ശാല്യന്നന്തോയപയസീ കേവലോഷ്ണേ ശ്രൃതേഽപി വാ । തൃഷ്ണാഘ്നേ മുസ്തഗുड़യോര്ഗുടികാ വാ മുഖേ ധൃതാ ।। ൨൭൯.
അരി അധികം വെള്ളം ചേർത്ത് വേവിച്ചോ, പാൽ ചേർത്ത് വേവിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ വെറും ചൂട് വെള്ളത്തിൽ വേവിച്ചോ കുടിച്ചാൽ ദാഹം തീരും; അല്ലെങ്കിൽ മുസ്തയും ജഗ്ഗരിയും ചേർത്ത് ഗുളികയായി വായിൽ വെക്കാം.
യവാന്നവികൃതിഃ പൂപം ശുഷ്കമൂലകജന്തഥാ । ശാകം പടോലവേത്രാഗ്രമുരുസ്തമ്ഭവിനാശനമ് ।। ൨൭൯.
യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, അപ്പം, ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകൾ, പച്ചക്കറികൾ, പടോലയും വെട്രയുടെ കൊമ്പും ഇവ ശരീരത്തിലെ കട്ടിയുമാറ്റാൻ സഹായിക്കും.
മുദ്ഗാढ़കമസൂരാണാം സതിലൈര്ജാങ്ഗലൈ രസൈഃ । സസൈന്ധവഘൃതദ്രാക്ഷാശുണ്ഠ്യാമലകകോലജൈഃ ।। ൨൭൯.
മുട്ഗം, അരഹ, മാസൂർ എന്നിവ എള്ളും കാട്ടുമാംസത്തിന്റെ രസം, സൈന്ധവം, നെയ്യ്, മുന്തിരി, ചുക്ക്, നെല്ലിക്ക, കോല എന്നിവയുമായി ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.
യൂഷൈഃ പുരാണഗോധൂമയവശാല്യന്നമഭ്യസേത് । വിസര്പീ സസിതാക്ഷൌദ്രമൃദ്വീകാദാड़ിമോദകമ് ।। ൨൭൯.
പഴയ ഗോതമ്പ്, യവം, അരി എന്നിവയുടെ കഞ്ഞി ഉപയോഗിക്കണം; വിശർപ്പിയുള്ളവർക്ക് എള്ള്, തേൻ, മുന്തിരി, മാതളനാരങ്ങ ചേർത്ത് മധുരം കഴിക്കാം.
രക്തയഷ്ടികഗോധൂമയവമുദ്ഗാദികം ലഘു । കാകമാരീ ച വേത്രാഗ്രം വാസ്തുകഞ്ച സുവര്ച്ചലാ ।। ൨൭൯.
ചുവപ്പു കരിമ്പ്, ഗോതമ്പ്, യവം, പയർ എന്നിവയും, കാക്കമാരി, വേത്രത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗം, വാസ്തുകം, സുവർച്ചലാ എന്നിവയും എല്ലാം വളരെ ലഘുവാണ്.
വാതശോണിതനാശായ തോയം ശസ്തം മധു । നാശാരോഗേഷു ച ഹിതം ഘൃതം ദുര്വ്വാപ്രസാധിതമ് ।। ൨൭൯.
വാതവും രക്തസംബന്ധമായ രോഗങ്ങളും മാറ്റാൻ തേൻ കലർത്തിയ വെള്ളം ഉത്തമമാണ്. സുഖപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത രോഗങ്ങളിൽ ദർവ്വയിലാൽ തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് ഉപകാരപ്രദമാണ്.
ഭൃങ്ഗരാജരസേ സിദ്ധം തൈലം ധാത്രീരസേഽപി വാ । നശ്യം സര്വാമയേഷ്വിഷ്ടം മൂര്ദ്ധജന്തൂദ്ഭവേഷു ച ।। ൨൭൯.
ഭൃംഗരാജസാരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ നെല്ലിക്കാരസത്തിൽ പാകം ചെയ്ത എണ്ണ, മൂക്കിലൂടെ ഇടുന്ന ഔഷധമായി എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും, തലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കീടരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്.
ശീതതോയാന്നപാനഞ്ച തിലാനാം വിപ്ര ഭക്ഷണമ് । ദ്വിജജാഢര്യകരം പ്രോക്തം തഥാ തുഷ്ടികരമ്പരമ് ।। ൨൭൯.
തണുത്ത വെള്ളം, ഭക്ഷണം, പാനം, എള്ള് എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് മന്ദത ഉണ്ടാക്കുന്നു, അതുപോലെ തൃപ്തിയും നൽകുന്നു.
ഗണ്ഡൂഷം തിലതൈലേന ദ്വിജജാര്ഢ്യകരം പരം । വിड़ങ്ഗചൂര്ണം ഗോമൂത്രം സര്വ്വംത്ര കൃമിനാശനേ ।। ൨൭൯.
എള്ളെണ്ണ കൊണ്ട് കുളളളി കഴിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് വളരെ മന്ദത ഉണ്ടാക്കുന്നു. വിരംഗ ചൂർണ്ണവും പശുവിന്റെ മൂത്രവും ആന്തരവൃക്കികളിലെ കൃമികളെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമമാണ്.
ധാത്രീഫലാന്യഥാജ്യഞ്ച ശിരോലേപനമുത്തമമ് । ശിരോരോഗവിനാശായ സ്രിഗ്ധമുഷ്ണഞ്ച ഭോജനമ് ।। ൨൭൯.
നെല്ലിക്കയും നെയ്യും ചേർത്ത് തലയിൽ പുരട്ടുന്നത് ഏറ്റവും നല്ലത്. തലരോഗങ്ങൾ മാറ്റാൻ എണ്ണയുള്ളതും ചൂടുള്ളതുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കാവുന്നതാണ്.
തൈലം വാ വസ്തമൂത്രഞ്ച കര്ണപൂരണമുത്തമമ് । കര്ണശൂലവിനാശായ സര്വശുക്താനി വാ ദ്വിജ ।। ൨൭൯.
എണ്ണയോ ഒട്ടകമൂത്രമോ ചെവിയിൽ ഇടുന്നത് ഉത്തമമാണ്. ചെവിവേദന മാറ്റാൻ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള മുത്തുകളും ഉപയോഗിക്കാം, ദ്വിജ.
ഗിരിമൃച്ചന്ദനം ലാക്ഷാ മാലതീ കലികാ തഥാ । സംയോജ്യാ യാ കൃതാ വര്ത്തിഃ ക്ഷതശുക്രഹരീ തു സാ ।। ൨൭൯.
പർവ്വതമണ്ണ്, ചന്ദനം, ലക്ഷ, മല്ലികാമുല്ലിന്റെ കുരു എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ലേപം, ശുക്രധാതുവിൽ ഉണ്ടായ മുറിവുകൾ മാറ്റുന്നു.
വ്യോഷം ത്രിഫലയാ യുക്തം തുച്ഛകഞ്ച തഥാ ജലമ് । സര്വാക്ഷിരോഗശമനം തഥാ ചൈവ രസാഞ്ജനമ് ।। ൨൭൯.
വ്യോഷം, ത്രിഫല, തുച്ഛകം, വെള്ളം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എല്ലാ കണ്ണുരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്. അതുപോലെ രസാഞ്ജനവും ഉപയോഗിക്കാം.
ആജ്യഭൃഷ്ടം ശിലാപിഷ്ടം ലോധ്രകാഞ്ജീകസൈന്ധവൈഃ । ആശ്ച്യോതനാവിനാശായ സര്വനേത്രാമയേ ഹിതമ് ।। ൨൭൯.
നെയ്യ് കല്ലിൽ അരച്ച്, ലോധ്ര, പുളിച്ച കഞ്ഞിവെള്ളം, സൈന്ധവലവണം എന്നിവ ചേർത്ത് കണ്ണ് കഴുകാനും രോഗങ്ങൾ മാറ്റാനും നല്ലതാണ്.
ഗിരിമൃച്ചന്ദനൈര്ലേപോ വരിര്നേത്രസ്യ ശസ്യതേ । നേത്രാമയവിഘാതാര്ഥം ത്രിഫലാം ശീലയേത് സദാ ।। ൨൭൯.
പർവ്വതമണ്ണും ചന്ദനവും ചേർത്ത് കണ്ണിൽ പുരട്ടുന്നത് ഉത്തമമാണ്. കണ്ണുരോഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ത്രിഫല എപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കണം.
രാത്രൌ തു മധുസര്പിഭ്യാം ദീര്ഘമായുര്ജ്ജിജീവിഷുഃ । ശതാവരീരസേ സിദ്ധൌ വൃഷ്യൌ ക്ഷീരഘൃതൌ സ്മൃതൌ ।। ൨൭൯.
ദീർഘായുസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ രാത്രി തേനും നെയ്യും ഉപയോഗിക്കണം. ശതാവരിസാരത്തിൽ പാകം ചെയ്ത പാലും നെയ്യും ശക്തിവർദ്ധകമാണ്.
കലമ്ബികാനി മാഷാശ്ച വൃഷ്യൌ ക്ഷീരഘൃതൌ തഥാ । ആയുഷ്യാ ത്രിഫലാ ജ്ഞേയാ പൂര്വവന്മധുകാന്വിതാ ।। ൨൭൯.
കലമ്പികയും മാഷ് പയരും പാലിലും നെയ്യിലും പാകം ചെയ്താൽ ശക്തിവർദ്ധകമാണ്. ത്രിഫലയും യഥാപൂർവ്വം യശ്ടിമധു ചേർത്താൽ ദീർഘായുസിന് ഉത്തമമാണ്.
മധുകാദിരസോപേതാ ബലീപലിതനാശിനീ । വചാസിദ്ധഘൃതം വിപ്രം ഭൂതദോഷവിനാശനമ് ।। ൨൭൯.
യശ്ടിമധു തുടങ്ങിയ രസങ്ങൾ ശക്തി നൽകുകയും, പാളിച്ചമുടി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. വചയിൽ പാകം ചെയ്ത നെയ്യ്, ദ്വിജ, ഭൂതദോഷങ്ങൾ മാറ്റുന്നു.
കവ്യം ബുദ്ധിപ്രദഞ്ചൈവ തഥാ സര്വാര്ഥസാധനമ് । വലാകല്കകഷായേണ സിദ്ധമഭ്യഞ്ജനേ ഹിതമ് ।। ൨൭൯.
കാവ്യം ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും വിജയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വലാ, കല്കകഷായം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ തൈലം അഭ്യംഗത്തിന് ഉത്തമമാണ്.
രാസ്നാസഹചരൈര്വാപി തൈലം വാതവികാരിണാമ് । അനഭിഷ്യന്ദി യച്ചാന്നം തദ്വ്രണേഷു പ്രശസ്യതേ ।। ൨൭൯.
രസ്നയും സഹചാരവും ചേർത്ത് പാകം ചെയ്ത എണ്ണ വാതരോഗങ്ങൾക്കു നല്ലതാണ്. ദഹനം തടസ്സപ്പെടാത്ത ഭക്ഷണം മുറിവുകൾക്ക് ഉത്തമമാണ്.
ശക്തുപിണ്ഡീ തഥൈവാമ്ലാ പാചനായ പ്രശസ്യതേ । പക്കസ്യ ച തഥാ ഭേദേ നിമ്ബചൂര്ണഞ്ച രോപണേ ।। ൨൭൯.
ശക്തു പിണ്ടിയും പുളിച്ച ഭക്ഷണവും ദഹനത്തിന് നല്ലതാണ്. പാടുകൾക്കും അവയുടെ സുഖത്തിനും അരിശിന ചൂർണ്ണം ഉപയോഗിക്കാം.
തഥാ ശൂച്യുപചാരശ്ച ബലികര്മ വിശേഷതഃ । സൂതികാ ച തഥാ രക്ഷാ പ്രാണിനാന്തു സദാ ഹിതാ ।। ൨൭൯.
ശുദ്ധീകരണവും, പ്രത്യേകമായ ബലികർമ്മവും, പ്രസവം കഴിഞ്ഞ സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവികൾക്ക് ഉപകാരപ്രദമാണ്.
ഭക്ഷണം നിമ്ബപത്രാണാം സര്പദഷ്ടസ്യ ഭേഷജമ് । താലനിമ്ബദലങ്കേശ്യം ജീര്ണന്തൈലം യവാ ഘൃതമ് ।। ൨൭൯.
നീം ഇലകൾ കഴിക്കുന്നത് പാമ്പ് കടിയ്ക്ക് ഔഷധമാണ്. താള്പനയും നീം ഇലകളും പഴയ എണ്ണയും യവവും നെയ്യും ചേർത്ത് പുരട്ടുന്നതും ഗുണകരമാണ്.
ധൂപോ വൃശ്ചികദഷ്ടസ്യ ശിഖിപത്രഘൃതേന വാ । അര്കക്ഷീരേണ സംപിഷ്ടം ലോപാ വീജം പലാശജം ।। ൨൭൯.
ചൂരൽ കടിയ്ക്ക് മയിൽ തൂവൽ നെയ്യിൽ കത്തിച്ചുകൂടിയുള്ള ധൂപം, അല്ലെങ്കിൽ അർക്കക്ഷീരത്തിൽ താമര വിത്തും പാലാശ വിത്തും ചേർത്ത് അരച്ച പുരട്ടൽ ഫലപ്രദമാണ്.
വൃശ്ചികാര്ത്തസ്യ കൃഷ്ണാ വാ ശിവാ ച ഫലസംയുതാ । അര്കക്ഷീരം ലിതം തൈല പലലഞ്ച ഗുड़ം സമമ് ।। ൨൭൯.
ചൂരൽ വിഷത്തിന് കൃഷ്ണാ അല്ലെങ്കിൽ ശിവാ എന്ന ചെടിയുടെ പഴം, അർക്കക്ഷീരം, എണ്ണ, മണ്ണ്, ശർക്കര എന്നിവ സമമായി ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഗുണം ചെയ്യും.
പാനാജ്ജയതി ദുര്ബാരം ശ്വവിഷം ശീഘ്രമേവ തു । പീത്വാ മൂലം ത്രിവൃത്തുല്യം തണ്ഡുലീയസ്യ സര്പിഷാ ।। ൨൭൯.
കുരുവായ നായ് കടിയ്ക്ക് ത്രിവൃത് തുല്യമായ തണ്ടുലീയയുടെ മൂലവും നെയ്യും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ അതിന്റെ ശക്തമായ വിഷം വേഗത്തിൽ ജയിക്കാം.
സര്പകീടവിഷാണ്യാശു ജയത്യതിബലാന്യപി । ചന്ദനം പദ്മകങ്കുഷ്ഠം തലാമ്ബൂശീരപാടലാഃ ।। ൨൭൯.
പാമ്പിന്റെയും കീടങ്ങളുടെയും ശക്തമായ വിഷം പോലും ചന്ദനം, പദ്മകം, കുഷ്ഠം, താള്പനം, ഉശിരം, പാടലാ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഉടൻ കീഴടക്കാം.
നിര്ഗുണ്ഡീ ശാരിവാ സേലുര്ലൂതാവിഷഹരോ ഗദഃ । ശിരോവിരേചനം ശസ്തം ഗുड़നാഗരകം ദ്വിജ ।। ൨൭൯.
നിർഗുണ്ടി, ശാരിവ, സെലു, ലൂതാ എന്നിവ വിഷം മാറ്റാൻ ഉത്തമം. തലശുദ്ധിക്ക് ശർക്കരയും ഇഞ്ചിയും ഏറ്റവും നല്ലതാണ്.
സ്നേഹപാനേ തഥാ വസ്തൌ തൈലം ഘൃതമനുത്തമമ് । സ്വേദനീയഃ പരോ വഹ്നിഃ ശീതാമ്ഭഃ സ്തമ്ഭനം പരമ് ।। ൨൭൯.
ഉൾപ്രയോഗത്തിനും വസ്തിക്കും ഏറ്റവും നല്ല എണ്ണയും നെയ്യും ഉപയോഗിക്കണം. ശക്തമായ വാതം തീയിൽ ചൂടാക്കണം; തണുത്ത വെള്ളം ഏറ്റവും നല്ലത് അസ്തംഭനത്തിന്.
ത്രിവൃദ്ധി രേചനേ ശ്രേഷ്ഠാ വമനേ മദനം തഥാ । വസ്തിര്വിരേകോ വമനം തൈലം സര്പിസ്തഥാ മധു ।। ൨൭൯.
വിരേചനത്തിന് ത്രിവൃത് ഉത്തമം, വമനത്തിന് മദനം. വസ്തി, വിരേചനം, വമനം, എണ്ണ, നെയ്യ്, തേൻ എന്നിവ ആവശ്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കണം.