ഹരിതകീം മൂത്രസിദ്ധാം സതൈലലവണാന്വിതാം । പ്രാതഃ പ്രാതശ്ച സേവേത് കഫവാതാമയാപഹാം ।। ൨൮൫.
ഹരിതകി മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ച് എണ്ണയും ഉപ്പും ചേർത്ത് രാവിലെ കഴിച്ചാൽ കഫവും വാതവും മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.
ത്രികകടുത്രിഫലാക്കാഥം൯ സക്ഷാരലവണം പിവേത് । കഫവാതാത്മകേഷ്വേവ വിംരേകഃ കഫവൃദ്ധിനുത് ।। ൨൮൫.
തൃകടു, ത്രിഫല കഷായം ഉപ്പും ക്ഷാരവും ചേർത്ത് കുടിക്കണം. കഫവാതം കൂടിയ രോഗങ്ങളിൽ വിസർജനം കഫം കുറയ്ക്കും.
പിപ്പലീപിപ്പലീമൂലവചാചിത്രകനാഗരൈഃ । ക്കാഥിതം വാ പിവേത്പേയമാമവാതവിനാശനം ।। ൨൮൫.
പിപ്പലി, പിപ്പലി വേരു, വച, ചിത്രകം, നാഗരം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായമോ പാനീയമോ ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ അമവാതം മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.
രാസ്നാം ഗുഡുചീമേരണ്ഡദേവദാരുമഹൌഷധം । പിവേത് സര്വാഡ്ഗികേ വാതേ സാമേ സന്ധ്യസ്ഥിമജ്ജഗേ ।। ൨൮൫.
രാസ്ന, ഗുഡൂചി, എരണ്ട, ദേവദാരു, മഹൗഷധങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം കുടിച്ചാൽ സന്ധി, അസ്ഥി, മജ്ജ എന്നിവയിലേക്കുള്ള എല്ലാ വാതരോഗങ്ങളും മാറും.
ദശമൂലകഷായം വാ പിവേദ്വാ നാഗരാമ്ഭസാ । സുണ്ഠീഗോക്ഷുരകക്കാഥഃ പ്രാതഃ പ്രാതര്ന്നിഷേവിതഃ ।। ൨൮൫.
ദശമൂല കഷായം അല്ലെങ്കിൽ നാഗരം ചേർത്ത വെള്ളം കുടിക്കാം. സുന്തി, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയുടെ കഷായം രാവിലെ കഴിക്കണം.
സാമവാതകടീശൂലപാചനോ രുക്പ്രണാശനഃ । സമൂലപത്രശാഖായാഃ പ്രസാരണ്യാശ്ച തൈലകം ।। ൨൮൫.
പ്രസാരണി വേരും ഇലയും ശാഖയും ചേർത്ത് എണ്ണയുണ്ടാക്കി പുരട്ടിയാൽ സാംവാതം മൂലമുള്ള കട്ടിവേദനയും ദഹനപ്രശ്നങ്ങളും മാറും.
ഗുഡുച്യാഃ സുരസഃ കല്കഃ ചൂര്ണം വാ ക്കാഥമേവ ച । പ്രഭൂതകാലമാസേവ്യ മുച്യതേ വാതശോണിതാത് । ൨൮൫.
ഗുഡൂചിയും സുരസയും ചേർത്ത് പഞ്ചസാരയോ പൊടിയോ കഷായമോ ഉണ്ടാക്കി ദീർഘകാലം കഴിച്ചാൽ വാതവും രക്തരോഗങ്ങളും മാറും.
പിപ്പലീ വര്ദ്ധമാനം വാ സേവ്യം പഥ്യാ ഗുഡേന് വാ । പടോലത്രിഫലാതീവ്രകടുകാമൃതസാധിതം ।। ൨൮൫.
പിപ്പലി അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധമാന, പഥ്യയോ ശർക്കരയോ ചേർത്ത് കഴിക്കാം. പടോള, ത്രിഫല, കഠിനമായ കട്ടുകം ചേർന്ന അമൃതയും ഗുണകരമാണ്.
പക്വം പീത്വാ ജയത്യാശു സദാഹം വാതശോണിതം । ഗുഗ്ഗുലം കോഷ്ണശീതേ തു ഗുഡുചീ ത്രിഫലാമ്ഭ്സാ ।। ൨൮൫.
കഷായം പാകം ചെയ്ത് കുടിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ദഹനദാഹവും വാതരക്തരോഗവും മാറും. ഗുഗ്ഗുലു, ചൂടോ തണുത്തോ ഗുഡൂചി, ത്രിഫല വെള്ളം ചേർത്ത് കുടിച്ചാലും ഗുണം ചെയ്യും.
ബലാപുനര്ന്നവൈരണ്ഡവൃഹതീദ്വയഗോക്ഷുരൈഃ । സഹിങ്ഗു ലവണൈഃ പീതം സദ്യോ വാതരുജാപഹം ।। ൨൮൫.
ബല, പുനർനവ, എരണ്ട, ഇരുവിധ വൃഹതി, ഗോക്ഷുരം, ഹിംഗു, ഉപ്പ് എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം കുടിച്ചാൽ വാതം മൂലമുള്ള വേദന ഉടൻ മാറും.
കാര്ഷികം പിപ്പലീലമൂലം പഞ്ചൈവ ലവണാനി ച । പിപ്പലീ ചിത്രകം ശുണ്ഠീ ത്രിഫ്ലാ ത്രിവൃതാ വചാ ।। ൨൮൫.
കർഷകർ ഉപയോഗിക്കുന്ന പിപ്പലിയുടെ മൂലവും അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള ഉപ്പുകളും, പിപ്പലി, ചിത്രകം, ചുക്ക്, ത്രിഫല, ത്രിവൃത്, വചാ എന്നിവയും ചേർത്തിരിക്കുന്നു.
ദ്വൌ ക്ഷാരൌ ശാദ്വലാ ദന്തീ സ്വര്ണക്ഷീരീ വിഷാണികാ । കോലപ്രമാണാം ഗുടികാം പിവേത് സൌവീരകായുതാം ।। ൨൮൫.
രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ക്ഷാരവും ശാദ്വല, ദന്തി, സ്വർണക്ഷീരി, വിഷാണിക എന്നിവയും ചേർത്ത്, കോലഫലത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിൽ ഗുളിക ഉണ്ടാക്കി സൗവീരകവുമായി കഴിക്കണം.
ശോഥാവപാകേ ത്രിവൃതാ പ്രവൃദ്ധേ ചോദരാദികേ । ക്ഷീരം ശോഥഹരം ദാരു വര്ഷാഭൂര്നാഗരൈഃ ശുഭമ് ।। ൨൮൫.
വീക്കം, വളർന്ന വ്രണം, കുടലിനോവുകൾ എന്നിവയ്ക്കായി ദാരു, വർഷാഭൂ, ചുക്ക് എന്നിവ ചേർത്ത് പാൽ തയ്യാറാക്കി കുടിച്ചാൽ, വീക്കം കുറയാൻ ഇത് നല്ലതാണ്.
സേകസ്തഥാര്കവര്ഷാഭൂനിമ്ബക്കാഥേന ശോഥജിത് । വ്യോഷഗര്ഭം പലാശസ്യ ത്രിഗുണേ ഭസ്മവാരിണി ।। ൨൮൫.
അർക്കം, വർഷാഭൂ, നിംബക്കാത് എന്നിവയാൽ കഷായം തേച്ചാൽ വീക്കം കുറയും; വ്യോഷം ചേർത്ത പലയാശ് ചാരവും മൂന്നിരട്ടി വെള്ളത്തിൽ കലർത്തി ഉപയോഗിക്കാം.
സാധിതം പിവതഃ സര്പിഃ പതത്യര്ശോ ന സംശയഃ । വിശ്വക്സേനാവനിര്ഗ്ഗുണ്ഡീസാധിതം ചാപി ലാവണം ।। ൨൮൫.
മുകളിൽ പറഞ്ഞ വിധത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് കുടിച്ചാൽ അർഷ് ഉറപ്പായി മാറും; വിശ്വക്ഷേന, അവനിഗുണ്ടി മുതലായവ ചേർത്ത് ഉപ്പും ഉപയോഗിക്കാം.
വിड़ങ്ഗാനലസിന്ധൂത്ഥരാസ്നാഗ്രക്ഷാരദാരുഭിഃ । തൈലഞ്ചതുര്ഗുണം സിദ്ധം കടുദ്രവ്യം ജലേന വാ ।। ൨൮൫.
വിരംഗ, അനലസിന്ദു, ഹരാസ്ന, ഗ്രക്ഷാര, ദാരു എന്നിവ ചേർത്ത് നാലിരട്ടി എണ്ണയോ, കട്ടുവായ ദ്രവ്യങ്ങളും വെള്ളവും ചേർത്ത് എണ്ണയോ തയ്യാറാക്കാം.
ഗണഅഡമാലാപഹം തൈലമഭ്യങ്ഗാത് ഗലഗണ്ഡനുത് । ശടീകുനാഗബലയക്കാഥഃ ക്ഷീരസസേ യുതമ് ।। ൨൮൫.
ഗണ്ഡമാല മാറ്റുന്ന എണ്ണ കൊണ്ട് അഭ്യംഗം ചെയ്താൽ ഗലഗണ്ഡം കുറയും; ശടി, കുനാഗ, ബല, യക്കാത, പാൽ, മോർ എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.
പയസ്യാപിപ്പലീവാസാകല്കം സിദ്ധംക്ഷയേ ഹിതമ് । വചാവിड़ഭയാശുണ്ഠീഹിങ്ഗുകുഷ്ഠാഗ്നിദീപ്യകാന് ।। ൨൮൫.
പയസ്യ, പിപ്പലി, വാസാ എന്നിവയുടെ കല്കം ശരിയായി തയ്യാറാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ ക്ഷയത്തിന് നല്ലതാണ്; വച, വീരഭയ, ചുക്ക്, ഹിംഗു, കുഷ്ഠം, അഗ്നിദീപ്യകങ്ങൾ എന്നിവയും ചേർക്കാം.
ദ്വിത്രിഷട്ചതുരേകാംശസപ്തപഞ്ചാശികാഃ ക്രമാത് । ചൂര്ണം പീതം ഹന്തി ഗുല്മം ഉദരം ശൂലകാസനുത് ।। ൨൮൫.
രണ്ട്, മൂന്ന്, ആറ്, നാല്, ഒന്ന്, ഏഴ്, അഞ്ച്, അമ്പത് എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ പൊടി തയ്യാറാക്കി കഴിച്ചാൽ കുടലിനോവ്, കുടലിലെ വളർച്ച, വയറുവേദന, ചുമ എന്നിവ മാറും.
പാഠാനികുമ്ഭത്രികടുത്രിഫലാഗ്നിഷു സാധിതമ് । മൂത്രേണ ചൂര്ണഗുടികാ ഗുല്മപ്ലീഹാദിമര്ദ്ദനീ ।। ൨൮൫.
പാഠ, നികുംബ, ത്രികടു, ത്രിഫല, അഗ്നി എന്നിവ ചേർത്ത് പൊടി തയ്യാറാക്കി മൂത്രത്തിൽ കലർത്തി ഗുളികയാക്കാം; ഇത് കുടലിലെ വളർച്ച, പ്ളീഹാദോഷം മുതലായവ മാറ്റും.
വാസാനിമ്ബപടോലാനി ത്രിഫലാ വാതപിത്തനുത് । ലിഹ്യാത് ക്ഷൌദ്രേണ വിड़ങ്ഗം ചൂര്ണം കൃമിവിനാശനമ് ।। ൨൮൫.
വാസാ, നിംബ, പട്ടോല, ത്രിഫല എന്നിവ വാതവും പിത്തവും മാറ്റുന്നു; വിരംഗയുടെ പൊടി തേനിൽ ചേർത്ത് ലിഹിച്ചാൽ കൃമികൾ നശിക്കും.
വിड़ങ്ഗസൈന്ധവക്ഷാരമൃത്രേനാപി ഹരീതകീ । ശല്ലകീവദരീജമ്ബുപിയാലാമ്രാര്ജുനത്വചഃ ।। ൨൮൫.
വിരംഗ, സൈന്ധവം, ക്ഷാരം, മൂത്രം എന്നിവയുമായി ഹരീതകി ഉപയോഗിക്കാം; ശല്ലകി, വടരി, ജമ്പു, പിയാല, മാവ്, അർജുനച്ചാൽ എന്നിവയും ചേർക്കാം.
പീതാഃ ക്ഷീരേണ മധ്വക്താഃ പൃഥക്ശോണിതവാരണാഃ । വില്വാമ്രധാതകീപാഠാശുണ്ഠീമോചരസാഃ സമാഃ ।। ൨൮൫.
പാൽ, തേൻ എന്നിവയുമായി ഇവ വേറേ വേറെയായി കഴിച്ചാൽ രക്തസ്രാവം നിൽക്കും; ബില്വം, മാവ്, ധാതകി, പാഠ, ചുക്ക്, മൊചച്ചാൽ എന്നിവ തുല്യമായി ചേർക്കണം.
പീതാ രുന്ധന്ത്യതീസാരം ഗുड़തക്രേണ ദുര്ജയമ് । ചാങ്ഗേരീകോലദധ്യമ്ബുനാഗരക്ഷാരസംയുതമ് ।। ൨൮൫.
ഇത് കഴിച്ചാൽ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ അതിസാരം പോലും ഗുരുതക്രീയുമായി, ചാങേരി, കോല, തയിർവെള്ളം, ചുക്ക്, ക്ഷാരം എന്നിവ ചേർത്താൽ നിൽക്കും.
ഘൃതതയുക്ക്കാഥിതം പേയം ഗുദഭ്രംസേ രുജാപഹമ് । വിड़ങ്ഗാതിവിഷാമുസ്തം ദാരുപാഠാകലിങ്ഗകമ് ।। ൨൮൫.
നെയ്യ് ചേർത്ത് കഷായം തയ്യാറാക്കി കുടിച്ചാൽ ഗുദം വീഴുന്നത് മാറുകയും വേദനയില്ലാതാകുകയും ചെയ്യും; വിരംഗ, അതിവിഷ, മുഷ്ട, ദാരു, പാഠ, കലിങ്ങം എന്നിവ ചേർക്കണം.
മരീചേന സമായുക്തം ശോഥാതീസാരനാശനമ് । ശര്കരാസിന്ധുശുണ്ഠീഭിഃ കൃഷ്ണാമധുഗുड़േന വാ ।। ൨൮൫.
കുരുമുളക് ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ വീക്കം, അതിസാരം എന്നിവ മാറും; അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, സൈന്ധവം, ചുക്ക്, കറുത്ത തേൻ അല്ലെങ്കിൽ ശർക്കര എന്നിവ ചേർത്തും കഴിക്കാം.
ദ്വേ ദ്വേ ഖാദേദ്ധരീതക്യൌ ജീവേദ്വര്ഷശതം സുഖീ । ത്രിഫലാ പിപ്പലീയുക്താ സമധ്വാജ്യാ തഥൈവ സാ ।। ൨൮൫.
രണ്ട് ഹരീതകി ദിവസവും കഴിച്ചാൽ നൂറുവർഷം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം; ത്രിഫലയും പിപ്പലിയും തുല്യമായ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ അതുപോലെയാണ്.
ചൂര്ണമാമലകം തേന സുരസേന തു ഭാവിതമ് । മധ്വാജ്യശര്കരായുക്തം ലിഢ്വാ സ്ത്രീശഃ പയഃ പിവേത് ।। ൨൮൫.
ആമലകത്തിന്റെ പൊടി സുരസേനയുമായി ഭാവനം ചെയ്ത്, തേൻ, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് ലിഹിക്കണം; സ്ത്രീകൾ അതിന് ശേഷം പാൽ കുടിക്കണം.
മാസപിപ്പലിശാലീനാം യവഗോധൂമയോസ്തഥാ । ചൂര്ണഭാഗൈഃ സമാംശൈശ്ച പചേത് പിപ്പലികാം ശുഭാം ।। ൨൮൫.
മാസപ്പിപ്പലി, ശാലി, യവം, ഗോതുമം എന്നിവയുടെ പൊടികൾ തുല്യമായി ചേർത്ത് നല്ല പിപ്പലി വിഭവം പാകം ചെയ്യണം.
താം ഭക്ഷയിത്വാ ച പിവേത് ശര്കരാമധുരം പയഃ । നവശ്ചടകവജ്ജമ്ഭേദ് ദശവാരാന് സ്ത്രിയം ധ്രുവമ് ।। ൨൮൫.
അത് കഴിച്ചതിന് ശേഷം പഞ്ചസാര ചേർത്ത പാലു കുടിക്കണം; പത്തു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ സ്ത്രീക്ക് നിർബന്ധമായും ഗർഭം വരും, പക്ഷി മുട്ടയിടുന്നതുപോലെ.