അഗ്നിപുരാണമ്

അനിരുദ്ധസ്യ വജ്രാദ്യാ യാദവാഃ സുമഹാവലാഃ । തിസ്രഃ കോട്യോ യാദവാനാം ഷഷ്ടിര്ലക്ഷാണി ദാനവാഃ ।। ൨൭൬.

അനിരുദ്ധനിൽ നിന്ന് വജ്രനും മറ്റു ശക്തനായ യാദവന്മാരും ജനിച്ചു. യാദവന്മാർക്ക് മൂന്നു കോടി ആയിരുന്നു, ദാനവന്മാർക്ക് അറുപതിനായിരം.

മനുഷ്യേ ബാധകാ യേ തു നന്നാശായ ബഭൂവ സഃ । കര്ത്തു കര്മവ്യവസ്ഥാനം മനുഷ്യോ ജായതേ ഹരിഃ ।। ൨൭൬.

മനുഷ്യരിൽ തടസ്സമായവരെ അദ്ദേഹം നശിപ്പിച്ചു. കര്‍ത്തവ്യക്രമം സ്ഥാപിക്കാൻ ഹരി മനുഷ്യനായി ജനിക്കുന്നു.

ദേവാസുരാണാം സങ്‌ഗ്രാമാ ദായാര്ഥം ദ്വാദശാഭവന് । പ്രഥമോ നാരസിംഹസ്തു ദ്വിതീയോ വാമനോ രണഃ ।। ൨൭൬.

ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പന്ത്രണ്ടു യുദ്ധങ്ങൾ വംശാവകാശത്തിനായി ഉണ്ടായി. ആദ്യത്തേത് നരസിംഹന്റെ യുദ്ധം, രണ്ടാമത്തേത് വാമനന്റെ യുദ്ധം.

സങ്‌ഗ്രാമസ്ത്വഥ വാരാഹശ്ചതുര്ഥോഽമൃതമന്ഥനഃ । താരകാമയസങ്‌ഗ്രാമഃ ഷഷ്ഠോ ഹ്യാജീവകോ രണഃ ।। ൨൭൬.

ശേഷം വരാഹ യുദ്ധം, നാലാമത്തേത് അമൃതം കയ്പ്പിച്ച യുദ്ധം, താരകാസുരനെതിരായ യുദ്ധം, ആറാമത്തേത് ആജീവക യുദ്ധം.

ത്രൈപുരശ്ചാന്ധകബധോ നവമോ വൃത്രഘാതകഃ । ജിതോ ഹാലാഹലശ്ചാഥ ഘോരഃ കോലാഹലോ രണഃ ।। ൨൭൬.

തൃപുര യുദ്ധം, അന്ധകന്റെ വധം, ഒൻപതാമത്തേത് വൃത്രന്റെ വധം, ഹാലാഹലനെ ജയിച്ച യുദ്ധം, അതിനുശേഷം ഭയങ്കരമായ കോലാഹല യുദ്ധം.

ഹിരണ്യകശിപോശ്ചോരോ വിദാര്യ്യ ച നഖൈഃ പുരാ । നാരസിംഹോ ദേവപാലഃ പ്രഹ്ലാദം കൃതവാന് നൃപമ് ।। ൨൭൬.

പണ്ടെ, നരസിംഹൻ ദൈവിക രക്ഷകൻ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ തൻറെ നഖങ്ങൾകൊണ്ട് കീറി, പ്രഹ്ലാദനെ രക്ഷിച്ചു.

ദേവാസുരേ വാമനശ്ച ഛതിത്വാ ബലിമൂര്ജ്ജതമ് । മഹേന്ദ്രായ ദദൌ രാജ്യം കാശ്യപോഽദിതിസമ്ഭവഃ ।। ൨൭൬.

ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ, കശ്യപനും അതിതിയും ജനിച്ച വാമനൻ ബലിയെ കീഴടക്കി മഹേന്ദ്രനു രാജ്യം നൽകി.

വരാഹസ്തു ഹിരണ്യാക്ഷം ഹത്വാ ദേവാനപാലയത് । ഉജ്ജഹാര ഭുവം മഗ്നാം ദേവദേവൈരഭിഷ്ടുതഃ ।। ൨൭൬.

വരാഹൻ ഹിരണ്യാക്ഷനെ കൊല്ലുകയും, ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ദേവതകൾ വാഴ്ത്തിയപ്പോൾ, മുങ്ങിപ്പോയ ഭൂമി അവൻ ഉയർത്തി.

മന്ഥാനം മന്ദരം കൃത്വാ നേത്രം കൃത്വാ തു വാസുകിമ് । സുരാസുരൈശ്ച മഥിതം൨ ദേവേഭ്യശ്ചാമൃതം ।। ൨൭൬.

മന്ദരപർവ്വതം കുഴയാക്കി, വാസുകിയെ കയറ്റാക്കി, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്ന് കുഴച്ചു, ദേവന്മാർക്കു അമൃതം ലഭിച്ചു.

താരകാമയസങ്‌ഗ്രാമേ തദാ ദേവാശ്ച പാലിതാഃ । നിവാര്യ്യേന്ദ്രം ഗുരൂന് ദേവാന് ദാനവാന്സോമവംശകൃത് ।। ൨൭൬.

താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർ രക്ഷിതരായി; ഗുരുക്കന്മാർ ഇന്ദ്രനെയും ദേവന്മാരെയും തടഞ്ഞു, സോമവംശം സൃഷ്ടിച്ച ദാനവന്മാരെ നിയന്ത്രിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രവശിഷ്ഠാത്രികവയശ്ച രണേ സുരാന് । അപാലയന്തേ നിര്വ്യാര്യ്യ രഗദ്വേഷാദിദാനവാന് ।। ൨൭൬.

വിശ്വാമിത്രൻ, വസിഷ്ഠൻ, മൂന്നു മഹർഷിമാർ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ രക്ഷിച്ചു; ക്രോധവും വൈരവും നിറഞ്ഞ ദാനവന്മാരെ അവർ ജയിച്ചു.

പൃഥ്വീരഥേ ബ്രഹ്മയന്തുരീശസ്യ ശരണോ ഹരിഃ । ദദാഹ ത്രിപുരം ദേവപാലകോ ദൈത്യമര്ദനഃ ।। ൨൭൬.

ഭൂമിയെ രഥമായി എടുത്ത ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ഈശ്വരന്റെയും ആശ്രയം ആയ ഹരി, ദേവതകളുടെ രക്ഷകനായി, ത്രിപുര നഗരം ദഹിപ്പിച്ചു, ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിച്ചു.

ഗൌരീം ജിഹീര്ഷുണാ രുദ്രമന്ധകേനാര്ദിതം ഹരിഃ । അനുരക്തശ്ച രേവത്യാം ചക്രേചാന്ധാസുരാര്ദനമ് ।। ൨൭൬.

ഗൗരിയെ പിടിക്കാനാഗ്രഹിച്ച രുദ്രനെ അന്ധകൻ ഉപദ്രവിച്ചപ്പോൾ, രേവതിയോട് സ്നേഹമുള്ള ഹരി അന്ധാസുരനെ സംഹരിച്ചു.

വൃത്രേ ദേവഹരം വിഷ്ണുര്ദേവധര്മ്മാനപാലയത് ।। ൨൭൬.

ദേവന്മാരെ നശിപ്പിച്ച വൃത്രനെ വിഷ്ണു കൊല്ലുകയും, ദൈവധർമ്മം പാലിച്ച് ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.

ശാല്വാദീന് ദാനവാന് ജിത്വാ ഹരിഃ പരശുരാമകഃ । അപാലയത് സുരാദീംശ്ച ദുഷ്ടക്ഷത്രം നിഹത്യ ച ।। ൨൭൬.

ഹരി പരശുരാമനായി, ശാൽവനും മറ്റു ദാനവന്മാരെയും ജയിച്ചു, ദേവന്മാരെയും അവരുടെ നേതാക്കളെയും രക്ഷിച്ചു, ദുഷ്ടക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിച്ചു.

ഹാലാഹലം വിഷം ദൈത്യം നിരാകൃത്യ മഹേശ്വരാത് । ഭയം നിര്ണാശയാമാസ ദേവാനാം മധുസൂദനഃ ।। ൨൭൬.

ഹാലാഹല വിഷവും ദാനവനെയും മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് നീക്കി, മധുസൂദനൻ ദേവന്മാരുടെ ഭയം അകറ്റി.

ഹാലാഹലം വിഷം യശ്ച ദൈത്യഃ കോലാഹലോ ജിതഃ । പാലിതാശ്ച സുരാഃ സര്വ്വേ വിഷ്ണുനാ ധമ്മപാലനാത് ।। ൨൭൬.

ഹാലാഹല വിഷവും കോലാഹലൻ എന്ന ദാനവനും ജയിക്കപ്പെട്ടു; ധർമ്മം പാലിച്ചുകൊണ്ട് വിഷ്ണു എല്ലാ ദേവന്മാരെയും രക്ഷിച്ചു.

ദേവാസുരേ രണേ യശ്ച ദൈത്യഃ കോലാഹലോ ജിതഃ । പാലിതാശ്ച സുരാഃ സര്വ്വേ വിഷ്ണുനാ ധര്മ്മപാലനാത് ।। ൨൭൬.

ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ കോലാഹലൻ എന്ന ദാനവൻ തോറ്റു; ധർമ്മം പാലിച്ച വിഷ്ണു എല്ലാ ദേവന്മാരെയും രക്ഷിച്ചു.

രാജാനോ രാജപുത്രാശ്ച മുനയോ ദേവതാ ഹരിഃ । യദുക്തം യച്ഛ നൈവോക്തമവതാരാ ഹരേരിമേ ।। ൨൭൬.

രാജാക്കന്മാർ, രാജപുത്രന്മാർ, ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ—പറഞ്ഞതും പറയാതിരുന്നതും എല്ലാം ഹരിയുടെ അവതാരങ്ങളാണ്.

അഗ്നിരുവാച തുര്വ്വസോശ്ച സുതോ വര്ഗോ ഗോഭാനുസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । ഗോഭാനോരാസീത് ത്രൈശാനിസ്ത്രൈശാനേസ്തു കരന്ധമഃ ।। ൨൭൭.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: തുര്വസുവിന്റെ മകനായി വർഗ്ഗൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ മകൻ ഗോഭാനു; ഗോഭാനുവിന്റെ മകൻ ത്രൈശാനി; ത്രൈശാനിയുടെ മകൻ കരന്ധമൻ.

കരന്ധമാന്മരുത്തോഭൂഽദ്‌ദുഷ്മന്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । ദുഷ്മന്തസ്യ വരൂഥോഽഭൂദ്‌ഗാണ്ഡീരസ്തു വരൂഥതഃ ।। ൨൭൭.

കരന്ധമന്റെ മകൻ മറുത്തൻ; അവന്റെ മകൻ ദുഷ്മന്തൻ; ദുഷ്മന്തന്റെ മകൻ വരൂഥൻ; വരൂഥന്റെ മകൻ ഗാണ്ഡീരൻ.

ഗാണ്ഡീരാച്ചൈവ ഗാന്ധാരഃ പഞ്ച ജാനപദാസ്തതഃ । ഗാന്ധാരാഃ കേരലാശ്ചോലാഃ പാണ്ഡ്യാഃ കോലാ മഹാബലാഃ ।। ൨൭൭.

ഗാണ്ഡീരനിൽ നിന്ന് ഗാന്ധാരൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് അഞ്ചു ജനങ്ങൾ ഉണ്ടായി: ഗാന്ധാരന്മാർ, കേരളവർ, ചോളർ, പാണ്ഡ്യർ, കോളർ—ഇവരെല്ലാം മഹാബലശാലികൾ.

ദ്രുഹ്യസ്തു വഭ്രുസേതുശ്ച വഭ്രുസേതോഃ പുരോവസുഃ । തതോ ഗാന്ധാരാ ഗാന്ധാരൈര്ഘര്മ്മോ ഘര്മ്മാദ് ഘൃതോഽഭവത് ।। ൨൭൭.

ദ്രുഹ്യുവും വഭ്രുസേതുവും; വഭ്രുസേതുവിന്റെ മകൻ പുരോവസു; അവിടെ നിന്ന് ഗാന്ധാരന്മാർ; അവരിൽ നിന്ന് ഘർമൻ, ഘർമനിൽ നിന്ന് ഘൃതൻ ജനിച്ചു.

ഘൃതാത്തു വിദുഷസ്തസ്മാത് പ്രചേതാസ്തസ്യ വൈ ശതമ് । ആനദ്രശ്ച സഭാനരശ്ചാക്ഷുപഃ പരമേഷുകഃ ।। ൨൭൭.

നെയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു ജ്ഞാനി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് നൂറ് വിവേകമുള്ള പുത്രന്മാർ പിറന്നു. ആനദ്രൻ, സഭാനരൻ, ആക്ഷുപൻ, പരമേഷുകൻ ഇവരാണ് അവരിൽ ചിലർ.

സഭാനരാത് കാലാനലഃ കാലാനലജസൃഞ്ജയഃ । പുരഞ്ജയഃ സൃഞ്ജയസ്യ തത്പുത്രോ ജനമേജയഃ ।। ൨൭൭.

സഭാനരനിൽ നിന്ന് കാലാനലൻ ജനിച്ചു. കാലാനലജൻ എന്ന സൃഞ്ജയനും അവനിൽ നിന്നു പിറന്നു. സൃഞ്ജയനിൽ നിന്ന് പുരഞ്ജയൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ജനമേജയൻ.

തത്പുത്രസ്തു മഹാശാലസ്തുത്പുത്രോഽഭൂന്മഹാമനാഃ । തസ്മാദുശീനരോ ബ്രഹ്മന്നൃഗായാന്തു തൃഗസ്തതഃ ।। ൨൭൭.

അവന്റെ മകനായി മഹാശാലൻ ജനിച്ചു. മഹാശാലന്റെ മകനാണ് മഹാമനാൻ. മഹാമനനിൽ നിന്ന് ഉശീനരൻ ജനിച്ചു. ഉശീനരനിൽ നിന്ന് ഋഗായന്തു, പിന്നെ തൃഗൻ പിറന്നു.

നരായാന്തു നരശ്ചാസീത് കൃമിസ്തു കൃമിതഃ സുതഃ । ദശായാം സുബ്രതോ ജജ്ഞേ ദൃശദ്വത്യാം ശിവിസ്തഥാ ।। ൨൭൭.

നരായന്തുവിൽ നിന്ന് നരൻ ജനിച്ചു. കൃമിയിൽ നിന്ന് കൃമിയുടെ മകനായ കൃമി പിറന്നു. ദശായിൽ സുബ്രതൻ ജനിച്ചു. ദൃശദ്വതിയിൽ ശിവിയും അങ്ങനെ ജനിച്ചു.

ശിവേഃ പുത്ത്രാസ്തു ചത്വാരഃ പൃഥുദര്ഭശ്ച വീരകഃ । കൈകേയോ ഭദ്രകസ്തേഷാം നാമ്നാ ജനപദാഃ ശുഭാഃ ।। ൨൭൭.

ശിവിയുടെ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: പൃഥുദർഭൻ, വീരകൻ, കൈകേയൻ, ഭദ്രകൻ. ഇവരുടെ പേരുകൾ നല്ല ജനതകളായി പ്രശസ്തമായി.

തിതിക്ഷുരുശീനരജസ്തിതിക്ഷോസ്ച രുഷദ്രയഃ । രുഷദ്രഥാദഭൂത്പൈലഃ പൈലാച്ച സുതപാഃ സുതഃ ।। ൨൭൭.

ഉശീനരരാജാവിൽ നിന്ന് തിതിക്ഷു പിറന്നു. തിതിക്ഷുവിൽ നിന്ന് റുഷദ്രയൻ ജനിച്ചു. റുഷദ്രഥനിൽ നിന്ന് പൈലൻ, പൈലനിൽ നിന്ന് അവന്റെ മകനായ സുതപൻ ജനിച്ചു.