അഗ്നിപുരാണമ്

തംസുരോഘാച്ച ചത്വാരോ ദുഷ്മന്തോഽഥ പ്രവീരകഃ । സുമന്തശ്ചാനയോ വീരോ ദുഷ്മന്താദ്ഭരതോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

തമ്സുരോഗനിൽ നിന്ന് നാലുപേർ ജനിച്ചു: ദുഷ്മന്തൻ, പിന്നെ പ്രവീരകൻ, സുമന്തൻ, അനയൻ, വീരൻ. ദുഷ്മന്തനിൽ നിന്ന് ഭാരതൻ ജനിച്ചു.

ശകുന്തലായാന്തു ബലീ യസ്യ നാമ്നാ തു ഭാരതാഃ । സുതേഷു മാതൃകോപേന നഷ്ടേഷു ഭരതസ്യ ച ।। ൨൭൮.

ശകുന്തളയുടെ മകനായ ഭരതന്റെ പേരിലാണ് ഭാരതർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭരതന്റെ മക്കൾ അമ്മയുടെ കോപത്തിൽ നഷ്ടമായി.

തതോ മരുദ്‌ഭിരാനീയ പുത്രഃ സ തു ബൃഹസ്പതേഃ । സംക്രാമിതോ ഭരദ്വാജഃ ക്രതുഭിര്വ്വിതഥോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

അതിനുശേഷം മരുത്‌ദേവന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന ബൃഹസ്പതിയുടെ മകൻ ഭരദ്വാജൻ ആയി. യാഗങ്ങൾകൊണ്ട് ഭരദ്വാജൻ വിഥഥനായി.

സ ചാപി വിതഥഃ പുത്രാന് ജനയാമാസ പഞ്ച വൈ । സുഹോത്രം ച സുഹോതാരം ഗയം ഗര്ഭം തഥൈവ ച ।। ൨൭൮.

വിഥഥൻ അഞ്ചു മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു: സുഹോത്രൻ, സുഹോതാരൻ, ഗയ, ഗർഭൻ, കപിലൻ.

കപിലശ്ച മഹാത്മാനം സുകേതുഞ്ച സുതദ്വയമ് । കൌശികഞ്ച ഗൃത്സപതിം തഥാ ഗൃത്സപതേഃ സുതാഃ ।। ൨൭൮.

കപിലനും മഹാത്മാവായ സുകേതുവും രണ്ടു മക്കളാണ്. കൂടാതെ കൗശികനും ഗൃത്സപതിയും ഗൃത്സപതിയുടെ മക്കളാണ്.

ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ കാശേ ദീര്ഘതമാഃ സുതാഃ । തതോ ധന്വന്തരിശ്ചാസീത്തത്സുതോഽഭൂച്ച കേതുമാന് ।। ൨൭൮.

കാശിയിൽ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവരാണ് ദീർഘായുസ്സുള്ള മക്കൾ. അവരിൽ നിന്ന് ധന്വന്തരി ജനിച്ചു, ധന്വന്തരിയുടെ മകൻ കെതുമാൻ ആയിരുന്നു.

കേതുമതോ ഹേമരഥോ ദിവോദാസ ഇതിശ്രുതഃ । പ്രതര്ദനോ ദിവോദാസാദ്ഭര്ഗവത്സൌ പ്രതര്ദനാത് ।। ൨൭൮.

കെതുമാനിൽ നിന്ന് ഹേമരഥനും ദിവോദാസനും ജനിച്ചു. ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് പ്രതർദനൻ, പ്രതർദനനിൽ നിന്ന് ഭർഗവത്സൻ ജനിച്ചു.

വത്സാദനര്ക്ക ആസീച്ച അനര്ക്കാത് ക്ഷേമകോഽഭവത് । ക്ഷേമകാദ്വര്ഷകേതുശ്ച വര്ഷകേതോര്വിഭുഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭൮.

വത്സയിൽ നിന്ന് അനർകൻ, അനർകനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമകൻ, ക്ഷേമകനിൽ നിന്ന് വർഷകേതു, വർഷകേതുവിൽ നിന്ന് വിഭു എന്നത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വിഭോരാനര്ത്തഃ പുത്രോഽഭൂദ്ധിഭോശ്യ സുകുമാരകഃ । സുകുമാരാത്സത്യകേതുര്വത്സഭൂമിസ്തു വത്സകാത് ।। ൨൭൮.

വിഭുവിന്റെ മകൻ അനർടൻ, വിഭുവിൽ നിന്ന് സുകുമാരകനും ജനിച്ചു. സുകുമാരനിൽ നിന്ന് സത്യകേതു, വത്സകനിൽ നിന്ന് വത്സഭൂമി.

സുഹോത്രസ്യ ബൃഹത്പുത്രോ ബൃഹതസ്തനയാസ്ത്രയഃ । അജമീഢോ ദ്വിമീഢശ്ച പുരുമീഢശ്ച വീര്യ്യവാന് ।। ൨൭൮.

സുഹോത്രന്റെ മകൻ ബൃഹത്, ബൃഹതിന്റെ മൂന്ന് മക്കൾ: അജമീഢൻ, ദ്വിമീഢൻ, വീര്യശാലിയായ പുരുമീഢൻ.

അജമീഢസ്യ കേശിന്യാം ജജ്ഞേ ജഹ്നുഃ പ്രതാപവാന് । ജഹ്നോരഭൂദജകാശ്വൌ ബലാകാശ്വസ്തദാത്മജഃ ।। ൨൭൮.

അജമീഢനും കേശിനിയും ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധനായ ജഹ്നു ജനിച്ചു. ജഹ്നുവിൽ നിന്ന് അജകാശ്വനും ബാലാകാശ്വനും, ബാലാകാശ്വന്റെ മകനും ജനിച്ചു.

ബലാകാശ്വസ്യ കുശികഃ കുശികാത് ഗാധിരിന്ദ്രകഃ । ഗാധേഃ സത്യവതീ കന്യാ വിശ്വാമിത്രഃ സുതോത്തമഃ ।। ൨൭൮.

ബാലാകാശ്വനിൽ നിന്ന് കൗശികൻ, കൗശികനിൽ നിന്ന് ഗാധി എന്ന ഇന്ദ്രകൻ. ഗാധിയുടെ മകൾ സത്യവതിയും, ഉത്തമനായ മകൻ വിശ്വാമിത്രനും.

ദേവരാതഃ കതിമുഖാ വിശ്വാമിത്രസ്യ തേ സുതാഃ । ശുനഃ ശേഫാഽഷ്ടകശ്ചാന്യോ ഹ്യജമീഢാത് സുതോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

ദേവരാതനും കതിമുഖനും വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കൾ. ശുനശ്ശേഫനും അഷ്ടകനും മറ്റുള്ളവർ. അജമീഢനിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു മകനും ഉണ്ടായിരുന്നു.

നീലിന്യാം ശാന്തിരപരഃ പുരുജാതിഃ സുശാന്തിതഃ । പുരുജാതേസ്തു വാഹ്യാശ്വോ വാഹ്യാശവാത് പഞ്ച പാര്ഥിവാഃ ।। ൨൭൮.

നീലിനിയിൽ നിന്ന് ശാന്തി, സുശാന്തിയിൽ നിന്ന് പുരുജാതി. പുരുജാതിയിൽ നിന്ന് വായ്യാശ്വൻ, വായ്യാശ്വനിൽ നിന്ന് അഞ്ചു രാജാക്കന്മാർ.

മുകുലഃ സൃഞ്ജയശ്യൈവ രാജാ വൃഹദിഷുസ്തഥാ । യവീനരശ്ച കൃമിലഃ പാഞ്ചാലാ ഇതി വിശ്രുതാഃ ।। ൨൭൮.

മുകുലൻ, സൃഞ്ജയൻ, രാജാവ് വൃഹദിഷു, യവീനരൻ, കൃമിലൻ ഇവരാണ് പ്രശസ്തനായ പാഞ്ചാലർ.

മുകുലസ്യ തു മൌകുല്യാഃ ക്ഷേത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ । ചഞ്ചാശ്വോ മുകുലാജ്ജജ്ഞേ ചഞ്ചാശ്വാന്മിഥുനം ഹ്യഭൂത് ।। ൨൭൮.

മുകുലനിൽ നിന്ന് മൗകുല്യർ എന്ന ക്ഷേത്രജന്മാരായ ദ്വിജന്മാർ. മുകുലനിൽ നിന്ന് ചഞ്ചാശ്വനും, ചഞ്ചാശ്വനിൽ നിന്ന് ഇരട്ടമക്കളും ജനിച്ചു.

ദിവോദാസോ ഹ്യഹല്യാ ച അല്യായാം ശരദ്വതാത് । ശതാനന്ദഃ ശതാനന്ദാത് സത്യധൃന്മിഥുനന്തതഃ ।। ൨൭൮.

ദിവോദാസനും അഹല്യയും, അഹല്യയിൽ നിന്ന് ശരദ്വതും. ശതാനന്ദനിൽ നിന്ന് സത്യധൃതി, മിഥുനനിൽ നിന്ന് വംശം തുടർന്നു.

കൃപഃ കൃപീ ദിവോദാസാന്മൈത്രേയഃ സോമപസ്തതഃ । സൃഞ്ചയാത് പഞ്ചധനുഷഃ സോമദത്തശ്യ തത്സുതഃ ।। ൨൭൮.

ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് കൃപനും കൃപിയും, മൈത്രേയനിൽ നിന്ന് സോമപസും. സൃഞ്ജയനിൽ നിന്ന് അഞ്ചധനു, സോമദത്തനിൽ നിന്ന് അവന്റെ മകനും.

സഹദേവഃ സോമദത്താത് സഹദേവാത്തു സോമകഃ । ആസീച്ച സോമകാജ്ജന്തുര്ജ്ജന്തോശ്ച പൃഷതഃ സുതഃ ।। ൨൭൮.

സോമദത്തനിൽ നിന്ന് സഹദേവൻ, സഹദേവനിൽ നിന്ന് സോമകൻ, സോമകനിൽ നിന്ന് ജന്തു, ജന്തുവിൽ നിന്ന് പൃഷതന്റെ മകനും ജനിച്ചു.

പൃഷതാദ്‌ദ്രുപദസ്തസ്മാദ്‌ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോഽഥ തത്സുതഃ । ധൃഷ്ടകേതുശ്ച ധൂമിന്യാമൃക്ഷോഽഭൂദജമീഢതഃ ।। ൨൭൮.

പൃഷതനിൽ നിന്ന് ദ്രുപദൻ ജനിച്ചു, ദ്രുപദനിൽ നിന്ന് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, അവന്റെ മകനായി ധൃഷ്ടകേതുവും. ധൂമിനിയിൽ നിന്ന് ജമീഢന്റെ വംശത്തിൽ ആർക്ഷൻ ജനിച്ചു.

ഋക്ഷാത്സമ്ബലണോ ജജ്ഞേ കുരുഃ സമ്വരണാത്തതഃ । യഃ പ്രയാഗാദപാക്രമ്യ കുരുക്ഷേത്രഞ്ചകാര ഹ ।। ൨൭൮.

ആർക്ഷനിൽ നിന്ന് സംബളണൻ ജനിച്ചു. സംവരണനിൽ നിന്ന് കുറു ജനിച്ചു. അയാൾ പ്രയാഗം വിട്ട് കുറുക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചു.

കുരോഃ സുധന്വാ സുധനുഃ പരിക്ഷഇച്ചാരിമേജയഃ । സുധന്വനഃ സുഹോത്രോഽഭൂത് സുഹോത്രാച്ച്യവനോ ഹ്യഭൂത് ।। ൨൭൮.

കുരുവിൽ നിന്ന് സുധൻവൻ ജനിച്ചു, പിന്നെ സുധനു, പിന്നെ പരിച്ഷിത്, അരിമേജയൻ. സുധൻവനിൽ നിന്ന് സുഹോത്രനും, സുഹോത്രനിൽ നിന്ന് ച്യവനനും ജനിച്ചു.

വശിഷ്ഠപരിചാരാഭ്യാം സപ്താസന് ഗിരികാസുതാഃ । വൃഹദ്രഥഃ കുശോ വീരോ യദുഃ പ്രത്യഗ്രഹോ ബലഃ ।। ൨൭൮.

വശിഷ്ഠനും പരിചാരനും ചേർന്ന് ഗിരികയ്ക്ക് ഏഴ് മക്കൾ ജനിച്ചു: വൃഹദ്രഥൻ, കുശൻ, വീരൻ, യദു, പ്രത്യഗ്രഹൻ, ബലൻ.

മത്സ്യകാലീ കുശാഗ്രോഽതോ ഹ്യാസീദ്രാജ്ഞോ വൃഹദ്രഥാത് । കുശാഗ്രാദ്‌വൃഷഭോ ജജ്ഞേ തസ്യ സത്യഹിതഃ സുതഃ ।। ൨൭൮.

വൃഹദ്രഥൻ രാജാവിൽ നിന്ന് മത്സ്യകാളിയും കുശാഗ്രനും ജനിച്ചു. കുശാഗ്രനിൽ നിന്ന് വൃഷഭൻ, അവന്റെ മകനായി സത്യഹിതനും ജനിച്ചു.

സുധന്വാ തത്സുതശ്ചോര്ജ്ജ ഊര്ജ്ജാദാസീച്ച സമ്ഭവഃ । സമ്ഭവാച്ച ജരാസന്ധഃ സഹദേവശ്ച തത്‌സുതഃ ।। ൨൭൮.

സുധൻവന്റെ മകനായി ഊർജ്ജൻ, ഊർജ്ജനിൽ നിന്ന് സംഭവനും, സംഭവനിൽ നിന്ന് ജരാസന്ധനും, ജരാസന്ധന്റെ മകനായി സഹദേവനും ജനിച്ചു.

സഹദേവാദുദാപിശ്ച ഉദാപേഃ ശ്രുതകര്മകഃ । പരിക്ഷഇതസ്യ ദായാദോ ധാര്മികോ ജനമേജയഃ ।। ൨൭൮.

സഹദേവനിൽ നിന്ന് ഉദാപി, ഉദാപിയിൽ നിന്ന് ശ്രുതകർമൻ. പരിച്ഷിതിന്റെ അവകാശിയായി ധാർമ്മികനായ ജനമേജയൻ ജനിച്ചു.

ജനമേജയാത്ത്രസദസ്യുര്ജഹ്രോസ്തു സുരഥഃ സുതഃ । ശ്രുതസേനോഗ്രസേനൌ ച ഭീമസേനശ്ച നാമതഃ ।। ൨൭൮.

ജനമേജയനിൽ നിന്ന് ത്രസദസ്യു ജനിച്ചു. ജഹ്രോയിൽ നിന്ന് സുരഥൻ ജനിച്ചു. ശ്രുതസേനൻ, ഉഗ്രസേനൻ, ഭീമസേനൻ എന്നിങ്ങനെയും പേരുകൾ ഉണ്ട്.

ജനമേജയസ്യ പുത്രൌ തു സുരഥോ മഹിമാംസ്തഥാ । സുരഥാദ്‌വിദൂരഥോഽഭൂദൃക്ഷ ആസീദ്വിദൂരഥാത് ।। ൨൭൮.

ജനമേജയന്റെ മക്കൾ സുരഥനും മഹിമാനും. സുരഥനിൽ നിന്ന് വിദൂരഥനും, വിദൂരഥനിൽ നിന്ന് ആർക്ഷനും ജനിച്ചു.

ഋക്ഷസ്യ തു ദ്വിതീയസ്യ ഭീമസേനോഽഭവത്‌സുതഃ । പ്രതീപോ ഭീമസേനാത്തു പ്രതീപസ്യ തു ശാന്തനുഃ ।। ൨൭൮.

രണ്ടാമത്തെ ആർക്ഷന്റെ മകനായി ഭീമസേനൻ ജനിച്ചു. ഭീമസേനനിൽ നിന്ന് പ്രതീപനും, പ്രതീപനിൽ നിന്ന് ശാന്തനുവും ജനിച്ചു.