അഗ്നിപുരാണമ്

കരന്ധമാന്മരുത്തോഭൂഽദ്‌ദുഷ്മന്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । ദുഷ്മന്തസ്യ വരൂഥോഽഭൂദ്‌ഗാണ്ഡീരസ്തു വരൂഥതഃ ।। ൨൭൭.

കരന്ധമന്റെ മകൻ മറുത്തൻ; അവന്റെ മകൻ ദുഷ്മന്തൻ; ദുഷ്മന്തന്റെ മകൻ വരൂഥൻ; വരൂഥന്റെ മകൻ ഗാണ്ഡീരൻ.

ഗാണ്ഡീരാച്ചൈവ ഗാന്ധാരഃ പഞ്ച ജാനപദാസ്തതഃ । ഗാന്ധാരാഃ കേരലാശ്ചോലാഃ പാണ്ഡ്യാഃ കോലാ മഹാബലാഃ ।। ൨൭൭.

ഗാണ്ഡീരനിൽ നിന്ന് ഗാന്ധാരൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് അഞ്ചു ജനങ്ങൾ ഉണ്ടായി: ഗാന്ധാരന്മാർ, കേരളവർ, ചോളർ, പാണ്ഡ്യർ, കോളർ—ഇവരെല്ലാം മഹാബലശാലികൾ.

ദ്രുഹ്യസ്തു വഭ്രുസേതുശ്ച വഭ്രുസേതോഃ പുരോവസുഃ । തതോ ഗാന്ധാരാ ഗാന്ധാരൈര്ഘര്മ്മോ ഘര്മ്മാദ് ഘൃതോഽഭവത് ।। ൨൭൭.

ദ്രുഹ്യുവും വഭ്രുസേതുവും; വഭ്രുസേതുവിന്റെ മകൻ പുരോവസു; അവിടെ നിന്ന് ഗാന്ധാരന്മാർ; അവരിൽ നിന്ന് ഘർമൻ, ഘർമനിൽ നിന്ന് ഘൃതൻ ജനിച്ചു.

ഘൃതാത്തു വിദുഷസ്തസ്മാത് പ്രചേതാസ്തസ്യ വൈ ശതമ് । ആനദ്രശ്ച സഭാനരശ്ചാക്ഷുപഃ പരമേഷുകഃ ।। ൨൭൭.

നെയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു ജ്ഞാനി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് നൂറ് വിവേകമുള്ള പുത്രന്മാർ പിറന്നു. ആനദ്രൻ, സഭാനരൻ, ആക്ഷുപൻ, പരമേഷുകൻ ഇവരാണ് അവരിൽ ചിലർ.

സഭാനരാത് കാലാനലഃ കാലാനലജസൃഞ്ജയഃ । പുരഞ്ജയഃ സൃഞ്ജയസ്യ തത്പുത്രോ ജനമേജയഃ ।। ൨൭൭.

സഭാനരനിൽ നിന്ന് കാലാനലൻ ജനിച്ചു. കാലാനലജൻ എന്ന സൃഞ്ജയനും അവനിൽ നിന്നു പിറന്നു. സൃഞ്ജയനിൽ നിന്ന് പുരഞ്ജയൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ജനമേജയൻ.

തത്പുത്രസ്തു മഹാശാലസ്തുത്പുത്രോഽഭൂന്മഹാമനാഃ । തസ്മാദുശീനരോ ബ്രഹ്മന്നൃഗായാന്തു തൃഗസ്തതഃ ।। ൨൭൭.

അവന്റെ മകനായി മഹാശാലൻ ജനിച്ചു. മഹാശാലന്റെ മകനാണ് മഹാമനാൻ. മഹാമനനിൽ നിന്ന് ഉശീനരൻ ജനിച്ചു. ഉശീനരനിൽ നിന്ന് ഋഗായന്തു, പിന്നെ തൃഗൻ പിറന്നു.

നരായാന്തു നരശ്ചാസീത് കൃമിസ്തു കൃമിതഃ സുതഃ । ദശായാം സുബ്രതോ ജജ്ഞേ ദൃശദ്വത്യാം ശിവിസ്തഥാ ।। ൨൭൭.

നരായന്തുവിൽ നിന്ന് നരൻ ജനിച്ചു. കൃമിയിൽ നിന്ന് കൃമിയുടെ മകനായ കൃമി പിറന്നു. ദശായിൽ സുബ്രതൻ ജനിച്ചു. ദൃശദ്വതിയിൽ ശിവിയും അങ്ങനെ ജനിച്ചു.

ശിവേഃ പുത്ത്രാസ്തു ചത്വാരഃ പൃഥുദര്ഭശ്ച വീരകഃ । കൈകേയോ ഭദ്രകസ്തേഷാം നാമ്നാ ജനപദാഃ ശുഭാഃ ।। ൨൭൭.

ശിവിയുടെ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: പൃഥുദർഭൻ, വീരകൻ, കൈകേയൻ, ഭദ്രകൻ. ഇവരുടെ പേരുകൾ നല്ല ജനതകളായി പ്രശസ്തമായി.

തിതിക്ഷുരുശീനരജസ്തിതിക്ഷോസ്ച രുഷദ്രയഃ । രുഷദ്രഥാദഭൂത്പൈലഃ പൈലാച്ച സുതപാഃ സുതഃ ।। ൨൭൭.

ഉശീനരരാജാവിൽ നിന്ന് തിതിക്ഷു പിറന്നു. തിതിക്ഷുവിൽ നിന്ന് റുഷദ്രയൻ ജനിച്ചു. റുഷദ്രഥനിൽ നിന്ന് പൈലൻ, പൈലനിൽ നിന്ന് അവന്റെ മകനായ സുതപൻ ജനിച്ചു.

മഹായോഗീ ബലിസ്തസ്മാദഹ്ഗോ വങ്ഗശ്ച മുഖ്യകഃ । പുണ്ഡുഃ കലിങ്ഗോ ബാലോയോ ബലിര്യോഗീ ബലാന്വിതഃ ।। ൨൭൭.

സുതപനിൽ നിന്ന് മഹായോഗിയായ ബലി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് അഹ്ഗൻ, പ്രധാനനായ വംഗൻ, പുണ്ഡൻ, കലിങ്ങൻ, ബാലോയൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. ബലി ശക്തിയുള്ള യോഗിയായിരുന്നു.

അങ്ഗാദ്ദധിവാഹനോഽഭൂത തസ്മാദ്ദിവിരഥോ നൃപഃ । ദിവിരഥാദ്ധര്മ്മരഥസ്തസ്യ ചിത്രരഥഃ സുതഃ ।। ൨൭൭.

അഹ്ഗനിൽ നിന്ന് ദധിവാഹനൻ ജനിച്ചു. ദധിവാഹനനിൽ നിന്ന് രാജാവായ ദിവിരഥൻ. ദിവിരഥനിൽ നിന്ന് ധർമ്മരഥൻ, അവന്റെ മകനാണ് ചിത്രരഥൻ.

ചിത്രരഥാത്സത്യരഥോ ലോമപാദശ്ച തത്സുതഃ । ലോമപാദാച്ചതുരങ്ഗഃ പൃഥുലാക്ഷശ്ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൭.

ചിത്രരഥനിൽ നിന്ന് സത്യരഥൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ലോമപാദൻ. ലോമപാദനിൽ നിന്ന് ചതുരംഗൻ, അവന്റെ മകനാണ് പൃഥുലാക്ഷൻ.

പൃഥുലാക്ഷാച്ച ചമ്പോഽഭൂച്ചമ്പാദ്ധര്യ്യങ്ഗകോഽഭവത് । ഹര്യ്യങ്ഗാച്ച ഭദ്രരഥോ ബൃഹത്കര്മ്മാ ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൭.

പൃഥുലാക്ഷനിൽ നിന്ന് ചമ്പൻ ജനിച്ചു. ചമ്പനിൽ നിന്ന് ഹര്യംഗകൻ. ഹര്യംഗനിൽ നിന്ന് ഭദ്രരഥൻ, അവന്റെ മകനാണ് ബൃഹത്കർമ്മാവ്.

തസ്മാദഭൂദ്‌വൄഹദ്ഭാനുര്വൃഹദ്ഭാനോര്ബൃഹാത്മവാന് । തസ്മാജ്ജയദ്രഥോ ഹ്യാസീജ്ജയദ്രഥാദ്‌വൃഹദ്രഥഃ ।। ൨൭൭.

അവനിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്ഭാനു ജനിച്ചു. ബൃഹദ്ഭാനുവിൽ നിന്ന് ബൃഹാത്മവാൻ. അവനിൽ നിന്ന് ജയദ്രഥൻ, ജയദ്രഥനിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്രഥൻ പിറന്നു.

വൃഹദ്രഥാദ്വിശ്വജിച്ച കര്ണോ വിശ്വജിതോഽഭവത് । കര്ണസ്യ വൃഷസേനസ്തു പൃഥുസേനസ്തദാത്മജഃ । ഏതേഽങ്ഗവംശജാ ഭൂപാഃ പൂരോര്വംശം നിബോധ മേ ।। ൨൭൭.

ബൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് വിശ്വജിത് ജനിച്ചു. വിശ്വജിതിൽ നിന്ന് കർണ്ണൻ ജനിച്ചു. കർണ്ണന്റെ മകനാണ് വൃഷസേനൻ, അവന്റെ മകനാണ് പൃഥുസേനൻ. ഇവരാണ് അഹ്ഗവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാർ. ഇനി പുരുവംശത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു.

അഗ്നിരുവാച പുരോര്ജനമേജയോഽഭൂത്പ്രാചീന്നന്തസ്തു തത്സുതഃ । പ്രാചീന്നന്താന്മനസ്യുസ്തു തസ്മാദ്വീതമയോ തൃപഃ ।। ൨൭൮.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: പുരുവിൽ നിന്ന് ജനമേജയൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് പ്രാചിന്നന്തൻ. പ്രാചിന്നന്തനിൽ നിന്ന് മനസ്യു, മനസ്യുവിൽ നിന്ന് വീതമയൻ എന്ന മഹാശയൻ ജനിച്ചു.

ശുന്ധുര്വീതമയാച്ചാഽഭൂച്ഛുന്ധോര്ബഹുവിധഃ സുതഃ । ബഹുവിധാച്ച സംയാതിരഹോവാദീ ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൮.

വീതമയനിൽ നിന്ന് ശുധു ജനിച്ചു. ശുധുവിന്റെ മകനാണ് ബഹുവിധൻ. ബഹുവിധനിൽ നിന്ന് സംയാതി, അവന്റെ മകനാണ് രഹോവാദി.

തസ്യ പുത്രോഽഥ ഭദ്രാശ്വോ ഭദ്രാശ്വസ്യ ദശാത്മജാഃ । ഋചേയുശ്ച കൃഷേയുശ്ച സന്നതേയുസ്തഥാത്മജഃ ।। ൨൭൮.

അവന്റെ മകനാണ് ഭദ്രാശ്വൻ. ഭദ്രാശ്വന് പത്ത് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഋചേയു, കൃശേയു, സന്നതേയു, അവന്റെ സ്വന്തം മകൻ.

ഘൃതേയുശ്ച ചിതേയുശ്ച സ്ഥണ്ഡിലേയുശ്ച സത്തമഃ । ധര്മ്മോയുഃ സന്നതേയുശ്ചഃ കൃചേയുര്മ്മതിനാരകഃ ।। ൨൭൮.

ഘൃതേയു, ചിതേയു, സ്ഥണ്ഡിലേയു എന്ന ഉത്തമൻ, ധർമ്മോയു, സന്നതേയു, കൃചേയു, മതിനാരകൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

തംസുരോഘഃ പ്രതിരഥഃ പുരസ്തോ മതിനാരജാഃ । ആസീത്പ്രതിരഥാത്കണ്വഃ കണ്വാന്മേധാതിഥിസ്ത്വഭൂത് ।। ൨൭൮.

തമ്സുരോഗൻ, പ്രതിരഥൻ, പുരസ്തൻ, മതിനാരകൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. പ്രതിരഥനിൽ നിന്ന് കണ്വൻ, കണ്വനിൽ നിന്ന് മേധാതിഥി ജനിച്ചു.

തംസുരോഘാച്ച ചത്വാരോ ദുഷ്മന്തോഽഥ പ്രവീരകഃ । സുമന്തശ്ചാനയോ വീരോ ദുഷ്മന്താദ്ഭരതോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

തമ്സുരോഗനിൽ നിന്ന് നാലുപേർ ജനിച്ചു: ദുഷ്മന്തൻ, പിന്നെ പ്രവീരകൻ, സുമന്തൻ, അനയൻ, വീരൻ. ദുഷ്മന്തനിൽ നിന്ന് ഭാരതൻ ജനിച്ചു.

ശകുന്തലായാന്തു ബലീ യസ്യ നാമ്നാ തു ഭാരതാഃ । സുതേഷു മാതൃകോപേന നഷ്ടേഷു ഭരതസ്യ ച ।। ൨൭൮.

ശകുന്തളയുടെ മകനായ ഭരതന്റെ പേരിലാണ് ഭാരതർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭരതന്റെ മക്കൾ അമ്മയുടെ കോപത്തിൽ നഷ്ടമായി.

തതോ മരുദ്‌ഭിരാനീയ പുത്രഃ സ തു ബൃഹസ്പതേഃ । സംക്രാമിതോ ഭരദ്വാജഃ ക്രതുഭിര്വ്വിതഥോഽഭവത് ।। ൨൭൮.

അതിനുശേഷം മരുത്‌ദേവന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന ബൃഹസ്പതിയുടെ മകൻ ഭരദ്വാജൻ ആയി. യാഗങ്ങൾകൊണ്ട് ഭരദ്വാജൻ വിഥഥനായി.

സ ചാപി വിതഥഃ പുത്രാന് ജനയാമാസ പഞ്ച വൈ । സുഹോത്രം ച സുഹോതാരം ഗയം ഗര്ഭം തഥൈവ ച ।। ൨൭൮.

വിഥഥൻ അഞ്ചു മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു: സുഹോത്രൻ, സുഹോതാരൻ, ഗയ, ഗർഭൻ, കപിലൻ.

കപിലശ്ച മഹാത്മാനം സുകേതുഞ്ച സുതദ്വയമ് । കൌശികഞ്ച ഗൃത്സപതിം തഥാ ഗൃത്സപതേഃ സുതാഃ ।। ൨൭൮.

കപിലനും മഹാത്മാവായ സുകേതുവും രണ്ടു മക്കളാണ്. കൂടാതെ കൗശികനും ഗൃത്സപതിയും ഗൃത്സപതിയുടെ മക്കളാണ്.

ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ കാശേ ദീര്ഘതമാഃ സുതാഃ । തതോ ധന്വന്തരിശ്ചാസീത്തത്സുതോഽഭൂച്ച കേതുമാന് ।। ൨൭൮.

കാശിയിൽ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവരാണ് ദീർഘായുസ്സുള്ള മക്കൾ. അവരിൽ നിന്ന് ധന്വന്തരി ജനിച്ചു, ധന്വന്തരിയുടെ മകൻ കെതുമാൻ ആയിരുന്നു.

കേതുമതോ ഹേമരഥോ ദിവോദാസ ഇതിശ്രുതഃ । പ്രതര്ദനോ ദിവോദാസാദ്ഭര്ഗവത്സൌ പ്രതര്ദനാത് ।। ൨൭൮.

കെതുമാനിൽ നിന്ന് ഹേമരഥനും ദിവോദാസനും ജനിച്ചു. ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് പ്രതർദനൻ, പ്രതർദനനിൽ നിന്ന് ഭർഗവത്സൻ ജനിച്ചു.

വത്സാദനര്ക്ക ആസീച്ച അനര്ക്കാത് ക്ഷേമകോഽഭവത് । ക്ഷേമകാദ്വര്ഷകേതുശ്ച വര്ഷകേതോര്വിഭുഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭൮.

വത്സയിൽ നിന്ന് അനർകൻ, അനർകനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമകൻ, ക്ഷേമകനിൽ നിന്ന് വർഷകേതു, വർഷകേതുവിൽ നിന്ന് വിഭു എന്നത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വിഭോരാനര്ത്തഃ പുത്രോഽഭൂദ്ധിഭോശ്യ സുകുമാരകഃ । സുകുമാരാത്സത്യകേതുര്വത്സഭൂമിസ്തു വത്സകാത് ।। ൨൭൮.

വിഭുവിന്റെ മകൻ അനർടൻ, വിഭുവിൽ നിന്ന് സുകുമാരകനും ജനിച്ചു. സുകുമാരനിൽ നിന്ന് സത്യകേതു, വത്സകനിൽ നിന്ന് വത്സഭൂമി.