അഗ്നിപുരാണമ്

ഹര ഹര ഹൃദയായ നമഃ കപര്ദ്ദിനേ ച ശിരസേ നീലകണ്ഠായ വൈ ശിഖാംകാലകൂടവിഷഭക്ഷണായ സ്വാഹാ । അഥ വര്മ്മ ച കണ്ഠേ നേത്രം കൃത്തിവാസാസ്ത്രിനേത്രം പൂര്വാദ്യൈരാനനൈര്യുക്തം സ്വേതപീതാരുണാസിതൈഃ ।। ൨൯൫.

ഹര ഹര ഹൃദയത്തിന് നമസ്കാരം, കപർദ്ദിക്ക് തലയിൽ, നീലകണ്ഠന് കേശത്തിൽ, കാലകൂട്ട വിഷം കഴിക്കുന്നവനു സ്വാഹാ. കണ്ഠത്തിൽ കാവചം, കണ്ണ്, കൃത്തിവാസൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, കിഴക്കുമുതൽ മറ്റു ദിക്കുകൾ വരെ, വെള്ള, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ് നിറങ്ങളോടുകൂടി.

അഭയം വരദം ചാപം വാസുകിഞ്ച ദധദ്ഭുജൈഃ । യസ്യോപരീതപാര്ശ്വസ്ഥഗൌരീരുദ്രോഽസ്യ ദേവതാ ।। ൨൯൫.

ഭയമില്ലായ്മ, വരം, വില്ല്, വാസുകി എന്നിവ കൈകളിൽ പിടിച്ചവൻ; അവന്റെ അരികിൽ ഗൗരിയും രുദ്രനും നില്ക്കുന്നു — ഇവരാണ് ദേവതകൾ.

. പാദജാനുഗുഹാനാഭിഹൃത്കണ്ഠാനനമൂര്ദ്ധസു । മന്ത്രാര്ണാന്ന്യസ്യ കരയോരങ്ഗുഷ്ഠാദ്യങ്ഗുലീഷു ച ।। ൨൯൫.

പാദം, മുട്ട്, ഗുഹ, നാഭി, ഹൃദയം, കണ്ഠം, മുഖം, തല എന്നിവിടങ്ങളിൽ മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ കൈകളിൽ, അങ്ങൂഠം മുതലായ വിരലുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

തര്ജ്ജന്യാദിതദന്താസു സര്വമങ്ഗുഷ്ഠയോര്ന്ന്യസേത് । ധ്യാത്വൈവം സംഹരേത് ക്ഷിപ്രം വദ്ധയാ ശൂലമുദ്രയാ ।। ൨൯൫.

തർജ്ജനിവിരലിലും മറ്റു വിരലുകളിലും, എല്ലാ അങ്ങൂഠങ്ങളിലും മന്ത്രം സ്ഥാപിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, വെടിയുള്ള മുദ്രയാൽ വിഷം പെട്ടെന്ന് തടയാം.

കനിഷ്ഠാ ജ്യേഷ്ഠയാ വദ്ധാ തിസ്രോഽന്യാഃ പ്രസൃതേര്ജ്ജവാഃ । വിഷനാശേ വാമഹസ്തമന്യസ്മിന് ദക്ഷിണം കരം ।। ൨൯൫.

ചെറിയവിരൽ മുതിർന്നവിരലിൽ ചേർത്ത്, മറ്റു മൂന്ന് വിരലുകൾ വേഗത്തിൽ നീട്ടി, വിഷം നശിപ്പിക്കാൻ ഇടത്തേ കൈ വലത്തേ കൈയിൽ വെക്കണം.

ഓം നമോ ഭഗവതേ നീലകണ്ഠായ ചിഃ അമലകണ്ഠായ ചിഃ । സര്വജ്ഞകണ്ഠായ ചിഃ ക്ഷിപ ഓം സ്വാഹാ । അമലനീലകണ്ഠായ നൈകസര്വവിഷാപഹായ । നമസ്തേ രുദ്രമംന്യവ ഇതി സമ്മാര്ജ്ജനാദ്വിപം വിനശ്യതി- ന സന്ദേഹഃ കര്ണജാപ്യാ ഉപാനഹാവാ । യജേദ്രുദ്രവിധാനേ നീലഗ്രീവം മഹേശ്വരമ് । വിഷവ്യാധിവിനാശഃ സ്യാത് കൃത്വാ രുദ്രവിധാനകം ।। ൨൯൫.

അഗ്നിരുവാച വക്ഷ്യേ രുദ്രവിധാനന്തു പഞ്ചാങ്ഗം സര്വ്വദം പരം । ഹൃദയം [https://sa.wikisource.org/s/1zc6 ശിവസങ്കല്പഃ] ശിവഃ സൂക്തന്തു പൌരുഷമ് ।। ൨൯൬.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ രുദ്രവിധാനം, അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളുള്ള, പരമമായ, എല്ലാം നൽകുന്ന ഈ ക്രമം വിശദീകരിക്കാം. ഹൃദയം ശിവസങ്കല്പം, സൂക്തം പുരുഷസ്വഭാവമുള്ളതാണു.

ശിഖാദ്ഭ്യഃ സമ്ഭൃതം സൂക്തമാശുഃ കവചമേവ ച । ശതരുദ്രീയമസ്ത്രഞ്ച രുദ്രസ്യാങ്ഗാനി പഞ്ച ഹി ।। ൨൯൬.

കേശത്തിൽ നിന്നാണ് സൂക്തം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അതിനൊപ്പം കാവചവും ഉടൻ ഉണ്ടാകും. ശതരുദ്രീയവും ആയുധവും രുദ്രന്റെ അഞ്ചു അംശങ്ങളുമാണ്.

പഞ്ചാങ്ഗാന്ന്യസ്യ തം ധ്യാത്വാ ജപേദ്രുദ്രാംസ്തതഃ ക്രമാത് । യജ്ജാഗ്രത ഇതി സൂക്തം ഷഡൃചം മാനസം വിദുഃ ।। ൨൯൬.

അഞ്ചു അംശങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് അവനെ ധ്യാനിച്ച്, രുദ്രം ക്രമത്തിൽ ജപിക്കണം. 'യജ്ജാഗ്രത' എന്ന സൂക്തം ആറു വാക്യങ്ങളുള്ള മാനസീകസ്തുതിയായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ഋഷിഃ സ്യാച്ഛിവസങ്കല്പശ്ഛന്ദസ്ത്രിഷ്ടുബുദാഹൃതം । ശിവഃ സഹസ്രശീര്ഷേതി തസ്യ നാരായണോഽപ്യൃഷിഃ।। ൨൯൬.

ഋഷി ശിവസങ്കല്പം ആണെന്നും, ഛന്ദസ്സ് തൃഷ്ടുപ് എന്നുമാണ് പറയുന്നത്. 'ആയിരം തലകളുള്ള ശിവൻ' എന്നതിന്റെ ഋഷി നാരായണനും ആണെന്ന് അറിയണം.

ദേവതാ പുരുഷോഽനുഷ്ടുപ്‌ഛന്ദോ ജ്ഞേയഞ്ച ത്രൈഷ്ടുഭമ് । അദ്ഭ്യഃ സമ്ഭൃതം സൂക്തമൃഷിരുത്തരഗോനരഃ ।। ൨൯൬.

ദേവത പുരുഷൻ ആണ്; ഛന്ദസ്സ് അനുഷ്ടുപ്, തൃഷ്ടുപും ഉണ്ട്. ഈ സൂക്തം വെള്ളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്; ഉത്തരഗോണരൻ ആണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ഋഷി.

ആദ്യാനാന്തിസൃണാം ത്രിഷ്ടുപ്‌ഛന്ദോഽനുഷ്ടുബ്ദ്വയോരപി । ഛന്ദസ്ത്രൈഷ്ടുഭമന്ത്യായാഃ പുരുഷോഽസ്യാപി ദേവതാ ।। ൨൯൬.

ആദ്യത്തെ മൂന്നു വാക്യങ്ങൾക്കു ഛന്ദസ്സ് തൃഷ്ടുപ് ആണ്; അടുത്ത രണ്ടിനും അനുഷ്ടുപ് ആണ്. അവസാനത്തേതിന് തൃഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സ്, ദേവതയും പുരുഷൻ തന്നെയാണ്.

ആശുരിന്ദ്രോ ദ്വാദശാനാം ഛന്ദസ്ത്രിഷ്ടുബുദാഹൃതം । ഋഷിഃ പ്രോക്തഃ പ്രതിരഥഃ സൂക്തേ സപ്തദശാര്ച്ചകേ ।। ൨൯൬.

പന്ത്രണ്ടിനും ദേവത വേഗമുള്ള ഇന്ദ്രൻ ആണ്; ഛന്ദസ്സ് തൃഷ്ടുപ് എന്നാണ് പറയുന്നത്. പതിനേഴു വാക്യങ്ങളുള്ള സൂക്തത്തിന് പ്രതിരഥൻ ആണ് ഋഷി.

പൃഥക്‌പൃഥക് ദേവതാഃ സ്യുഃ പുരുവിദങ്ഗദേവതാ । അവശിഷ്ടദൈവതേഷു ഛന്ദോഽനുഷ്ടുബുദാഹൃതം ।। ൨൯൬.

ഓരോന്നിനും ദേവതകൾ വ്യത്യസ്തമാണ്; അറിവുള്ളവർ അവയെ തിരിച്ചറിയും. ശേഷിക്കുന്ന ദേവതകൾക്കു ഛന്ദസ്സ് അനുഷ്ടുപ് എന്നാണ് പറയുന്നത്.

അസൌ യസ്താമ്രോ ഭവതീന്ദ്രഃ പുരുലിങ്ഗോക്തദേവതാഃ । പങ്ക്തിച്ഛന്ദോഽഥ മര്മ്മാണി ത്വപോ ലിങ്ഗോക്തദേവതാഃ ।। ൨൯൬.

ചുവപ്പു നിറമുള്ളവൻ ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ്, പല രൂപങ്ങളുള്ളവൻ എന്നും പറയുന്നു; ഛന്ദസ്സ് പങ്ക്തി ആണ്. മർമ്മങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ നിന്നുള്ളവയാണെന്നും, ദേവതകൾ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.

രൌദ്രാധ്യായേ ച സര്വ്വസ്മിന്നൃഷിഃ സ്യാത് പരമേഷ്ഠ്യപി । പ്രജാപതിര്വ്വാ ദേവാനാം കുത്സസ്യ തിസൃണാം പുനഃ ।। ൨൯൬.

റൗദ്രം എന്ന അധ്യായത്തിൽ മുഴുവൻ പരമേഷ്ഠി ഋഷിയാകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാർക്ക് പ്രജാപതി, മൂന്ന് സൂക്തങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും കുത്സൻ ആണ് ഋഷി.

മനോദ്വയോരുമൈകാ സ്യാദ്രുദ്രോ രുദ്രാശ്ച ദേവതാഃ । ആദ്യോനുവാകോഽഥ പൂര്വ്വ ഏകരുദ്രാഖ്യദൈവതഃ ।। ൨൯൬.

മനസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രണ്ടു സൂക്തങ്ങൾക്ക് ഉമാദേവി മാത്രമാണ് ദേവത; രുദ്രനും രുദ്രന്മാരും ദേവതകളാണ്. ആദ്യ അനുവാകവും അതിന് മുമ്പുള്ളതും ഏകരുദ്രൻ ദേവതയുള്ളവയാണ്.

ഛന്ദോ ഗായത്രമാദ്യായാ അനുഷ്ടുപ്‌ തിസൃണാമൃചാമ് । തിസൃണാഞ്ച തഥാ പങ്ക്തിരനുഷ്ടുബഥ സംസ്മൃതമ് ।। ൨൯൬.

ആദ്യത്തേതിന് ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രി ആണ്; മൂന്ന് വാക്യങ്ങൾക്കു അനുഷ്ടുപ്. അതുപോലെ മറ്റൊരു മൂന്നിനും പങ്ക്തി, പിന്നെ വീണ്ടും അനുഷ്ടുപ് ആണ്.

ദ്വയോശ്ച ജഗതീഛന്ദോ രുദ്രാണാമപ്യശീതയഃ । ഹിരണ്യബാഹവസ്തിസ്രോ നമോ വഃ കിരികായ ച ।। ൨൯൬.

രണ്ടിനും ഛന്ദസ്സ് ജഗതീ ആണ്; രുദ്രാണിമാർ എൺപതിയുണ്ട്. 'സ്വർണ്ണഭുജൻ' എന്ന് മൂന്നു പ്രാവശ്യം, 'നമോ വഹ്' എന്നും കിരികായ്ക്കും നമസ്കാരം.

പഞ്ചര്ച്ചോ രുദ്രദേവാഃ സ്യുര്മന്ത്രേ രുദ്രാനുവാകകേ । വിംശകേ രുദ്രദേവാസ്താഃ പ്രഥമാ ബൃഹതീ സ്മൃതാ ।। ൨൯൬.

അഞ്ചു വാക്യങ്ങളുള്ള രുദ്രസൂക്തത്തിൽ ദേവത രുദ്രൻ തന്നെയാണ്; രുദ്രാനുവാക എന്ന മന്ത്രത്തിൽ ഇരുപത് രുദ്രദേവതകളുണ്ട്, അതിൽ ആദ്യത്തേത് ബൃഹതീ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഋഗ്‌ദ്വിതീയാ ത്രിജഗതീ തൃതീയാ ത്രിഷ്ടുബേവ ച । അനുഷ്ടുഭോ യജുസ്തിസ്ര ആര്യോഭിജ്ഞഃ സുസിദ്ധിഭാക് ।। ൨൯൬.

രണ്ടാമത്തേത് ഋഗ്വേദ ഛന്ദസ്സിലാണ്, മൂന്ന് ജഗതീ ഛന്ദസ്സിലാണ്, മൂന്നാമത്തേത് തൃഷ്ടുപ് ആണ്. യജുർവേദത്തിലെ മൂന്നും അനുഷ്ടുപ് ആണ്; ആര്യന്മാരെ അറിയുന്നവൻ സഫലനാകും.

ത്രൈലോക്യമോഹനേനാപി വിഷവ്യാധ്യരിമര്ദ്ദനം । ഇഁ ശ്രീഁ ഹ്രീഁ ഹ്രൈഁ ഹൂഁ ത്രൈലോക്യമോഹനായ വിഷ്ണവേ നമഃ ।। ൨൯൬.

മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും മയക്കുന്നതായിതാണ് ഇതിന്റെ ശക്തി; വിഷം, രോഗം, ശത്രുക്കൾ എന്നിവയെ നശിപ്പിക്കുന്നു: 'ഇം ശ്രീം ഹ്രീം ഹ്രൈം ഹൂം — മൂലോകമയക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന് നമസ്കാരം'.

ഓം ഹം ഇഁ ഉഗ്രവീരം മഹാവിഷ്ണും ജ്വലന്തം സര്വതോമുഖം । നൃസിംഹം ഭീഷണം ഭദ്രം മൃത്യുമൃത്യുന്നമാമ്യഹം ।। ൨൯൬.

'ഓം ഹം ഇം' — ഉഗ്രവീരനായ മഹാവിഷ്ണുവിന്, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ള ജ്വലിക്കുന്നവനായി; ഭയങ്കരനും ഭദ്രനും ആയ നരസിംഹനു, മരണത്തിന്റെ മരണമായവനു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

അയമേവ തു പഞ്ചാങ്ഗോ മന്ത്രഃ സര്വാര്ഥസാധകഃ । ദ്വാദശാഷ്ടാക്ഷരൌ മന്ത്രൌ വിഷവ്യാധിവിമര്ദ്ദനൌ ।। ൨൯൬.

ഇതാണ് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്ന അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളുള്ള മന്ത്രം. പന്ത്രണ്ടക്ഷരവും എട്ടക്ഷരവും ഉള്ള മന്ത്രങ്ങൾ വിഷവും രോഗവും നശിപ്പിക്കും.

കുബ്ജികാ ത്രിപുരാ ഗൌരീ ചന്ദ്രികാ വിഷഹാരിണീ । പ്രസാദമന്ത്രോ വിഷഹൃദായുരാരോഗ്യവര്ദ്ധനം ।। ൨൯൬.

കുബ്ജിക, ത്രിപുര, ഗൗരി, ചന്ദ്രിക, വിഷഹാരിണി — ഇവർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന മന്ത്രം വിഷം നീക്കം ചെയ്യുകയും ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.

സൌരോ വിനായകസ്തദ്വദ്രുദ്രമന്ത്രാഃ സദാഖിലാഃ ।। ൨൯൬.

സൂര്യനും വിനായകനുമുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും രുദ്രമന്ത്രങ്ങൾ പോലെ തന്നെയാണ്.

ഏകദ്വിത്രിചതുര്വീജഃ കൃഷ്ണചക്രാങ്ഗപഞ്ചകഃ । ഗോപീജനവല്ലഭായ സ്വാഹാ സര്വാര്ഥസാധകഃ ।। ൨൯൭.

ഒന്ന്, രണ്ട്, മൂന്ന്, നാല് വിത്തുകളോടെ, അഞ്ചു കറുത്ത ചക്രങ്ങളുള്ള അവയവങ്ങളോടെ, ഗോപീജനവല്ലഭനായി സ്വാഹാ ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധ്യമാകും.

ഓം നമോ ഭഗവതേ രുദ്രായ പ്രേതാധിപതയേ ഗുത്ത്വ ഗര്ജ്ജ ഭ്രാമയ മുഞ്ച മുഹ്യ കട ആവിശ സുവര്ണപതങ്ഗ രുദ്രോ ജ്ഞാപയതി ഠ । പാതാലക്ഷോഭമന്ത്രോയം മന്ത്രണാദ്വിഷനാശനഃ । ദംശകാഹിദംശേ സദ്യോ ദഷ്ടഃ കാഷ്ഠശിലാദിനാ ।। ൨൯൭.

ഓം, ഭഗവാൻ രുദ്രനേ, പ്രേതാധിപതിയായവനേ, കാത്തിരിക്കുക, ഗർജ്ജിക്കുക, ചുറ്റുക, വിട്ടയക്കുക, ഭ്രമിപ്പിക്കുക, കെട്ടുക, പ്രവേശിക്കുക, സ്വർണ്ണപതംഗമായ രുദ്രൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു, ഠ. പാതാളം ഉണർത്തുന്ന ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ വിഷം നശിക്കും. പാമ്പ് കടിയിലോ മരച്ചില്ലയോ കല്ലോ മറ്റേതെങ്കിലും കടിച്ചാൽ ഉടൻ ഫലം കാണും.