മഹൌഷധം മൃതാം ക്ഷുദ്രാം പുഷ്കരം ഗ്രന്ഥികോദ്ഭവം । പിവേത് കണായുതം ക്കാഥം മൂര്ച്ഛായാഞ്ച മദേഷു ച ।। ൨൮൫.
മഹൗഷധം, മൃത, ക്ഷുദ്ര, പുഷ്കരം, ഗ്രന്ഥികോദ്ഭവം എന്നിവയും കണായുടെ അളവിൽ കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ബോധം പോകുന്നതും മദ്യപാനഫലവും മാറും.
ഹിങ്ഗുസൌവര്ച്ചലവ്യോഷൈര്ദ്വിപലാംശൈര്ഘൃതാഢകം । ചതുര്ഗുണേ ഗവാം മൂത്രേ സിദ്ധമുന്മാദനാശനം ।। ൨൮൫.
ഹിംഗു, മണൽപ്പൊടി, ചവ്യം ഇവ സമം എടുത്ത് നാലിരട്ടി നെയ്യിൽ, പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ചാൽ, ഇത് ഉന്മാദം മാറ്റാൻ ഉത്തമമാണ്.
ശങ്ഖപുഷ്പീവചാകുഷ്ഠൈഃ സിദ്ധം ബ്രാഹ്മീരസൈര്യുതം । പുരാണആം ഹന്ത്യപസ്മാരം സോന്മാദം മേധ്യമുത്തമം ।। ൨൮൫.
ശംഖപുഷ്പി, വച, കുസ്ഥം, ബ്രാഹ്മി നീർ എന്നിവ ചേർത്ത് നെയ്യ് തയ്യാറാക്കിയാൽ, പുരാതന ഔഷധം, അപസ്മാരം, ഉന്മാദം എന്നിവയ്ക്ക് നല്ലതാണ്, മനസ്സിനും ഉത്തമം.
പഞ്ചഗവ്യം ഘൃതം തദ്വത് കുഷ്ഠനുച്ചാഭ്യായുതം । പടോലത്രിഫലാനിമ്ബഗുഡു വീധാവണീവൃഷൈഃ ।। ൨൮൫.
അതു പോലെ, പഞ്ചഗവ്യവും കുസ്ഥവും ചേർത്തു, പറ്റോല, ത്രിഫല, നിംബഗുഡു, വീധ, വണി എന്നിവ ചേർത്ത് നെയ്യ് ഉപയോഗിക്കാം.
സകരഞ്ജൈര്ഘൃതം സിദ്ധം കുഷ്ഠനുദ്വജ്ര്കം സ്മൃതം । നിമ്ബം പടോലം വ്യാഘ്രീ ച ഗുഡുചീ വാസകം തഥാ ।। ൨൮൫.
കരഞ്ഞയിൽ നെയ്യ് വേവിച്ചാൽ, ഇത് ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്കുള്ള ശക്തമായ ഔഷധം എന്നു പറയുന്നു; നിം, പറ്റോല, വ്യാഘ്രി, അമൃതവള്ളി, അടലോടകം എന്നിവയും ചേർക്കാം.
കുര്യ്യാദ്ദശപലാന് ഭാഗാന് ഏകൈകസ്യ സകുട്ടിതാന് । ജലദ്രോണഏ വിപക്തവ്യം യാവത്പാദാവശേഷിതം ।। ൨൮൫.
ഓരോ ഔഷധവും പത്ത് പളവും എടുത്ത് നന്നായി അടിച്ചു, വെള്ളത്തിൽ ഇട്ട് പാകം ചെയ്യണം; നാലിലൊന്ന് മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ എടുത്തു വേണം.
ഘൃതപ്രസ്ഥമ്പ്ചേത്തേന ത്രിഫലാഗര്ഭസംയുതം । പഞ്ചതിക്തമിതി ഖ്യാതം സര്പിഃ കുഷ്ഠവിനാശനം ।। ൨൮൫.
ഇതിൽ ഒരു പ്രസ്തം നെയ്യ് ചേർത്ത്, ത്രിഫലയുടെ മജ്ജയും ചേർത്താൽ, പഞ്ചതിക്തം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ നെയ്യ് ചർമ്മരോഗങ്ങൾ മാറ്റുന്നു.
അശീതിം വാതജാന് രോഗാന് ചത്വാരിംശച്ച പൈത്തികാന് । വിംശതിം ശ്ലൈഷ്മികാന് കാസപീനസാര്ശോവ്രണാദികാന് ।। ൨൮൫.
ഇത് വാതം മൂലം വരുന്ന എൺപത് രോഗങ്ങളും, പിത്തം മൂലം നാല്പത് രോഗങ്ങളും, കഫം മൂലം ഇരുപത് രോഗങ്ങളും, കൂടാതെ ചുമ, മൂക്കടച്ചുപോകൽ, മൂലക്കുരു, വ്രണം തുടങ്ങിയവയും മാറ്റുന്നു.
ഹന്ത്യന്യാന് യോഗരാജോഷഽയം യഥാര്കസ്തിമിരം ഖലു । ത്രിഫലായാഃ കഷായേന് ഭൃങ്ഗരാജരസേന ച ।। ൨൮൫.
സൂര്യൻ ഇരുണ്ടതെല്ലാം നീക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ഔഷധരാജാവായ കഷായം ത്രിഫലയും ഭൃംഗരാജ നീരും ചേർത്ത് മറ്റ് രോഗങ്ങൾ മാറ്റുന്നു.
ബ്രണപ്രക്ഷാലനങ്കുര്യാദുപദംശപ്രശാന്തയേ । പടോലദലചൂര്ണേന ദാഡിമത്വഗ്രജോഽഥ വാ ।। ൨൮൫.
ഉൽസരങ്ങൾ കഴുകാൻ, പറ്റോല ഇലയുടെ പൊടി, അല്ലെങ്കിൽ മാതളനാരകം, അല്ലെങ്കിൽ ത്വഗ്രം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് കഴുകണം; ഇത് ഉപദംശം ശമിപ്പിക്കും.
ഗുണ്ഡയേച്ച ഗജേനാപി ത്രിഫലാചൂര്ണകേന ച । ത്രിഫലായോരജോയഷ്ടിമാര്കവോത്പലമാരിചൈ ।। ൨൮൫.
ഗജേനയും ത്രിഫല പൊടിയും ഉപയോഗിച്ച് ധൂപനം നടത്തണം; ത്രിഫലയുടെ പൊടി, ഇരട്ടി, അർക്കം, നീലനീർ, കുരുമുളക് എന്നിവയും ചേർക്കാം.
സസൈന്ധവൈഃ പചേത്തൈലമഭ്യഹ്ഗാച്ഛര്ദ്ദികാപഹം । സക്ഷീരാന് മാര്കവരസാന് ദ്വിപ്രസ്ഥമധുകോത്പലൈഃ ।। ൨൮൫.
സൈന്ധവലവണം ചേർത്ത് എണ്ണ പാകം ചെയ്ത് പുരട്ടണം; ഇത് ഛർദി മാറ്റും. പാലും അർക്കനീരും, രണ്ട് പ്രസ്തം ഇരട്ടിയും നീലനീരും ചേർക്കണം.
പചേത്തു തൈലകുഡവം തന്നസ്യം പലിതാപഹം । നിമ്ബമ്പടോലം ത്രിഫലാ ഗുഡൂചീ ഖദിരം വൃഷം ।। ൨൮൫.
നീം, പടോള, ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, ഖദിരം, വൃഷം എന്നിവ ചേർത്ത് എണ്ണക്കുടം വേവിച്ചാൽ, തലയിൽ പുളിപ്പുള്ള ചാരനരങ്ങൾ മാറും.
ഭൂനിമ്ബപാഠാത്രിഫലാഗുഡൂചീരക്തചന്ദനം । യോഗദ്വയം ജ്വരം ഹന്തി കുഷ്ഠവിസ്ഫോടകാദികം ।। ൨൮൫.
ഭൂനീം, പാഠ, ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, ചുവന്ന ചന്ദനം എന്നിവ ചേർന്ന രണ്ടു ഔഷധങ്ങൾ ജ്വരം, കുഷ്ഠം, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു.
പടോലാമൃതഭൂനിമ്ബവാസാരിഷ്ടകപര്പടൈഃ । ഖദിരാന്തയുതൈഃ ക്കാഥോ വിസ്ഫോടജ്വരശാന്തികൃത് ।। ൨൮൫.
പടോള, അമൃത, ഭൂനീം, വാസ, അരിഷ്ട, പർപ്പട, ഖദിരം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ജ്വരവും ചർമ്മരോഗങ്ങളും മാറും.
ദശമൂലീ ച്ഛിന്നരുഹാ പഥ്യാ ദാരു പുനര്നവാ । ജ്വര്രാവദ്രധിശോഥേഷു ശിഗ്രുവിശ്വജിതാ ഹിതാഃ ।। ൨൮൫.
ദശമൂലി, ഛിന്നരുഹ, പഥ്യ, ദാരു, പുനർനവ, ശിഗ്രു, വിശ്വജിതാ എന്നിവ ചേർന്ന ഔഷധങ്ങൾ ജ്വരം, വീക്കം, ദ്രവശോഷം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്.
മധൂകം നിമ്ബപത്രാണി ലേപഃ സ്യാദ് വ്രണശോധനഃ । ത്രിഫലാ ഖദിരോ ദാര്വീ ന്യഗ്രോധാതിബലാകുശാഃ ।। ൨൮൫.
മധൂകം, നീം ഇലകൾ ചേർത്ത് ലേപമുണ്ടാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ വ്രണങ്ങൾ ശുദ്ധമാകും. ത്രിഫല, ഖദിരം, ദാർവി, ന്യഗ്രോധം, അതിബല, കുശ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.
നിമ്ബമൂലകപത്രാണാം കഷായാഃ ശോധനേ ഹിതാഃ । കരഞ്ജാരിഷ്ടനിര്ഗുണ്ഡീരസോ ഹന്യാദ് വ്രണക്രിമീന് ।। ൨൮൫.
നീം വേരിന്റെയും ഇലകളുടെയും കഷായം വ്രണശുദ്ധിക്ക് ഉത്തമമാണ്. കരിഞ്ച, അരിഷ്ട, നിർഗുണ്ഡി എന്നിവയുടെ രസം വ്രണത്തിലെ കീടങ്ങളെ നശിപ്പിക്കും.
ധാതകീചന്ദനബലാസമഹ്ഗാമധുകോത്പലൈഃ । ദാര്വീമേദോന്വിതൈര്ലേപഃ സസര്പിര്വ്രണരോപണഃ ।। ൨൮൫.
ധാതകി, ചന്ദനം, ബല, മധൂകം, ഉത്പല, ദാർവി എന്നിവയും നെയ്യും കൊഴുപ്പും ചേർത്ത് ലേപമുണ്ടാക്കി വ്രണത്തിൽ പുരട്ടിയാൽ വ്രണം വേഗത്തിൽ മടങ്ങും.
ഗുഗ്ഗുലുത്രിഫലാവ്യോഷസമാംശൈര്ഘൃതയോഗതഃ । നാഡീ ദുഷ്ടവണം ശൂലമ്ഭഗന്ദരമുഖം ഹരേത് ।। ൨൮൫.
ഗുഗ്ഗുലു, ത്രിഫല, വ്യോഷം എന്നിവ തുല്യമായി എടുത്ത് നെയ്യിൽ കലർത്തി ഉപയോഗിച്ചാൽ നാളികളിലെ വേദന, വീക്കം, ദുർഗന്ധം എന്നിവ മാറും.
ഹരിതകീം മൂത്രസിദ്ധാം സതൈലലവണാന്വിതാം । പ്രാതഃ പ്രാതശ്ച സേവേത് കഫവാതാമയാപഹാം ।। ൨൮൫.
ഹരിതകി മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ച് എണ്ണയും ഉപ്പും ചേർത്ത് രാവിലെ കഴിച്ചാൽ കഫവും വാതവും മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.
ത്രികകടുത്രിഫലാക്കാഥം൯ സക്ഷാരലവണം പിവേത് । കഫവാതാത്മകേഷ്വേവ വിംരേകഃ കഫവൃദ്ധിനുത് ।। ൨൮൫.
തൃകടു, ത്രിഫല കഷായം ഉപ്പും ക്ഷാരവും ചേർത്ത് കുടിക്കണം. കഫവാതം കൂടിയ രോഗങ്ങളിൽ വിസർജനം കഫം കുറയ്ക്കും.
പിപ്പലീപിപ്പലീമൂലവചാചിത്രകനാഗരൈഃ । ക്കാഥിതം വാ പിവേത്പേയമാമവാതവിനാശനം ।। ൨൮൫.
പിപ്പലി, പിപ്പലി വേരു, വച, ചിത്രകം, നാഗരം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായമോ പാനീയമോ ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ അമവാതം മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.
രാസ്നാം ഗുഡുചീമേരണ്ഡദേവദാരുമഹൌഷധം । പിവേത് സര്വാഡ്ഗികേ വാതേ സാമേ സന്ധ്യസ്ഥിമജ്ജഗേ ।। ൨൮൫.
രാസ്ന, ഗുഡൂചി, എരണ്ട, ദേവദാരു, മഹൗഷധങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം കുടിച്ചാൽ സന്ധി, അസ്ഥി, മജ്ജ എന്നിവയിലേക്കുള്ള എല്ലാ വാതരോഗങ്ങളും മാറും.
ദശമൂലകഷായം വാ പിവേദ്വാ നാഗരാമ്ഭസാ । സുണ്ഠീഗോക്ഷുരകക്കാഥഃ പ്രാതഃ പ്രാതര്ന്നിഷേവിതഃ ।। ൨൮൫.
ദശമൂല കഷായം അല്ലെങ്കിൽ നാഗരം ചേർത്ത വെള്ളം കുടിക്കാം. സുന്തി, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയുടെ കഷായം രാവിലെ കഴിക്കണം.
സാമവാതകടീശൂലപാചനോ രുക്പ്രണാശനഃ । സമൂലപത്രശാഖായാഃ പ്രസാരണ്യാശ്ച തൈലകം ।। ൨൮൫.
പ്രസാരണി വേരും ഇലയും ശാഖയും ചേർത്ത് എണ്ണയുണ്ടാക്കി പുരട്ടിയാൽ സാംവാതം മൂലമുള്ള കട്ടിവേദനയും ദഹനപ്രശ്നങ്ങളും മാറും.
ഗുഡുച്യാഃ സുരസഃ കല്കഃ ചൂര്ണം വാ ക്കാഥമേവ ച । പ്രഭൂതകാലമാസേവ്യ മുച്യതേ വാതശോണിതാത് । ൨൮൫.
ഗുഡൂചിയും സുരസയും ചേർത്ത് പഞ്ചസാരയോ പൊടിയോ കഷായമോ ഉണ്ടാക്കി ദീർഘകാലം കഴിച്ചാൽ വാതവും രക്തരോഗങ്ങളും മാറും.
പിപ്പലീ വര്ദ്ധമാനം വാ സേവ്യം പഥ്യാ ഗുഡേന് വാ । പടോലത്രിഫലാതീവ്രകടുകാമൃതസാധിതം ।। ൨൮൫.
പിപ്പലി അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധമാന, പഥ്യയോ ശർക്കരയോ ചേർത്ത് കഴിക്കാം. പടോള, ത്രിഫല, കഠിനമായ കട്ടുകം ചേർന്ന അമൃതയും ഗുണകരമാണ്.
പക്വം പീത്വാ ജയത്യാശു സദാഹം വാതശോണിതം । ഗുഗ്ഗുലം കോഷ്ണശീതേ തു ഗുഡുചീ ത്രിഫലാമ്ഭ്സാ ।। ൨൮൫.
കഷായം പാകം ചെയ്ത് കുടിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ദഹനദാഹവും വാതരക്തരോഗവും മാറും. ഗുഗ്ഗുലു, ചൂടോ തണുത്തോ ഗുഡൂചി, ത്രിഫല വെള്ളം ചേർത്ത് കുടിച്ചാലും ഗുണം ചെയ്യും.
ബലാപുനര്ന്നവൈരണ്ഡവൃഹതീദ്വയഗോക്ഷുരൈഃ । സഹിങ്ഗു ലവണൈഃ പീതം സദ്യോ വാതരുജാപഹം ।। ൨൮൫.
ബല, പുനർനവ, എരണ്ട, ഇരുവിധ വൃഹതി, ഗോക്ഷുരം, ഹിംഗു, ഉപ്പ് എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം കുടിച്ചാൽ വാതം മൂലമുള്ള വേദന ഉടൻ മാറും.