അഗ്നിപുരാണമ്

കൃത്തികാ ഭരണീ സ്വാതീ മൂലം പൂര്വ്വത്രയാശ്വിനീ । വിശാഖാര്ദ്രാ മഘാശ്ലേഷാ ശ്രവണരോഹിണോ ।। ൨൯൪.

കൃതിക, ഭരണി, സ്വാതി, മൂലം, ആദ്യത്തെ മൂന്ന്, അശ്വിനി; വിശാഖ, അർദ്ര, മഘ, ശ്ലേഷ, ശ്രവണ, രോഹിണി.

ഹസ്താ മന്ദകുജൌ വാരൌ പഞ്ചമീ ചാഷ്ടമീ തിഥിഃ । ഷഷ്ഠീ രിക്താ ശിവാ നിന്ദ്യാ പഞ്ചമീ ച ചതുര്ദ്ദശീ ।। ൨൯൪.

ഹസ്തം, മന്ദൻ, കുജൻ, വാരം, അഞ്ചാംതിഥിയും എട്ടാംതിഥിയും; ആറാം, ശൂന്യമായ, ശുഭമായ, നിന്ദ്യമായ, അഞ്ചാംതിഥി, പതിനാലാംതിഥി.

സന്ധ്യാചതുഷ്ടയം ദുഷ്ടം ദഗ്ധയോഗാശ്ച രാശയഃ । ഏകദ്വിബഹവോ ദംശാ ദഷ്ടവിദ്ധഞ്ച ഖണ്ഡിതമ് ।। ൨൯൪.

നാലു സന്ധ്യകളും ദോഷകരമാണ്, ദഹിച്ച യോഗങ്ങളും രാശികളും അതുപോലെ; ഒറ്റ, ഇരട്ട, പല കടികൾ, കടിയേറ്റവരും പരിക്കേറ്റവരും ഒടിഞ്ഞവരും.

അദംശമവഗുപ്തം സ്യാദ്ദംശമേവം ചതുര്വിധമ് । ത്രയോ ദ്‌വ്യേകക്ഷതാ ദംശാ വേദനാ രുധിരോല്വണാ ।। ൨൯൪.

കടിയില്ലാത്തതും രക്ഷപ്പെട്ടതും, നാലു വിധത്തിൽ കടിയേറ്റതും; മൂന്നു, രണ്ട്, ഒന്ന് എന്നിങ്ങനെ പരിക്കേറ്റ കടികൾ, വേദനയും രക്തം ഒഴുക്കുന്നതുമുണ്ട്.

നക്തന്ത്വേകാങ്‌ഘ്രികൂര്മ്മാബാ ദംശാശ്ച യമചോദിതാഃ । ദീഹീപിപീലികാസ്പര്ശീ കണ്ഠശോഥരുജാന്വിതഃ ।। ൨൯൪.

രാത്രിയിൽ, ഒറ്റകാൽ, ആമയുടെ രൂപം ഉള്ള കടികൾ, യമൻ പ്രേരിപ്പിച്ചവയും; പുഴുവിന്റെ സ്പർശം, കഴുത്ത് വീക്കവും വേദനയും ഉള്ളതും.

സതോദോ ഗ്രന്ഥിതോ ദംശഃ സവിഷോ ന്യസ്തനിര്വ്വിഷഃ । ദേവാലയേ ശൂന്യഗൃഹേ വല്മീകോദ്യാനകോടരേ ।। ൨൯൪.

നനവോ അല്ലെങ്കിൽ ഉണക്കിയ കടിയുണ്ടായിരിക്കും, വിഷമുള്ളതോ വിഷമില്ലാത്തതോ ആകാം; ദേവാലയത്തിൽ, ശൂന്യമായ വീട്ടിൽ, വള്മീകത്തിൽ, തോട്ടത്തിലെ മരത്തിന്റെ കുഴിയിലോ ഇവിടെയോ കണ്ടുപിടിക്കാം.

രഥ്യാസന്ധൌ ശ്മശാനേ ച നദ്യാഞ്ച സിന്ധുസങ്ഗമേ । ദ്വീപേ ചതുഷ്പഥേ സൌധേ ഗൃഹേഽബ്ജേ പര്വ്വതാഗ്രതഃ ।। ൨൯൪.

തെരുവ് ചുരുളിൽ, ശ്മശാനത്തിൽ, നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ, ദ്വീപിൽ, നാലുവഴിച്ചുരുളിൽ, വലിയ മാളികയിൽ, വീട്ടിൽ, താമരയിൽ, പർവ്വതശിഖരത്തിൽ—ഇവിടങ്ങളിലുമാണ്.

വിലദ്വാരേ ജീര്ണകൂപേ ജീര്ണവേശ്മനി കുഡ്യകേ । ശിഗ്രുശ്ലേഷ്മാതകാക്ഷേഷു ജമ്ബൂ ഡുമ്ബരണേഷു ച ।। ൨൯൪.

തൂങ്ങുന്ന വാതിലിൽ, പഴയ കിണറ്റിൽ, തകർന്ന വീട്ടിൽ, മതിലിൽ, മുരിങ്ങ, ശ്ലേഷ്മാതക, നെല്ലിക്ക മരങ്ങളിൽ, ജാമ്പു, അത്തിമരങ്ങളിലും കാണാം.

വടേ ച ജീര്ണപ്രാകാരേ ഖാസ്യഹൃത്‌കക്ഷജത്രുണി । താലൌ ശങ്ഖേ ഗലേ മൂദ്‌ര്ധ്നി ചിവുകേ നാഭിപാദയോഃ ।। ൨൯൪.

ആൽമരത്തിൽ, പഴയ മതിൽപാളിയിൽ, വായിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, കക്ഷിയിൽ, കഴുത്ത് ചുരുളിൽ, കൈതലത്തിൽ, ശംഖിൽ, കഴുത്തിൽ, തലയിൽ, കവിളിൽ, നാഭിയിൽ, പാദങ്ങളിൽ—ഇവിടങ്ങളിലും.

ദംശോഽശുഭഃ ശുഭോ ദൂനഃ പുഷ്പഹസ്തഃ സുവാക് സുധീഃ । ലിങ്ഗവര്ണംസമാനശ്ച ശുക്ലവസ്ത്രോഽമലഃ ശുചിഃ ।। ൨൯൪.

അശുഭമായ കടിയ് ദോഷകരമാണ്; ശുഭമായത് മൃദുവാണ്, പൂക്കൾ കൈയിൽ, നല്ല വാക്ക് പറയുന്നവൻ, വിവേകമുള്ളവൻ, ലിംഗത്തിലും വർണ്ണത്തിലും ഒത്തവൻ, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, കറവില്ലാത്തവൻ, ശുദ്ധനും ആകുന്നു.

അപദ്വാരഗതഃ ശസ്ത്രീ പ്രമാദീ ഭൂഗതേക്ഷ്ണഃ । വിവര്ണവാസാഃ പാശാദിഹസ്തോ ഗദഗദവര്ണഭാക് ।। ൨൯൪.

തെറ്റായ വാതിലിലൂടെ വരുന്നവൻ, ആയുധം കൈവശമുള്ളവൻ, അശ്രദ്ധയുള്ളവൻ, നിലത്ത് ചെന്ന് നിൽക്കുന്നവൻ, മൂർച്ചയുള്ളവൻ, നിറംകഴിഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, കയറോ ആയുധമോ കൈയിൽ വച്ചവൻ, തളർന്ന വാക്ക് പറയുന്നവൻ—ഇവരൊക്കെയും.

ശുഷ്കകാഷ്ഠാശ്രിതഃ ഖിന്നസ്തിലാക്തകകരാംശുകഃ । ആര്ദ്രവാസാഃ കൃഷ്ണാരക്തപുഷ്പയുക്തശിരോരുഹഃ ।। ൨൯൪.

ഉണക്കിയ മരക്കൊണ്ടു കിടക്കുന്നവൻ, ക്ഷീണിച്ചവൻ, എള്ളെണ്ണ കൈയിൽ പുരട്ടിയവൻ, ഈർപ്പം പിടിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, കറുത്തോ ചുവപ്പോ പൂക്കൾ മുടിയിൽ ചാർത്തിയവൻ.

കുചമര്ദീം നഖച്ഛേദീ ഗുദസ്പൃക് പാദലേഖകഃ । കേശമുഞ്ചീ തൃണച്ഛേദീ ദുഷ്ടാ ദൂതാസ്തഥൈകശഃ ।। ൨൯൪.

മാർപ്പിടിക്കുന്നവൻ, നഖം മുറിക്കുന്നവൻ, കൂതിൽ സ്പർശിക്കുന്നവൻ, പാദത്തിൽ രേഖ വരയ്ക്കുന്നവൻ, മുടി അഴിക്കുന്നവൻ, പുല്ല് മുറിക്കുന്നവൻ—ഇവരൊക്കെയും ദുഷ്ട ദൂതന്മാരാണ്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ രീതിയിൽ.

ഇड़ാന്യാ വാ വഹേദ്‌ദ്വേധാ യദി ദൂതസ്യ ചാത്മനഃ । ആഭ്യാം ദ്വാഭ്യാം പുഷ്ടയാസ്മാന് വിദ്യാസ്ത്രീപുന്നപുംസകാന് ।। ൨൯൪.

ദൂതൻ അല്ലെങ്കിൽ താനെന്തെങ്കിലും രണ്ടായി പിളർന്ന ദണ്ഡം കൈവഹിച്ചാൽ, ആ രണ്ടിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ, സ്ത്രീ, പുരുഷൻ, നപുന്സകൻ എന്നിങ്ങനെ ഫലം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു.

ദൂതഃ സ്പൃശതി യദ്‌ഗാത്രം തസ്മിന് ദംശമുദാഹരേത് । ദൂതാങ്‌ഘ്രിചലനം ദുഷ്ടമുത്ഥിതിര്നിശ്ചലാ ശുഭാ ।। ൨൯൪.

ദൂതൻ ശരീരത്തിന്റെ ഏത് ഭാഗം സ്പർശിച്ചാലും, അതാണ് കടിയെന്ന് പറയണം; ദൂതന്റെ കാലുകൾ നീങ്ങുന്നത് അശുഭം, നീങ്ങാതെ എഴുന്നേൽക്കുന്നത് ശുഭം.

ജീവപാര്ശ്വേ ശുഭോ ദൂതോ ദുഷ്ടോഽന്യത്ര സമാഗതഃ । ജീവോ ഗതാഗതൈര്ദുഷ്ടഃ ശുഭോ ദൂതനിവേദനേ ।। ൨൯൪.

ജീവന്റെ വലതുവശത്ത് ദൂതൻ വന്നാൽ ശുഭം; മറ്റിടങ്ങളിൽ ദുഷ്ടം. ജീവൻ വരാനോ പോകാനോ ചെയ്താൽ ദോഷം, ദൂതനെ അറിയിച്ചാൽ ശുഭം.

ദ്തസ്യ വാക് പ്രദുഷ്ടാ സാ പൂര്വ്വാമജാര്ദ്ധനിന്ദിതാ । വിഭക്തൈസ്തസ്യ വാക്യാന്തൈര്വിഷൈര്നിര്വ്വിഷകാലതാ ।। ൨൯൪.

ദൂതന്റെ വാക്ക് മുമ്പേ കുറ്റം ചൊല്ലപ്പെട്ടതോ അപമാനിക്കപ്പെട്ടതോ ആണെങ്കിൽ അത് ദോഷകരമാണ്; അവന്റെ വാക്കുകളുടെ വിഭജനത്തിലും, വിഷമോ വിഷമില്ലായ്മയിലും, സമയത്തിലും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആദ്യൈഃ സ്വരൈശ്ച കാദ്യൈശ്ച വര്ഗൈര്ഭിന്നലിപിര്ദ്വിധാ । സ്വരജോ വസുമാന്വര്ഗീ ഇതിക്ഷേപാ ച മാതൃകാ ।। ൨൯൪.

ആദ്യ സ്വരങ്ങളാലും ആദ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങളാലും, അക്ഷരങ്ങൾ രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു; സ്വരം, രജസ്, ഭൂമി, വർഗ്ഗങ്ങൾ—ഇങ്ങനെ അക്ഷരങ്ങൾ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.

വാതാഗ്നീന്ദ്രജലാത്മാനോ വര്ഗേഷു ച ചതുഷ്ടയമ് । നപുംസകാഃ പഞ്ചമാഃ സ്യുഃ സ്വരാഃ ശക്രാമ്ബുയോനയഃ ।। ൨൯൪.

വായു, അഗ്‌നി, ഇന്ദ്രൻ, ജലം—ഇവയാണ് നാലു വിഭാഗങ്ങൾ; അഞ്ചാമത് നപുന്സകമായ സ്വരങ്ങൾ, ഇന്ദ്രനും ജലവും ഉത്ഭവമായവയും.

ദുഷ്ടൌ ദൂതസ്യ വാക്‌പാദൌ വാതഗ്നീ മധ്യമോ ഹരിഃ । പ്രശസ്താ വാരുണാ വര്ണാ അതിദുഷ്ടാ നപുംസകാഃ ।। ൨൯൪.

ദൂതൻ ദുഷ്ടനായാൽ അവന്റെ വാക്കും കാലുകളും വായുവിന്റെയും അഗ്നിയുടെയും സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്; നടുവിൽ ഹരിയാണ്; ശുഭം വരുൺ വർണ്ണത്തിൽ; അത്യന്തം ദുഷ്ടം നപുന്സകമാണ്.

പ്രസ്ഥാനേ മങ്ഗലം വാക്യം ഗര്ജ്ജിതം മേഘഹസ്തിനോഃ । പ്രദക്ഷിണം ഫലേ വൃക്ഷേ വാമസ്യ ച രുതം ജിതം ।। ൨൯൪.

പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യുമ്പോൾ മേഘം ഇടിച്ച ശബ്ദം അല്ലെങ്കിൽ ആനയുടെ ഗർജ്ജനം ശുഭമാണ്; വലതുവശം ചുറ്റൽ, വൃക്ഷത്തിൽ കായ, ഇടതുവശത്തെ വിളി വിജയകരമാണ്.

ശുഭാ ഗീതാദിശബ്ദാഃ സ്യുരീദൃശം സ്യാദസിദ്ധയേ । അനര്ഥഗീരഥാക്രന്ദോ ദക്ഷിണേ വിരുതം ക്ഷുതമ് ।। ൨൯൪.

ഗാനം പോലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ശുഭമാണ്; ഇത്തരത്തിലുള്ളത് വിജയത്തിനാണ്. അർത്ഥമില്ലാത്ത വാക്കുകൾ, ഉച്ചത്തിൽ കരച്ചിൽ, വലതുവശത്തെ ശബ്ദം, തുമ്മൽ—ഇവ ദോഷകരമാണ്.

വേശ്യാ ക്ഷുതോ നൃപഃ കന്യാ ഗൌര്ദ്ദന്തീ മുരജധ്വജൌ । ക്ഷീരാജ്യദധിങ്ഖാമ്ബു ഛത്രം ഭേരീ ഫലം സുരാഃ ।। ൨൯൪.

വേശ്യ, തുമ്മൽ, രാജാവ്, കന്യ, രണ്ടു പല്ലുള്ള പശു, മുരജം, പതാക, പാൽ, നെയ്യ്, തൈര്, വെള്ളം, കുട, വലിയ മൃദംഗം, പഴം, ദേവന്മാർ—ഇവയൊക്കെയും.

തണ്ഡുലാ ഹേമ രൂപ്യഞ്ച സിദ്ധയേഽഭിമുഖാ അമീ । സകാഷ്ഠഃ സാനലഃ കാരുര്മ്മലിനാമ്ബരഭാവഭൃത് ।। ൨൯൪.

അരിപ്പൊടികൾ, പൊൻ, വെള്ളി എന്നിവ വിജയത്തിനായി അനുകൂലമാണ്. മരവും തീയും ഉപയോഗിച്ച്, മലിനമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന കുലാലനും ശുഭഫലദായകനാണ്.

ഗലസ്ഥടങ്കോ ഗോമായുഗൃധ്രോലൂകകപര്ദ്ദികാഃ । തൈലം കപാലകാര്പാസാ നിഷേധേ ഭസ്മ നഷ്ടയേ ।। ൨൯൪.

കഴുത്തിൽ കറ, നരി, കുരങ്ങൻ, ആണ്ടി, കപ്പാലം ധരിച്ച സ്ത്രീ, എണ്ണ, കപ്പാലം, കപ്പാസ് എന്നിവ നിരോധിക്കപ്പെടുന്നു; ചാരം നഷ്ടം വരുത്തുന്നു.

വിഷരോഗാശ്ച സപ്ത സ്യുര്ധാതോര്ധാത്വന്തരാപ്തിതഃ । വിഷദംശോ ലലാടം യാത്യതോ നേത്രം തതോ മുഖമ് । ആസ്യാച്ച വചനീനാഡ്യൌ ധാതൂന് പ്രാപ്നോതി ഹി ക്രമാത് ।। ൨൯൪.

ഏഴു വിധം വിഷരോഗങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഒരു ഘടകം മറ്റൊന്നുമായി ചേർന്നാൽ ഉളവാകുന്നു. വിഷം ആദ്യം നെറ്റിയിൽ എത്തുന്നു, പിന്നെ കണ്ണിലേക്ക്, അതിനുശേഷം വായിലേക്ക്, അവിടെ നിന്ന് വാക്കിന്റെ നാഡികളിലേക്കും ഘടകങ്ങളിലേക്കും ക്രമമായി പ്രവേശിക്കുന്നു.

അഗ്നിരുവാച മന്ത്രധ്യാനൌഷധൈര്ദഷ്ടതികിത്സാം പ്രവദാമി തേ । ഓം നമോ ഭഗവതേ നീലകണ്ഠായേതി । ജപനാദ്വിഷഹാനിഃ സ്യാദൌഷധം ജീവരക്ഷണം ।। ൨൯൫.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: മന്ത്രം, ധ്യാനം, ഔഷധം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് കടിയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ ഞാൻ പറയാം. 'ഓം നമോ ഭഗവതേ നീലകണ്ഠായ' എന്നത് ജപിച്ചാൽ വിഷം നശിക്കും; ഔഷധം ജീവനെ രക്ഷിക്കും.

സാകജ്യം സകൃദ്രസം പേയം ദ്വിവിധം വിഷമുച്യതേ । ജങ്ഗമം സര്പമൂഷാദി ശ്രൃങ്‌ഗ്യാദി സ്ഥാവരം വിഷം ।। ൨൯൫.

വിഷം രണ്ടു തരത്തിലാണെന്ന് പറയുന്നു: ഭക്ഷ്യത്തിൽ കലർന്നതും അല്ലാത്തതും. മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വിഷം പാമ്പ്, ചൂരൽ മുതലായവയിൽ നിന്നാണ്; ചെടികളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വിഷം കൊമ്പുള്ളവയിലും മറ്റും കാണുന്നു.

ശാന്തസ്വരാന്വിതോ ബ്രഹ്മാ ലോഹിതം താരകം ശിവഃ । വിയതേര്നാമമന്ത്രോഽയം താര്ക്ഷഃ ശബ്ദമയഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൯൫.

ബ്രഹ്മാവിന് ശാന്തമായ ശബ്ദം, രക്തത്തിന് കുത്തുന്ന ശബ്ദം, ശിവന് നക്ഷത്രംപോലുള്ള ശബ്ദം. ആകാശത്തിന്റെ മന്ത്രം 'താർക്ഷ' എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; ശബ്ദംകൊണ്ടുള്ളതാണിത്.