അഗ്നിപുരാണമ്

മസൂരമുദ്‌ഗൌ പേയാര്ഥേ ഭോജ്യാ ജീര്ണാശ്ച ശാലയഃ । നിമ്ബപര്പടകൈഃ ശാകൈര്ജ്ജാങ്ഗലാനാം തഥാ രസഃ ।। ൨൭൯.

മസൂർ, മുണ്ടു എന്നിവ കഞ്ഞിയായി, നന്നായി വേവിച്ച അരി ഭക്ഷ്യമായി ഉത്തമം; അരയാൽ, പർപ്പട് പച്ചക്കറികൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസം എന്നിവയും ചേർക്കാം.

വിഡങ്ഗം മരിചം മുസ്തം കുഷ്ഠം ലോധ്രം സുവര്ച്ചികാ । മനഃ ശിലാ ച വാലേയഃ കുഷ്ഠഹാ മൂത്രപേഷിതഃ ।। ൨൭൯.

വിഡംഗം, കുരുമുളക്, മുസ്ത, കുഷ്ഠം, ലോധ്രം, സുവർചിക, മനശ്ശില, വാലേയം എന്നിവ മൂത്രത്തിൽ അരച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ ചർമ്മരോഗങ്ങൾ മാറും.

അപൂപകുഷ്ഠകുല്മാഷയവാദ്യാ മേഹിനാം ഹിതാഃ । യവാന്നവികൃതിര്മുദ്‌ഗാ കുലത്ഥാ ജീര്ണശാലയഃ ।। ൨൭൯.

അപ്പം, കുഷ്ഠം, കുല്മാഷം, യവം മുതലായ വിഭവങ്ങൾ മൂത്രരോഗികൾക്ക് ഉത്തമം; യവം, മുണ്ടു, കുലത്ത്, നന്നായി വേവിച്ച അരി എന്നിവയും അനുയോജ്യം.

തിക്തരുക്ഷാണി ശാകാനി തിക്താനി ഹരിതാനി ച । തൈലാനി തിലശിഗ്രുകവിഭീതകേങ്ഗുദാനി ച ।। ൨൭൯.

കയ്പും ഉണക്കത്വവും ഉള്ള പച്ചക്കറികളും കയ്പുള്ള ഇലകളും, എള്ള്, കടുക്, വിത്തുക, എങ്കുടം എന്നിവയുടെ എണ്ണയും ഉത്തമം.

മുദ്‌ഗാഃ സയവഗോധൂമാ ധാന്യം വര്ഷസ്ഥിതഞ്ച യത് । ജാങ്ഗലസ്യ രസഃ ശസ്തോ ഭോജനേ രാജയക്ഷ്മിണാം ।। ൨൭൯.

മുണ്ടു, യവം, ഗോതമ്പ്, ഒരു വർഷം സൂക്ഷിച്ച ധാന്യങ്ങൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസം എന്നിവ ക്ഷയരോഗികൾക്ക് ഭക്ഷ്യമായി ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.

കൌലത്ഥമൌദ്‌ഗകോ രാസ്നാശുഷ്കമൂലകജാങ്ഗലൈഃ । പൂപൈര്വാ വിസ്കിരൈഃ സിദ്ധൈര്ദധിദാड़ിമസാധിതൈഃ ।। ൨൭൯.

കൗലിത്ത, മാഷ്, രസ്ന, ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകൾ, കാട്ടുമാംസം, പൂക്കൾ, അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യങ്ങൾ, തൈറിലും മാതളനാരങ്ങയിലും ഇട്ട് തയ്യാറാക്കിയ വിഭവങ്ങൾ ഇവ ഉപയോഗിക്കണം.

മാതുലങ്ഗരസക്ഷൌദ്രദ്രാക്ഷാവ്യോഷാദിസംസ്കൃതൈഃ । യവഗോധൂമശാല്യന്നൈര്ഭോജ്യേച്ഛ്‌വാസകാസിനം ।। ൨൭൯.

നാരങ്ങാരസം, തേൻ, മുന്തിരി, പിപ്പലി തുടങ്ങിയവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണവും, യവം, ഗോതമ്പ്, അരി എന്നിവയും ശ്വാസം മുട്ടുന്നവർക്കും ചുമയ്ക്കും അനുയോജ്യമാണ്.

ദശമൂലവലാരാസ്നാകുലത്ഥൈരുപസാധിതാഃ । പേയാഃ പൂപരസാഃ ക്കാഥാഃ ശ്വാസഹിക്കാനിവാരണാ ।। ൨൭൯.

ദശമൂലം, ബാല, രസ്ന, കൗലിത്ത എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന കഞ്ഞിയും പച്ചക്കറിയും കഷായവും ശ്വാസം മുട്ടലിനും വീർപ്പുമുട്ടലിനും നല്ല മരുന്നാണ്.

ശുഷ്കമൂലകകൌലത്ഥമൂലജാഹ്ഗലജൈ രസൈഃ । യവഗോധൂമശാല്യന്നം ജീര്ണം സോശീരമാചരേത് ।। ൨൭൯.

ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകളുടെ, കൗലിത്തയുടെ, കാട്ടുമൂലക്കിഴങ്ങുകളുടെ രസം ചേർത്ത്, യവം, ഗോതമ്പ്, അരി എന്നിവ ജീർണ്ണിച്ച ശേഷം ഉശിരം ചേർത്ത് കഴിക്കണം.

ശോഥവാന് സഗുड़ാം പഥ്യാം ഖാദേദ്വാ ഗുड़നാഗരമ് । തക്രഞ്ച ചിത്രകഞ്ചോഭൌ ഗ്രഹണീരോഗനാശനൌ ।। ൨൭൯.

വയറ്റിൽ വീക്കം ഉള്ളവർക്ക് പത്യമായതും, ജഗ്ഗരിയും ഇഞ്ചിയും ചേർത്ത് കഴിക്കണം. തൈരും ചിത്രകം രണ്ടും ചേർത്താൽ ഗ്രഹണീ രോഗങ്ങൾക്കു നല്ലതാണ്.

പുരാണയവഗോധൂമശാലയോ ജാങ്ഗലോ രസഃ । മുദ്‌ഗാമലകഖര്ജൂരമൃദ്വീകാവദരാണി ച ।। ൨൭൯.

പഴയ യവം, ഗോതമ്പ്, അരി, കാട്ടുമാംസത്തിന്റെ രസം, കൂടാതെ മുട്ഗം, നെല്ലിക്ക, ഈന്തപ്പഴം, മുന്തിരി, ബദരഫലം എന്നിവയും ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

മധു സര്പിഃ പയഃ ശക്ര നിമ്ബപര്പടകൌ വൃഷമ് । തക്രാരിഷ്ടാശ്ച ശസ്യന്തേ സതതം വാതരോഗിണാമ് ।। ൨൭൯.

തേൻ, നെയ്യ്, പാൽ, പഞ്ചസാര, അരിയ, നിം, പര്പ്പട, തൈര്, അരിഷ്ടം എന്നിവ എല്ലായ്പ്പോഴും വായുവിന്റെ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ഗുണകരമാണ്.

ഹൃദ്രോഗിണോ വിരേച്യാസ്തു പിപ്പല്യോ ഹിക്കിനാം ഹിതാഃ । തക്രാവലാലസിന്ധൂനി മുക്താനി ശിശിരാമ്ഭസാ ।। ൨൭൯.

ഹൃദ്രോഗികൾക്ക് ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം; പിപ്പലി വീർപ്പുമുട്ടലിനും ഗുണം ചെയ്യും. തൈര്, വലാലം, സിന്ദു എന്നിവ തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കാം.

മുക്താഃ സൌവര്ചലാജാദി മദ്യം ശസ്തം മദാത്യയേ । സക്ഷോദ്രപയസാ ലാക്ഷആം പിവേച്ച ക്ഷചവാന്നരഃ ।। ൨൭൯.

മുത്ത്, കറുത്ത ഉപ്പ് മുതലായവ മദ്യവിഷം തീർക്കാൻ നല്ലതാണ്; ഛർദി വരുമ്പോൾ തേനും പാലും ചേർത്ത് ലക്ഷ പാനീയമായി കുടിക്കണം.

ക്ഷയം മാംസരസാഹാരോ വഹ്നിസംരക്ഷണാജ്ജയേത് । ശാലയോ ഭോജനേ രക്താ നീവാരകലമാദയഃ ।। ൨൭൯.

ക്ഷയം മാംസരസം കഴിച്ചാൽ, അഗ്നി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, ജയിക്കാം. ഭക്ഷണത്തിൽ ചുവന്ന അരി, നീവാര, കലമ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തണം.

യവാന്നവികൃതിര്മ്മാംസം ശാകം സൌവര്ചലം ശടീ । പഥ്യാ തഥൈവാര്ശസാം യന്‌മണ്ഡം തക്രഞ്ച വാരിണാ ।। ൨൭൯.

യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, മാംസം, പച്ചക്കറികൾ, കറുത്ത ഉപ്പ്, ശടി എന്നിവ പത്യമാണ്; അർശസ്സിനുള്ളവർക്ക് കഞ്ഞി അല്ലെങ്കിൽ തൈര് വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കഴിക്കാം.

മുസ്താഭ്യാസസ്തഥാ ലോപശ്ചിത്രകേണ ഹരിദ്രയാ । യവാന്നവികൃതിഃ ശാലിര്വ്വാസ്തൂകം സസുവര്ച്ചലമ് ।। ൨൭൯.

മുസ്തയുടെ ഉപയോഗവും, ചിത്രകവും മഞ്ഞളും ചേർത്ത് ലോപവും, യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങളും അരിയും, വാസ്തുകയും കറുത്ത ഉപ്പും ചേർത്ത് കഴിക്കാം.

ത്രപുഷൈര്വാരുഗോധൂമാഃ ക്ഷീരേക്ഷുഘൃതസംയുതാഃ । മൂത്രകൃച്ഛ്രേ ച ശസ്താഃ സ്യുഃ പാനേ മണ്ഡസുരാദയഃ ।। ൨൭൯.

ത്രപുസ് ചേർത്ത യവം, ഗോതമ്പ്, പാലും ഇച്ചിരയും നെയ്യും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയത് മൂത്രക്കഷ്ടത്തിന് നല്ലതാണ്; കുടിക്കാൻ കഞ്ഞിയും സൂരയും അനുയോജ്യമാണ്.

ലാജാഃ ശക്തുസ്തഥാ ക്ഷൌദ്രം ശൂല്യം മാംസം പരൂഷകമ് । വാര്ത്താകുലാവശിഖിനശ്ഛര്ദ്ദിഘ്നാഃ പാനകാനി ച ।। ൨൭൯.

പൊരിപ്പ്, ശക്തു, തേൻ, ചുട്ട മാംസം, പരുഷകം, വഴുതന, കുലാവ, ശിഖിനി എന്നിവയും പാനീയങ്ങളും ഛർദി തടയാൻ സഹായിക്കും.

ശാല്യന്നന്തോയപയസീ കേവലോഷ്ണേ ശ്രൃതേഽപി വാ । തൃഷ്ണാഘ്നേ മുസ്തഗുड़യോര്ഗുടികാ വാ മുഖേ ധൃതാ ।। ൨൭൯.

അരി അധികം വെള്ളം ചേർത്ത് വേവിച്ചോ, പാൽ ചേർത്ത് വേവിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ വെറും ചൂട് വെള്ളത്തിൽ വേവിച്ചോ കുടിച്ചാൽ ദാഹം തീരും; അല്ലെങ്കിൽ മുസ്തയും ജഗ്ഗരിയും ചേർത്ത് ഗുളികയായി വായിൽ വെക്കാം.

യവാന്നവികൃതിഃ പൂപം ശുഷ്കമൂലകജന്തഥാ । ശാകം പടോലവേത്രാഗ്രമുരുസ്തമ്ഭവിനാശനമ് ।। ൨൭൯.

യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, അപ്പം, ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകൾ, പച്ചക്കറികൾ, പടോലയും വെട്രയുടെ കൊമ്പും ഇവ ശരീരത്തിലെ കട്ടിയുമാറ്റാൻ സഹായിക്കും.

മുദ്‌ഗാढ़കമസൂരാണാം സതിലൈര്ജാങ്ഗലൈ രസൈഃ । സസൈന്ധവഘൃതദ്രാക്ഷാശുണ്ഠ്യാമലകകോലജൈഃ ।। ൨൭൯.

മുട്ഗം, അരഹ, മാസൂർ എന്നിവ എള്ളും കാട്ടുമാംസത്തിന്റെ രസം, സൈന്ധവം, നെയ്യ്, മുന്തിരി, ചുക്ക്, നെല്ലിക്ക, കോല എന്നിവയുമായി ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.

യൂഷൈഃ പുരാണഗോധൂമയവശാല്യന്നമഭ്യസേത് । വിസര്പീ സസിതാക്ഷൌദ്രമൃദ്വീകാദാड़ിമോദകമ് ।। ൨൭൯.

പഴയ ഗോതമ്പ്, യവം, അരി എന്നിവയുടെ കഞ്ഞി ഉപയോഗിക്കണം; വിശർപ്പിയുള്ളവർക്ക് എള്ള്, തേൻ, മുന്തിരി, മാതളനാരങ്ങ ചേർത്ത് മധുരം കഴിക്കാം.

രക്തയഷ്ടികഗോധൂമയവമുദ്‌ഗാദികം ലഘു । കാകമാരീ ച വേത്രാഗ്രം വാസ്തുകഞ്ച സുവര്ച്ചലാ ।। ൨൭൯.

ചുവപ്പു കരിമ്പ്, ഗോതമ്പ്, യവം, പയർ എന്നിവയും, കാക്കമാരി, വേത്രത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗം, വാസ്തുകം, സുവർച്ചലാ എന്നിവയും എല്ലാം വളരെ ലഘുവാണ്.

വാതശോണിതനാശായ തോയം ശസ്തം മധു । നാശാരോഗേഷു ച ഹിതം ഘൃതം ദുര്വ്വാപ്രസാധിതമ് ।। ൨൭൯.

വാതവും രക്തസംബന്ധമായ രോഗങ്ങളും മാറ്റാൻ തേൻ കലർത്തിയ വെള്ളം ഉത്തമമാണ്. സുഖപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത രോഗങ്ങളിൽ ദർവ്വയിലാൽ തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് ഉപകാരപ്രദമാണ്.

ഭൃങ്ഗരാജരസേ സിദ്ധം തൈലം ധാത്രീരസേഽപി വാ । നശ്യം സര്വാമയേഷ്വിഷ്ടം മൂര്ദ്ധജന്തൂദ്ഭവേഷു ച ।। ൨൭൯.

ഭൃംഗരാജസാരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ നെല്ലിക്കാരസത്തിൽ പാകം ചെയ്ത എണ്ണ, മൂക്കിലൂടെ ഇടുന്ന ഔഷധമായി എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും, തലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കീടരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്.

ശീതതോയാന്നപാനഞ്ച തിലാനാം വിപ്ര ഭക്ഷണമ് । ദ്വിജജാഢര്യകരം പ്രോക്തം തഥാ തുഷ്ടികരമ്പരമ് ।। ൨൭൯.

തണുത്ത വെള്ളം, ഭക്ഷണം, പാനം, എള്ള് എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് മന്ദത ഉണ്ടാക്കുന്നു, അതുപോലെ തൃപ്തിയും നൽകുന്നു.

ഗണ്ഡൂഷം തിലതൈലേന ദ്വിജജാര്ഢ്യകരം പരം । വിड़ങ്ഗചൂര്ണം ഗോമൂത്രം സര്വ്വംത്ര കൃമിനാശനേ ।। ൨൭൯.

എള്ളെണ്ണ കൊണ്ട് കുളളളി കഴിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് വളരെ മന്ദത ഉണ്ടാക്കുന്നു. വിരംഗ ചൂർണ്ണവും പശുവിന്റെ മൂത്രവും ആന്തരവൃക്കികളിലെ കൃമികളെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമമാണ്.

ധാത്രീഫലാന്യഥാജ്യഞ്ച ശിരോലേപനമുത്തമമ് । ശിരോരോഗവിനാശായ സ്രിഗ്ധമുഷ്ണഞ്ച ഭോജനമ് ।। ൨൭൯.

നെല്ലിക്കയും നെയ്യും ചേർത്ത് തലയിൽ പുരട്ടുന്നത് ഏറ്റവും നല്ലത്. തലരോഗങ്ങൾ മാറ്റാൻ എണ്ണയുള്ളതും ചൂടുള്ളതുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കാവുന്നതാണ്.