അഗ്നിപുരാണമ്

ദശമൂലീശടീരാസ്നാപിപ്പലീവില്വപൌഷ്കരൈഃ । ശ്രൃങ്ഗീതാമലകീഭാര്ഗീഗുഡൂചീനാഗവല്ലിഭിഃ ।। ൨൮൫.

ദശമൂലി, ശടി, രാസ്ന, പിപ്പലി, ബില്വം, പൗഷ്കരം, ശ്രിംഗി, ആമലകി, ഭാര്ഗി, ഗുഡൂചി, നാഗവല്ലി എന്നിവ ചേർക്കണം.

യവാഗ്രം വിധിനാ സിദ്ധം കഷായം വാ പിവേന്നരഃ । കാശഹൃദ്‌ഗ്രഹണീപാര്ശ്വഹിക്കാശ്വാസപ്രശാന്തയേ ।। ൨൮൫.

യവം ഉപയോഗിച്ച് വിധിപ്രകാരം തയ്യാറാക്കിയ കഷായം കുടിച്ചാൽ ചുമ, ഹൃദ്രോഗം, ഗ്രഹണി, വലതുവയിരേദനം, ഹിക്ക, ശ്വാസം എന്നിവ ശമിക്കും.

മധുകം മധുനാ യുക്തം പിപ്പലീം ശര്കരാന്വിതാം । നാഗരം ഗുड़സംയുക്തം ഹിക്കാഘ്നം ലാവണത്രയമ് ।। ൨൮൫.

മധുകം തേനുമായി ചേർത്തത്, പിപ്പലി പഞ്ചസാരയുമായി, നാഗരം ജഗ്ഗറിയുമായി, മൂന്ന് ഉപ്പുകളും—ഇവ ഹിക്ക അകറ്റുന്നു.

കാരവ്യജാജീമരിചം ദ്രാക്ഷാ വൃക്ഷാമ്ലദാड़ിമമ് । സൌവര്ച്ചലം ഗുड़ം ക്ഷൌദ്രം സര്വാരോചനനാശനമ് ।। ൨൮൫.

ജീരകം, ജീരകപ്പൊടി, കുരുമുളക്, മുന്തിരി, പുളിയില, മാതളനാരകം, മണൽപ്പൊടി, ശർക്കര, തേൻ — ഇതെല്ലാം അജീരണം മാറ്റാൻ സഹായിക്കും.

ശ്രൃഹ്ഗവേരരസഞ്ചൈവ മധുനാ സഹ പായയേത് । അരുചിശ്വാസകാശഘ്നം പ്രതിശ്യായകഫാന്തകമ് ।। ൨൮൫.

താഴ്ത്തിയ ഇഞ്ചി നീരും തേനും ചേർത്ത് കുടിപ്പിക്കാൻ കൊടുക്കണം; ഇത് രുചികുറവ്, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ, മൂക്കടച്ചുപോകൽ, കഫം എന്നിവയെല്ലാം മാറ്റും.

വടം ശ്രൃങ്ഗീ ശിലാലോധ്രദാड़ിമം മധുകം മധു । പിവേത് തണ്ഡുലതോയേന ച്ഛര്ദിതൃഷ്ണാനിവാരണമ് ।। ൨൮൫.

ആൽമരം, ശൃംഗി, ശിലാ, ലോധ്രം, മാതളനാരകം, ഇരട്ടി, തേൻ എന്നിവ അരി വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ഛർദിയും ദാഹവും ഒഴിവാക്കാം.

ഗുഡുചീ വാസകം ലോധ്രം പിപ്പലീക്ഷൌദ്രസംയുതമ് । കഫാന്വിതഞ്ജയേദ്രക്തം തൃഷ്ണആകാസജ്വരാപഹമ് ।। ൨൮൫.

അമൃതവള്ളി, അടലോടകം, ലോധ്രം, പിപ്പലി എന്നിവ തേനിൽ ചേർത്ത് കഫം രക്തം കൂടിയവർക്കു കൊടുക്കണം; ഇത് ദാഹം, ചുമ, ജ്വരം എന്നിവ മാറ്റും.

വാസകസ്യ രസസ്തദ്വത് സമധുസ്താമ്രജോ രസഃ . ശിരീഷപുഷ്പസുരസഭാവിതം മരിചം ഹിതം ।। ൨൮൫.

അടലോടകത്തിന്റെ നീരും തേനും താമ്രചൂര്ണവും ചേർത്ത്, ശിരീഷപൂവിന്റെ നീരിൽ കുരുമുളക് ഇട്ടതും, ഇവ രണ്ടും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണ്.

സര്വ്വാര്ത്തിനുന്മസൂരോഽഥ പിത്തമുക് തണ്ഡുലീയകം । നിര്ഗ്ഗുണ്ഡീ ശാരിവാ ശേലുരഹ്കോലശ്ച വിഷാപഹഃ ।। ൨൮൫.

എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള അരട്ടി, മസൂർ, തണ്ടുലിയ, പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നവ, കൂടാതെ നർഗുണ്ടി, ശരിവ, ശേലം, കോല എന്നിവ വിഷം മാറ്റാൻ സഹായിക്കും.

മഹൌഷധം മൃതാം ക്ഷുദ്രാം പുഷ്കരം ഗ്രന്ഥികോദ്ഭവം । പിവേത് കണായുതം ക്കാഥം മൂര്ച്ഛായാഞ്ച മദേഷു ച ।। ൨൮൫.

മഹൗഷധം, മൃത, ക്ഷുദ്ര, പുഷ്കരം, ഗ്രന്ഥികോദ്ഭവം എന്നിവയും കണായുടെ അളവിൽ കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ബോധം പോകുന്നതും മദ്യപാനഫലവും മാറും.

ഹിങ്ഗുസൌവര്ച്ചലവ്യോഷൈര്ദ്വിപലാംശൈര്ഘൃതാഢകം । ചതുര്ഗുണേ ഗവാം മൂത്രേ സിദ്ധമുന്മാദനാശനം ।। ൨൮൫.

ഹിംഗു, മണൽപ്പൊടി, ചവ്യം ഇവ സമം എടുത്ത് നാലിരട്ടി നെയ്യിൽ, പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ചാൽ, ഇത് ഉന്മാദം മാറ്റാൻ ഉത്തമമാണ്.

ശങ്ഖപുഷ്പീവചാകുഷ്ഠൈഃ സിദ്ധം ബ്രാഹ്മീരസൈര്യുതം । പുരാണആം ഹന്ത്യപസ്മാരം സോന്മാദം മേധ്യമുത്തമം ।। ൨൮൫.

ശംഖപുഷ്പി, വച, കുസ്ഥം, ബ്രാഹ്മി നീർ എന്നിവ ചേർത്ത് നെയ്യ് തയ്യാറാക്കിയാൽ, പുരാതന ഔഷധം, അപസ്മാരം, ഉന്മാദം എന്നിവയ്ക്ക് നല്ലതാണ്, മനസ്സിനും ഉത്തമം.

പഞ്ചഗവ്യം ഘൃതം തദ്വത് കുഷ്ഠനുച്ചാഭ്യായുതം । പടോലത്രിഫലാനിമ്ബഗുഡു വീധാവണീവൃഷൈഃ ।। ൨൮൫.

അതു പോലെ, പഞ്ചഗവ്യവും കുസ്ഥവും ചേർത്തു, പറ്റോല, ത്രിഫല, നിംബഗുഡു, വീധ, വണി എന്നിവ ചേർത്ത് നെയ്യ് ഉപയോഗിക്കാം.

സകരഞ്ജൈര്ഘൃതം സിദ്ധം കുഷ്ഠനുദ്വജ്ര്കം സ്മൃതം । നിമ്ബം പടോലം വ്യാഘ്രീ ച ഗുഡുചീ വാസകം തഥാ ।। ൨൮൫.

കരഞ്ഞയിൽ നെയ്യ് വേവിച്ചാൽ, ഇത് ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്കുള്ള ശക്തമായ ഔഷധം എന്നു പറയുന്നു; നിം, പറ്റോല, വ്യാഘ്രി, അമൃതവള്ളി, അടലോടകം എന്നിവയും ചേർക്കാം.

കുര്യ്യാദ്ദശപലാന് ഭാഗാന് ഏകൈകസ്യ സകുട്ടിതാന് । ജലദ്രോണഏ വിപക്തവ്യം യാവത്‌പാദാവശേഷിതം ।। ൨൮൫.

ഓരോ ഔഷധവും പത്ത് പളവും എടുത്ത് നന്നായി അടിച്ചു, വെള്ളത്തിൽ ഇട്ട് പാകം ചെയ്യണം; നാലിലൊന്ന് മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ എടുത്തു വേണം.

ഘൃതപ്രസ്ഥമ്പ്ചേത്തേന ത്രിഫലാഗര്ഭസംയുതം । പഞ്ചതിക്തമിതി ഖ്യാതം സര്പിഃ കുഷ്ഠവിനാശനം ।। ൨൮൫.

ഇതിൽ ഒരു പ്രസ്തം നെയ്യ് ചേർത്ത്, ത്രിഫലയുടെ മജ്ജയും ചേർത്താൽ, പഞ്ചതിക്തം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ നെയ്യ് ചർമ്മരോഗങ്ങൾ മാറ്റുന്നു.

അശീതിം വാതജാന് രോഗാന് ചത്വാരിംശച്ച പൈത്തികാന് । വിംശതിം ശ്ലൈഷ്മികാന് കാസപീനസാര്ശോവ്രണാദികാന് ।। ൨൮൫.

ഇത് വാതം മൂലം വരുന്ന എൺപത് രോഗങ്ങളും, പിത്തം മൂലം നാല്പത് രോഗങ്ങളും, കഫം മൂലം ഇരുപത് രോഗങ്ങളും, കൂടാതെ ചുമ, മൂക്കടച്ചുപോകൽ, മൂലക്കുരു, വ്രണം തുടങ്ങിയവയും മാറ്റുന്നു.

ഹന്ത്യന്യാന് യോഗരാജോഷഽയം യഥാര്കസ്തിമിരം ഖലു । ത്രിഫലായാഃ കഷായേന് ഭൃങ്ഗരാജരസേന ച ।। ൨൮൫.

സൂര്യൻ ഇരുണ്ടതെല്ലാം നീക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ഔഷധരാജാവായ കഷായം ത്രിഫലയും ഭൃംഗരാജ നീരും ചേർത്ത് മറ്റ് രോഗങ്ങൾ മാറ്റുന്നു.

ബ്രണപ്രക്ഷാലനങ്കുര്യാദുപദംശപ്രശാന്തയേ । പടോലദലചൂര്ണേന ദാഡിമത്വഗ്രജോഽഥ വാ ।। ൨൮൫.

ഉൽസരങ്ങൾ കഴുകാൻ, പറ്റോല ഇലയുടെ പൊടി, അല്ലെങ്കിൽ മാതളനാരകം, അല്ലെങ്കിൽ ത്വഗ്രം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് കഴുകണം; ഇത് ഉപദംശം ശമിപ്പിക്കും.

ഗുണ്ഡയേച്ച ഗജേനാപി ത്രിഫലാചൂര്ണകേന ച । ത്രിഫലായോരജോയഷ്ടിമാര്കവോത്പലമാരിചൈ ।। ൨൮൫.

ഗജേനയും ത്രിഫല പൊടിയും ഉപയോഗിച്ച് ധൂപനം നടത്തണം; ത്രിഫലയുടെ പൊടി, ഇരട്ടി, അർക്കം, നീലനീർ, കുരുമുളക് എന്നിവയും ചേർക്കാം.

സസൈന്ധവൈഃ പചേത്തൈലമഭ്യഹ്ഗാച്ഛര്ദ്ദികാപഹം । സക്ഷീരാന് മാര്കവരസാന് ദ്വിപ്രസ്ഥമധുകോത്പലൈഃ ।। ൨൮൫.

സൈന്ധവലവണം ചേർത്ത് എണ്ണ പാകം ചെയ്ത് പുരട്ടണം; ഇത് ഛർദി മാറ്റും. പാലും അർക്കനീരും, രണ്ട് പ്രസ്തം ഇരട്ടിയും നീലനീരും ചേർക്കണം.

പചേത്തു തൈലകുഡവം തന്നസ്യം പലിതാപഹം । നിമ്ബമ്പടോലം ത്രിഫലാ ഗുഡൂചീ ഖദിരം വൃഷം ।। ൨൮൫.

നീം, പടോള, ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, ഖദിരം, വൃഷം എന്നിവ ചേർത്ത് എണ്ണക്കുടം വേവിച്ചാൽ, തലയിൽ പുളിപ്പുള്ള ചാരനരങ്ങൾ മാറും.

ഭൂനിമ്ബപാഠാത്രിഫലാഗുഡൂചീരക്തചന്ദനം । യോഗദ്വയം ജ്വരം ഹന്തി കുഷ്ഠവിസ്ഫോടകാദികം ।। ൨൮൫.

ഭൂനീം, പാഠ, ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, ചുവന്ന ചന്ദനം എന്നിവ ചേർന്ന രണ്ടു ഔഷധങ്ങൾ ജ്വരം, കുഷ്ഠം, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു.

പടോലാമൃതഭൂനിമ്ബവാസാരിഷ്ടകപര്പടൈഃ । ഖദിരാന്തയുതൈഃ ക്കാഥോ വിസ്ഫോടജ്വരശാന്തികൃത് ।। ൨൮൫.

പടോള, അമൃത, ഭൂനീം, വാസ, അരിഷ്ട, പർപ്പട, ഖദിരം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ജ്വരവും ചർമ്മരോഗങ്ങളും മാറും.

ദശമൂലീ ച്ഛിന്നരുഹാ പഥ്യാ ദാരു പുനര്നവാ । ജ്വര്രാവദ്രധിശോഥേഷു ശിഗ്രുവിശ്വജിതാ ഹിതാഃ ।। ൨൮൫.

ദശമൂലി, ഛിന്നരുഹ, പഥ്യ, ദാരു, പുനർനവ, ശിഗ്രു, വിശ്വജിതാ എന്നിവ ചേർന്ന ഔഷധങ്ങൾ ജ്വരം, വീക്കം, ദ്രവശോഷം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്.

മധൂകം നിമ്ബപത്രാണി ലേപഃ സ്യാദ് വ്രണശോധനഃ । ത്രിഫലാ ഖദിരോ ദാര്വീ ന്യഗ്രോധാതിബലാകുശാഃ ।। ൨൮൫.

മധൂകം, നീം ഇലകൾ ചേർത്ത് ലേപമുണ്ടാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ വ്രണങ്ങൾ ശുദ്ധമാകും. ത്രിഫല, ഖദിരം, ദാർവി, ന്യഗ്രോധം, അതിബല, കുശ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.

നിമ്ബമൂലകപത്രാണാം കഷായാഃ ശോധനേ ഹിതാഃ । കരഞ്ജാരിഷ്ടനിര്ഗുണ്ഡീരസോ ഹന്യാദ് വ്രണക്രിമീന് ।। ൨൮൫.

നീം വേരിന്റെയും ഇലകളുടെയും കഷായം വ്രണശുദ്ധിക്ക് ഉത്തമമാണ്. കരിഞ്ച, അരിഷ്ട, നിർഗുണ്ഡി എന്നിവയുടെ രസം വ്രണത്തിലെ കീടങ്ങളെ നശിപ്പിക്കും.

ധാതകീചന്ദനബലാസമഹ്ഗാമധുകോത്പലൈഃ । ദാര്വീമേദോന്വിതൈര്ലേപഃ സസര്പിര്വ്രണരോപണഃ ।। ൨൮൫.

ധാതകി, ചന്ദനം, ബല, മധൂകം, ഉത്പല, ദാർവി എന്നിവയും നെയ്യും കൊഴുപ്പും ചേർത്ത് ലേപമുണ്ടാക്കി വ്രണത്തിൽ പുരട്ടിയാൽ വ്രണം വേഗത്തിൽ മടങ്ങും.

ഗുഗ്ഗുലുത്രിഫലാവ്യോഷസമാംശൈര്ഘൃതയോഗതഃ । നാഡീ ദുഷ്ടവണം ശൂലമ്ഭഗന്ദരമുഖം ഹരേത് ।। ൨൮൫.

ഗുഗ്ഗുലു, ത്രിഫല, വ്യോഷം എന്നിവ തുല്യമായി എടുത്ത് നെയ്യിൽ കലർത്തി ഉപയോഗിച്ചാൽ നാളികളിലെ വേദന, വീക്കം, ദുർഗന്ധം എന്നിവ മാറും.