ്യൂഹം വരെ, അവന്റെ സ്വന്തം മന്ത്രം.

കനിഷ്ഠാദികരാഗ്രേഷു പ്രകൃതിം ദേഹകേര്ച്ചയേത്। പരായ പുരുഷാത്മാ സ്യാത് പ്രകൃത്യാത്മാ ദ്വിരൂപകഃ

ചെറുവിരലിലും കൈവിരലുകളുടെ അറ്റത്തിലും ശരീരത്തിന്റെ സ്വഭാവം ആരാധിക്കണം; പരാ പുരുഷന്റെ ആത്മാവാണ്, സ്വഭാവത്തിൽ ഇരട്ടരൂപം.

ഓം പരായാഗ്ന്യാത്മനേ ചൈവ വായ്വര്ക്കൌ ച ദ്വിരൂപകഃ। അഗ്നിം ത്രിമൂര്ത്തൌ വിന്യസ്യ വ്യാപകം കരദേഹയോഃ

ഓം. പരമമായ അഗ്നി സ്വരൂപമായും, വായുവും സൂര്യനും ഇരട്ടരൂപങ്ങളായും, അഗ്നിയെ ത്രിമൂർത്തിയായി കൈയിലും ശരീരത്തിലും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനായി സ്ഥാപിക്കണം.

വായ്വര്ക്കൌ കരശാഖാസു സവ്യേതരകരദ്വയേ। ഹൃദി മൂര്ത്തൌ തനാവേഷ ത്രിവ്യൂഹേ തുര്യ്യരൂപകേ

വായുവിനെയും സൂര്യനെയും ഇരുകൈകളിലും വിരലുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം; ആ രൂപം ഹൃദയത്തിലും ശരീരത്തിലും ത്രിവ്യൂഹമായും നാലാം രൂപമായും സ്ഥാപിക്കണം.

ഋഗ്വേദം വ്യാപകം ഹസ്തേ അങ്ഗുലീഷു യജുര്ന്യസേത്। തലദ്വയേഥര്വരൂപം ശിരോഹൃച്ചരണാന്തകഃ

വ്യാപകമായ ഋഗ്വേദം കൈയിൽ സ്ഥാപിക്കണം; യജുർവേദം വിരലുകളിൽ; അതർവ്വവേദം ഇരുകൈകളുടെതളങ്ങളിൽ; തലയിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, കാലിന്റെ അറ്റത്തിലും സ്ഥാപിക്കണം.

ആകാശം വ്യാപകം ന്യസ്യ കരേ ദേഹേ തു പൂര്വവത്। അങ്ഗുലീഷു ച വായ്വാദി ശിരോഹൃദ്‌ഗുഹ്യപാദകേ

വ്യാപകമായ ആകാശം കൈയിലും ശരീരത്തിലും മുൻപുപോലെ സ്ഥാപിക്കണം; വിരലുകളിൽ വായു മുതലായവയും, തലയിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, കാലിൽ എന്നിവിടങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം.

വായുര്ജ്യോതിര്ജലം പൃഥ്വീ പഞ്ചവ്യൂഹഃ സമീരിതഃ। മനഃ ശ്രോത്രന്ത്വഗ്ദൃഗ്ജിഹ്വാ ഘ്രാണം ഷഡ്‌വ്യൂഹ ഈരിതഃ

വായു, അഗ്നി, വെള്ളം, ഭൂമി — ഇവയെ അഞ്ചുവിധമായ ക്രമമായി പറയുന്നു; മനസ്സ്, ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക് — ഇവയെ ആറുവിധമായ ക്രമമായി പറയുന്നു.

വ്യാപകം മാനസം ന്യസ്യ തതോങ്ഗുഷ്ഠാദിതഃ ക്രമാത്। മൂര്ദ്ധാസ്യഹൃദ്‌ഗുഹ്യപത്സു കഥിതഃ കരുണാത്മകഃ

വ്യാപകമായ മനസ്സ് ആദ്യം വിരൽതുമ്പിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി സ്ഥാപിക്കണം; തലയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, കാലിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കരുണാമയനായവനെ സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു.

ആദിമൂര്ത്തിസ്തു സര്വത്ര വ്യാപകോ ജീവസഞ്‌ജ്ഞിതഃ। ഭൂര്ഭുവഃ സ്വര്മ്മഹര്ജ്ജനസ്തപഃ സത്യഞ്ച സപ്തധാ

ആദ്യരൂപം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ജീവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ, മഹഃ, ജനഃ, തപഃ, സത്യഃ — ഈ ഏഴു വിഭാഗങ്ങളും.

കരേ ദേഹേ ന്യസേദാദ്യമങ്ഗുഷ്ഠാദിക്രമേണ തു। തലസംസ്ഥഃ സപ്തമശ്ച ലോകേശോ ദേഹകേ ക്രമാത്

കൈയിലും ശരീരത്തിലും ആദിരൂപം വിരൽതുമ്പിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി സ്ഥാപിക്കണം; ഏഴാമത്തേത് കൈതളത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, ശരീരത്തിൽ ക്രമമായി.

ദേഹേ ശിരോലലാടാസ്യഹൃദ്‌ഗുഹ്യാങ്‌ഘ്രിഷുസംസ്ഥിതഃ। അഗ്നിഷ്ടോമസ്തഥോക്ഥസ്തു ഷോഡശീ വാജപേയകഃ

ശരീരത്തിൽ — തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, കാലിന്റെ അറ്റത്തിലും — അഗ്നിഷ്ടോമം, ഉക്തം, ഷോഡശി, വാജപേയം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

അതിരാത്രാപ്തോര്യാമഞ്ച യജ്ഞാത്മാ സപ്തരൂപകഃ। ധീരഹം മനഃ ശബ്ദശ്ച സ്പര്ശരൂപരസാസ്തത

അതിരാത്രം, അപ്തോര്യാമം എന്നിവ യാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ ഏഴു രൂപങ്ങളാണ്; ധീരൻ, മനസ്സ്, ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, പിന്നെ

ഗന്ധോ ബുദ്ധിര്വ്യാപകം തു കരേ ദേഹേ ന്യസേത് ക്രമാത്। ന്യസേദന്ത്യൌ ച തലയോഃ കേ ലലാടേ മുഖേ ഹൃദി

ഗന്ധവും ബുദ്ധിയും വ്യാപകമായി കൈയിലും ശരീരത്തിലും ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കണം; അവസാന രണ്ടെണ്ണം കൈതളങ്ങളിലും, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിലും സ്ഥാപിക്കണം.

നാഭൌ ഗുഹ്യേ ച പാദേ ച അഷ്ടവ്യൂഹഃ പുമാന് സ്മൃത । ജീവോ ബുദ്ധിരഹങ്കാരോ മനഃ ശബ്ദോ ഗുണോനിലഃ

നാഭിയിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, കാലിൽ — ഇവിടങ്ങളിൽ എട്ടുവിധമായ പുരുഷനെ ഓർക്കുന്നു: ജീവൻ, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, മനസ്സ്, ശബ്ദം, ഗുണം, വായു.

രൂപം രസോ നവാത്മായം ജീവ അഹ്‌ഗുഷ്ഠകദ്വയേ। തര്ജന്യാദിക്രമാച്ഛേഷം യാവദ്വാമപ്രദേശിനീമ്

രൂപം, രസം — ഇവ ഒമ്പതുവിധമായ ആത്മാവാണ്; ജീവൻ ഇരുവിരൽതുമ്പുകളിലും; ശേഷിച്ചവ, തർജ്ജനിവിരൽ മുതൽ ഇടത്തേത് അണാമികവിരൽവരെ ക്രമത്തിൽ.

ദേഹേ ശിരോലലാടാസ്യഹൃന്നാഭിഗുഹ്യജാനുഷു। പാദയോശ്ച ദശാത്മായം ഇന്ദ്രോ വ്യാപീ സമാസ്ഥിതഃ

ശരീരത്തിൽ — തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, മുട്ടുകളിൽ, കാലിൽ — ഈ പത്തുവിധമായ ആത്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

അങ്‌ഗുഷ്ടകദ്വയേ വഹ്നിസ്തര്ജന്യാദൌ പരേഷു ച। ശിരോലലാടവക്ത്രേഷു ഹൃന്നാഭിഗുഹ്യജാനുഷു

ഇരുവിരൽതുമ്പുകളിൽ അഗ്നി; തർജ്ജനിവിരൽ മുതലായവയിൽ ക്രമത്തിൽ; തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ; ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, രഹസ്യഭാഗത്ത്, മുട്ടുകളിൽ.

പാദയോരേകാദശാത്മാ മനഃ ശ്രോത്രം ത്വഗേവ ച। ചക്ഷുര്ജിഹ്വാ തഥാ ഘ്രാണം വാക്‌പാണ്യങ്ഘ്രിശ്ച പായുകഃ

ഇരുകാലുകളിൽ പതിനൊന്നുവിധമായ ആത്മാവ്: മനസ്സ്, ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക്, വാക്ക്, കൈ, കാൽ, വിസർജനേന്ദ്രിയം.

ഉപസ്ഥം മാനസോ വ്യാപീ ശ്രോത്രമങ്ഗുഷ്ഠകദ്വയേ। തര്ജന്യാദിക്രമാദഷ്ടൌ അതിരിക്തം തലദ്വയേ

ജനനേന്ദ്രിയം, മനസ്സ്, വ്യാപകമായി; ചെവി ഇരുവിരൽതുമ്പുകളിലും; തർജ്ജനിവിരൽ മുതലായവയിൽ എട്ടു എണ്ണം ക്രമത്തിൽ; ശേഷിച്ചവ കൈതളങ്ങളിൽ.

ഉത്തമാങ്ഗലലാടാസ്യഹൃന്നാഭാവഥ ഗുഹ്യകേ। ഊരുയുഗ്മേ തഥാ ജങ്ഘേ ഗുല്ഫപാദേഷു ച ക്രമാത് ।। ൩൭ വിഷ്ണുര്മ്മധുഹരശ്ചൈവ ത്രിവിക്രമകവാമനൌ। ശ്രീധരോഥ ഹൃഷീകേശഃ പദ്മനാഭസ്തഥൈവ ച

തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, പിന്നെ രഹസ്യഭാഗത്ത്; ഇരുകാലുകളിൽ, അങ്ങനെ തന്നെ ചങ്കുകളിൽ, കണങ്കാലുകളിൽ, കാലുകളിൽ ക്രമത്തിൽ — വിഷ്ണു, മധുസൂദനൻ, ത്രിവിക്രമൻ, വാമനൻ, ശ്രീധരൻ, ഹൃഷീകേശൻ, പത്മനാഭൻ എന്നിവരും.

ദാമോദരഃ കേശവശ്ച നാരായണസ്തതഃ പരഃ। മാധവശ്ചാഥ ഗോവിന്ദോ വിഷ്ണും വൈ വ്യാപകം ന്യസേത്

ദാമോദരനും കേശവനും, പിന്നെ പരമനായ നാരായണനും, അതിനുശേഷം മാധവനും ഗോവിന്ദനും—ഇങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

അങ്‌ഗുഷ്ഠാദൌ തലേ ദ്വൌ ച പാദേ ജാനുനി വൈ കടൌ। ശിരഃ ശിഖരകട്യാഞ്ച ജാനുപാദാദിഷു ന്യസേത്

വലതും ഇടതും അങ്കൂഠങ്ങളിൽ, കൈത്തളങ്ങളിൽ, കാലുകളിൽ, മുട്ടുകളിൽ, കമറിൽ, തലയിൽ, തലയ്ക്കു മുകളിൽ, കമരിലും, മുട്ടിലും, കാലുകളിലും ക്രമമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

ദ്വാദശാത്മാ പഞ്ചവിംശഃ ഷഡ്‌വിംശവ്യൂഹകസ്തഥാ। പുരുഷോ ധീരഹങ്കാരോ മനശ്ചിത്തഞ്ച ശബ്ദകഃ

പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളുള്ള ആത്മാവ്, ഇരുപത്തഞ്ചാമൻ, അതിനുശേഷം ഇരുപത്തിയാറാമത്തെ ക്രമീകരണം, പുരുഷൻ, ധൈര്യശാലി, അഹംഭാവം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ശബ്ദതത്വം—ഇവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു.

തഥാ സ്പര്ശോ രസോ രൂപം ഗന്ധഃ ശ്രോത്രം ത്വചസ്തഥാ। ചക്ഷുര്ജിഹ്വാ നാസികാ ച വാക്‌പാണ്യങ്ഘ്രിശ്ച പായവഃ

അങ്ങനെ തന്നെ സ്പർശം, രുചി, രൂപം, ഗന്ധം; ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക്, വാക്ക്, കൈകൾ, കാലുകൾ, മലദ്വാരം—ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.