അഗ്നിപുരാണമ്

ഭഗീരഥോ ദിലീപാത്തു യേന ഗങ്ഗാവതാരിതാ । ഭഗീരഥാത്തു നാഭാഗോ നാഭാഗാദമ്ബരീഷകഃ ।। ൨൭൩.

ദിലീപനിൽ നിന്ന് ഭഗീരഥൻ ജനിച്ചു; ഭഗീരഥൻ ഗംഗയെ ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ഭഗീരഥനിൽ നിന്ന് നാഭാഗൻ; നാഭാഗനിൽ നിന്ന് അംബരീഷൻ.

സിന്ധുദ്വീപോഽമ്ബരീഷാത്തു ശ്രുതായുസ്തത്സുതഃ സ്മൃതഃ । ശ്രുതായോര്ഋതപര്ണോഽഭൂത്തസ്യ കല്മാഷപാദകഃ ।। ൨൭൩.

അംബരീഷനിൽ നിന്ന് സിന്ധുദ്വീപൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ശ്രുതായു. ശ്രുതായുവിൽ നിന്ന് ഋതപർണൻ; അവനിൽ നിന്ന് കല്മാഷപാദൻ.

കല്മാഷാങ്‌ഘ്രേഃ സര്വ്വകര്മ്മാ ഹ്യനരണ്യസ്തതോഽഭവത് । അനരണ്യാത്തു നിഘ്നോഽഥ അനമിത്രസ്തതോ രഘുഃ ।। ൨൭൩.

കല്മാഷപാദനിൽ നിന്ന് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമായ അനരണ്യൻ ജനിച്ചു; അനരണ്യനിൽ നിന്ന് നിഘ്നൻ, അവനിൽ നിന്ന് അനമിത്രൻ, പിന്നെ രഘു.

രഘോരഭൂദ്ദിലീപസ്തു ദിലീപാച്ചാപ്യജോ നൃപഃ । ദീര്ഘവാഹുരജാത് കാലസ്ത്വജാപാലസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

രഘുവിൽ നിന്ന് ദിലീപൻ; ദിലീപനിൽ നിന്ന് രാജാവായ അജൻ; അജനിൽ നിന്ന് ദീർഘവാഹു; ദീർഘവാഹുവിൽ നിന്ന് കാലൻ; കാലനിൽ നിന്ന് അജാപാലൻ.

തഥാ ദശരഥോ ജാതസ്തസ്യ പുത്രചതുഷ്ടയമ് । നാരായണാത്മകാഃ സര്വേ രാമസ്തസ്യാഗ്രജോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

അങ്ങനെ ദശരഥൻ ജനിച്ചു; അവനു നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരൊക്കെയും നാരായണന്റെ അംശങ്ങൾ ആയിരുന്നു; രാമൻ അവന്റെ മൂത്ത പുത്രനായിരുന്നു.

രാവണാന്തകരോ രാജാ ഹ്യയോധ്യായാം രഘൂത്തമഃ । വാല്മീകിര്യസ്യ ചരിതം ചക്രേ തന്നാരദശ്രവാത് ।। ൨൭൩.

അയോധ്യയിലെ രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവായ രാമൻ, രാവണനെ സംഹരിച്ചു. നാരദൻ പറഞ്ഞ കഥ കേട്ടാണ് വാൽമീകി അതിന്റെ കഥ രചിച്ചത്.

രാമപുത്രൌ കുശലവൌ സീതായാം കുലവര്ദ്ധനൌ । അതിഥിശ്ച കുശാജ്ജജ്ഞേ നിഷധസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൭൩.

സീതയുടെ മക്കളായ കുശനും ലവനും രാമന്റെ വംശം വളർത്തി. കുശനിൽ നിന്ന് അതിഥി ജനിച്ചു; അതിഥിയുടെ മകനാണ് നിഷധൻ.

നിഷധാത്തു നലോ ജജ്ഞേ നഭോഽജായത വൈ നലാത് । നഭസഃ പുണ്ഡരീകോഽഭൂത് സുധന്വാ ച തതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

നിഷധനിൽ നിന്ന് നളൻ ജനിച്ചു; നളനിൽ നിന്ന് നഭൻ ജനിച്ചു; നഭനിൽ നിന്ന് പുണ്ഡരീകം ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് സുധൻവൻ ജനിച്ചു.

സുധന്വനോ ദേവാനീകോ ഹ്യഹീനാശ്വശ്ച തുത്സുതഃ । അഹീനാശ്വാത് സഹസ്രാശ്വശ്ചന്ദ്രാലോകസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

സുധൻവന്റെ മകനാണ് ദേവാനീകൻ; ദേവാനീകന്റെ മകനാണ് അഹീനാശ്വൻ; അഹീനാശ്വനിൽ നിന്ന് സഹസ്രാശ്വൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രാവലോകൻ ജനിച്ചു.

ചന്ദ്രാവലോകതസ്താരാപീड़ോഽസ്മാച്ചന്ദ്രപര്വതഃ । ചന്ദ്രഗിരേര്ഭാനുരഥഃ ശ്രുതായുസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ൨൭൩.

ചന്ദ്രാവലോകനിൽ നിന്ന് താരാപീരം ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രപർവതൻ; ചന്ദ്രഗിരിയിൽ നിന്ന് ഭാനുരഥൻ ജനിച്ചു; ഭാനുരഥന്റെ മകനാണ് ശ്രുതായു.

അഗ്നിരുവാച സോമവംശം പ്രവക്ഷ്യാമി പഠിതം പാപനാശനമ് । വിഷ്ണുനാഭ്യബ്ജജോ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മപുത്രോഽത്രിരത്രിതഃ ॥ ൨൭൪.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന സോമവംശം ഞാൻ പറയാം. വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന് അത്രി എന്ന മകനുണ്ടായി; അത്രിയിൽ നിന്ന് സോമൻ ജനിച്ചു.

സോമശ്ചക്രേ രാജസൂയം ത്രൈലോക്യം ദക്ഷഇണആന്ദദൌ । സമാപ്തേഽവഭൃഥേ സോമം തദ്രൂപാലോകനേച്ഛവഃ ॥ ൨൭൪.

സോമൻ രാജസൂയയാഗം നടത്തി, മൂന്നു ലോകങ്ങളും യാഗികർക്കു നൽകി. യാഗം കഴിഞ്ഞ് അവഭൃഥസ്നാനം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ രൂപത്തിൽ സോമനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ—

കാമവാണാഭിതപ്താങ്ഗ്യോ നരദേവ്യഃ സിഷേവിരേ । ലക്ഷ്മീര്ന്നാരായണം ത്യക്ത്വാ സിനീവാലീ ച കര്ദ്ദമമ് ॥ ൨൭൪.

മനുഷ്യരാജാക്കന്മാരുടെ ഭാര്യമാർ, കാമാഗ്നിയിൽ കത്തിയവരായി, സോമനെ സേവിച്ചു. ലക്ഷ്മി നാരായണനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; സിനീവാലി കർദ്ദമനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.

ദ്യുതിം വിഭാവസുന്ത്യക്ത്വാ പുഷ്ടിര്ധാതാരമവ്യയമ് । പ്രഭാ പ്രഭാകരന്ത്യക്ത്വാ ഹവിഷ്മന്തം കുഹൂഃ സ്വയമ് ॥ ൨൭൪.

പുഷ്ടി തന്റെ ഭർത്താവായ ധാതാവിനെ, അവന്റെ തേജസ് ഉപേക്ഷിച്ചു; പ്രഭാ പ്രഭാകരനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; കുഹു സ്വയം ഹവിഷ്മന്തിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.

കീര്ത്തിര്ജയന്തമ്ഭര്ത്താരം വസുര്മ്മാരീചകശ്യപമ് । ധൃതിസ്ത്യക്ത്വാ പതിം നന്ദീം സോമമേവാഭജത്തദാ ॥ ൨൭൪.

കീർത്തി തന്റെ ഭർത്താവായ ജയന്തനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; വസു മാർീചകശ്യപനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; ധൃതി ഭർത്താവായ നന്ദിയെ ഉപേക്ഷിച്ച് ആ സമയത്ത് സോമനിൽ ഭക്തി വെച്ചു.

സ്വകീയാ ഇവ സോമോഽപി കാമയാമാസ താസ്തദാ । ഏവം കൃതാപചാരസ്യ താസാം ഭര്ത്തൃഗണസ്തദാ ॥ ൨൭൪.

സോമനും അവരെ സ്വന്തം ഭാര്യമാരെപ്പോലെ ആഗ്രഹിച്ചു. ഇങ്ങനെ അവർ അചാരങ്ങൾ ചെയ്തപ്പോൾ, അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ—

ന ശശാകാപചാരായ ശാപൈഃ ശസ്ത്രാദിഭിഃ പുനഃ । സപ്തലോകൈകനാഥത്വമവാപ്തസ്തപസാ ഹ്യുത ॥ ൨൭൪.

ആ അചാരത്തിന് ശാപം കൊണ്ടോ ആയുധം കൊണ്ടോ ശിക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു; സോമൻ തപസ്സിലൂടെ ഏഴു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിത്വം നേടിയിരുന്നു.

വിവഭ്രാമ മതിസ്തസ്യ വിനയാദനയാ ഹതാ । ബൃഹസ്പതേഃ സ വൈ ഭാര്യ്യാം താരാം നാമ യശസ്വിനീമ് ॥ ൨൭൪.

സോമന്റെ മനസ്സ് നിയന്ത്രണം ഇല്ലാതെ തെറ്റിപ്പോയി; അതുകൊണ്ട് ബ്രഹസ്പതിയുടെ പ്രസിദ്ധയായ ഭാര്യയായ താരയെ അവൻ അപഹരിച്ചു.

ജഹാര തരസാ സോമോ ഹ്യവമന്യാങ്ഗിരഃസുതമ് । തതസ്തദ്‌യുദ്ധമഭവത് പ്രഖ്യാതം താകാമയമ് ॥ ൨൭൪.

സോമൻ ശക്തിയോടെ താരയെ അപഹരിച്ചു; അങ്ങിനെ അങ്കിരസിന്റെ മകനെ അവഗണിച്ചു. അതിനുശേഷം പ്രശസ്തമായ താരയുദ്ധം ഉണ്ടായി.

ദേവാനാം ദാനവാനാഞ്ച ലോകക്ഷയകരം മഹത് । ബ്രാഹ്മാ നിവാര്യ്യോശനസന്താരാമങ്ഗിരസേ ദദൌ ॥ ൨൭൪.

ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാൻ ഇടയായ വലിയ യുദ്ധം ഉണ്ടായി; ബ്രഹ്മാവ് ഇടപെട്ട് ഉശനസ് താരയെ അങ്കിരസിന്റെ മകനു തിരികെ നൽകി.

താമന്തഃപ്രസവാം ദൃഷ്ട്വാ ഗര്ഭം ത്യജാബ്രവീദ്ഗുരുഃ । ഗര്ഭസ്ത്യക്തഃ പ്രദീപ്തോഽഥ പ്രാഹാഹം സോമസമ്ഭവഃ ॥ ൨൭൪.

താര ഗർഭിണിയായിരിക്കുന്നതു കണ്ടു ഗുരു അവളോട് ഗർഭം ഉപേക്ഷിക്കാൻ പറഞ്ഞു. ഉപേക്ഷിച്ച ഗർഭം തെളിഞ്ഞു, 'ഞാൻ സോമനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്' എന്നു പറഞ്ഞു.

ഏവം സോമാദ്‌ ബുധഃ പുത്ത്രഃ പുത്ത്രസ്തസ്യ പുരൂരവാഃ । സ്വര്ഗന്ത്യക്ത്വോര്വശീ സാ തം വരയാമാസ ചാപ്സരാഃ ॥ ൨൭൪.

ഇങ്ങനെ സോമനിൽ നിന്ന് ബുധൻ ജനിച്ചു; ബുധന്റെ മകനാണ് പുരൂരവസ്. ഉർവശി സ്വർഗം വിട്ട് രാജാവായ അവനെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.

തഥാ സഹാചരദ്രാജാ ദശവര്ഷാണി പഞ്ച ച । പഞ്ച ഷട് സപ്ത ചാഷ്ടൌ ച ദശ ചാഷ്ടൌ മഹാമുനേ ॥ ൨൭൪.

അങ്ങനെ രാജാവ് ഉർവശിയോടൊപ്പം പത്ത് വർഷവും അഞ്ചും, പിന്നെ അഞ്ച്, ആറ്, ഏഴ്, എട്ട്, പത്ത്, എട്ട് വർഷങ്ങൾ കൂടി ചേർന്ന് ജീവിച്ചു, മഹാമുനിയേ.

ഏകോഽഗ്നിരഭവത് പൂര്വ്വം തേന ത്രേതാ പ്രവര്ത്തിതാ । പുരൂരവാ യോഗശീലോ ഗാന്ധര്വ്വലോകമീയിവാന് ॥ ൨൭൪.

ആദിയിൽ ഒരൊറ്റ അഗ്നി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവന്റെ വഴി ത്രേതായുഗത്തിലെ യാഗങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. യോഗസാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പുരൂരവൻ ഗന്ധർവ്വലോകം പ്രാപിച്ചു.

ആയുര്ദൃഢായുരശ്വായുര്ധനായുര്ധൃതിമാന് വസുഃ । ദിവിജാതഃ ശതായുശ്ച സുഷുവേ ചോര്വ്വശീ നൃപാന് ॥ ൨൭൪.

ദീർഘായുസും ശക്തിയും ഉള്ള ആയു, ദൃഢായു, അശ്വായു, ധനായു, ധൃതിമാൻ, വസു, ദിവിജാതൻ, ശതായു എന്നിങ്ങനെയുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഉർവശിയ്ക്ക് ജനിച്ചു.

ആയുഷോ നഹുഷഃ പുത്രോ വൃദ്ധശര്മ്മാ രജിസ്തഥാ । ദര്ഭോ വിപാപ്മാ പഞ്ചാഗന്യം രജേഃ പുത്രശതം ഹ്യഭൂത് ॥ ൨൭൪.

ആയുവിന്റെ മകനായി നഹുഷനും, വൃദ്ധശർമനും, രജിയും ജനിച്ചു. ദർഭൻ, വിപാപ്മാവ്, പഞ്ചാഗന്യൻ എന്നിവരും രജിയുടെ മക്കളായി ജനിച്ചു. രജിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

രാജേയാ ഇതി വിഖ്യാതാ വിഷ്ണുദത്തവരോ രജിഃ । ദേവാസുരേ രണേ ദൈത്യാനബധീത് സുരയാചിതഃ ॥ ൨൭൪.

രാജിയുടെ പുത്രന്മാരെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരായ ഇവർക്ക് വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ അപേക്ഷ പ്രകാരം, ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ രാജി ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ചു.

ഗതായേന്ദ്രായ പുത്രത്വം ദത്വാ രാജ്യം ദിവങ്ഗതഃ । രജേഃ പുത്രൈര്ഹൃതം രാജ്യം ശക്രസ്യാഥ സുദുര്മ്മനാഃ ॥ ൨൭൪.

രാജി തന്റെ രാജ്യം ഇന്ദ്രനു പുത്രനായി നൽകുകയും, സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, രാജിയുടെ പുത്രന്മാർ ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ ഇന്ദ്രന്റെ രാജ്യം കൈവശമാക്കി.

ഗ്രഹശാന്ത്യാദിവിധിനാ ഗുരുരിന്ദ്രായ തദ്ദദൌ । മോഹയിത്വാ രജിസുതാനാസംസ്തേ നിജധര്മ്മഗാഃ ॥ ൨൭൪.

ഗ്രഹശാന്തി തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തി ഗുരു ഇന്ദ്രനു വീണ്ടും ആ രാജ്യം നൽകി. രാജിയുടെ പുത്രന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിച്ച്, അവർ സ്വന്തം ധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.