അഗ്നിപുരാണമ്

ഗങ്ഗായാം ശാന്തനോര്ഭീഷ്മഃ കാല്യായാം വിചിത്രവീര്യ്യകഃ । കൃഷ്ണദ്വൈപായനശ്ചൈവ ക്ഷേത്രേ വൈചിത്രവീര്യ്യകേ ।। ൨൭൮.

ഗംഗയിൽ നിന്ന് ശാന്തനുവിന് ഭീഷ്മൻ ജനിച്ചു. കാല്യയിൽ നിന്ന് വിചിത്രവീര്യനും, വിചിത്രവീര്യന്റെ വംശത്തിൽ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനും ജനിച്ചു.

ധൃതരാഷ്ട്രഞ്ച പാണ്ഡുഞ്ച വിദുരഞ്ചാപ്യജീജനത് । പാണ്ഡോര്യുധിഷ്ഠിരഃ കുന്ത്യാം ഭീമശ്ചൈവാര്ജുനസ്ത്രയഃ ।। ൨൭൮.

അവൻ ധൃതരാഷ്ട്രനും പാണ്ഡുവും വിദുരനും ജനിപ്പിച്ചു. പാണ്ഡുവിൽ നിന്ന് കുന്തിയിൽ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും, ഭീമനും അർജ്ജുനനും ജനിച്ചു.

നകുലഃ സഹദേവശ്ച പാണ്ഡോര്മ്മാദ്യ്രാഞ്ച ദൈവതഃ । അര്ജുനസ്യ ച സൌഭദ്രഃ പരിക്ഷിദഭിമന്യുതഃ ।। ൨൭൮.

മാദ്രിയിൽ നിന്ന് പാണ്ഡുവിന് നകുലനും സഹദേവനും ദൈവികമായി ജനിച്ചു. അർജ്ജുനനിൽ നിന്ന് സൗഭദ്രൻ, അഭിമന്യുവിന്റെ മകനായ പരിച്ഷിതും ജനിച്ചു.

ദ്രൌപദീ പാണ്ഡവാനാഞ്ച പ്രിയാ തസ്യാം യുധിഷ്ഠിരാത് । പ്രതിവിന്ധ്യോ ഭീമസേനാച്ഛ്രുതകീര്ത്തിര്ദ്ധനഞ്ജയാത് ।। ൨൭൮.

ദ്രൗപദി പാണ്ഡവന്മാരുടെ പ്രിയയായവളാണ്. അവളിൽ നിന്ന് യുദ്ധിഷ്ഠിരനിൽ പ്രതിവിന്ദ്യനും, ഭീമസേനനിൽ ശ്രുതകീർത്തിയും, ധനഞ്ജയനിൽ മറ്റൊരാളും ജനിച്ചു.

സഹദേവാച്ഛ്രുതകര്മ്മാ ശതാനീകസ്തു നാകുലിഃ । ഭീമസേനാദ്ധിड़ിമ്ബായാമന്യ ആസീദ് ഘടോത്‌കചഃ ।। ൨൭൮.

സഹദേവനിൽ നിന്ന് ശ്രുതകർമൻ, നകുലനിൽ നിന്ന് ശതാനീകനും ജനിച്ചു. ഭീമസേനനും ഹിംബയിലും നിന്ന് മറ്റൊരു മകൻ ഘടോൽക്കചനും ജനിച്ചു.

ഏതേ ഭൂതാ ഭവിഷ്യാശ്ച നൃപാഃ സംഖ്യാ ന വിദ്യതേ । ഗതാഃ കാലേന കാലോ ഹി ഹരിസ്തം പൂജയേദ്‌ദ്വിജ ।। ൨൭൮.

ഇവരൊക്കെയും ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന രാജാക്കളും അനേകം. എല്ലാം കാലം കൊണ്ടുപോയി. കാരണം കാലം തന്നെയാണ് ഹരി. അതിനാൽ ദ്വിജന്മാർ അവനെ ആരാധിക്കണം.

ഹോമമഗ്നൌസമുദ്ദിശ്യ കുരു സര്വ്വപ്രദം യതഃ ।। ൨൭൮.

അഗ്നിക്കായി ഹോമം നടത്തുക, കാരണം അതിലൂടെ എല്ലാം ലഭിക്കും.

അഗ്നിരുവാച ആയുര്വേദം പ്രവക്ഷ്യാമി സുശ്രുതായ യമബ്രവീത് । ദേവോ ധന്വന്തരിഃ സാരം മൃതസഞ്ജീവനീകരം ।। ൨൭൯.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ദേവനായ ധന്വന്തരി സുഷ്രുതനോട് പറഞ്ഞ ആയുര്‍വേദത്തിന്റെ സാരം, മരിച്ചവരെ പോലും ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഈ ജ്ഞാനം ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

സുശ്രുത ഉവാച ആയുര്വേദം മമ ബ്രൂഹി നരാശ്വേഭരുഗര്ദനമ് । സിദ്ധയോഗാന്‌ സിദ്ധമന്ത്രാന്‌ മൃതസഞ്ജീവനീകരാന് ।। ൨൭൯.

സുഷ്രുതൻ പറഞ്ഞു: മനുഷ്യർക്കും കുതിരകൾക്കും പശുക്കൾക്കും ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ മാറ്റുന്ന ആയുര്‍വേദം, അതോടൊപ്പം ഫലപ്രദമായ ഔഷധങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, മരിച്ചവരെ ജീവിപ്പിക്കുന്ന വിദ്യകളും ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.

ധന്വന്തരിരുവാച രക്ഷന് ബലം ഹി ജ്വരിതം ലങ്ഘിതം ഭോജയേദ്ഭിഷക് । സവിശ്വം ലാജമണ്ഡന്തു തൃഡ്‌ജ്വരാന്തം ശ്രൃതം ജലമ് ।। ൨൭൯.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ജ്വരം ബാധിച്ചവരുടെ ശക്തി സംരക്ഷിക്കാൻ, ഉപവസിച്ചവർക്കു ഡോക്ടർ ലഘു ഭക്ഷണം നൽകണം. ചുട്ട യവവും പരിപ്പുമാണ് ഉത്തമം; തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ദാഹവും ജ്വരവും മാറും.

മുസ്തപര്പടകോശീരചന്ദനോദീച്യനാഗരൈഃ । ഷड़ഹേ ച വ്യതിക്രാന്തേ തിക്തകം പായയേദ്‌ധ്രുവമ് ।। ൨൭൯.

മുസ്ത, പർപ്പട്, കോശീര, ചന്ദനം, ഉദീച്യ, നാഗരം എന്നിവ ചേർത്ത്, ജ്വരം അതിന്റെ പരമാവധി കടന്നുപോയശേഷം, കയ്പുള്ള ഔഷധം ഉറപ്പായും നൽകണം.

സ്നേഹയേത്ത്യക്തദോഷന്തു തതസ്തഞ്ച വിരേചയേത് । ജീര്ണാഃ ഷഷ്ടികനീവാരരക്തശാലിപ്രമോദകാഃ ।। ൨൭൯.

തൈലം പുരട്ടി ദോഷങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തശേഷം, ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം. നന്നായി വേവിച്ച ഷഷ്ടിക, നീവാര, ചുവന്ന അരി, പ്രമോദകം എന്നിവ ഭക്ഷ്യമായി ഉത്തമം.

തദ്വിധാസ്തേ ജ്വരേഷ്വിഷ്ടാ യവാനാം വികൃതിസ്തഥാ । മുദ്‌ഗാ മസൂരാശ്ചണകാഃ കുലത്ഥാസ്ച സകുഷ്ഠകാഃ ।। ൨൭൯.

ഇത്തരം ഭക്ഷണങ്ങൾ ജ്വരത്തിൽ നിർദേശിക്കുന്നു; യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങളും, മുണ്ടു, മസൂർ, കടല, കുലത്ത്, കുഷ്ഠയുള്ള വിഭവങ്ങളും ഉത്തമം.

ആടക്യോ നാരകാദ്യാശ്ച കര്ക്കോടകകടോല്വകമ് । പടോലം സഫലം നിമ്ബം പര്പടം ദാഡിമം ജ്വരേ ।। ൨൭൯.

ആടക്യ, നാരക, കർക്കോട്ടക, കറ്റോൽവക, പഴമുള്ള പറ്റോല, അരയാൽ, പർപ്പട്, മാതളനാരങ്ങ എന്നിവ ജ്വരത്തിൽ ലാഭകരമാണ്.

അധോഗേ വമനം ശസ്തമൂദ്‌ര്ധ്വഗേ ച വിരേചനമ് । രക്തപിത്തേ തഥാ പാനം ഷഡങ്ഗം ശുണ്ഠിവര്ജ്ജിതമ് ।। ൨൭൯.

കീഴോട്ടു പോകുന്ന രോഗങ്ങളിൽ വമനം ഉത്തമം; മേലോട്ടു പോകുന്നതിൽ ശുദ്ധീകരണം ഉത്തമം; രക്തപിത്തത്തിൽ ഉണിയില്ലാത്ത ആറു ചേരുവകളുടെ കഷായം കുടിക്കണം.

ശക്രുഗോധൂമലാജാശ്ച യവശാലിമസൂരകാഃ । സകുഷ്ഠചണകാ മുദ്‌ഗാ ഭക്ഷ്യാ ഗോധൂമകാ ഹിതാഃ ।। ൨൭൯.

ചുട്ട യവം, ഗോതമ്പ്, അരി, മസൂർ, കുഷ്ഠയുള്ള കടല, മുണ്ടു എന്നിവ ഭക്ഷ്യമായി ഉത്തമം; ഗോതമ്പ് വിഭവങ്ങൾ ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണ്.

സാധിതാ ഘൃതദുഗ്ധാഭ്യാം ക്ഷൌദ്രം വൃഷരസോ മധു । അതീസാരേ പുരാണാനാം ശാലീനാം ഭക്ഷണം ഹിതം ।। ൨൭൯.

നെയ്യിലും പാലിലും വേവിച്ച ഭക്ഷണം, തേൻ, കാളിന്റെ മൂത്രം എന്നിവ ഉത്തമം; പഴയ അരി ദീർഘകാല അതിസാരത്തിൽ ഭക്ഷിക്കാൻ നല്ലതാണ്.

അനഭിഷ്യന്ദി യച്ചാന്നം ലോധ്രവല്കലസംയുതമ് । മാരുതം വര്ജ്ജയേദ് യത്നഃ കാര്യ്യോ ഗുല്മേഷു സര്വഥാ ।। ൨൭൯.൧൧ വാട്യം ക്ഷീരേണ ചാശ്നീയാദ്വാസ്തൂകം ഘൃതസാധിതം । ഗോധൂമശാലയസ്തിക്താ ഹിതാ ജഠരിണാമഥ ।। ൨൭൯.

അടയാളം സൃഷ്ടിക്കാത്ത ഭക്ഷണം, ലോധ്രവൽക്കലുമായി ചേർത്താൽ ഉത്തമം; വയറ്റിലെ കട്ടകളിൽ വായു ഒഴിവാക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.

ഗോധൂമശാലയോ മുദ്‌ഗാ ബ്രഹ്മര്ക്ഷഖദിരോഽഭയാ । പഞ്ചകോലഞ്ജാങ്ഗലാശ്ച നിമ്ബധാത്ര്യാഃ പടോലകാഃ ।। ൨൭൯.

ഗോതമ്പ്, അരി, മുണ്ടു, ബ്രാഹ്മി, ഖദിരം, ഹരിതകി, അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള കുരുമുളക്, കാട്ടു പച്ചക്കറികൾ, അരയാൽ, നെല്ലിക്ക, പറ്റോല എന്നിവ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

മാതുലങ്ഗരസാജാതിശുഷ്കമൂലകസൈന്ധവാഃ । കുഷ്ഠിനാഞ്ച തതാ ശസ്തം പാനാര്ഥേ ഖദിരോദകം ।। ൨൭൯.

മാതളനാരങ്ങയുടെ രസം, ജാതി, ഉണക്കിയ മൂലങ്ങൾ, കല്ലുപ് എന്നിവ; ചർമ്മരോഗികൾക്ക് ഖദിരം ചേർത്ത വെള്ളം കുടിക്കാൻ ഉത്തമം.

മസൂരമുദ്‌ഗൌ പേയാര്ഥേ ഭോജ്യാ ജീര്ണാശ്ച ശാലയഃ । നിമ്ബപര്പടകൈഃ ശാകൈര്ജ്ജാങ്ഗലാനാം തഥാ രസഃ ।। ൨൭൯.

മസൂർ, മുണ്ടു എന്നിവ കഞ്ഞിയായി, നന്നായി വേവിച്ച അരി ഭക്ഷ്യമായി ഉത്തമം; അരയാൽ, പർപ്പട് പച്ചക്കറികൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസം എന്നിവയും ചേർക്കാം.

വിഡങ്ഗം മരിചം മുസ്തം കുഷ്ഠം ലോധ്രം സുവര്ച്ചികാ । മനഃ ശിലാ ച വാലേയഃ കുഷ്ഠഹാ മൂത്രപേഷിതഃ ।। ൨൭൯.

വിഡംഗം, കുരുമുളക്, മുസ്ത, കുഷ്ഠം, ലോധ്രം, സുവർചിക, മനശ്ശില, വാലേയം എന്നിവ മൂത്രത്തിൽ അരച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ ചർമ്മരോഗങ്ങൾ മാറും.

അപൂപകുഷ്ഠകുല്മാഷയവാദ്യാ മേഹിനാം ഹിതാഃ । യവാന്നവികൃതിര്മുദ്‌ഗാ കുലത്ഥാ ജീര്ണശാലയഃ ।। ൨൭൯.

അപ്പം, കുഷ്ഠം, കുല്മാഷം, യവം മുതലായ വിഭവങ്ങൾ മൂത്രരോഗികൾക്ക് ഉത്തമം; യവം, മുണ്ടു, കുലത്ത്, നന്നായി വേവിച്ച അരി എന്നിവയും അനുയോജ്യം.

തിക്തരുക്ഷാണി ശാകാനി തിക്താനി ഹരിതാനി ച । തൈലാനി തിലശിഗ്രുകവിഭീതകേങ്ഗുദാനി ച ।। ൨൭൯.

കയ്പും ഉണക്കത്വവും ഉള്ള പച്ചക്കറികളും കയ്പുള്ള ഇലകളും, എള്ള്, കടുക്, വിത്തുക, എങ്കുടം എന്നിവയുടെ എണ്ണയും ഉത്തമം.

മുദ്‌ഗാഃ സയവഗോധൂമാ ധാന്യം വര്ഷസ്ഥിതഞ്ച യത് । ജാങ്ഗലസ്യ രസഃ ശസ്തോ ഭോജനേ രാജയക്ഷ്മിണാം ।। ൨൭൯.

മുണ്ടു, യവം, ഗോതമ്പ്, ഒരു വർഷം സൂക്ഷിച്ച ധാന്യങ്ങൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസം എന്നിവ ക്ഷയരോഗികൾക്ക് ഭക്ഷ്യമായി ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.

കൌലത്ഥമൌദ്‌ഗകോ രാസ്നാശുഷ്കമൂലകജാങ്ഗലൈഃ । പൂപൈര്വാ വിസ്കിരൈഃ സിദ്ധൈര്ദധിദാड़ിമസാധിതൈഃ ।। ൨൭൯.

കൗലിത്ത, മാഷ്, രസ്ന, ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകൾ, കാട്ടുമാംസം, പൂക്കൾ, അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യങ്ങൾ, തൈറിലും മാതളനാരങ്ങയിലും ഇട്ട് തയ്യാറാക്കിയ വിഭവങ്ങൾ ഇവ ഉപയോഗിക്കണം.

മാതുലങ്ഗരസക്ഷൌദ്രദ്രാക്ഷാവ്യോഷാദിസംസ്കൃതൈഃ । യവഗോധൂമശാല്യന്നൈര്ഭോജ്യേച്ഛ്‌വാസകാസിനം ।। ൨൭൯.

നാരങ്ങാരസം, തേൻ, മുന്തിരി, പിപ്പലി തുടങ്ങിയവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണവും, യവം, ഗോതമ്പ്, അരി എന്നിവയും ശ്വാസം മുട്ടുന്നവർക്കും ചുമയ്ക്കും അനുയോജ്യമാണ്.

ദശമൂലവലാരാസ്നാകുലത്ഥൈരുപസാധിതാഃ । പേയാഃ പൂപരസാഃ ക്കാഥാഃ ശ്വാസഹിക്കാനിവാരണാ ।। ൨൭൯.

ദശമൂലം, ബാല, രസ്ന, കൗലിത്ത എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന കഞ്ഞിയും പച്ചക്കറിയും കഷായവും ശ്വാസം മുട്ടലിനും വീർപ്പുമുട്ടലിനും നല്ല മരുന്നാണ്.

ശുഷ്കമൂലകകൌലത്ഥമൂലജാഹ്ഗലജൈ രസൈഃ । യവഗോധൂമശാല്യന്നം ജീര്ണം സോശീരമാചരേത് ।। ൨൭൯.

ഉണക്കിയ മൂലക്കിഴങ്ങുകളുടെ, കൗലിത്തയുടെ, കാട്ടുമൂലക്കിഴങ്ങുകളുടെ രസം ചേർത്ത്, യവം, ഗോതമ്പ്, അരി എന്നിവ ജീർണ്ണിച്ച ശേഷം ഉശിരം ചേർത്ത് കഴിക്കണം.