അഗ്നിപുരാണമ്

സസൈന്ധവൈഃ പചേത്തൈലമഭ്യഹ്ഗാച്ഛര്ദ്ദികാപഹം । സക്ഷീരാന് മാര്കവരസാന് ദ്വിപ്രസ്ഥമധുകോത്പലൈഃ ।। ൨൮൫.

സൈന്ധവലവണം ചേർത്ത് എണ്ണ പാകം ചെയ്ത് പുരട്ടണം; ഇത് ഛർദി മാറ്റും. പാലും അർക്കനീരും, രണ്ട് പ്രസ്തം ഇരട്ടിയും നീലനീരും ചേർക്കണം.

പചേത്തു തൈലകുഡവം തന്നസ്യം പലിതാപഹം । നിമ്ബമ്പടോലം ത്രിഫലാ ഗുഡൂചീ ഖദിരം വൃഷം ।। ൨൮൫.

നീം, പടോള, ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, ഖദിരം, വൃഷം എന്നിവ ചേർത്ത് എണ്ണക്കുടം വേവിച്ചാൽ, തലയിൽ പുളിപ്പുള്ള ചാരനരങ്ങൾ മാറും.

ഭൂനിമ്ബപാഠാത്രിഫലാഗുഡൂചീരക്തചന്ദനം । യോഗദ്വയം ജ്വരം ഹന്തി കുഷ്ഠവിസ്ഫോടകാദികം ।। ൨൮൫.

ഭൂനീം, പാഠ, ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, ചുവന്ന ചന്ദനം എന്നിവ ചേർന്ന രണ്ടു ഔഷധങ്ങൾ ജ്വരം, കുഷ്ഠം, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു.

പടോലാമൃതഭൂനിമ്ബവാസാരിഷ്ടകപര്പടൈഃ । ഖദിരാന്തയുതൈഃ ക്കാഥോ വിസ്ഫോടജ്വരശാന്തികൃത് ।। ൨൮൫.

പടോള, അമൃത, ഭൂനീം, വാസ, അരിഷ്ട, പർപ്പട, ഖദിരം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ജ്വരവും ചർമ്മരോഗങ്ങളും മാറും.

ദശമൂലീ ച്ഛിന്നരുഹാ പഥ്യാ ദാരു പുനര്നവാ । ജ്വര്രാവദ്രധിശോഥേഷു ശിഗ്രുവിശ്വജിതാ ഹിതാഃ ।। ൨൮൫.

ദശമൂലി, ഛിന്നരുഹ, പഥ്യ, ദാരു, പുനർനവ, ശിഗ്രു, വിശ്വജിതാ എന്നിവ ചേർന്ന ഔഷധങ്ങൾ ജ്വരം, വീക്കം, ദ്രവശോഷം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്.

മധൂകം നിമ്ബപത്രാണി ലേപഃ സ്യാദ് വ്രണശോധനഃ । ത്രിഫലാ ഖദിരോ ദാര്വീ ന്യഗ്രോധാതിബലാകുശാഃ ।। ൨൮൫.

മധൂകം, നീം ഇലകൾ ചേർത്ത് ലേപമുണ്ടാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ വ്രണങ്ങൾ ശുദ്ധമാകും. ത്രിഫല, ഖദിരം, ദാർവി, ന്യഗ്രോധം, അതിബല, കുശ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.

നിമ്ബമൂലകപത്രാണാം കഷായാഃ ശോധനേ ഹിതാഃ । കരഞ്ജാരിഷ്ടനിര്ഗുണ്ഡീരസോ ഹന്യാദ് വ്രണക്രിമീന് ।। ൨൮൫.

നീം വേരിന്റെയും ഇലകളുടെയും കഷായം വ്രണശുദ്ധിക്ക് ഉത്തമമാണ്. കരിഞ്ച, അരിഷ്ട, നിർഗുണ്ഡി എന്നിവയുടെ രസം വ്രണത്തിലെ കീടങ്ങളെ നശിപ്പിക്കും.

ധാതകീചന്ദനബലാസമഹ്ഗാമധുകോത്പലൈഃ । ദാര്വീമേദോന്വിതൈര്ലേപഃ സസര്പിര്വ്രണരോപണഃ ।। ൨൮൫.

ധാതകി, ചന്ദനം, ബല, മധൂകം, ഉത്പല, ദാർവി എന്നിവയും നെയ്യും കൊഴുപ്പും ചേർത്ത് ലേപമുണ്ടാക്കി വ്രണത്തിൽ പുരട്ടിയാൽ വ്രണം വേഗത്തിൽ മടങ്ങും.

ഗുഗ്ഗുലുത്രിഫലാവ്യോഷസമാംശൈര്ഘൃതയോഗതഃ । നാഡീ ദുഷ്ടവണം ശൂലമ്ഭഗന്ദരമുഖം ഹരേത് ।। ൨൮൫.

ഗുഗ്ഗുലു, ത്രിഫല, വ്യോഷം എന്നിവ തുല്യമായി എടുത്ത് നെയ്യിൽ കലർത്തി ഉപയോഗിച്ചാൽ നാളികളിലെ വേദന, വീക്കം, ദുർഗന്ധം എന്നിവ മാറും.

ഹരിതകീം മൂത്രസിദ്ധാം സതൈലലവണാന്വിതാം । പ്രാതഃ പ്രാതശ്ച സേവേത് കഫവാതാമയാപഹാം ।। ൨൮൫.

ഹരിതകി മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ച് എണ്ണയും ഉപ്പും ചേർത്ത് രാവിലെ കഴിച്ചാൽ കഫവും വാതവും മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.

ത്രികകടുത്രിഫലാക്കാഥം൯ സക്ഷാരലവണം പിവേത് । കഫവാതാത്മകേഷ്വേവ വിംരേകഃ കഫവൃദ്ധിനുത് ।। ൨൮൫.

തൃകടു, ത്രിഫല കഷായം ഉപ്പും ക്ഷാരവും ചേർത്ത് കുടിക്കണം. കഫവാതം കൂടിയ രോഗങ്ങളിൽ വിസർജനം കഫം കുറയ്ക്കും.

പിപ്പലീപിപ്പലീമൂലവചാചിത്രകനാഗരൈഃ । ക്കാഥിതം വാ പിവേത്പേയമാമവാതവിനാശനം ।। ൨൮൫.

പിപ്പലി, പിപ്പലി വേരു, വച, ചിത്രകം, നാഗരം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായമോ പാനീയമോ ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ അമവാതം മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.

രാസ്നാം ഗുഡുചീമേരണ്ഡദേവദാരുമഹൌഷധം । പിവേത് സര്വാഡ്ഗികേ വാതേ സാമേ സന്ധ്യസ്ഥിമജ്ജഗേ ।। ൨൮൫.

രാസ്ന, ഗുഡൂചി, എരണ്ട, ദേവദാരു, മഹൗഷധങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം കുടിച്ചാൽ സന്ധി, അസ്ഥി, മജ്ജ എന്നിവയിലേക്കുള്ള എല്ലാ വാതരോഗങ്ങളും മാറും.

ദശമൂലകഷായം വാ പിവേദ്വാ നാഗരാമ്ഭസാ । സുണ്ഠീഗോക്ഷുരകക്കാഥഃ പ്രാതഃ പ്രാതര്ന്നിഷേവിതഃ ।। ൨൮൫.

ദശമൂല കഷായം അല്ലെങ്കിൽ നാഗരം ചേർത്ത വെള്ളം കുടിക്കാം. സുന്തി, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയുടെ കഷായം രാവിലെ കഴിക്കണം.

സാമവാതകടീശൂലപാചനോ രുക്പ്രണാശനഃ । സമൂലപത്രശാഖായാഃ പ്രസാരണ്യാശ്ച തൈലകം ।। ൨൮൫.

പ്രസാരണി വേരും ഇലയും ശാഖയും ചേർത്ത് എണ്ണയുണ്ടാക്കി പുരട്ടിയാൽ സാംവാതം മൂലമുള്ള കട്ടിവേദനയും ദഹനപ്രശ്നങ്ങളും മാറും.

ഗുഡുച്യാഃ സുരസഃ കല്കഃ ചൂര്ണം വാ ക്കാഥമേവ ച । പ്രഭൂതകാലമാസേവ്യ മുച്യതേ വാതശോണിതാത് । ൨൮൫.

ഗുഡൂചിയും സുരസയും ചേർത്ത് പഞ്ചസാരയോ പൊടിയോ കഷായമോ ഉണ്ടാക്കി ദീർഘകാലം കഴിച്ചാൽ വാതവും രക്തരോഗങ്ങളും മാറും.

പിപ്പലീ വര്ദ്ധമാനം വാ സേവ്യം പഥ്യാ ഗുഡേന് വാ । പടോലത്രിഫലാതീവ്രകടുകാമൃതസാധിതം ।। ൨൮൫.

പിപ്പലി അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധമാന, പഥ്യയോ ശർക്കരയോ ചേർത്ത് കഴിക്കാം. പടോള, ത്രിഫല, കഠിനമായ കട്ടുകം ചേർന്ന അമൃതയും ഗുണകരമാണ്.

പക്വം പീത്വാ ജയത്യാശു സദാഹം വാതശോണിതം । ഗുഗ്ഗുലം കോഷ്ണശീതേ തു ഗുഡുചീ ത്രിഫലാമ്ഭ്സാ ।। ൨൮൫.

കഷായം പാകം ചെയ്ത് കുടിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ദഹനദാഹവും വാതരക്തരോഗവും മാറും. ഗുഗ്ഗുലു, ചൂടോ തണുത്തോ ഗുഡൂചി, ത്രിഫല വെള്ളം ചേർത്ത് കുടിച്ചാലും ഗുണം ചെയ്യും.

ബലാപുനര്ന്നവൈരണ്ഡവൃഹതീദ്വയഗോക്ഷുരൈഃ । സഹിങ്ഗു ലവണൈഃ പീതം സദ്യോ വാതരുജാപഹം ।। ൨൮൫.

ബല, പുനർനവ, എരണ്ട, ഇരുവിധ വൃഹതി, ഗോക്ഷുരം, ഹിംഗു, ഉപ്പ് എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം കുടിച്ചാൽ വാതം മൂലമുള്ള വേദന ഉടൻ മാറും.

കാര്ഷികം പിപ്പലീലമൂലം പഞ്ചൈവ ലവണാനി ച । പിപ്പലീ ചിത്രകം ശുണ്ഠീ ത്രിഫ്ലാ ത്രിവൃതാ വചാ ।। ൨൮൫.

കർഷകർ ഉപയോഗിക്കുന്ന പിപ്പലിയുടെ മൂലവും അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള ഉപ്പുകളും, പിപ്പലി, ചിത്രകം, ചുക്ക്, ത്രിഫല, ത്രിവൃത്, വചാ എന്നിവയും ചേർത്തിരിക്കുന്നു.

ദ്വൌ ക്ഷാരൌ ശാദ്വലാ ദന്തീ സ്വര്ണക്ഷീരീ വിഷാണികാ । കോലപ്രമാണാം ഗുടികാം പിവേത് സൌവീരകായുതാം ।। ൨൮൫.

രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ക്ഷാരവും ശാദ്വല, ദന്തി, സ്വർണക്ഷീരി, വിഷാണിക എന്നിവയും ചേർത്ത്, കോലഫലത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിൽ ഗുളിക ഉണ്ടാക്കി സൗവീരകവുമായി കഴിക്കണം.

ശോഥാവപാകേ ത്രിവൃതാ പ്രവൃദ്ധേ ചോദരാദികേ । ക്ഷീരം ശോഥഹരം ദാരു വര്ഷാഭൂര്നാഗരൈഃ ശുഭമ് ।। ൨൮൫.

വീക്കം, വളർന്ന വ്രണം, കുടലിനോവുകൾ എന്നിവയ്ക്കായി ദാരു, വർഷാഭൂ, ചുക്ക് എന്നിവ ചേർത്ത് പാൽ തയ്യാറാക്കി കുടിച്ചാൽ, വീക്കം കുറയാൻ ഇത് നല്ലതാണ്.

സേകസ്തഥാര്കവര്ഷാഭൂനിമ്ബക്കാഥേന ശോഥജിത് । വ്യോഷഗര്ഭം പലാശസ്യ ത്രിഗുണേ ഭസ്മവാരിണി ।। ൨൮൫.

അർക്കം, വർഷാഭൂ, നിംബക്കാത് എന്നിവയാൽ കഷായം തേച്ചാൽ വീക്കം കുറയും; വ്യോഷം ചേർത്ത പലയാശ് ചാരവും മൂന്നിരട്ടി വെള്ളത്തിൽ കലർത്തി ഉപയോഗിക്കാം.

സാധിതം പിവതഃ സര്പിഃ പതത്യര്ശോ ന സംശയഃ । വിശ്വക്സേനാവനിര്ഗ്ഗുണ്ഡീസാധിതം ചാപി ലാവണം ।। ൨൮൫.

മുകളിൽ പറഞ്ഞ വിധത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് കുടിച്ചാൽ അർഷ് ഉറപ്പായി മാറും; വിശ്വക്ഷേന, അവനിഗുണ്ടി മുതലായവ ചേർത്ത് ഉപ്പും ഉപയോഗിക്കാം.

വിड़ങ്ഗാനലസിന്ധൂത്ഥരാസ്നാഗ്രക്ഷാരദാരുഭിഃ । തൈലഞ്ചതുര്ഗുണം സിദ്ധം കടുദ്രവ്യം ജലേന വാ ।। ൨൮൫.

വിരംഗ, അനലസിന്ദു, ഹരാസ്ന, ഗ്രക്ഷാര, ദാരു എന്നിവ ചേർത്ത് നാലിരട്ടി എണ്ണയോ, കട്ടുവായ ദ്രവ്യങ്ങളും വെള്ളവും ചേർത്ത് എണ്ണയോ തയ്യാറാക്കാം.

ഗണഅഡമാലാപഹം തൈലമഭ്യങ്ഗാത് ഗലഗണ്ഡനുത് । ശടീകുനാഗബലയക്കാഥഃ ക്ഷീരസസേ യുതമ് ।। ൨൮൫.

ഗണ്ഡമാല മാറ്റുന്ന എണ്ണ കൊണ്ട് അഭ്യംഗം ചെയ്താൽ ഗലഗണ്ഡം കുറയും; ശടി, കുനാഗ, ബല, യക്കാത, പാൽ, മോർ എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.

പയസ്യാപിപ്പലീവാസാകല്കം സിദ്ധംക്ഷയേ ഹിതമ് । വചാവിड़ഭയാശുണ്ഠീഹിങ്ഗുകുഷ്ഠാഗ്നിദീപ്യകാന് ।। ൨൮൫.

പയസ്യ, പിപ്പലി, വാസാ എന്നിവയുടെ കല്കം ശരിയായി തയ്യാറാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ ക്ഷയത്തിന് നല്ലതാണ്; വച, വീരഭയ, ചുക്ക്, ഹിംഗു, കുഷ്ഠം, അഗ്നിദീപ്യകങ്ങൾ എന്നിവയും ചേർക്കാം.

ദ്വിത്രിഷട്‌ചതുരേകാംശസപ്തപഞ്ചാശികാഃ ക്രമാത് । ചൂര്ണം പീതം ഹന്തി ഗുല്മം ഉദരം ശൂലകാസനുത് ।। ൨൮൫.

രണ്ട്, മൂന്ന്, ആറ്, നാല്, ഒന്ന്, ഏഴ്, അഞ്ച്, അമ്പത് എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ പൊടി തയ്യാറാക്കി കഴിച്ചാൽ കുടലിനോവ്, കുടലിലെ വളർച്ച, വയറുവേദന, ചുമ എന്നിവ മാറും.

പാഠാനികുമ്ഭത്രികടുത്രിഫലാഗ്നിഷു സാധിതമ് । മൂത്രേണ ചൂര്ണഗുടികാ ഗുല്മപ്ലീഹാദിമര്ദ്ദനീ ।। ൨൮൫.

പാഠ, നികുംബ, ത്രികടു, ത്രിഫല, അഗ്നി എന്നിവ ചേർത്ത് പൊടി തയ്യാറാക്കി മൂത്രത്തിൽ കലർത്തി ഗുളികയാക്കാം; ഇത് കുടലിലെ വളർച്ച, പ്ളീഹാദോഷം മുതലായവ മാറ്റും.