അഗ്നിപുരാണമ്

തത് പുരൂരവസേ പ്രാദാത്സുദ്യുമ്നോ രാജ്യമാപ്യ തു । നരിഷ്യതഃ ശകാഃ പുത്രാ നാഭാഗസ്യ ച വൈഷ്ണവഃ ।। ൨൭൩.

സുദ്യുമ്നൻ രാജ്യം നേടിയ ശേഷം അത് പുരൂരവസിന് നൽകി; നരിഷ്യന്തന്റെ പുത്രന്മാർ ശകന്മാരായിരുന്നു, നാഭാഗന്റെ പുത്രൻ വൈഷ്ണവൻ.

അമ്ബരീഷഃ പ്രജാപാലോ ധാര്ഷ്ടകം ധൃഷ്ടതഃ കുലമ് । സുകല്ഗനര്ത്തൌ ശര്യ്യാതേര്വൈരോഹ്യാനര്ത്തതോ നൃപഃ ।। ൨൭൩.

അംബരീഷൻ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചു; ധൃഷ്ടനിൽ നിന്ന് ധാർഷ്ടക വംശം; ശര്യാതിയിൽ നിന്ന് സുകൽഗനും നർത്തനും, അനർത്തനിൽ നിന്ന് വൈരോഹ്യ എന്ന രാജാവും.

അനാര്ത്തവിഷയശ്ചാസീത് പുരീ ചാസീത് കുശസ്ഥലീ । രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുദ്മീ നാമ ധാര്മികഃ ।। ൨൭൩.

അനർത്ത ദേശവും കുശസ്ഥലീ എന്ന നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നുവു; രേവയുടെ മകൻ രൈവതൻ, കകുദ്മി എന്ന ധാർമ്മികൻ.

ജ്യേഷ്ഠഃ പുത്രശതസ്യാസീദ്രാജ്യം പ്രാപ്യ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php കുശസ്ഥലീമ്] । സ കന്യാസഹിതഃ ശ്രുത്വാ ഗാന്ധര്വ്വം ബ്രഹ്മണോഽന്തികേ ।। ൨൭൩.

അവൻ നൂറ് പുത്രന്മാരിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു; കുശസ്ഥലീ രാജ്യം നേടിയ ശേഷം, തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗന്ധർവഗാനം കേൾക്കാൻ പോയി.

മുഹൂര്ത്തഭൂതം ദേവസ്യ മര്ത്യേ ബഹുയുഗം ഗതമ് । ആജഗാമ ജവേനാഥ സ്വാം പുരീം യാദവൈര്വൃതാമ് ।। ൨൭൩.

ദേവന്മാർക്കു ഒരു നിമിഷം മാത്രം കഴിഞ്ഞു, മനുഷ്യർക്കു അനേകം യുഗങ്ങൾ കടന്നു; പിന്നെ വേഗത്തിൽ അവൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, യാദവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നതായി കണ്ടു.

കൃതാം ദ്വാരവതീം നാമ ബഹുദ്വാരാം മനോരമാമ് । ഭോജവൃഷ്ണയന്ധകൈര്ഗുപ്താം വാസുദേവപുരോഗമൈഃ ।। ൨൭൩.

അവൻ ദ്വാരവതീ എന്ന മനോഹരമായ, അനേകം വാതിലുകളുള്ള നഗരത്തെ കണ്ടു; ഭോജന്മാരും വൃഷ്ണിമാരും അന്ധകന്മാരും വാസുദേവനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അതിനെ സംരക്ഷിച്ചു.

രേവതീം ബലദേവായ ദദൌ ജ്ഞാത്വാ ഹ്യനിന്ദിതാമ । തപഃ സുമേരുശിഖരേ തപ്ത്വാ വിഷ്ണവാലയം ഗതഃ ।। ൨൭൩.

അവളെ അപവാദമില്ലാത്തവളെന്ന് അറിഞ്ഞ് രേവതിയെ ബാലരാമനു നൽകി; സുമേരു പർവ്വതശിഖരത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി.

നാഭാഗസ്യ ച പുത്രൌ ദ്വൌ വൈശ്യൌ ബ്രാഹ്മണാതാം ഗതൌ । കരൂഷസ്യ തു കാരൂഷാഃ ക്ഷത്രിയാ യുദ്ധദുര്മ്മദാഃ ।। ൨൭൩.

നാഭാഗന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇരുവരും വൈശ്യരായി ജനിച്ച് പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണരായി. കരൂഷനിൽ നിന്ന് കരൂഷന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം ധൈര്യശാലികളായ ക്ഷത്രിയർ ആയിരുന്നു.

ശൂദ്രത്വഞ്ച പൃഷധ്രോഽഗാദ്ധിംസയിത്വാ ഗുരോശ്ച ഗാമ് । മനുപുത്രാദഥേക്ഷആകോര്വികുക്ഷഇര്ദേവരാഡഭൂത് ।। ൨൭൩.

പൃഷധ്രൻ ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ കൊല്ലുകയും അതിനാൽ ശൂദ്രനായി മാറുകയും ചെയ്തു. മനുവിന്റെ പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകുവിൽ നിന്ന് വികുക്ഷിയുടെ വയറ്റിൽ നിന്ന് ദേവരാജൻ ജനിച്ചു.

വികുക്ഷേസ്തു കകുത്സ്ഥോഽഭൂത്തസ്യ പുത്രഃ സുയോധനഃ । തസ്യ പുത്രഃ പൃഥുര്ന്നാമ വിശ്വഗശ്വഃ പൃഥോഃ സുതഃ ।। ൨൭൩.

വികുക്ഷിയിൽ നിന്ന് കകുത്ഥൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ സുയോധനൻ. സുയോധനനിൽ നിന്ന് പൃഥു ജനിച്ചു; പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ വിശ്വഗശ്വൻ.

ആയുസ്തസ്യ ച പുത്രോഽഭുത്തസ്യ പുത്രഃ സുഥോധനഃ । തസ്യ പുത്രഃ പൃഥുര്ന്നാമ വിശ്വഗശ്വഃ പൃഥോഃ സുതഃ ।। ൨൭൩.

പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ ആയുസ്; ആയുസിന്റെ പുത്രൻ സുഥോധനൻ. സുഥോധനനിൽ നിന്ന് പൃഥു ജനിച്ചു; പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ വിശ്വഗശ്വൻ.

ശ്രാവന്താദ് വൃഹദശ്വോഽഭൂത കുബലാശ്വസ്തതോ നൃപഃ । ധുന്ധുമാരത്വമഗമദ്‌ധുന്ധോര്ന്നാമ്നാ ച വൈ പുരാ ।। ൨൭൩.

ശ്രാവന്തനിൽ നിന്ന് വൃഹദശ്വൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് കുബലാശ്വൻ, പിന്നെ രാജാവായ ധുന്ധുമാരൻ, പുരാതനകാലത്ത് ധുന്ധു എന്നായിരുന്നു അവന്റെ പേര്.

ധുന്ധുമാരാസ്ത്രയോ ഭൂപാ ദൃढ़ാശ്വോ ദണ്ഡ ഏവ ച । കപിലോഽഥ ദൃढ़ാശ്വാത്തു ഹര്യ്യശ്വശ്ച ചപ്രമോദകഃ ।। ൨൭൩.

ധുന്ധുമാരന് മൂന്ന് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ദൃഢാശ്വൻ, ദണ്ഡൻ, കപിലൻ. ദൃഢാശ്വനിൽ നിന്ന് ഹര്യശ്വനും പ്രമോദകനും ജനിച്ചു.

ഹര്യശ്വാച്ച നികുമ്ഭോഽഭൂത് സംഹതാശ്വോ നികുമ്ഭതഃ । അകൃശാശ്വശ്ച സംഹതാശ്വസുതാവുഭൌ ।। ൨൭൩.

ഹര്യശ്വനിൽ നിന്ന് നികുംബൻ ജനിച്ചു; നികുംബനിൽ നിന്ന് സംഹതാശ്വൻ; സംഹതാശ്വനിൽ നിന്ന് അകൃഷാശ്വനും മറ്റൊരു പുത്രനും ജനിച്ചു.

യുവനാശ്വോ രണാശ്വസ്യ മാന്ധാതാ യുവനാശ്വതഃ । മാന്ധാതുഃ പുരുകുത്സോഽഭൂന്മുചുകുന്ദോ ദ്വിതീയകഃ ।। ൨൭൩.

രണാശ്വന്റെ പുത്രൻ യുവനാശ്വൻ; യുവനാശ്വനിൽ നിന്ന് മാംധാതാവ്; മാംധാതാവിൽ നിന്ന് പുരുകുത്സനും രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായ മുചുകുന്ദനും ജനിച്ചു.

പുരുകുത്സാദസസ്യുശ്ച സമ്ഭൂതോ നര്മദാഭവഃ । സമ്ഭൂതസ്യ സുധന്വാഽഭൂത്ത്രിധന്വാഥ സുധന്വനഃ ।। ൨൭൩.

പുരുകുത്സനിൽ നിന്ന് നർമദയിൽ ജനിച്ച ത്രസദസ്യു ജനിച്ചു; ത്രസദസ്യുവിൽ നിന്ന് സുധൻവ, സുധൻവയിൽ നിന്ന് ത്രിധൻവൻ.

ത്രിധന്വനസ്തു തരുണസ്തസ്യ സത്യവ്രതഃ സുതഃ । സത്യവ്രതാത്സത്യരഥോ ഹരിശ്ചന്ദ്രശ്ച തത്‌ സുതഃ ।। ൨൭൩.

ത്രിധൻവനിൽ നിന്ന് തരുണൻ, അവന്റെ പുത്രൻ സത്യവ്രതൻ; സത്യവ്രതനിൽ നിന്ന് സത്യരഥൻ, അവന്റെ പുത്രൻ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ.

ഹരിശ്ചന്ദ്രാദ്രോഹിതാശ്വോ രോഹിതാശ്വാദ്‌വൃകോഽഭവത് । വൃകാദ്വാഹുശ്ച വാഹോശ്ച സഗരസ്തസ്യ ച പ്രിയാ ।। ൨൭൩.

ഹരിശ്ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് രോഹിതാശ്വൻ; രോഹിതാശ്വനിൽ നിന്ന് വൃകൻ; വൃകനിൽ നിന്ന് വാഹു; വാഹുവിൽ നിന്ന് സഗരൻ, അവന്റെ പ്രിയപത്നി പ്രഭ.

പ്രബാ ഷഷ്ടിസഹസ്രാണാം സുതാനാം ജനനീ ഹ്യഽഭൂത് । തുഷ്ടാദൌര്വാന്നൃപാദേകം ഭാനുമത്യസമഞ്ജസമ് ।। ൨൭൩.

പ്രഭയ്ക്ക് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. തുഷ്ടയും ഔർവനും ചേർന്ന് ഭാനുമതിയിൽ നിന്ന് ഏക പുത്രനായ അസമഞ്ജസൻ ജനിച്ചു.

ഖനന്തഃ പൃഥിവീം ദഗ്ധാ വിഷ്ണുനാ ബഹുസാഗരാഃ । അസമഞ്ജസോംഽശുമാംശ്ച ദിലീപോംഽശുമതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

അവരുടെ പുത്രന്മാർ ഭൂമിയെ തുഴഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ വിഷ്ണുവാൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടു. അസമഞ്ജസന്റെ പുത്രൻ അംശുമാൻ; അംശുമാനിൽ നിന്ന് ദിലീപൻ.

ഭഗീരഥോ ദിലീപാത്തു യേന ഗങ്ഗാവതാരിതാ । ഭഗീരഥാത്തു നാഭാഗോ നാഭാഗാദമ്ബരീഷകഃ ।। ൨൭൩.

ദിലീപനിൽ നിന്ന് ഭഗീരഥൻ ജനിച്ചു; ഭഗീരഥൻ ഗംഗയെ ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ഭഗീരഥനിൽ നിന്ന് നാഭാഗൻ; നാഭാഗനിൽ നിന്ന് അംബരീഷൻ.

സിന്ധുദ്വീപോഽമ്ബരീഷാത്തു ശ്രുതായുസ്തത്സുതഃ സ്മൃതഃ । ശ്രുതായോര്ഋതപര്ണോഽഭൂത്തസ്യ കല്മാഷപാദകഃ ।। ൨൭൩.

അംബരീഷനിൽ നിന്ന് സിന്ധുദ്വീപൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ശ്രുതായു. ശ്രുതായുവിൽ നിന്ന് ഋതപർണൻ; അവനിൽ നിന്ന് കല്മാഷപാദൻ.

കല്മാഷാങ്‌ഘ്രേഃ സര്വ്വകര്മ്മാ ഹ്യനരണ്യസ്തതോഽഭവത് । അനരണ്യാത്തു നിഘ്നോഽഥ അനമിത്രസ്തതോ രഘുഃ ।। ൨൭൩.

കല്മാഷപാദനിൽ നിന്ന് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമായ അനരണ്യൻ ജനിച്ചു; അനരണ്യനിൽ നിന്ന് നിഘ്നൻ, അവനിൽ നിന്ന് അനമിത്രൻ, പിന്നെ രഘു.

രഘോരഭൂദ്ദിലീപസ്തു ദിലീപാച്ചാപ്യജോ നൃപഃ । ദീര്ഘവാഹുരജാത് കാലസ്ത്വജാപാലസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

രഘുവിൽ നിന്ന് ദിലീപൻ; ദിലീപനിൽ നിന്ന് രാജാവായ അജൻ; അജനിൽ നിന്ന് ദീർഘവാഹു; ദീർഘവാഹുവിൽ നിന്ന് കാലൻ; കാലനിൽ നിന്ന് അജാപാലൻ.

തഥാ ദശരഥോ ജാതസ്തസ്യ പുത്രചതുഷ്ടയമ് । നാരായണാത്മകാഃ സര്വേ രാമസ്തസ്യാഗ്രജോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

അങ്ങനെ ദശരഥൻ ജനിച്ചു; അവനു നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരൊക്കെയും നാരായണന്റെ അംശങ്ങൾ ആയിരുന്നു; രാമൻ അവന്റെ മൂത്ത പുത്രനായിരുന്നു.

രാവണാന്തകരോ രാജാ ഹ്യയോധ്യായാം രഘൂത്തമഃ । വാല്മീകിര്യസ്യ ചരിതം ചക്രേ തന്നാരദശ്രവാത് ।। ൨൭൩.

അയോധ്യയിലെ രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവായ രാമൻ, രാവണനെ സംഹരിച്ചു. നാരദൻ പറഞ്ഞ കഥ കേട്ടാണ് വാൽമീകി അതിന്റെ കഥ രചിച്ചത്.

രാമപുത്രൌ കുശലവൌ സീതായാം കുലവര്ദ്ധനൌ । അതിഥിശ്ച കുശാജ്ജജ്ഞേ നിഷധസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൭൩.

സീതയുടെ മക്കളായ കുശനും ലവനും രാമന്റെ വംശം വളർത്തി. കുശനിൽ നിന്ന് അതിഥി ജനിച്ചു; അതിഥിയുടെ മകനാണ് നിഷധൻ.

നിഷധാത്തു നലോ ജജ്ഞേ നഭോഽജായത വൈ നലാത് । നഭസഃ പുണ്ഡരീകോഽഭൂത് സുധന്വാ ച തതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

നിഷധനിൽ നിന്ന് നളൻ ജനിച്ചു; നളനിൽ നിന്ന് നഭൻ ജനിച്ചു; നഭനിൽ നിന്ന് പുണ്ഡരീകം ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് സുധൻവൻ ജനിച്ചു.

സുധന്വനോ ദേവാനീകോ ഹ്യഹീനാശ്വശ്ച തുത്സുതഃ । അഹീനാശ്വാത് സഹസ്രാശ്വശ്ചന്ദ്രാലോകസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൭൩.

സുധൻവന്റെ മകനാണ് ദേവാനീകൻ; ദേവാനീകന്റെ മകനാണ് അഹീനാശ്വൻ; അഹീനാശ്വനിൽ നിന്ന് സഹസ്രാശ്വൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രാവലോകൻ ജനിച്ചു.