മൃത്തികാം രോജനാങ്ഗന്ധങ്ഗുഗ്ഗുലുന്തേഷു നിക്ഷിപേത് । സഹസ്രാക്ഷം ശതധാരമൃഷിഭിഃ പാവനം കൃതമ് ।। ൨൬൬.
മണ്ണ്, റോജന, സുഗന്ധ വസ്തുക്കൾ, ഗുഗ്ഗുലു എന്നിവ അവയിൽ ഇടണം; ആയിരം കണ്ണുള്ള, നൂറു പ്രവാഹങ്ങളുള്ള, ഋഷിമാർ നിർമ്മിച്ച ശുദ്ധജലം.
തേന ത്വാമഭിഷിഞ്ചാമി പാവമാന്യഃ പുനന്തു തേ । ഭഗന്തേ വരുണോ രാജാ ഭഗം സൂര്യ്യോ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൨൬൬.
അത് കൊണ്ടു ഞാൻ നിന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു; ശുദ്ധജലങ്ങൾ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ. വരുണൻ രാജാവും, സൂര്യനും ബൃഹസ്പതിയും ഭാഗ്യം നൽകട്ടെ.
ഭഗമിന്ദ്രശ്ച വായുശ്ച ഭഗം സപ്തര്ഷയോ ദദുഃ । യക്തേ കേശേഷു ദൌര്ഭാഗ്യം സീമന്തേ യച്ച മൂര്ദ്ധനി ।। ൨൬൬.
ഇന്ദ്രനും വായുവും ഏഴു ഋഷിമാരും ഭാഗ്യം നൽകട്ടെ. തലമുടിയിൽ, സീമന്തത്തിൽ, തലയിൽ ദുർഭാഗ്യം—
ലലാടേ കര്ണയോരക്ഷ്ണോരാപസ്തദ്ഘ്നന്തു സര്വദാ । ദര്ഭപിഞ്ജലിമാദായ വാമഹസ്തേ തതോ ഗുരുഃ ।। ൨൬൬.
ഭാലത്തിൽ, ചെവികളിൽ, കണ്ണുകളിൽ—ജലങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അതിനെ നീക്കട്ടെ. വാമഹസ്തത്തിൽ ദർഭയെടുത്ത് ഗുരു പിന്നീട്—
സ്നാതസ്യ സാര്ഷപന്തൈലം ശ്രുവേണൌഡുമ്ബരേണ ച । ജുഹുയാന്മൂര്ദ്ധനി കുശാന് സവ്യേന പരിഗൃഹായ ച ।। ൨൬൬.
സ്നാനം ചെയ്തവർക്കായി, ഉഡുംബരക്കൊണ്ടുള്ള ചമച്ചിൽ കടുക് എണ്ണയെടുത്ത്, കുശത്തണ്ട് ഇടതുകൈയിൽ പിടിച്ച്, തലയിൽ ഒഴിക്കണം.
മിതശ്ച സമ്മിതശ്ചൈവ തഥാ ശാലകകണ്ടകൌ । കുഷ്മാണ്ഡോ രാജപുത്രശ്ച ഏതൈഃ സ്വാഹാസമന്വിതൈഃ ।। ൨൬൬.
മിതൻ, സമ്മിതൻ, ശാലകൻ, കണ്ഠകൻ, കുഷ്മാണ്ഡൻ, രാജപുത്രൻ എന്നിവരെ സ്വാഹാ ഉച്ചരിച്ച് ചേർക്കണം.
നാമഭിര്ബലിമന്ത്രൈശ്ച നമസ്കാരസമന്വിതൈഃ । ദദ്യാച്ചതുഷ്പഥേ ശൂര്പേ കുശാനാസ്തീര്യ്യ സര്വ്വതഃ ।। ൨൬൬.
പേരുകളും ബലിമന്ത്രങ്ങളും ചേർത്ത്, വിനയപൂർവ്വം നമസ്കാരം അർപ്പിച്ച്, നാലുവഴിച്ചേരിയിൽ ഒരു ചാളിൽ ചുറ്റും ദർഭ പുല്ല് വിരിച്ച് ബലി അർപ്പിക്കണം.
കൃതാകൃതാംസ്തണ്ഡുലാംശ്ച പലലൌദനമേവ ച । മത്സ്യാന്പങ്കാംസ്തഥൈവാമാന് പുഷ്പം ചിത്രം സുരാം ത്രിധാ ।। ൨൬൬.
വറുത്ത അരിയും പാചകമില്ലാത്ത അരിയും കഞ്ഞിയും, മീനും ചതച്ച മണ്ണും, വിവിധതരം പൂക്കളും മൂന്നു വിധം മദ്യവും അർപ്പിക്കണം.
മുലകം പൂരികാം പൂപാംസ്തഥൈവൈണ്ഡവികാസ്രജഃ । ദധ്യന്നം പായസം പിഷ്ടം മോദകം ഗുड़മര്പയേത് ।। ൨൬൬.
മുല്ലങ്കി, പൂരി, മധുരപലഹാരം, പഞ്ചസാരയുള്ള വിഭവങ്ങൾ, തയിർചോറ്, പാൽപായസം, മാവു വിഭവങ്ങൾ, ലഡ്ഡു, ശർക്കര എന്നിവ അർപ്പിക്കണം.
വിനായകസ്യ ജനനീമുപതിഷ്ഠേത്തതോഽമ്ബികാം । ദൂര്വ്വാസര്ഷപപുഷ്പാണാം ദത്ത്വാര്ഘ്യം പൂര്ണമഞ്ജലിം ।। ൨൬൬.
വിനായകന്റെ അമ്മയെ ആദ്യം ആരാധിച്ച്, അതിനുശേഷം അംബികയെ ദുർവാപുല്ലും കടുകും പൂക്കളും ചേർത്ത് പൂർണ്ണ അഞ്ജലി അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് ആരാധിക്കണം.
രൂപം ദേഹി യശോ ദേഹി സൌഭാഗ്യം സുഭഗേ മമ । പുത്രം ദേഹി ധനം ദേഹി സര്വ്വാന് കാമാംശ്ച ദേഹി മേ ।। ൨൬൬.
എനിക്ക് സൗന്ദര്യവും, കീർത്തിയും, ഭാഗ്യവും ദയവായി തരേണം; പുത്രനെയും സമ്പത്തും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യേണം.
ഭോജയേദ്ബ്രാഹ്മണാന്ദദ്യാദ്വസ്ത്രയുഗ്മം ഗുരോരപി । വിനായകം ഗ്രഹാന്പ്രാര്ച്യ ശ്രിയം കര്മ്മഫലം ലഭേത് ।। ൨൬൬.
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, ഗുരുക്കൾക്കും വസ്ത്രദ്വയം നൽകണം; വിനായകനെയും ഗ്രഹങ്ങളെയും ആരാധിച്ചാൽ ഐശ്വര്യവും കര്മ്മഫലവും ലഭിക്കും.
പുഷ്കര ഉവാച സ്നാനം മാഹേശ്രം വക്ഷ്യേ രാജാദേര്ജയവര്ദ്ധനമ് । ദാനവേന്ദ്രായ ബലയേ യജ്ജഗാദോശനാഃ പുരാ ।। ൨൬൭.
പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: രാജാക്കന്മാർക്ക് ജയവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന, ഉശനസ് ദാനവേന്ദ്രനായ ബലിയ്ക്ക് മുമ്പ് നൽകിയ മഹേശ്വരസ്നാനത്തിന്റെ വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
പഞ്ചാമൃതൈസ്തു സംസ്നാപ്യ പൂജയേച്ഛൂലപാണിനം । സ്നാനാന്യന്യാനി വക്ഷ്യാമി സര്വദാ വിജയായ തേ ।। ൨൬൭.
അഞ്ചാമൃതത്തിൽ സ്നാനം കഴിച്ച്, ത്രിശൂലധാരിയെ ആരാധിക്കണം. ജയത്തിനായി മറ്റുള്ള സ്നാനങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
സ്നാനം ഘൃതേന കഥിതമായുഷ്യവര്ദ്ധനം പരമ് । ഗോമയേന ച ലക്ഷ്മീഃ സ്യാദ് ഗോമൂത്രേണാഘമര്ദ്ദനമ് ।। ൨൬൭.
നെയ്യിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് ആയുസ്സ് വളർത്തുന്നു; പശുവിന്റെ ചാണകത്തിൽ ഐശ്വര്യം ലഭിക്കും; പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
ക്ഷീരേണ ബലബുദ്ധിഃ സ്യാദ്ദധ്നാ ലക്ഷഅമീവിവര്ദ്ധനം । കുശോദകേന പാപാന്തഃ വഞ്ചഗവ്യേന സര്വഭാക് ।। ൨൬൭.
പാലിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ബലവും ബുദ്ധിയും ലഭിക്കും; തയിരിൽ ഐശ്വര്യം വർദ്ധിക്കും; ദർഭയിലവെള്ളത്തിൽ പാപങ്ങൾ അവസാനിക്കും; പഞ്ചഗവ്യത്തിൽ എല്ലാം ലഭിക്കും.
ശതമൂലേന സര്വാപ്തിര്ഗോശ്രൃങ്ഗോദകതോഽര്ഘജിത് । പലാശവില്വകമലകുശസ്നാനന്തു സര്വ്വദം ।। ൨൬൭.
ശതമൂലജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാം ലഭിക്കും; പശുവിന്റെ കൊമ്പിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാം; പലാശം, ബില്വം, താമര, ദർഭ എന്നിവയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ ലാഭങ്ങളും ലഭിക്കും.
വചാ ഹരിദ്രേ ദ്വേ മുസ്തം സ്നാനം രക്ഷോഹണം പരം । ആയുഷ്യഞ്ച യശസ്യഞ്ച ധര്മ്മമേധാവിവര്ദ്ധനമ് ।। ൨൬൮.
വച, രണ്ട് തരം മഞ്ഞൾ, മുഷ്ട എന്നിവയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പരമമായ സംരക്ഷണം, ആയുസ്സും, കീർത്തിയും, ധർമ്മവും, ബുദ്ധിയും വർദ്ധിക്കും.
ഹൈമാദ്ഭിശ്ചൈവ മാങ്ഗല്യം രൂപ്യതാമ്രോദകൈസ്തഥാ । രത്നോദകൈസ്തു വിജ്യഃ സൌഭാഗ്യഞ്ച പ്രിയങ്ഗുണാ ।। ൨൬൮.
പൊന്നിൽ കുളിച്ചാൽ മംഗലം, വെള്ളിയും താമ്രജലത്തിലും അതുപോലെ; രത്നജലത്തിൽ വിജയവും പ്രിയങ്കു വിത്തിൽ ഭാഗ്യവും ലഭിക്കും.
ഫലാദ്ബിശ്ച തഥാരോഗ്യം ധാത്ര്യദ്ഭിഃ പരമാം ശ്രിയമ് । തിലസിദ്ധാര്ഥകൈര്ല്ലക്ഷ്മീഃ സൌഭാഗ്യഞ്ച പ്രിയങ്ഗുണാ ।। ൨൬൮.
പഴംകുടിവെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ആരോഗ്യവും, നെല്ലിക്കജലത്തിൽ പരമ ഐശ്വര്യവും, എള്ളും കടുകും പ്രിയങ്കുവിത്തും ചേർത്ത് കുളിച്ചാൽ ഐശ്വര്യവും ഭാഗ്യവും ലഭിക്കും.
പദ്മോത്പലകദമ്ബൈശ്ച ശ്രീര്ബലം ബലാദ്രുമോദകൈഃ । വിഷ്ണുപാദോദകസ്നാനം സര്വസ്നാനേഭ്യ ഉത്തമമ് ।। ൨൬൮.
താമര, നീലാംബൽ, കടമ്പപൂക്കൾ എന്നിവയിൽ കുളിച്ചാൽ ഐശ്വര്യം, ബാലവൃക്ഷജലത്തിൽ ബലം, വിഷ്ണുപാദജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ സ്നാനങ്ങളിൽ ഉത്തമമാണ്.
ഏകാകീ ഏകകാമായേത്യേകോര്കം൧ വിധിവച്ചരേത് । അക്രന്ദയതി സൂക്തേന പ്രബധ്നീയാന്മണിം കരേ ।। ൨൬൮.
ഒറ്റയ്ക്കു ഇരുന്ന് ഏകാന്തത ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, സൂര്യോദയത്തിൽ വിധിപ്രകാരമുള്ള ക്രിയകൾ ചെയ്യണം; അക്രന്ദയതി സൂക്തം ജപിച്ച് കൈയിൽ മാണിക്യം ധരിക്കണം.
കുഷ്ഠപാഠാ വചാ ശുണ്ഠീ ശങ്ഖലോഹാദികോ മണിഃ । സര്വ്വേഷാമേവ കാമാനാമീശ്വരോ ഭഗവാന് ഹരിഃ ।। ൨൬൮.
കുഷ്ഠം, പാഠ, വച, ചുക്ക്, ശംഖലോഹം എന്നിവകൊണ്ടുള്ള മാണിക്യം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും പ്രഭുവാണ്; ഭഗവാൻ ഹരിയാണ് എല്ലാറ്റിനും ഇശ്വരൻ.
തസ്യ സംപൂജനാദേവ സര്വ്വാന്കാമാന്സമശ്നുതേ । സ്നാപയിത്വാ ഘൃതക്ഷീരൈഃ പൂജയിത്വാ ച പിത്തഹാ ।। ൨൬൮.
അവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും. അവനെ നെയ്യിലും പാൽയിലും കുളിപ്പിച്ച് ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ പിത്തം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ മാറും.
പഞ്ചമുദ്ഗബലിന്ദത്വാ അതിസാരാത് പ്രമുച്യതേ । പഞ്ചഗവ്യേന സംസ്നാപ്യ വാതവ്യാധിം വിനാശയേത് ।। ൨൬൮.
അഞ്ചു വിധമുള്ള മുത്ഗപരിപ്പ് അർപ്പിച്ചാൽ അതിസാരം മാറും. പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വായുവിന്റെ അസുഖങ്ങൾ അകറ്റാം.
ദ്വിസ്രേഹസ്നപനാത് ശ്ലേഷ്മരോഗഹാ ചാതിപൂജയാ । ഘൃതം തൈലം തഥാ ക്ഷൌദ്രം സ്നാനന്തു ത്രിരസം പരം ।। ൨൬൮.
രണ്ടുതവണ എണ്ണയിൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ ശ്ലേഷ്മം മൂലമുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും. പ്രത്യേകമായി പൂജിച്ചാൽ നെയ്യും എണ്ണയും തേനും ചേർത്ത് കുളിപ്പിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു.
സ്നാനം ഘൃതാമ്ബു ദ്വിസ്നേഹം സമലം ഘൃതതൈലകമ് । ക്ഷൌദ്രമിക്ഷുരസം ക്ഷീരം സ്നാനം ത്രിമധുരം സ്മൃതമ് ।। ൨൬൮.
നെയ്യ് കലർന്ന വെള്ളത്തിൽ, രണ്ടുതവണ എണ്ണയിൽ, കൂടാതെ നെയ്യ്, എണ്ണ, തേൻ, കരിമ്പ് നീർ, പാൽ എന്നിവ ചേർത്ത് കുളിപ്പിക്കുന്നത് മൂന്നു മധുരങ്ങളുള്ള കുളി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഘൃതമിക്ഷുരസം തൈലം ക്ഷൌദ്രഞ്ച ത്രിരസം ശ്രിയേ । അനുലേപസ്ത്രിശുക്ലസ്തു കര്പൂരോശീരചന്ദനൈഃ ।। ൨൬൮.
നെയ്യ്, കരിമ്പ് നീർ, എണ്ണ, തേൻ — ഈ മൂന്നു രുചികൾ ഐശ്വര്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കർപ്പൂരം, ഉശീരം, ചന്ദനം ചേർത്ത് മൂന്നു വെള്ള നിറമുള്ള ലേപം തയ്യാറാക്കുന്നു.
ചന്ദനാഗുരുകര്പൂരമൃഗദര്പൈഃ സകുങ്കുമൈഃ । പഞ്ചാനുലേപനം വിഷ്ണോഃ സര്വകാമഫലപ്രദം ।। ൨൬൮.
ചന്ദനം, അഗരുവു, കർപ്പൂരം, കസ്തൂരി, കുങ്കുമം — ഈ അഞ്ചു ലേപങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന് അർപ്പിച്ചാൽ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ലഭിക്കും.
ബാസ്കരേഽനുദിതേ പീഠേ പ്രാതഃ സംസ്നാപയേദ് ഘടൈഃ । ഓം നമോ ഭഗവതേ രുദ്രായ ച ബലായ ച പാണ്ഡരോചിതഭസ്മാനുലിപ്തഗായായ । തദ്യഥാ ജയ ജയ സര്വാന് ശത്രൂന് മൂകയ കലഹവിഗ്രഹവിവാദേഷു ഭഞ്ജയ । ഓം മഥ മഥ സര്വ്വപഥികാന് യോസൌ യുഗാന്തകാലേ ദിധക്ഷതി ഇമാം പൂജാം രൌദ്രമൂര്ത്തിഃ സഹസ്ത്രാംശുഃ ശുക്ലഃ സ തേ രക്ഷതു ജീവതം । സമ്ബര്ത്തകാഗ്നിതുല്യശ്ച ത്രിപുരാന്തകരഃ ശിവഃ । സര്വദേവമയഃ സോപി തവ രക്ഷതു ജീവിതം ലിഖി ലിഖി ഖിലി സ്വാഹാ ൨൬൭.
സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ഇരിപ്പിടത്തിൽ രാവിലെ കലശങ്ങളിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം. അപ്പോൾ: 'ഓം, ഭഗവാൻ രുദ്രനെയും ബലനെയും, വെള്ളപ്പൊടി പുരട്ടിയവനെയും വന്ദിക്കുന്നു. ജയം ജയം! എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും മൗനം ആക്കണം, കലഹങ്ങളിലും തർക്കങ്ങളിലും അവരെ തകർക്കണം. ഓം, വഴിയിലുള്ളവരെ എല്ലാം ചുരണ്ടണം, യುಗാന്തത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കാൻ വരുന്ന ആ ക്രൂരരൂപനായ ആയിരം കിരണമുള്ളവൻ ഈ പൂജയെ രക്ഷിക്കട്ടെ, ശുദ്ധനായവൻ നിന്റെ ജീവനെ രക്ഷിക്കട്ടെ. സംഹാരാഗ്നിപോലും, ത്രിപുരസംഹാരിയായ ശിവൻ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും സാരമായവൻ, നിന്റെ ജീവനെ രക്ഷിക്കട്ടെ. എഴുതുക, എഴുതുക, മുദ്രയിടുക, സ്വാഹാ' എന്ന് ജപിക്കണം.