അഗ്നിപുരാണമ്

ഭര്ത്താരം രക്ഷ നാഗേന്ദ്ര സമയഃ പരിപാല്യതാം । ഐരാവതാധിരൂढ़സ്തു വജ്രഹസ്തഃ ശതക്രതുഃ ।। ൨൬൯.

നാഗരാജാവേ, നിന്റെ രക്ഷകനായ ഭർത്താവിനെ കാക്കുക, ഉടമ്പടി പാലിക്കപ്പെടണം; ഐരാവതനിൽ കയറിയ, വജ്രം കൈവശമുള്ള, ശതക്രതു എന്ന ഇന്ദ്രൻ.

പൃഷ്ഠതോഽനുഗതസ്ത്വേഷ രക്ഷതു ത്വാം സ ദേവരാട് । അവാപ്നുഹി ജയം യുദ്ധേ സുസ്ഥശ്ചൈവ സദാ വ്രജ ।। ൨൬൯.

നിന്റെ പിന്നാലെ നടക്കുന്ന ഈ ദേവരാജാവ് നിന്നെ കാത്തിരിക്കുക; യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നേടുക, എല്ലായ്പ്പോഴും ആരോഗ്യത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോവുക.

അവാപ്നുഹി ബലഞ്ചൈവ ഐരാവതസമം യുധി । ശ്രീസ്തേ സോമാദ്‌ബലം വിഷ്ണോസ്തേജഃ സൂര്യ്യാജ്ജവോഽനിലാത് ।। ൨൬൯.

യുദ്ധത്തിൽ ഐരാവതനോടു സമമായ ശക്തി നേടുക; സമാനായി സമത്തിൽ ഐശ്വര്യം, വിഷ്ണുവിൽ നിന്ന് ശക്തി, സൂര്യനിൽ നിന്ന് പ്രകാശം, വായുവിൽ നിന്ന് വേഗം ലഭിക്കട്ടെ.

സ്ഥൈര്യ്യം ഗിരേര്ജയം രുദ്രാദ് യശോ ദേവാത് പുരന്ദരാത് । യുദ്ധേ രക്ഷന്തു നാഗാസ്ത്വാം ദിശശ്ച സഹ ദൈവതൈഃ ।। ൨൬൯.

പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥിരത, രുദ്രനിൽ നിന്ന് വിജയം, പുരന്ദരനിൽ നിന്ന് പ്രശസ്തി ലഭിക്കട്ടെ; യുദ്ധത്തിൽ നാഗങ്ങളും ദിക്കുകളും അവരുടെ ദേവതകളുമൊത്ത് നിന്നെ കാത്തിരിക്കുക.

അശ്വിനൌ സഹ ഗന്ധര്വൈഃ പാന്തു ത്വാം സര്വതോ ദിശഃ । മനവോ വസവോ രുദ്രാ വായുഃ സോമോ മഹര്ഷയഃ ।। ൨൬൯.

അശ്വിനീദേവന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാ ദിക്കിലും നിന്നെ കാത്തിരിക്കുക; മനുക്കൾ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, വായു, സോമൻ, മഹർഷികൾ എന്നിവരും.

നാഗകിന്നരഗന്ധര്വയക്ഷഭൂതഗണാ ഗ്രഹാഃ । പ്രമഥാസ്തു സഹാദിത്യൈര്ഭൂതേശോ മാതൃഭിഃ സഹ ।। ൨൬൯.

നാഗ, കിന്നര, ഗന്ധർവ, യക്ഷ, ഭൂതഗണങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ; പ്രമഥന്മാർ ആദിത്യന്മാരോടൊപ്പം, ഭൂതേശ്വരൻ മാതാക്കളോടൊപ്പം.

ശക്രഃ സേനാപതിഃ സ്കന്ദോ വരുണശ്ചാശ്രിതസ്ത്വയി । പ്രദഹന്തു രിപൂന് സര്വാന് രാജാ വിജയമൃച്ഛതു ।। ൨൬൯.

ശക്രൻ, സേനാനായകനായ സ്കന്ദൻ, വരുണൻ ഇവർ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അവർ നിന്റെ ശത്രുക്കളെ മുഴുവനും ദഹിപ്പിക്കട്ടെ, രാജാവ് വിജയം നേടട്ടെ.

യാനി പ്രയുക്താന്യരിഭിര്ഭൂഷണാനി സമന്തതഃ । പതന്തു തവ ശത്രണാം ഹതാനി തവ തേജസാ ।। ൨൬൯.

ശത്രുക്കൾ ചുറ്റും ഉപയോഗിച്ച എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും, നിന്റെ തേജസ്സാൽ തകർന്ന് അവരുടെ മേൽ വീഴട്ടെ.

കാലനേമിബധേ യദ്വത് യുദ്ധേ ത്രിപുരഘാതനേ । ഹിരണ്യകശിപോര്യുദ്ധേ ബധേ സര്വാസുരേഷു ച ।। ൨൬൯.

കാലനേമിയെ കൊല്ലുന്നതിലും, യുദ്ധത്തിൽ ത്രിപുരയെ നശിപ്പിച്ചതിലും, ഹിരണ്യകശിപുവിനോടുള്ള യുദ്ധത്തിലും, എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചതിലും പോലെ.

ശോഭിതാസി തഥൈവാദ്യ ശോഭസ്വ സമയം സ്മര । നീലസ്വേതാമിമാന്ദൃഷ്ട്വാ നശ്യന്ത്വാശു നൃപാരയഃ ।। ൨൬൯.

ഇപ്പോഴിതാ നീ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പ്രകാശിക്കൂ, ഉടമ്പടി ഓർക്കൂ; ഈ നീലയും വെള്ളയും കാണുമ്പോൾ ശത്രുക്കളായ രാജാക്കന്മാർ ഉടൻ നശിക്കട്ടെ.

വ്യാധിഭിര്വിവിധൈര്ഘോരൈഃ ശസ്ത്രൈശ്ച യുധി നിര്ജ്ജിതാഃ । പൂതനാ രേവതീ ലേഖാ കാലരാത്രീതി പഠ്യതേ ।। ൨൬൯.

വിവിധ ഭയങ്കര രോഗങ്ങൾക്കും ആയുധങ്ങൾക്കും യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റവർ: പൂതന, രേവതി, ലേഖ, കാലരാത്രി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൾ.

ദഹന്ത്വാശു രിപൂന് സര്വാന് പതാകേ ത്വാമുപാശ്രിതാഃ । സര്വമേധേ മഹായജ്ഞേ ദേവദേവേന ശൂലിനാ ।। ൨൬൯.

നിന്റെ പതാകയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നവർക്കായി, ശത്രുക്കളെ മുഴുവൻ വേഗത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കട്ടെ; മഹായജ്ഞത്തിൽ ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയാൽ.

ശര്വേണ ജഗതശ്ചൈവ സാരേണ ത്വം വിനിര്മ്മിതഃ । നന്ദകസ്യാപരാം മൂര്ത്തിം സ്മര ശത്രുനിവര്ഹണ ।। ൨൬൯.

ലോകത്തിന്റെ സാരമായ ശർവൻ നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു; ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവാ, നന്ദകന്റെ മറ്റൊരു രൂപം ഓർക്കുക.

നീലോത്പലദലശ്യാമ കൃഷ്ണ ദുഃസ്വപ്നനാശന । അസിര്വിശസനഃ ഖഡ്ഗസ്തീക്ഷ്ണധാരോ ദുരാസദഃ ।। ൨൬൯.

നീലത്താമരയുടെ ഇലപോലെയുള്ള കറുത്ത നിറം, കൃഷ്ണൻ, ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; വാൾധാരിയായ, മൂർച്ചയുള്ള വാൾ കൈവശമുള്ള, ഭയങ്കരൻ.

ഔഗര്ഭോ വിജയശ്ചൈവ ധര്മ്മപാലസ്തഥൈവ ച । ഇത്യഷ്ടൌ തവ നാമാനി പുരോക്താനി സ്വയമ്ഭുവാ ।। ൨൬൯.

ഔഗർഭൻ, വിജയൻ, ധർമ്മപാലൻ—ഇങ്ങനെ നിന്റെ എട്ട് പേരുകൾ സ്വയംഭുവൻ മുമ്പേ പ്രഖ്യാപിച്ചതാണ്.

നക്ഷത്രം കൃത്തികാ തുഭ്യം ഗുരുര്ദേവോ മഹേശ്വരഃ । ഹിരണ്യഞ്ച ശരീരന്തേ ദൈവതന്തേ ജനാര്ദനഃ ।। ൨൬൯.

നക്ഷത്രങ്ങളിൽ കൃതിക്കാ നക്ഷത്രം നിനക്കാണ്; നിന്റെ ഗുരു മഹാദേവനാണ്. പൊന്നാണ് നിന്റെ ശരീരം, ദൈവമായി ജനാർദ്ദനനാണ്.

രാജാനം രക്ഷ നിസ്ത്രിംശം സബലം സപുരന്തഥാ । പിതാ പിതാമഹോ ദേവഃ സ ത്വം പാലയ സര്വദാ ।। ൨൬൯.

രാജാവിനെയും, വാൾക്കും, അവന്റെ സൈന്യത്തെയും നഗരത്തെയും നീ സംരക്ഷിക്കണം. അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും ദൈവംപോലെയാണ്; അവരെ നീ എപ്പോഴും കാത്തു രക്ഷിക്കണം.

ശര്മപ്രദസ്ത്വം സമരേ വര്മന് സൈന്യേ യശോഽദ്യ മേ । രക്ഷ മാം രക്ഷണീയോഽഹന്തവാനഘ നമോഽസ്തുതേ ।। ൨൬൯.

യുദ്ധത്തിൽ നീ രക്ഷ നൽകുന്നവനാണ്; ഇന്നിവിടെ സൈന്യത്തിൽ എനിക്ക് പ്രശസ്തി ലഭിക്കട്ടെ. എന്നെ സംരക്ഷിക്കണം, ഞാൻ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്; പാപരഹിതനായവാ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദുന്ദുഭേ ത്വം സപ്ത്നാനാം ഘോഷാദ്‌ധൃദയകമ്പനഃ । ഭവ ഭൂമിപസൈന്യാനാം യഥാ വിജയവര്ദ്ധനഃ ।। ൨൬൯.

ശത്രുക്കളുടെ ഹൃദയം കുലുക്കുന്ന ശബ്ദമുള്ള മൃദംഗം നീയാണു. രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യങ്ങൾക്ക് വിജയവും വർദ്ധനയും നൽകുന്നവനായി നീ മാറണം.

യഥാ ജീമൂതഘോഷേണ ഹൃഷ്യന്തി വരവാരണാഃ । തഥാസ്തു തവ ശബ്ദേന ഹര്ഷോഽസ്മാകം മുദാവഹ ।। ൨൬൯.

മെഘഗർജ്ജനം കേട്ട് മഹാവാരാന്മാർ സന്തോഷിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ ശബ്ദം ഞങ്ങൾക്കു സന്തോഷവും ആനന്ദവും നൽകട്ടെ.

യഥാ ജീമൂതശബ്ദേന സ്ത്രീണം ത്രാസോഽഭിജായതേ । തഥാ തു തവ ശബ്ദേന ത്രസ്യന്ത്വസ്മദ്‌ദ്വിഷോ രണേ ।। ൨൬൯.

മെഘശബ്ദം സ്ത്രീകൾക്ക് ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ശബ്ദം ഞങ്ങളുടെ ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം ഉണ്ടാക്കട്ടെ.

മന്ത്രൈഃ സദാര്ച്ചനീയാസ്തേ യോജനീയാ ജയാദിഷു । ഘൃതകമ്ബലവിഷ്ണാദേസ്ത്വഭിഷേകഞ്ച വത്സരേ ।। ൨൬൯.

മന്ത്രങ്ങളാൽ നീ എപ്പോഴും ആരാധിക്കപ്പെടണം, ജയാദി കാര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടണം. clarified നെയ്യും കമ്പളവും വിഷ്ണുവും ചേർന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ അഭിഷേകം നടത്തണം.

പുഷ്കര ഉവാച സര്വാനുഗ്രാഹകാ മന്ത്രാശ്ചതുര്വര്ഗപ്രസാധകാഃ ।൨൭൧.൦൦൧ ഋഗഥര്വ തഥാ സാമ യജുഃ സംഖ്യാ തു ലക്ഷകം ॥൨൭൧.൦൦൧ ഭേദഃ സാങ്ഖ്യായനശ്ചൈക ആശ്വലായനോ ദ്വിതീയകഃ ।൨൭൧.൦൦൨ ശതാനി ദശ മന്ത്രാണാം ബ്രാഹ്മണാ ദ്വിസഹസ്രകം ॥൨൭൧.൦൦൨ ഋഗ്വേദോ ഹി പ്രമാണേന സ്മൃതോ ദ്വൈപായനാദിഭിഃ ।൨൭൧.൦൦൩ ഏകോനിദ്വിസഹസ്രന്തു മന്ത്രാണാം യജുഷസ്തഥാ ॥൨൭൧.൦൦൩ ശതാനി ദശ വിപ്രാണാം ഷഡശീതിശ്ച ശാഖികാഃ ।൨൭൧.൦൦൪ കാണ്വമാധ്യന്ദിനീ സംജ്ഞാ കഠീ മാധ്യകഠീ തഥാ ॥൨൭൧.൦൦൪ മൈത്രായണീ ച സംജ്ഞാ ച തൈത്തിരീയാഭിധാനികാ ।൨൭൧.൦൦൫ വൈശമ്പായനികേത്യാദ്യാഃ ശാഖാ യജുഷി സംസ്ഥിതാഃ ॥൨൭൧.൦൦൫ സാമ്നഃ കൌഥുമസംജ്ഞൈകാ ദ്വിതീയാഥര്വണായനീ ।൨൭൧.൦൦൬ ഗാനാന്യപി ച ചത്വാരി വേദ ആരണ്യകന്തഥാ ॥൨൭൧.൦൦൬ ഉക്ഥാ ഊഹചതുര്ഥഞ്ച മന്ത്രാ നവസഹസ്രകാഃ ।൨൭൧.൦൦൭ സചതുഃശതകാശ്ചൈവ ബ്രഹ്മസങ്ഘടകാഃ സ്മൃതാഃ ॥൨൭൧.൦൦൭ പഞ്ചവിംശതിരേവാത്ര സാമമാനം പ്രകീര്തിതം ।൨൭൧.൦൦൮ സുമന്തുര്ജാജലിശ്ചൈവ ശ്ലോകായനിരഥര്വകേ ॥൨൭൧.൦൦൮ ശൌനകഃ പിപ്പലാദശ്ച മുഞ്ജകേശാദയോഽപരേ ।൨൭൧.൦൦൯ മന്ത്രാണാമയുതം ഷഷ്ടിശതഞ്ചോപനിഷച്ഛതം ॥൨൭൧.൦൦൯ വ്യാസരൂപീ സ ഭഗവാന് ശാഖാഭേദാദ്യകാരയത് ।൨൭൧.൦൧൦ ശാഖാഭേദാദയോ വിഷ്ണുരിതിഹാസഃ പുരാണകം ॥൨൭൧.൦൧൦ പ്രാപ്യ വ്യാസാത്പുരാണാദി സൂതോ വൈ ലോമഹര്ഷണഃ ।൨൭൧.൦൧൧ സുമതിശ്ചാഗ്നിവര്ചാശ്ച മിത്രയുഃശിംശപായനഃ ॥൨൭൧.൦൧൧ കൃതവ്രതോഥ സാവര്ണിഃ ഷട്ശിഷ്യാസ്തസ്യ ചാഭവന് ।൨൭൧.൦൧൨ ശാംശപായനാദയശ്ചക്രുഃ(൧) പുരാണാനാന്തു സംഹിതാഃ ॥൨൭൧.൦൧൨ ബ്രാഹ്മാദീനി പുരാണാനി ഹരിവിദ്യാ ദശാഷ്ട ച ।൨൭൧.൦൧൩ മഹാപുരാണേ ഹ്യാഗ്നേയേ വിദ്യാരൂപോ ഹരിഃ സ്ഥിതഃ ॥൨൭൧.൦൧൩ സപ്രപഞ്ചോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ മൂര്താമൂര്തസ്വരൂപധൃക് ।൨൭൧.൦൧൪ തം ജ്ഞാത്വാഭ്യര്ച്യ സംസ്തൂയ ഭുക്തിമുക്തിമവാപ്നുയാത് ॥൨൭൧.൦൧൪ വിഷ്ണുര്ജിഷ്ണുര്ഭവിഷ്ണുശ്ച അഗ്നിസൂര്യാദിരൂപവാന് ।൨൭൧.൦൧൫ അഗ്നിരൂപേണ ദേവാദേര്മുഖം വിഷ്ണുഃ പരാ ഗതിഃ ॥൨൭൧.൦൧൫ വേദേഷു സപുരാണേഷു യജ്ഞമൂര്തിശ്ച ഗീയതേ ।൨൭൧.൦൧൬ ആഗ്നേയാഖ്യം പുരാണന്തു രൂപം വിഷ്ണോര്മഹത്തരം ॥൨൭൧.൦൧൬ ആഗ്നേയാഖ്യപുരാണസ്യ കര്താ ശ്രോതാ ജനാര്ദനഃ ।൨൭൧.൦൧൭ തസ്മാത്പുരാണമാഗ്നേയം സര്വവേദമയം മഹത് ॥൨൭൧.൦൧൭ സര്വവിദ്യാമയം പുണ്യം സര്വജ്ഞാനമയം വരമ്(൨) ।൨൭൧.൦൧൮ സര്വാത്മ ഹരിരൂപം ഹി പഠതാം ശൃണ്വതാം നൃണാം ॥൨൭൧.൦൧൮ വിദ്യാര്ഥിനാഞ്ച വിദ്യാദമര്ഥിനാം ശ്രീധനപ്രദമ്(൩) ।൨൭൧.൦൧൯ രാജ്യാര്ഥിനാം രാജ്യദഞ്ച ധര്മദം ധര്മകാമിനാമ് ॥൨൭൧.൦൧൯ സ്വര്ഗാര്ഥിനാം സ്വര്ഗദഞ്ച പുത്രദം പുത്രകാമിനാം ।൨൭൧.൦൨൦ ഗവാദികാമിനാങ്ഗോദം ഗ്രാമദം ഗ്രാമകാമിനാം ॥൨൭൧.൦൨൦ ടിപ്പണീ ൧ ശിംശപായനാദയശ്ചക്രുരിതി ഖ .. ൨ പരമിതി ഞ .. ൩ ശ്രീബലപ്രദമിതി ഞ കാമാര്ഥിനാം കാമദഞ്ച സര്വസൌഭാഗ്യസമ്പ്രദമ് ।൨൭൧.൦൨൧ ഗുണകീര്തിപ്രദന്നൄണാം ജയദഞ്ജയകാമിനാമ് ॥൨൭൧.൦൨൧ സര്വേപ്സൂനാം സര്വദന്തു മുക്തിദം മുക്തികാമിനാം ।൨൭൧.൦൨൨ പാപഘ്നം പാപകര്തൄണാമാഗ്നേയം ഹി പുരാണകമ് ॥൨൭൧.൦൨൨ ഇത്യാഗ്നേയേ മഹാപുരാണേ വേദശാഖാദികീര്തിനം നാമ ഏകസപ്തത്യധികദ്വിശതതമോഽധ്യായഃ പുഷ്കര ഉവാച സര്വാനുഗ്രാഹകാ മന്ത്രാശ്ചതുര്വര്ഗപ്രസാധകാഃ । ഋഗഥര്വ തഥാ സാമ യജുഃ സംഖ്യാ തു ലക്ഷകം ।। ൨൭൧.

ഭേദഃ സാങ്‌ഖ്യായനശ്ചൈക ആശ്വലായനോ ദ്വിതീയകഃ । ശതാനി ദശ മന്ത്രാണാം ബ്രാഹ്മണാ ദ്വിസഹസ്രകം ।। ൨൭൧.

സാങ്ക്യായന എന്നൊരു ശാഖയും, ആശ്വലായന എന്ന രണ്ടാമത്തെ ശാഖയും ഉണ്ട്; ആയിരം മന്ത്രങ്ങളും ഇരുപതിനായിരം ബ്രാഹ്മണങ്ങളും ഉണ്ട്.

ഋഗ്വേദോ ഹി പ്രമാണേന സ്മൃതോ ദ്വൈപായനാദിഭിഃ । ഏകോനദ്വിസഹസ്രന്തു മന്ത്രാണആം യജുഷസ്തഥാ ।। ൨൭൧.

ഋഗ്വേദം ദ്വൈപായനാദികൾ അനുസ്മരിക്കുന്നതും, അതിന്റെ പ്രമാണം ഉറപ്പാക്കുന്നതുമാണ്. യജുർ മന്ത്രങ്ങൾ രണ്ടായിരത്തിൽ ഒന്ന് കുറവാണ്.

ശതാനി ദശ വിപ്രാണാം ഷड़ശീതിശ്ച ശാരിബകാഃ । കാണഅവമാധ്യന്ദിനീ സംജ്ഞാ കഠീ മാധ്യകഠീതഥാ ।। ൨൭൧.

ആയിരം മന്ത്രങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർക്കാണ്, എൺപത്താറ് ശാഖകളുണ്ട്. കാണ്വ, മധ്യന്ദിനി, കഠി, മധ്യകഠി എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ.

മൈത്രായണീ ച സംജ്ഞാ ച തൈത്തിരീയാഭിധാനികാ । വൈശമ്പായനികേത്യാദ്യാഃ ശാഖാ യജുഷി സംസ്ഥിതാഃ ।। ൨൭൧.

മൈത്രായണി, സംജ്ഞ, തൈത്തിരിയ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പേരുകളാണ്. വൈശംപായനനും മറ്റു ചിലരും യജുർവേദത്തിലെ ശാഖകളാണ്.

സാമ്നഃ കൌഥുമസംജ്ഞൈകാ ദ്വിതീയാഥര്വണായനീ । ഗാനാന്യപി ച തത്വാരി വേദ ആരണ്യകന്തഥാ ।। ൨൭൧.

സാമവേദത്തിൽ കൗതുമ എന്നൊരു ശാഖയും, അതർവണായനി എന്ന രണ്ടാമത്തെ ശാഖയും ഉണ്ട്. നാലു ഗാനം, വേദത്തിലെ ആരണ്യകങ്ങളും ഉണ്ട്.

ഉക്‌ഥാ ഊഹചതുര്ഥശ്ച മന്ത്രാ നവസഹസ്രകാഃ । സചതുഃശതകാശ്ചൈവ ബ്ഹ്മസങ്ഘടകാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൭൧.

ഉക്ത, ഊഹ, നാലാമത്തെ എന്നിവ ചേർന്ന് ഒമ്പതിനായിരം മന്ത്രങ്ങളുണ്ട്. നാലുനൂറ് ബ്രഹ്മസംഘടനകളും ഉണ്ട്.