അഗ്നിപുരാണമ്

താമന്തഃപ്രസവാം ദൃഷ്ട്വാ ഗര്ഭം ത്യജാബ്രവീദ്ഗുരുഃ । ഗര്ഭസ്ത്യക്തഃ പ്രദീപ്തോഽഥ പ്രാഹാഹം സോമസമ്ഭവഃ ॥ ൨൭൪.

താര ഗർഭിണിയായിരിക്കുന്നതു കണ്ടു ഗുരു അവളോട് ഗർഭം ഉപേക്ഷിക്കാൻ പറഞ്ഞു. ഉപേക്ഷിച്ച ഗർഭം തെളിഞ്ഞു, 'ഞാൻ സോമനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്' എന്നു പറഞ്ഞു.

ഏവം സോമാദ്‌ ബുധഃ പുത്ത്രഃ പുത്ത്രസ്തസ്യ പുരൂരവാഃ । സ്വര്ഗന്ത്യക്ത്വോര്വശീ സാ തം വരയാമാസ ചാപ്സരാഃ ॥ ൨൭൪.

ഇങ്ങനെ സോമനിൽ നിന്ന് ബുധൻ ജനിച്ചു; ബുധന്റെ മകനാണ് പുരൂരവസ്. ഉർവശി സ്വർഗം വിട്ട് രാജാവായ അവനെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.

തഥാ സഹാചരദ്രാജാ ദശവര്ഷാണി പഞ്ച ച । പഞ്ച ഷട് സപ്ത ചാഷ്ടൌ ച ദശ ചാഷ്ടൌ മഹാമുനേ ॥ ൨൭൪.

അങ്ങനെ രാജാവ് ഉർവശിയോടൊപ്പം പത്ത് വർഷവും അഞ്ചും, പിന്നെ അഞ്ച്, ആറ്, ഏഴ്, എട്ട്, പത്ത്, എട്ട് വർഷങ്ങൾ കൂടി ചേർന്ന് ജീവിച്ചു, മഹാമുനിയേ.

ഏകോഽഗ്നിരഭവത് പൂര്വ്വം തേന ത്രേതാ പ്രവര്ത്തിതാ । പുരൂരവാ യോഗശീലോ ഗാന്ധര്വ്വലോകമീയിവാന് ॥ ൨൭൪.

ആദിയിൽ ഒരൊറ്റ അഗ്നി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവന്റെ വഴി ത്രേതായുഗത്തിലെ യാഗങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. യോഗസാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പുരൂരവൻ ഗന്ധർവ്വലോകം പ്രാപിച്ചു.

ആയുര്ദൃഢായുരശ്വായുര്ധനായുര്ധൃതിമാന് വസുഃ । ദിവിജാതഃ ശതായുശ്ച സുഷുവേ ചോര്വ്വശീ നൃപാന് ॥ ൨൭൪.

ദീർഘായുസും ശക്തിയും ഉള്ള ആയു, ദൃഢായു, അശ്വായു, ധനായു, ധൃതിമാൻ, വസു, ദിവിജാതൻ, ശതായു എന്നിങ്ങനെയുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഉർവശിയ്ക്ക് ജനിച്ചു.

ആയുഷോ നഹുഷഃ പുത്രോ വൃദ്ധശര്മ്മാ രജിസ്തഥാ । ദര്ഭോ വിപാപ്മാ പഞ്ചാഗന്യം രജേഃ പുത്രശതം ഹ്യഭൂത് ॥ ൨൭൪.

ആയുവിന്റെ മകനായി നഹുഷനും, വൃദ്ധശർമനും, രജിയും ജനിച്ചു. ദർഭൻ, വിപാപ്മാവ്, പഞ്ചാഗന്യൻ എന്നിവരും രജിയുടെ മക്കളായി ജനിച്ചു. രജിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

രാജേയാ ഇതി വിഖ്യാതാ വിഷ്ണുദത്തവരോ രജിഃ । ദേവാസുരേ രണേ ദൈത്യാനബധീത് സുരയാചിതഃ ॥ ൨൭൪.

രാജിയുടെ പുത്രന്മാരെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരായ ഇവർക്ക് വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ അപേക്ഷ പ്രകാരം, ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ രാജി ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ചു.

ഗതായേന്ദ്രായ പുത്രത്വം ദത്വാ രാജ്യം ദിവങ്ഗതഃ । രജേഃ പുത്രൈര്ഹൃതം രാജ്യം ശക്രസ്യാഥ സുദുര്മ്മനാഃ ॥ ൨൭൪.

രാജി തന്റെ രാജ്യം ഇന്ദ്രനു പുത്രനായി നൽകുകയും, സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, രാജിയുടെ പുത്രന്മാർ ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ ഇന്ദ്രന്റെ രാജ്യം കൈവശമാക്കി.

ഗ്രഹശാന്ത്യാദിവിധിനാ ഗുരുരിന്ദ്രായ തദ്ദദൌ । മോഹയിത്വാ രജിസുതാനാസംസ്തേ നിജധര്മ്മഗാഃ ॥ ൨൭൪.

ഗ്രഹശാന്തി തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തി ഗുരു ഇന്ദ്രനു വീണ്ടും ആ രാജ്യം നൽകി. രാജിയുടെ പുത്രന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിച്ച്, അവർ സ്വന്തം ധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.

നഹുഷസ്യ സുതാഃ സപ്ത യതിര്യ്യയാതിരുത്തമഃ । ഉദ്ഭവഃ പഞ്ചകശ്ചൈവ ശര്യ്യാതിമേഘപാലകൌ ॥ ൨൭൪.

നഹുഷനു ഏഴു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: യതി, ഉത്തമനായ യയാതി, ഉദ്ഭവൻ, പഞ്ചകൻ, ശര്യാതി, മേഘപാലകൻ എന്നിവരും.

യതിഃ കുമാരഭാവേഽപി വിഷ്ണും ധ്യാത്വാ ഹരിം ഗതഃ । ദേവയാനീ സുക്രകന്യാ യയാതേഃ പത്ന്യഽഭൂത്തദാ ॥ ൨൭൪.

യതി ബാല്യത്തിലും തന്നെ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചു ഹരിയെ പ്രാപിച്ചു. ശുക്രന്റെ മകളായ ദേവയാനി അന്നപ്പോൾ യയാതിയുടെ ഭാര്യയായി.

വൃഷപര്വ്വജാ സര്മ്മിഷ്ഠാ യയാതേഃ പഞ്ച തത്സുതാഃ । യദുഞ്ച തുര്വ്വസുഞ്ചൈവ ദേവയാനീ വ്യജായത ॥ ൨൭൪.

വൃഷപർവ്വന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠ യയാതിക്ക് അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ദേവയാനി യദുവിനെയും തുര്വ്വസുവിനെയും പ്രസവിച്ചു.

ദ്രുഹ്യഞ്ചാനൂഞ്ച പൂരുഞ്ച ശര്മ്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വ്വണീ । യദുഃ പൂരുശ്ചാഭവതാന്തേഷാം വംശവിവര്ദ്ധനൌ ॥ ൨൭൪.

ശർമിഷ്ഠ, വൃഷപർവ്വന്റെ മകൾ, ദ്രുഹ്യു, അനു, പൂരു എന്നിങ്ങനെയുള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ഇവരിൽ യദുവും പൂരുവും തങ്ങളുടെ വംശങ്ങളെ വളർത്തിയവർ ആയി.

അഗ്നിരുവാച യദോരാസന്‌പഞ്ച പുത്രാ ജ്യേഷ്ഠസ്തേഷു സഹസ്രജിത് । നീലാഞ്ജികോ രധുഃ ക്രോഷ്ടുഃ ശതജിച്ച സഹസ്രജിത് ।। ൨൭൫.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: യദുവിന് അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ മൂത്തവൻ സഹസ്രജിത്. സഹസ്രജിതിന് നീലാഞ്ജികൻ, രധു, ക്രോഷ്ടു, ശതജിത് എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ശതജിദ്ധൈഹയോ രേണുഹയോ ഹയ ഇതി ത്രയഃ । ധര്മ്മനേത്രോ ഹൈഹയസ്യ ധര്മ്മനേത്രസ്യ സംഹനഃ ।। ൨൭൫.

ശതജിതിന്റെ പുത്രന്മാർ ആയിരുന്നു ഹൈഹയൻ, റെണുഹയൻ, ഹയൻ. ഹൈഹയന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മനേത്രനും, ധർമ്മനേത്രന്റെ പുത്രൻ സംഹനനും ആയിരുന്നു.

മഹിമാ സംഹനസ്യാസീന്മഹിമ്നോ ഭദ്രസേനകഃ । ഭദ്രസേനാദ് ദുര്ഗമോഽഭൂദ്‌ദുര്ഗഭാത്കനകോഽഭവത് ।। ൨൭൫.

സംഹനന്റെ പുത്രൻ മഹിമ. മഹിമയുടെ പുത്രൻ ഭദ്രസേനകൻ. ഭദ്രസേനനിൽ നിന്ന് ദുർഗ്ഗമൻ ജനിച്ചു. ദുർഗ്ഗമനിൽ നിന്ന് കനകൻ ജനിച്ചു.

കനകാത് കൃതവീര്യ്യസ്തു കൃതാഗ്നിഃ കരവീരകഃ । കൃതൌജാശ്ച ചചതുര്ഥോഽഭൂത് കൃതവീര്യ്യാത്തു സോഽര്ജുനഃ ।। ൨൭൫.

കനകന്റെ പുത്രനായി കൃതവീര്യൻ, പിന്നെ കൃതാഗ്നി, കരവീരകൻ, കൃതൗജസ് എന്നിങ്ങനെ നാലാമൻ. കൃതവീര്യനിൽ നിന്ന് അർജ്ജുനൻ ജനിച്ചു.

ദത്തോഽര്ജ്ജുനായ തപതേ സപ്തദ്വീപമഹീശതാമ് । ദദൌ ബാഹുസഹസ്രഞ്ച അജേയത്വം രണേഽരിണാ ।। ൨൭൫.

ദത്തൻ അർജ്ജുനനു ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമിയുടെ ഭരണവും, ആയിരം കൈകളും, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശക്തിയും അനുഗ്രഹിച്ചു.

അധര്മ്മൈ വര്ത്ത മാനസ്യ വിഷ്ണുഹസ്താന്മൃതിര്ധ്രു ബാ । ദശ യജ്ഞസഹസ്രാണി സോഽര്ജ്ജുനഃ കൃതവാന്തൃപഃ ।। ൨൭൫.

അധർമ്മത്തിൽ ചിതഞ്ഞതുകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ കൈയിൽ അർജ്ജുനന്റെ മരണം നിർഭാഗ്യമായിരുന്നു. അർജ്ജുനൻ രാജാവ് പത്തു ആയിരം യാഗങ്ങൾ നടത്തി.

അനഷ്ടദ്രവ്യതാ രാഷ്ട്രേ തസ്യ സംസ്മരണാദഭൂത് । ന നൂനം കാര്ത്തവീര്യ്യസ്യ ഗതിം യാസ്യന്തി വൈ നൃപാഃ ।। ൨൭൫.

അവനെ ഓർക്കുന്നതിലൂടെ അവന്റെ രാജ്യത്ത് സമ്പത്ത് ഒരിക്കലും നഷ്ടമായിരുന്നില്ല. കൃതവീര്യനായ അർജ്ജുനന്റെ സ്ഥിതിക്ക് മറ്റൊരു രാജാവിനും എത്താൻ കഴിയില്ല.

യജ്ഞൈര്ദ്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച । കാര്ത്തവീര്യസ്യ ച ശതം പുത്ത്രാണാം പഞ്ച വൈ പരാഃ ।। ൨൭൫.

യാഗങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, തപസ്സു, വീര്യം, വിജ്ഞാനം എന്നിവയാൽ കൃതവീര്യന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ അഞ്ചുപേർ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായിരുന്നു.

സൂരസേനശ്ച സൂരശ്ച ധൃഷ്ടോക്തഃ കൃഷ്ണ ഏവ ച । ജയധ്വജശ്ച നാമാസീദാവന്ത്യോ നൃപതിര്മഹാന് ।। ൨൭൫.

സൂരസേനനും സൂരനും ധൃഷ്ടോക്തനും കൃഷ്ണനും ജയധ്വജനും എന്നിങ്ങനെ അവസാനത്തേതായ മഹാരാജാക്കന്മാർ ആയിരുന്നു.

ജയധ്വജാത്താലജങ്ഘസ്താലജങ്ഘാത്തതഃ സുതാഃ । ഹൈഹയാനാം കുലാഃ പഞ്ച ഭോജാശ്ചാവന്തയസ്തഥാ ।। ൨൭൫.

ജയധ്വജനിൽ നിന്ന് താലജംഘനും, താലജംഘനിൽ നിന്ന് അവന്റെ മക്കളും ജനിച്ചു. അങ്ങനെ ഹൈഹയരുടെ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങളും, കൂടാതെ ഭോജരും അവന്തികളും ഉണ്ടായി.

വീതിഹോത്രാഃ സ്വയം ജാതാഃ ശൌണ്ഡികേയാസ്തഥൈവ ച । വീതിഹോത്രാദനന്തോഽഭൂദനന്താദ്‌ദുര്ജ്ജയോ നൃപഃ ।। ൨൭൫.

വീതിഹോത്രരും ശൗണ്ടികേയരും സ്വതന്ത്രമായി ജനിച്ചു. വിതിഹോത്രനിൽ നിന്ന് അനന്തനും, അനന്തനിൽ നിന്ന് ദുര്‍ജ്ജയ എന്ന രാജാവും ജനിച്ചു.

ക്രോഷ്ടോര്വ്വംശം പ്രവക്ഷഅയാമി യത്ര ജാതോ ഹരിഃസ്വയമ് । ക്രോഷ്ടോസ്തു വൃജിനീവാംശ്ച സ്വാഹാഽഭൂദ്‌വൃജിനീവതഃ ।। ൨൭൫.

ക്രോഷ്ടുവിന്റെ വംശം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നു. അങ്ങോട്ട് ഹരിഃ സ്വയം ജനിച്ചു. ക്രോഷ്ടുവിൽ നിന്ന് വൃജിനീവാൻ, വൃജിനീവാനിൽ നിന്ന് സ്വാഹാ ജനിച്ചു.

സ്വാഹാപുത്രോ രുഷദ്‌ഗുശ്ച തസ്യ ചിത്രസ്ഥഃ സുതഃ । ശശവിന്ദുശ്ചിത്രരഥാച്ചക്രവര്ത്തീ ഹരൌ രതഃ ।। ൨൭൫.

സ്വാഹായുടെ മകൻ രുഷദ്ഗു, അവന്റെ മകൻ ചിത്രസ്ഥൻ. ശശവിന്ദു, ചിത്രരഥൻ, ഹരിയിൽ ഭക്തിയുള്ള ചക്രവർത്തി എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ശശവിന്ദോശ്ച പുത്ത്രാണാം ശതാനാമഭവച്ഛതമ് । ധീമതാം ചാരുരൂപാണാം ഭൂരിദ്രവിണതേജസാമ് ।। ൨൭൫.

ശശവിന്ദുവിന് നൂറ് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. അവരൊക്കെയും ബുദ്ധിമാന്മാരും സുന്ദരന്മാരും ധനസമ്പത്തിലും തേജസ്സിലും സമ്പന്നരായിരുന്നു.

പൃഥുശ്രവാഃ പ്രധാനോഽഭൂത്തസ്യ പുത്ത്രഃ സുയജ്ഞകഃ । സുയജ്ഞസ്യോശനാഃ പുത്രസ്തിതിക്ഷുരുശനഃ സുതഃ ।। ൨൭൫.

അവരിൽ പ്രധാനനായത് പൃഥുശ്രവാ. അവന്റെ മകൻ സുവജ്ഞകൻ, സുവജ്ഞകന്റെ മകൻ ഉശനാ, ഉശനയുടെ മകൻ തിതിക്ഷു.

തിതിക്ഷോസ്തു മരുത്തോഽഭൂത്തസ്മാത്കമ്ബലവര്ഹിഷഃ । പഞ്ചാശദ്രുക്മകവചാദ്രുക്മേഷുഃ പൃഥുരുക്മകഃ ।। ൨൭൫.

തിതിക്ഷുവിൽ നിന്ന് മറുത്തനും, മറുത്തനിൽ നിന്ന് കംബലവർഹിഷനും ജനിച്ചു. അങ്ങനെ അമ്പത് പൊന്നിനുള്ളിൽ കാവചം ധരിച്ച മക്കളും, രുക്മേഷു, പൃഥുരുക്മകനും ഉണ്ടായി.