അഗ്നിപുരാണമ്

പുരാണയവഗോധൂമശാലയോ ജാങ്ഗലോ രസഃ । മുദ്‌ഗാമലകഖര്ജൂരമൃദ്വീകാവദരാണി ച ।। ൨൭൯.

പഴയ യവം, ഗോതമ്പ്, അരി, കാട്ടുമാംസത്തിന്റെ രസം, കൂടാതെ മുട്ഗം, നെല്ലിക്ക, ഈന്തപ്പഴം, മുന്തിരി, ബദരഫലം എന്നിവയും ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

മധു സര്പിഃ പയഃ ശക്ര നിമ്ബപര്പടകൌ വൃഷമ് । തക്രാരിഷ്ടാശ്ച ശസ്യന്തേ സതതം വാതരോഗിണാമ് ।। ൨൭൯.

തേൻ, നെയ്യ്, പാൽ, പഞ്ചസാര, അരിയ, നിം, പര്പ്പട, തൈര്, അരിഷ്ടം എന്നിവ എല്ലായ്പ്പോഴും വായുവിന്റെ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ഗുണകരമാണ്.

ഹൃദ്രോഗിണോ വിരേച്യാസ്തു പിപ്പല്യോ ഹിക്കിനാം ഹിതാഃ । തക്രാവലാലസിന്ധൂനി മുക്താനി ശിശിരാമ്ഭസാ ।। ൨൭൯.

ഹൃദ്രോഗികൾക്ക് ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം; പിപ്പലി വീർപ്പുമുട്ടലിനും ഗുണം ചെയ്യും. തൈര്, വലാലം, സിന്ദു എന്നിവ തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കാം.

മുക്താഃ സൌവര്ചലാജാദി മദ്യം ശസ്തം മദാത്യയേ । സക്ഷോദ്രപയസാ ലാക്ഷആം പിവേച്ച ക്ഷചവാന്നരഃ ।। ൨൭൯.

മുത്ത്, കറുത്ത ഉപ്പ് മുതലായവ മദ്യവിഷം തീർക്കാൻ നല്ലതാണ്; ഛർദി വരുമ്പോൾ തേനും പാലും ചേർത്ത് ലക്ഷ പാനീയമായി കുടിക്കണം.

ക്ഷയം മാംസരസാഹാരോ വഹ്നിസംരക്ഷണാജ്ജയേത് । ശാലയോ ഭോജനേ രക്താ നീവാരകലമാദയഃ ।। ൨൭൯.

ക്ഷയം മാംസരസം കഴിച്ചാൽ, അഗ്നി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, ജയിക്കാം. ഭക്ഷണത്തിൽ ചുവന്ന അരി, നീവാര, കലമ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തണം.

യവാന്നവികൃതിര്മ്മാംസം ശാകം സൌവര്ചലം ശടീ । പഥ്യാ തഥൈവാര്ശസാം യന്‌മണ്ഡം തക്രഞ്ച വാരിണാ ।। ൨൭൯.

യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, മാംസം, പച്ചക്കറികൾ, കറുത്ത ഉപ്പ്, ശടി എന്നിവ പത്യമാണ്; അർശസ്സിനുള്ളവർക്ക് കഞ്ഞി അല്ലെങ്കിൽ തൈര് വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കഴിക്കാം.

മുസ്താഭ്യാസസ്തഥാ ലോപശ്ചിത്രകേണ ഹരിദ്രയാ । യവാന്നവികൃതിഃ ശാലിര്വ്വാസ്തൂകം സസുവര്ച്ചലമ് ।। ൨൭൯.

മുസ്തയുടെ ഉപയോഗവും, ചിത്രകവും മഞ്ഞളും ചേർത്ത് ലോപവും, യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങളും അരിയും, വാസ്തുകയും കറുത്ത ഉപ്പും ചേർത്ത് കഴിക്കാം.

ത്രപുഷൈര്വാരുഗോധൂമാഃ ക്ഷീരേക്ഷുഘൃതസംയുതാഃ । മൂത്രകൃച്ഛ്രേ ച ശസ്താഃ സ്യുഃ പാനേ മണ്ഡസുരാദയഃ ।। ൨൭൯.

ത്രപുസ് ചേർത്ത യവം, ഗോതമ്പ്, പാലും ഇച്ചിരയും നെയ്യും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയത് മൂത്രക്കഷ്ടത്തിന് നല്ലതാണ്; കുടിക്കാൻ കഞ്ഞിയും സൂരയും അനുയോജ്യമാണ്.

ലാജാഃ ശക്തുസ്തഥാ ക്ഷൌദ്രം ശൂല്യം മാംസം പരൂഷകമ് । വാര്ത്താകുലാവശിഖിനശ്ഛര്ദ്ദിഘ്നാഃ പാനകാനി ച ।। ൨൭൯.

പൊരിപ്പ്, ശക്തു, തേൻ, ചുട്ട മാംസം, പരുഷകം, വഴുതന, കുലാവ, ശിഖിനി എന്നിവയും പാനീയങ്ങളും ഛർദി തടയാൻ സഹായിക്കും.

ശാല്യന്നന്തോയപയസീ കേവലോഷ്ണേ ശ്രൃതേഽപി വാ । തൃഷ്ണാഘ്നേ മുസ്തഗുड़യോര്ഗുടികാ വാ മുഖേ ധൃതാ ।। ൨൭൯.

അരി അധികം വെള്ളം ചേർത്ത് വേവിച്ചോ, പാൽ ചേർത്ത് വേവിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ വെറും ചൂട് വെള്ളത്തിൽ വേവിച്ചോ കുടിച്ചാൽ ദാഹം തീരും; അല്ലെങ്കിൽ മുസ്തയും ജഗ്ഗരിയും ചേർത്ത് ഗുളികയായി വായിൽ വെക്കാം.

യവാന്നവികൃതിഃ പൂപം ശുഷ്കമൂലകജന്തഥാ । ശാകം പടോലവേത്രാഗ്രമുരുസ്തമ്ഭവിനാശനമ് ।। ൨൭൯.

യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, അപ്പം, ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകൾ, പച്ചക്കറികൾ, പടോലയും വെട്രയുടെ കൊമ്പും ഇവ ശരീരത്തിലെ കട്ടിയുമാറ്റാൻ സഹായിക്കും.

മുദ്‌ഗാढ़കമസൂരാണാം സതിലൈര്ജാങ്ഗലൈ രസൈഃ । സസൈന്ധവഘൃതദ്രാക്ഷാശുണ്ഠ്യാമലകകോലജൈഃ ।। ൨൭൯.

മുട്ഗം, അരഹ, മാസൂർ എന്നിവ എള്ളും കാട്ടുമാംസത്തിന്റെ രസം, സൈന്ധവം, നെയ്യ്, മുന്തിരി, ചുക്ക്, നെല്ലിക്ക, കോല എന്നിവയുമായി ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.

യൂഷൈഃ പുരാണഗോധൂമയവശാല്യന്നമഭ്യസേത് । വിസര്പീ സസിതാക്ഷൌദ്രമൃദ്വീകാദാड़ിമോദകമ് ।। ൨൭൯.

പഴയ ഗോതമ്പ്, യവം, അരി എന്നിവയുടെ കഞ്ഞി ഉപയോഗിക്കണം; വിശർപ്പിയുള്ളവർക്ക് എള്ള്, തേൻ, മുന്തിരി, മാതളനാരങ്ങ ചേർത്ത് മധുരം കഴിക്കാം.

രക്തയഷ്ടികഗോധൂമയവമുദ്‌ഗാദികം ലഘു । കാകമാരീ ച വേത്രാഗ്രം വാസ്തുകഞ്ച സുവര്ച്ചലാ ।। ൨൭൯.

ചുവപ്പു കരിമ്പ്, ഗോതമ്പ്, യവം, പയർ എന്നിവയും, കാക്കമാരി, വേത്രത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗം, വാസ്തുകം, സുവർച്ചലാ എന്നിവയും എല്ലാം വളരെ ലഘുവാണ്.

വാതശോണിതനാശായ തോയം ശസ്തം മധു । നാശാരോഗേഷു ച ഹിതം ഘൃതം ദുര്വ്വാപ്രസാധിതമ് ।। ൨൭൯.

വാതവും രക്തസംബന്ധമായ രോഗങ്ങളും മാറ്റാൻ തേൻ കലർത്തിയ വെള്ളം ഉത്തമമാണ്. സുഖപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത രോഗങ്ങളിൽ ദർവ്വയിലാൽ തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് ഉപകാരപ്രദമാണ്.

ഭൃങ്ഗരാജരസേ സിദ്ധം തൈലം ധാത്രീരസേഽപി വാ । നശ്യം സര്വാമയേഷ്വിഷ്ടം മൂര്ദ്ധജന്തൂദ്ഭവേഷു ച ।। ൨൭൯.

ഭൃംഗരാജസാരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ നെല്ലിക്കാരസത്തിൽ പാകം ചെയ്ത എണ്ണ, മൂക്കിലൂടെ ഇടുന്ന ഔഷധമായി എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും, തലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കീടരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്.

ശീതതോയാന്നപാനഞ്ച തിലാനാം വിപ്ര ഭക്ഷണമ് । ദ്വിജജാഢര്യകരം പ്രോക്തം തഥാ തുഷ്ടികരമ്പരമ് ।। ൨൭൯.

തണുത്ത വെള്ളം, ഭക്ഷണം, പാനം, എള്ള് എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് മന്ദത ഉണ്ടാക്കുന്നു, അതുപോലെ തൃപ്തിയും നൽകുന്നു.

ഗണ്ഡൂഷം തിലതൈലേന ദ്വിജജാര്ഢ്യകരം പരം । വിड़ങ്ഗചൂര്ണം ഗോമൂത്രം സര്വ്വംത്ര കൃമിനാശനേ ।। ൨൭൯.

എള്ളെണ്ണ കൊണ്ട് കുളളളി കഴിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് വളരെ മന്ദത ഉണ്ടാക്കുന്നു. വിരംഗ ചൂർണ്ണവും പശുവിന്റെ മൂത്രവും ആന്തരവൃക്കികളിലെ കൃമികളെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമമാണ്.

ധാത്രീഫലാന്യഥാജ്യഞ്ച ശിരോലേപനമുത്തമമ് । ശിരോരോഗവിനാശായ സ്രിഗ്ധമുഷ്ണഞ്ച ഭോജനമ് ।। ൨൭൯.

നെല്ലിക്കയും നെയ്യും ചേർത്ത് തലയിൽ പുരട്ടുന്നത് ഏറ്റവും നല്ലത്. തലരോഗങ്ങൾ മാറ്റാൻ എണ്ണയുള്ളതും ചൂടുള്ളതുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കാവുന്നതാണ്.

തൈലം വാ വസ്തമൂത്രഞ്ച കര്ണപൂരണമുത്തമമ് । കര്ണശൂലവിനാശായ സര്വശുക്താനി വാ ദ്വിജ ।। ൨൭൯.

എണ്ണയോ ഒട്ടകമൂത്രമോ ചെവിയിൽ ഇടുന്നത് ഉത്തമമാണ്. ചെവിവേദന മാറ്റാൻ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള മുത്തുകളും ഉപയോഗിക്കാം, ദ്വിജ.

ഗിരിമൃച്ചന്ദനം ലാക്ഷാ മാലതീ കലികാ തഥാ । സംയോജ്യാ യാ കൃതാ വര്ത്തിഃ ക്ഷതശുക്രഹരീ തു സാ ।। ൨൭൯.

പർവ്വതമണ്ണ്, ചന്ദനം, ലക്ഷ, മല്ലികാമുല്ലിന്റെ കുരു എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ലേപം, ശുക്രധാതുവിൽ ഉണ്ടായ മുറിവുകൾ മാറ്റുന്നു.

വ്യോഷം ത്രിഫലയാ യുക്തം തുച്ഛകഞ്ച തഥാ ജലമ് । സര്വാക്ഷിരോഗശമനം തഥാ ചൈവ രസാഞ്ജനമ് ।। ൨൭൯.

വ്യോഷം, ത്രിഫല, തുച്ഛകം, വെള്ളം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എല്ലാ കണ്ണുരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്. അതുപോലെ രസാഞ്ജനവും ഉപയോഗിക്കാം.

ആജ്യഭൃഷ്ടം ശിലാപിഷ്ടം ലോധ്രകാഞ്ജീകസൈന്ധവൈഃ । ആശ്ച്യോതനാവിനാശായ സര്വനേത്രാമയേ ഹിതമ് ।। ൨൭൯.

നെയ്യ് കല്ലിൽ അരച്ച്, ലോധ്ര, പുളിച്ച കഞ്ഞിവെള്ളം, സൈന്ധവലവണം എന്നിവ ചേർത്ത് കണ്ണ് കഴുകാനും രോഗങ്ങൾ മാറ്റാനും നല്ലതാണ്.

ഗിരിമൃച്ചന്ദനൈര്ലേപോ വരിര്നേത്രസ്യ ശസ്യതേ । നേത്രാമയവിഘാതാര്ഥം ത്രിഫലാം ശീലയേത് സദാ ।। ൨൭൯.

പർവ്വതമണ്ണും ചന്ദനവും ചേർത്ത് കണ്ണിൽ പുരട്ടുന്നത് ഉത്തമമാണ്. കണ്ണുരോഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ത്രിഫല എപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കണം.

രാത്രൌ തു മധുസര്പിഭ്യാം ദീര്ഘമായുര്ജ്ജിജീവിഷുഃ । ശതാവരീരസേ സിദ്ധൌ വൃഷ്യൌ ക്ഷീരഘൃതൌ സ്മൃതൌ ।। ൨൭൯.

ദീർഘായുസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ രാത്രി തേനും നെയ്യും ഉപയോഗിക്കണം. ശതാവരിസാരത്തിൽ പാകം ചെയ്ത പാലും നെയ്യും ശക്തിവർദ്ധകമാണ്.

കലമ്ബികാനി മാഷാശ്ച വൃഷ്യൌ ക്ഷീരഘൃതൌ തഥാ । ആയുഷ്യാ ത്രിഫലാ ജ്ഞേയാ പൂര്വവന്മധുകാന്വിതാ ।। ൨൭൯.

കലമ്പികയും മാഷ് പയരും പാലിലും നെയ്യിലും പാകം ചെയ്താൽ ശക്തിവർദ്ധകമാണ്. ത്രിഫലയും യഥാപൂർവ്വം യശ്ടിമധു ചേർത്താൽ ദീർഘായുസിന് ഉത്തമമാണ്.

മധുകാദിരസോപേതാ ബലീപലിതനാശിനീ । വചാസിദ്ധഘൃതം വിപ്രം ഭൂതദോഷവിനാശനമ് ।। ൨൭൯.

യശ്ടിമധു തുടങ്ങിയ രസങ്ങൾ ശക്തി നൽകുകയും, പാളിച്ചമുടി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. വചയിൽ പാകം ചെയ്ത നെയ്യ്, ദ്വിജ, ഭൂതദോഷങ്ങൾ മാറ്റുന്നു.

കവ്യം ബുദ്ധിപ്രദഞ്ചൈവ തഥാ സര്വാര്ഥസാധനമ് । വലാകല്കകഷായേണ സിദ്ധമഭ്യഞ്ജനേ ഹിതമ് ।। ൨൭൯.

കാവ്യം ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും വിജയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വലാ, കല്കകഷായം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ തൈലം അഭ്യംഗത്തിന് ഉത്തമമാണ്.

രാസ്നാസഹചരൈര്വാപി തൈലം വാതവികാരിണാമ് । അനഭിഷ്യന്ദി യച്ചാന്നം തദ്‌വ്രണേഷു പ്രശസ്യതേ ।। ൨൭൯.

രസ്നയും സഹചാരവും ചേർത്ത് പാകം ചെയ്ത എണ്ണ വാതരോഗങ്ങൾക്കു നല്ലതാണ്. ദഹനം തടസ്സപ്പെടാത്ത ഭക്ഷണം മുറിവുകൾക്ക് ഉത്തമമാണ്.