അഗ്നിപുരാണമ്

അങ്ഗാദ്ദധിവാഹനോഽഭൂത തസ്മാദ്ദിവിരഥോ നൃപഃ । ദിവിരഥാദ്ധര്മ്മരഥസ്തസ്യ ചിത്രരഥഃ സുതഃ ।। ൨൭൭.

അഹ്ഗനിൽ നിന്ന് ദധിവാഹനൻ ജനിച്ചു. ദധിവാഹനനിൽ നിന്ന് രാജാവായ ദിവിരഥൻ. ദിവിരഥനിൽ നിന്ന് ധർമ്മരഥൻ, അവന്റെ മകനാണ് ചിത്രരഥൻ.

ചിത്രരഥാത്സത്യരഥോ ലോമപാദശ്ച തത്സുതഃ । ലോമപാദാച്ചതുരങ്ഗഃ പൃഥുലാക്ഷശ്ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൭.

ചിത്രരഥനിൽ നിന്ന് സത്യരഥൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ലോമപാദൻ. ലോമപാദനിൽ നിന്ന് ചതുരംഗൻ, അവന്റെ മകനാണ് പൃഥുലാക്ഷൻ.

പൃഥുലാക്ഷാച്ച ചമ്പോഽഭൂച്ചമ്പാദ്ധര്യ്യങ്ഗകോഽഭവത് । ഹര്യ്യങ്ഗാച്ച ഭദ്രരഥോ ബൃഹത്കര്മ്മാ ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൭.

പൃഥുലാക്ഷനിൽ നിന്ന് ചമ്പൻ ജനിച്ചു. ചമ്പനിൽ നിന്ന് ഹര്യംഗകൻ. ഹര്യംഗനിൽ നിന്ന് ഭദ്രരഥൻ, അവന്റെ മകനാണ് ബൃഹത്കർമ്മാവ്.

തസ്മാദഭൂദ്‌വൄഹദ്ഭാനുര്വൃഹദ്ഭാനോര്ബൃഹാത്മവാന് । തസ്മാജ്ജയദ്രഥോ ഹ്യാസീജ്ജയദ്രഥാദ്‌വൃഹദ്രഥഃ ।। ൨൭൭.

അവനിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്ഭാനു ജനിച്ചു. ബൃഹദ്ഭാനുവിൽ നിന്ന് ബൃഹാത്മവാൻ. അവനിൽ നിന്ന് ജയദ്രഥൻ, ജയദ്രഥനിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്രഥൻ പിറന്നു.

വൃഹദ്രഥാദ്വിശ്വജിച്ച കര്ണോ വിശ്വജിതോഽഭവത് । കര്ണസ്യ വൃഷസേനസ്തു പൃഥുസേനസ്തദാത്മജഃ । ഏതേഽങ്ഗവംശജാ ഭൂപാഃ പൂരോര്വംശം നിബോധ മേ ।। ൨൭൭.

ബൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് വിശ്വജിത് ജനിച്ചു. വിശ്വജിതിൽ നിന്ന് കർണ്ണൻ ജനിച്ചു. കർണ്ണന്റെ മകനാണ് വൃഷസേനൻ, അവന്റെ മകനാണ് പൃഥുസേനൻ. ഇവരാണ് അഹ്ഗവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാർ. ഇനി പുരുവംശത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു.

അഗ്നിരുവാച പുരോര്ജനമേജയോഽഭൂത്പ്രാചീന്നന്തസ്തു തത്സുതഃ । പ്രാചീന്നന്താന്മനസ്യുസ്തു തസ്മാദ്വീതമയോ തൃപഃ ।। ൨൭൮.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: പുരുവിൽ നിന്ന് ജനമേജയൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് പ്രാചിന്നന്തൻ. പ്രാചിന്നന്തനിൽ നിന്ന് മനസ്യു, മനസ്യുവിൽ നിന്ന് വീതമയൻ എന്ന മഹാശയൻ ജനിച്ചു.

ശുന്ധുര്വീതമയാച്ചാഽഭൂച്ഛുന്ധോര്ബഹുവിധഃ സുതഃ । ബഹുവിധാച്ച സംയാതിരഹോവാദീ ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൮.

വീതമയനിൽ നിന്ന് ശുധു ജനിച്ചു. ശുധുവിന്റെ മകനാണ് ബഹുവിധൻ. ബഹുവിധനിൽ നിന്ന് സംയാതി, അവന്റെ മകനാണ് രഹോവാദി.

തസ്യ പുത്രോഽഥ ഭദ്രാശ്വോ ഭദ്രാശ്വസ്യ ദശാത്മജാഃ । ഋചേയുശ്ച കൃഷേയുശ്ച സന്നതേയുസ്തഥാത്മജഃ ।। ൨൭൮.

അവന്റെ മകനാണ് ഭദ്രാശ്വൻ. ഭദ്രാശ്വന് പത്ത് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഋചേയു, കൃശേയു, സന്നതേയു, അവന്റെ സ്വന്തം മകൻ.

ഘൃതേയുശ്ച ചിതേയുശ്ച സ്ഥണ്ഡിലേയുശ്ച സത്തമഃ । ധര്മ്മോയുഃ സന്നതേയുശ്ചഃ കൃചേയുര്മ്മതിനാരകഃ ।। ൨൭൮.

ഘൃതേയു, ചിതേയു, സ്ഥണ്ഡിലേയു എന്ന ഉത്തമൻ, ധർമ്മോയു, സന്നതേയു, കൃചേയു, മതിനാരകൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

തംസുരോഘഃ പ്രതിരഥഃ പുരസ്തോ മതിനാരജാഃ । ആസീത്പ്രതിരഥാത്കണ്വഃ കണ്വാന്മേധാതിഥിസ്ത്വഭൂത് ।। ൨൭൮.

തമ്സുരോഗൻ, പ്രതിരഥൻ, പുരസ്തൻ, മതിനാരകൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. പ്രതിരഥനിൽ നിന്ന് കണ്വൻ, കണ്വനിൽ നിന്ന് മേധാതിഥി ജനിച്ചു.

തംസുരോഘാച്ച ചത്വാരോ ദുഷ്മന്തോഽഥ പ്രവീരകഃ । സുമന്തശ്ചാനയോ വീരോ ദുഷ്മന്താദ്ഭരതോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

തമ്സുരോഗനിൽ നിന്ന് നാലുപേർ ജനിച്ചു: ദുഷ്മന്തൻ, പിന്നെ പ്രവീരകൻ, സുമന്തൻ, അനയൻ, വീരൻ. ദുഷ്മന്തനിൽ നിന്ന് ഭാരതൻ ജനിച്ചു.

ശകുന്തലായാന്തു ബലീ യസ്യ നാമ്നാ തു ഭാരതാഃ । സുതേഷു മാതൃകോപേന നഷ്ടേഷു ഭരതസ്യ ച ।। ൨൭൮.

ശകുന്തളയുടെ മകനായ ഭരതന്റെ പേരിലാണ് ഭാരതർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭരതന്റെ മക്കൾ അമ്മയുടെ കോപത്തിൽ നഷ്ടമായി.

തതോ മരുദ്‌ഭിരാനീയ പുത്രഃ സ തു ബൃഹസ്പതേഃ । സംക്രാമിതോ ഭരദ്വാജഃ ക്രതുഭിര്വ്വിതഥോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

അതിനുശേഷം മരുത്‌ദേവന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന ബൃഹസ്പതിയുടെ മകൻ ഭരദ്വാജൻ ആയി. യാഗങ്ങൾകൊണ്ട് ഭരദ്വാജൻ വിഥഥനായി.

സ ചാപി വിതഥഃ പുത്രാന് ജനയാമാസ പഞ്ച വൈ । സുഹോത്രം ച സുഹോതാരം ഗയം ഗര്ഭം തഥൈവ ച ।। ൨൭൮.

വിഥഥൻ അഞ്ചു മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു: സുഹോത്രൻ, സുഹോതാരൻ, ഗയ, ഗർഭൻ, കപിലൻ.

കപിലശ്ച മഹാത്മാനം സുകേതുഞ്ച സുതദ്വയമ് । കൌശികഞ്ച ഗൃത്സപതിം തഥാ ഗൃത്സപതേഃ സുതാഃ ।। ൨൭൮.

കപിലനും മഹാത്മാവായ സുകേതുവും രണ്ടു മക്കളാണ്. കൂടാതെ കൗശികനും ഗൃത്സപതിയും ഗൃത്സപതിയുടെ മക്കളാണ്.

ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ കാശേ ദീര്ഘതമാഃ സുതാഃ । തതോ ധന്വന്തരിശ്ചാസീത്തത്സുതോഽഭൂച്ച കേതുമാന് ।। ൨൭൮.

കാശിയിൽ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവരാണ് ദീർഘായുസ്സുള്ള മക്കൾ. അവരിൽ നിന്ന് ധന്വന്തരി ജനിച്ചു, ധന്വന്തരിയുടെ മകൻ കെതുമാൻ ആയിരുന്നു.

കേതുമതോ ഹേമരഥോ ദിവോദാസ ഇതിശ്രുതഃ । പ്രതര്ദനോ ദിവോദാസാദ്ഭര്ഗവത്സൌ പ്രതര്ദനാത് ।। ൨൭൮.

കെതുമാനിൽ നിന്ന് ഹേമരഥനും ദിവോദാസനും ജനിച്ചു. ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് പ്രതർദനൻ, പ്രതർദനനിൽ നിന്ന് ഭർഗവത്സൻ ജനിച്ചു.

വത്സാദനര്ക്ക ആസീച്ച അനര്ക്കാത് ക്ഷേമകോഽഭവത് । ക്ഷേമകാദ്വര്ഷകേതുശ്ച വര്ഷകേതോര്വിഭുഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭൮.

വത്സയിൽ നിന്ന് അനർകൻ, അനർകനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമകൻ, ക്ഷേമകനിൽ നിന്ന് വർഷകേതു, വർഷകേതുവിൽ നിന്ന് വിഭു എന്നത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വിഭോരാനര്ത്തഃ പുത്രോഽഭൂദ്ധിഭോശ്യ സുകുമാരകഃ । സുകുമാരാത്സത്യകേതുര്വത്സഭൂമിസ്തു വത്സകാത് ।। ൨൭൮.

വിഭുവിന്റെ മകൻ അനർടൻ, വിഭുവിൽ നിന്ന് സുകുമാരകനും ജനിച്ചു. സുകുമാരനിൽ നിന്ന് സത്യകേതു, വത്സകനിൽ നിന്ന് വത്സഭൂമി.

സുഹോത്രസ്യ ബൃഹത്പുത്രോ ബൃഹതസ്തനയാസ്ത്രയഃ । അജമീഢോ ദ്വിമീഢശ്ച പുരുമീഢശ്ച വീര്യ്യവാന് ।। ൨൭൮.

സുഹോത്രന്റെ മകൻ ബൃഹത്, ബൃഹതിന്റെ മൂന്ന് മക്കൾ: അജമീഢൻ, ദ്വിമീഢൻ, വീര്യശാലിയായ പുരുമീഢൻ.

അജമീഢസ്യ കേശിന്യാം ജജ്ഞേ ജഹ്നുഃ പ്രതാപവാന് । ജഹ്നോരഭൂദജകാശ്വൌ ബലാകാശ്വസ്തദാത്മജഃ ।। ൨൭൮.

അജമീഢനും കേശിനിയും ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധനായ ജഹ്നു ജനിച്ചു. ജഹ്നുവിൽ നിന്ന് അജകാശ്വനും ബാലാകാശ്വനും, ബാലാകാശ്വന്റെ മകനും ജനിച്ചു.

ബലാകാശ്വസ്യ കുശികഃ കുശികാത് ഗാധിരിന്ദ്രകഃ । ഗാധേഃ സത്യവതീ കന്യാ വിശ്വാമിത്രഃ സുതോത്തമഃ ।। ൨൭൮.

ബാലാകാശ്വനിൽ നിന്ന് കൗശികൻ, കൗശികനിൽ നിന്ന് ഗാധി എന്ന ഇന്ദ്രകൻ. ഗാധിയുടെ മകൾ സത്യവതിയും, ഉത്തമനായ മകൻ വിശ്വാമിത്രനും.

ദേവരാതഃ കതിമുഖാ വിശ്വാമിത്രസ്യ തേ സുതാഃ । ശുനഃ ശേഫാഽഷ്ടകശ്ചാന്യോ ഹ്യജമീഢാത് സുതോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

ദേവരാതനും കതിമുഖനും വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കൾ. ശുനശ്ശേഫനും അഷ്ടകനും മറ്റുള്ളവർ. അജമീഢനിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു മകനും ഉണ്ടായിരുന്നു.

നീലിന്യാം ശാന്തിരപരഃ പുരുജാതിഃ സുശാന്തിതഃ । പുരുജാതേസ്തു വാഹ്യാശ്വോ വാഹ്യാശവാത് പഞ്ച പാര്ഥിവാഃ ।। ൨൭൮.

നീലിനിയിൽ നിന്ന് ശാന്തി, സുശാന്തിയിൽ നിന്ന് പുരുജാതി. പുരുജാതിയിൽ നിന്ന് വായ്യാശ്വൻ, വായ്യാശ്വനിൽ നിന്ന് അഞ്ചു രാജാക്കന്മാർ.

മുകുലഃ സൃഞ്ജയശ്യൈവ രാജാ വൃഹദിഷുസ്തഥാ । യവീനരശ്ച കൃമിലഃ പാഞ്ചാലാ ഇതി വിശ്രുതാഃ ।। ൨൭൮.

മുകുലൻ, സൃഞ്ജയൻ, രാജാവ് വൃഹദിഷു, യവീനരൻ, കൃമിലൻ ഇവരാണ് പ്രശസ്തനായ പാഞ്ചാലർ.

മുകുലസ്യ തു മൌകുല്യാഃ ക്ഷേത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ । ചഞ്ചാശ്വോ മുകുലാജ്ജജ്ഞേ ചഞ്ചാശ്വാന്മിഥുനം ഹ്യഭൂത് ।। ൨൭൮.

മുകുലനിൽ നിന്ന് മൗകുല്യർ എന്ന ക്ഷേത്രജന്മാരായ ദ്വിജന്മാർ. മുകുലനിൽ നിന്ന് ചഞ്ചാശ്വനും, ചഞ്ചാശ്വനിൽ നിന്ന് ഇരട്ടമക്കളും ജനിച്ചു.

ദിവോദാസോ ഹ്യഹല്യാ ച അല്യായാം ശരദ്വതാത് । ശതാനന്ദഃ ശതാനന്ദാത് സത്യധൃന്മിഥുനന്തതഃ ।। ൨൭൮.

ദിവോദാസനും അഹല്യയും, അഹല്യയിൽ നിന്ന് ശരദ്വതും. ശതാനന്ദനിൽ നിന്ന് സത്യധൃതി, മിഥുനനിൽ നിന്ന് വംശം തുടർന്നു.

കൃപഃ കൃപീ ദിവോദാസാന്മൈത്രേയഃ സോമപസ്തതഃ । സൃഞ്ചയാത് പഞ്ചധനുഷഃ സോമദത്തശ്യ തത്സുതഃ ।। ൨൭൮.

ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് കൃപനും കൃപിയും, മൈത്രേയനിൽ നിന്ന് സോമപസും. സൃഞ്ജയനിൽ നിന്ന് അഞ്ചധനു, സോമദത്തനിൽ നിന്ന് അവന്റെ മകനും.

സഹദേവഃ സോമദത്താത് സഹദേവാത്തു സോമകഃ । ആസീച്ച സോമകാജ്ജന്തുര്ജ്ജന്തോശ്ച പൃഷതഃ സുതഃ ।। ൨൭൮.

സോമദത്തനിൽ നിന്ന് സഹദേവൻ, സഹദേവനിൽ നിന്ന് സോമകൻ, സോമകനിൽ നിന്ന് ജന്തു, ജന്തുവിൽ നിന്ന് പൃഷതന്റെ മകനും ജനിച്ചു.