താരകാമയസങ്ഗ്രാമേ തദാ ദേവാശ്ച പാലിതാഃ । നിവാര്യ്യേന്ദ്രം ഗുരൂന് ദേവാന് ദാനവാന്സോമവംശകൃത് ।। ൨൭൬.
താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർ രക്ഷിതരായി; ഗുരുക്കന്മാർ ഇന്ദ്രനെയും ദേവന്മാരെയും തടഞ്ഞു, സോമവംശം സൃഷ്ടിച്ച ദാനവന്മാരെ നിയന്ത്രിച്ചു.
വിശ്വാമിത്രവശിഷ്ഠാത്രികവയശ്ച രണേ സുരാന് । അപാലയന്തേ നിര്വ്യാര്യ്യ രഗദ്വേഷാദിദാനവാന് ।। ൨൭൬.
വിശ്വാമിത്രൻ, വസിഷ്ഠൻ, മൂന്നു മഹർഷിമാർ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ രക്ഷിച്ചു; ക്രോധവും വൈരവും നിറഞ്ഞ ദാനവന്മാരെ അവർ ജയിച്ചു.
പൃഥ്വീരഥേ ബ്രഹ്മയന്തുരീശസ്യ ശരണോ ഹരിഃ । ദദാഹ ത്രിപുരം ദേവപാലകോ ദൈത്യമര്ദനഃ ।। ൨൭൬.
ഭൂമിയെ രഥമായി എടുത്ത ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ഈശ്വരന്റെയും ആശ്രയം ആയ ഹരി, ദേവതകളുടെ രക്ഷകനായി, ത്രിപുര നഗരം ദഹിപ്പിച്ചു, ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിച്ചു.
ഗൌരീം ജിഹീര്ഷുണാ രുദ്രമന്ധകേനാര്ദിതം ഹരിഃ । അനുരക്തശ്ച രേവത്യാം ചക്രേചാന്ധാസുരാര്ദനമ് ।। ൨൭൬.
ഗൗരിയെ പിടിക്കാനാഗ്രഹിച്ച രുദ്രനെ അന്ധകൻ ഉപദ്രവിച്ചപ്പോൾ, രേവതിയോട് സ്നേഹമുള്ള ഹരി അന്ധാസുരനെ സംഹരിച്ചു.
വൃത്രേ ദേവഹരം വിഷ്ണുര്ദേവധര്മ്മാനപാലയത് ।। ൨൭൬.
ദേവന്മാരെ നശിപ്പിച്ച വൃത്രനെ വിഷ്ണു കൊല്ലുകയും, ദൈവധർമ്മം പാലിച്ച് ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ശാല്വാദീന് ദാനവാന് ജിത്വാ ഹരിഃ പരശുരാമകഃ । അപാലയത് സുരാദീംശ്ച ദുഷ്ടക്ഷത്രം നിഹത്യ ച ।। ൨൭൬.
ഹരി പരശുരാമനായി, ശാൽവനും മറ്റു ദാനവന്മാരെയും ജയിച്ചു, ദേവന്മാരെയും അവരുടെ നേതാക്കളെയും രക്ഷിച്ചു, ദുഷ്ടക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിച്ചു.
ഹാലാഹലം വിഷം ദൈത്യം നിരാകൃത്യ മഹേശ്വരാത് । ഭയം നിര്ണാശയാമാസ ദേവാനാം മധുസൂദനഃ ।। ൨൭൬.
ഹാലാഹല വിഷവും ദാനവനെയും മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് നീക്കി, മധുസൂദനൻ ദേവന്മാരുടെ ഭയം അകറ്റി.
ഹാലാഹലം വിഷം യശ്ച ദൈത്യഃ കോലാഹലോ ജിതഃ । പാലിതാശ്ച സുരാഃ സര്വ്വേ വിഷ്ണുനാ ധമ്മപാലനാത് ।। ൨൭൬.
ഹാലാഹല വിഷവും കോലാഹലൻ എന്ന ദാനവനും ജയിക്കപ്പെട്ടു; ധർമ്മം പാലിച്ചുകൊണ്ട് വിഷ്ണു എല്ലാ ദേവന്മാരെയും രക്ഷിച്ചു.
ദേവാസുരേ രണേ യശ്ച ദൈത്യഃ കോലാഹലോ ജിതഃ । പാലിതാശ്ച സുരാഃ സര്വ്വേ വിഷ്ണുനാ ധര്മ്മപാലനാത് ।। ൨൭൬.
ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ കോലാഹലൻ എന്ന ദാനവൻ തോറ്റു; ധർമ്മം പാലിച്ച വിഷ്ണു എല്ലാ ദേവന്മാരെയും രക്ഷിച്ചു.
രാജാനോ രാജപുത്രാശ്ച മുനയോ ദേവതാ ഹരിഃ । യദുക്തം യച്ഛ നൈവോക്തമവതാരാ ഹരേരിമേ ।। ൨൭൬.
രാജാക്കന്മാർ, രാജപുത്രന്മാർ, ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ—പറഞ്ഞതും പറയാതിരുന്നതും എല്ലാം ഹരിയുടെ അവതാരങ്ങളാണ്.
അഗ്നിരുവാച തുര്വ്വസോശ്ച സുതോ വര്ഗോ ഗോഭാനുസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । ഗോഭാനോരാസീത് ത്രൈശാനിസ്ത്രൈശാനേസ്തു കരന്ധമഃ ।। ൨൭൭.
അഗ്നി പറഞ്ഞു: തുര്വസുവിന്റെ മകനായി വർഗ്ഗൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ മകൻ ഗോഭാനു; ഗോഭാനുവിന്റെ മകൻ ത്രൈശാനി; ത്രൈശാനിയുടെ മകൻ കരന്ധമൻ.
കരന്ധമാന്മരുത്തോഭൂഽദ്ദുഷ്മന്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । ദുഷ്മന്തസ്യ വരൂഥോഽഭൂദ്ഗാണ്ഡീരസ്തു വരൂഥതഃ ।। ൨൭൭.
കരന്ധമന്റെ മകൻ മറുത്തൻ; അവന്റെ മകൻ ദുഷ്മന്തൻ; ദുഷ്മന്തന്റെ മകൻ വരൂഥൻ; വരൂഥന്റെ മകൻ ഗാണ്ഡീരൻ.
ഗാണ്ഡീരാച്ചൈവ ഗാന്ധാരഃ പഞ്ച ജാനപദാസ്തതഃ । ഗാന്ധാരാഃ കേരലാശ്ചോലാഃ പാണ്ഡ്യാഃ കോലാ മഹാബലാഃ ।। ൨൭൭.
ഗാണ്ഡീരനിൽ നിന്ന് ഗാന്ധാരൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് അഞ്ചു ജനങ്ങൾ ഉണ്ടായി: ഗാന്ധാരന്മാർ, കേരളവർ, ചോളർ, പാണ്ഡ്യർ, കോളർ—ഇവരെല്ലാം മഹാബലശാലികൾ.
ദ്രുഹ്യസ്തു വഭ്രുസേതുശ്ച വഭ്രുസേതോഃ പുരോവസുഃ । തതോ ഗാന്ധാരാ ഗാന്ധാരൈര്ഘര്മ്മോ ഘര്മ്മാദ് ഘൃതോഽഭവത് ।। ൨൭൭.
ദ്രുഹ്യുവും വഭ്രുസേതുവും; വഭ്രുസേതുവിന്റെ മകൻ പുരോവസു; അവിടെ നിന്ന് ഗാന്ധാരന്മാർ; അവരിൽ നിന്ന് ഘർമൻ, ഘർമനിൽ നിന്ന് ഘൃതൻ ജനിച്ചു.
ഘൃതാത്തു വിദുഷസ്തസ്മാത് പ്രചേതാസ്തസ്യ വൈ ശതമ് । ആനദ്രശ്ച സഭാനരശ്ചാക്ഷുപഃ പരമേഷുകഃ ।। ൨൭൭.
നെയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു ജ്ഞാനി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് നൂറ് വിവേകമുള്ള പുത്രന്മാർ പിറന്നു. ആനദ്രൻ, സഭാനരൻ, ആക്ഷുപൻ, പരമേഷുകൻ ഇവരാണ് അവരിൽ ചിലർ.
സഭാനരാത് കാലാനലഃ കാലാനലജസൃഞ്ജയഃ । പുരഞ്ജയഃ സൃഞ്ജയസ്യ തത്പുത്രോ ജനമേജയഃ ।। ൨൭൭.
സഭാനരനിൽ നിന്ന് കാലാനലൻ ജനിച്ചു. കാലാനലജൻ എന്ന സൃഞ്ജയനും അവനിൽ നിന്നു പിറന്നു. സൃഞ്ജയനിൽ നിന്ന് പുരഞ്ജയൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ജനമേജയൻ.
തത്പുത്രസ്തു മഹാശാലസ്തുത്പുത്രോഽഭൂന്മഹാമനാഃ । തസ്മാദുശീനരോ ബ്രഹ്മന്നൃഗായാന്തു തൃഗസ്തതഃ ।। ൨൭൭.
അവന്റെ മകനായി മഹാശാലൻ ജനിച്ചു. മഹാശാലന്റെ മകനാണ് മഹാമനാൻ. മഹാമനനിൽ നിന്ന് ഉശീനരൻ ജനിച്ചു. ഉശീനരനിൽ നിന്ന് ഋഗായന്തു, പിന്നെ തൃഗൻ പിറന്നു.
നരായാന്തു നരശ്ചാസീത് കൃമിസ്തു കൃമിതഃ സുതഃ । ദശായാം സുബ്രതോ ജജ്ഞേ ദൃശദ്വത്യാം ശിവിസ്തഥാ ।। ൨൭൭.
നരായന്തുവിൽ നിന്ന് നരൻ ജനിച്ചു. കൃമിയിൽ നിന്ന് കൃമിയുടെ മകനായ കൃമി പിറന്നു. ദശായിൽ സുബ്രതൻ ജനിച്ചു. ദൃശദ്വതിയിൽ ശിവിയും അങ്ങനെ ജനിച്ചു.
ശിവേഃ പുത്ത്രാസ്തു ചത്വാരഃ പൃഥുദര്ഭശ്ച വീരകഃ । കൈകേയോ ഭദ്രകസ്തേഷാം നാമ്നാ ജനപദാഃ ശുഭാഃ ।। ൨൭൭.
ശിവിയുടെ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: പൃഥുദർഭൻ, വീരകൻ, കൈകേയൻ, ഭദ്രകൻ. ഇവരുടെ പേരുകൾ നല്ല ജനതകളായി പ്രശസ്തമായി.
തിതിക്ഷുരുശീനരജസ്തിതിക്ഷോസ്ച രുഷദ്രയഃ । രുഷദ്രഥാദഭൂത്പൈലഃ പൈലാച്ച സുതപാഃ സുതഃ ।। ൨൭൭.
ഉശീനരരാജാവിൽ നിന്ന് തിതിക്ഷു പിറന്നു. തിതിക്ഷുവിൽ നിന്ന് റുഷദ്രയൻ ജനിച്ചു. റുഷദ്രഥനിൽ നിന്ന് പൈലൻ, പൈലനിൽ നിന്ന് അവന്റെ മകനായ സുതപൻ ജനിച്ചു.
മഹായോഗീ ബലിസ്തസ്മാദഹ്ഗോ വങ്ഗശ്ച മുഖ്യകഃ । പുണ്ഡുഃ കലിങ്ഗോ ബാലോയോ ബലിര്യോഗീ ബലാന്വിതഃ ।। ൨൭൭.
സുതപനിൽ നിന്ന് മഹായോഗിയായ ബലി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് അഹ്ഗൻ, പ്രധാനനായ വംഗൻ, പുണ്ഡൻ, കലിങ്ങൻ, ബാലോയൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. ബലി ശക്തിയുള്ള യോഗിയായിരുന്നു.
അങ്ഗാദ്ദധിവാഹനോഽഭൂത തസ്മാദ്ദിവിരഥോ നൃപഃ । ദിവിരഥാദ്ധര്മ്മരഥസ്തസ്യ ചിത്രരഥഃ സുതഃ ।। ൨൭൭.
അഹ്ഗനിൽ നിന്ന് ദധിവാഹനൻ ജനിച്ചു. ദധിവാഹനനിൽ നിന്ന് രാജാവായ ദിവിരഥൻ. ദിവിരഥനിൽ നിന്ന് ധർമ്മരഥൻ, അവന്റെ മകനാണ് ചിത്രരഥൻ.
ചിത്രരഥാത്സത്യരഥോ ലോമപാദശ്ച തത്സുതഃ । ലോമപാദാച്ചതുരങ്ഗഃ പൃഥുലാക്ഷശ്ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൭.
ചിത്രരഥനിൽ നിന്ന് സത്യരഥൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ലോമപാദൻ. ലോമപാദനിൽ നിന്ന് ചതുരംഗൻ, അവന്റെ മകനാണ് പൃഥുലാക്ഷൻ.
പൃഥുലാക്ഷാച്ച ചമ്പോഽഭൂച്ചമ്പാദ്ധര്യ്യങ്ഗകോഽഭവത് । ഹര്യ്യങ്ഗാച്ച ഭദ്രരഥോ ബൃഹത്കര്മ്മാ ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൭.
പൃഥുലാക്ഷനിൽ നിന്ന് ചമ്പൻ ജനിച്ചു. ചമ്പനിൽ നിന്ന് ഹര്യംഗകൻ. ഹര്യംഗനിൽ നിന്ന് ഭദ്രരഥൻ, അവന്റെ മകനാണ് ബൃഹത്കർമ്മാവ്.
തസ്മാദഭൂദ്വൄഹദ്ഭാനുര്വൃഹദ്ഭാനോര്ബൃഹാത്മവാന് । തസ്മാജ്ജയദ്രഥോ ഹ്യാസീജ്ജയദ്രഥാദ്വൃഹദ്രഥഃ ।। ൨൭൭.
അവനിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്ഭാനു ജനിച്ചു. ബൃഹദ്ഭാനുവിൽ നിന്ന് ബൃഹാത്മവാൻ. അവനിൽ നിന്ന് ജയദ്രഥൻ, ജയദ്രഥനിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്രഥൻ പിറന്നു.
വൃഹദ്രഥാദ്വിശ്വജിച്ച കര്ണോ വിശ്വജിതോഽഭവത് । കര്ണസ്യ വൃഷസേനസ്തു പൃഥുസേനസ്തദാത്മജഃ । ഏതേഽങ്ഗവംശജാ ഭൂപാഃ പൂരോര്വംശം നിബോധ മേ ।। ൨൭൭.
ബൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് വിശ്വജിത് ജനിച്ചു. വിശ്വജിതിൽ നിന്ന് കർണ്ണൻ ജനിച്ചു. കർണ്ണന്റെ മകനാണ് വൃഷസേനൻ, അവന്റെ മകനാണ് പൃഥുസേനൻ. ഇവരാണ് അഹ്ഗവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാർ. ഇനി പുരുവംശത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു.
അഗ്നിരുവാച പുരോര്ജനമേജയോഽഭൂത്പ്രാചീന്നന്തസ്തു തത്സുതഃ । പ്രാചീന്നന്താന്മനസ്യുസ്തു തസ്മാദ്വീതമയോ തൃപഃ ।। ൨൭൮.
അഗ്നി പറഞ്ഞു: പുരുവിൽ നിന്ന് ജനമേജയൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് പ്രാചിന്നന്തൻ. പ്രാചിന്നന്തനിൽ നിന്ന് മനസ്യു, മനസ്യുവിൽ നിന്ന് വീതമയൻ എന്ന മഹാശയൻ ജനിച്ചു.
ശുന്ധുര്വീതമയാച്ചാഽഭൂച്ഛുന്ധോര്ബഹുവിധഃ സുതഃ । ബഹുവിധാച്ച സംയാതിരഹോവാദീ ച തത്സുതഃ ।। ൨൭൮.
വീതമയനിൽ നിന്ന് ശുധു ജനിച്ചു. ശുധുവിന്റെ മകനാണ് ബഹുവിധൻ. ബഹുവിധനിൽ നിന്ന് സംയാതി, അവന്റെ മകനാണ് രഹോവാദി.
തസ്യ പുത്രോഽഥ ഭദ്രാശ്വോ ഭദ്രാശ്വസ്യ ദശാത്മജാഃ । ഋചേയുശ്ച കൃഷേയുശ്ച സന്നതേയുസ്തഥാത്മജഃ ।। ൨൭൮.
അവന്റെ മകനാണ് ഭദ്രാശ്വൻ. ഭദ്രാശ്വന് പത്ത് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഋചേയു, കൃശേയു, സന്നതേയു, അവന്റെ സ്വന്തം മകൻ.
ഘൃതേയുശ്ച ചിതേയുശ്ച സ്ഥണ്ഡിലേയുശ്ച സത്തമഃ । ധര്മ്മോയുഃ സന്നതേയുശ്ചഃ കൃചേയുര്മ്മതിനാരകഃ ।। ൨൭൮.
ഘൃതേയു, ചിതേയു, സ്ഥണ്ഡിലേയു എന്ന ഉത്തമൻ, ധർമ്മോയു, സന്നതേയു, കൃചേയു, മതിനാരകൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.