അഗ്നിപുരാണമ്

വസൂനാം പാവകോ രാജാ മരുതാം വാസവഃ പ്രഭുഃ। പ്രജാപതീനാം ദക്ഷോഥ പ്രഹ്ലാദോ ദാനവാധിപഃ

വസുക്കളിൽ പാവകൻ ആണ് രാജാവ്; മരുതുകളിൽ വാസവൻ ആണ് പ്രധാനൻ; പ്രജാപതികളിൽ ദക്ഷൻ; ദാനവന്മാരിൽ പ്രഹ്ലാദൻ ആണ് അധിപതി.

പിതൄണാം ച യമോ രാജാ ഭൂതാദീനാം ഹരഃ പ്രഭുഃ। ഹിമവാംശ്ചൈവ ശൈലാനാം നദീനാം സാഗരഃ പ്രഭുഃ

പിതൃവഴികളിൽ യമൻ ആണ് രാജാവ്; ഭൂതങ്ങളിൽ ഹരൻ ആണ് പ്രധാനൻ; പർവ്വതങ്ങളിൽ ഹിമവാൻ; നദികളിൽ സമുദ്രം ആണ് അധിപതി.

ഗന്ധര്വാണാം ചിത്രരഥോ നാഗാനാമഥ വാസുകിഃ। സര്പാണാം തക്ഷകോ രാജാ ഗരുഡഃ പക്ഷിണാമഥ

ഗന്ധർവന്മാരിൽ ചിത്രരഥൻ; നാഗങ്ങളിൽ വാസുകി; പാമ്പുകളിൽ തക്ഷകൻ ആണ് രാജാവ്; പക്ഷികളിൽ ഗരുഡൻ ആണ് പ്രധാനൻ.

ഐരാവതോ ഗജേന്ദ്രാണാം ഗോവൃഷോഥ ഗവാമപി। മൃഗാണാമഥ ശാര്ദൂലഃ പ്ലക്ഷോ വനസ്പതീശ്വരഃ

ആയിരാവതം ആണ് ആനകളിൽ പ്രധാനൻ; ഗോവൃഷൻ പശുക്കളിലും കാളകളിലും; മൃഗങ്ങളിൽ കടുവ; വൃക്ഷങ്ങളിൽ പ്ലക്ഷം ആണ് അധിപതി.

ഉച്ചൈഃ ശ്രവാസ്തഥാശ്വാനാം സുധന്വാ പൂര്വപാലകഃ। ദക്ഷിണസ്യാം ശങ്ഖപദഃ കേതുമാന് പാലകോ ജലേ

ഉച്ചൈശ്രവാസ് ആണ് കുതിരകളിൽ പ്രധാനൻ; സുധൻവൻ പുരാതന രക്ഷകൻ; തെക്കോട്ട് ശംഖപദൻ; ജലത്തിൽ കേതുമാൻ ആണ് രക്ഷകൻ.

അഗ്നിരുവാച പ്രഥമോ മഹതഃ സര്ഗോ വിജ്ഞേയോ ബ്രഹ്മാണസ്തു സഃ। തന്മാത്രാണാം ദ്വിതീയസ്തു ഭൂതസര്ഗോ ഹി സ സ്മൃതഃ

അഗ്നി പറഞ്ഞു: മഹത്തിന്റെ ആദ്യ സൃഷ്ടി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് സൂക്ഷ്മതത്വങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയാണ്, അതാണ് ഭൂതസൃഷ്ടി എന്ന് പറയുന്നത്.

വൈകാരികസ്തൃതീയസ്തു സര്ഗ ഐന്ദ്രിയകഃ സ്മൃതഃ। ഇത്യേഷ പ്രാകൃതഃ സര്ഗഃ സമ്ഭൂതോ ബുദ്ധിപൂര്വകഃ

മൂന്നാമത്തേത് മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള സൃഷ്ടിയാണ്, അതിനെ ഐന്ദ്രിയക സൃഷ്ടി എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ഇതാണ് ബുദ്ധിയിൽ നിന്നുള്ള സ്വാഭാവിക സൃഷ്ടി.

മുഖ്യഃ സര്ഗസ്ചതുര്ഥസ്തു മുഖ്യാ വൈ സ്ഥാവരാഃ സ്മൃതാഃ। തിര്യക്‌സ്ത്രോതാസ്തു യഃ പ്രോക്തസ്തൈര്യ്യഗ്യോന്യസ്തതഃ സ്മൃതഃ

നാലാമത്തേത് മുഖ്യ സൃഷ്ടിയാണ്, അവിടെയുള്ള അചഞ്ചലങ്ങൾ മുഖ്യരായി അറിയപ്പെടുന്നു; തിര്യക്സ്രോതസ്സ് എന്ന സൃഷ്ടി അവരിൽ പരസ്പരം ഉണ്ടാകുന്നു.

തഥോദ്‌ര്ധ്വസ്ത്രോതസാം ഷഷ്ഠോ ദേവസര്ഗസ്തു സ സ്മൃതഃ। തതോര്വാകസ്ത്രോതസാം സര്ഗഃ സപ്തമഃ സ തു മാനുഷഃ

അപ്പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നവരുടെ സൃഷ്ടി ആറാമത്തേതാണ്, അതാണ് ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി; അതിന് ശേഷം താഴേക്ക് ഒഴുകുന്നവരുടെ സൃഷ്ടി ഏഴാമത്തേതാണ്, അതാണ് മനുഷ്യസൃഷ്ടി.

അഷ്ടമോനുഗ്രഹഃ സര്ഗഃ സാത്ത്വികസ്താമസശ്ച യഃ। പഞ്ചൈതേ വൈകൃതാഃ സര്ഗാഃ പ്രാകൃതാസ്ച ത്രയഃ സ്മൃതാഃ

എട്ടാമത്തേത് അനുഗ്രഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്, അതിൽ സാത്വികവും താമസവുമുണ്ട്; ഇവ അഞ്ചും വൈകൃത സൃഷ്ടികൾ, മൂന്നു പ്രാകൃത സൃഷ്ടികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രാകൃതോ വൈകൃതശ്ചൈവ കൌമാരോ നവമസ്തഥാ। ബ്രഹ്മതോ നവ സര്ഗാസ്തു ജഗതോ മൂലഹേതവഃ

പ്രാകൃതം, വൈകൃതം, കൗമാരം എന്നിവ ഒമ്പതാമത്തെ സൃഷ്ടിയാണ്; ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഒമ്പത് സൃഷ്ടികൾ ഉല്പന്നമാകുന്നു, അവയാണ് ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾ.

ഖ്യാത്യാദ്യാ ദക്ഷകന്യാസ്തു ഭൃഗ്വാദ്യാ ഉപയേമിരേ। നിത്യോ നൈമിത്തികഃ സര്ഗസ്ത്രിധാ പ്രകഥിതോ ജനൈഃ

ഖ്യാതി മുതലായ ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരെ ഭൃഗു മുതലായവർ വിവാഹം ചെയ്തു; ശാശ്വതവും ആപേക്ഷികവുമായ സൃഷ്ടികൾ ജനങ്ങൾ മൂന്നു വിധത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പ്രാകൃതാ ദൈനന്ദിനീ സ്യാദന്തരപ്രലയാദന്। ജായതേ യത്രാനുദിനം നിത്യസര്ഗോ ഹി സമ്മതഃ

പ്രാകൃതം എന്നത് പ്രതിദിനം ഇടയ്ക്ക് പ്രളയത്തിന് ശേഷം ഉണ്ടാകുന്നു; ഓരോ ദിവസവും ഉണ്ടാകുന്നതാണ് നിത്യസൃഷ്ടി എന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത്.

ദേവൌ ധാതാവിധാതാരൌ ഭൃഗോഃ ഖ്യാതിരസൂയത। ശ്രിയഞ്ച പത്നീ വിഷ്ണോര്യാ സ്തുതാ ശക്രേണ വൃദ്ധയേ

ധാതാവും വിധാതാവും ഭൃഗുവിന്റെ ഭാര്യയായ ഖ്യാതിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; ശ്രീയും, വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയും, ഐശ്വര്യത്തിനായി ഇന്ദ്രൻ സ്തുതിച്ചവളും.

ധാതുര്വിധാതുര്ദ്വൌ പുത്രൌ ക്രമാത് പ്രാണോ മൃകണ്ഡുകഃ। മാര്കണ്ഡേയോ മൃകണ്ഡോശ്ച ജജ്ഞേ വേദശിരാസ്തതഃ

ധാതാവിനും വിധാതാവിനും രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി: പ്രാണനും മൃകണ്ടുകനും; മൃകണ്ടുവിൽ നിന്ന് മാർകണ്ടേയനും, പിന്നീട് വേദശിരാവും ജനിച്ചു.

പൌര്ണമാസശ്ച സമ്ഭൂത്യാം മരീചേരഭവത് സുതഃ। സ്മൃത്യാമങ്ഗിരസഃ പുത്രാഃ സിനീവാലീ കുഹൂസ്തഥാ

പൗർണമാസൻ, മരീചിയുടെ പുത്രനായി ജനിച്ചു; സ്മൃതിയിൽ നിന്ന് അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാരായ സിനീവാലിയും കുഹൂവുമാണ് ജനിച്ചത്.

രാകാശ്ചാനുമതിശ്ചാത്രേരനസൂയാപ്യജീജനത്। സോമം ദുര്വാസസം പുത്രം ദത്താത്രേയഞ്ച യോഗിനമ്

അത്രിയിൽ നിന്ന് രാകയും അനുമതിയും ജനിച്ചു; അനസൂയയിൽ നിന്ന് സോമനും ദുർവാസനും യോഗിയായ ദത്താത്രേയനും ജനിച്ചു.

പ്രീത്യാം പുലസ്ത്യഭാര്യായാം ദത്തോലിസ്തത്സുതോഭവത്। ക്ഷമായാം പുലഹാജ്ജാതാഃ സഹിഷ്ണുഃ കര്മപാദികാഃ

പുലസ്ത്യന്റെ ഭാര്യയുടെ സ്നേഹത്തിൽ നിന്ന് ദത്തോളി എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. ക്ഷമയുടെയും പുലഹന്റെയും സന്തതിയായി സഹിഷ്ണു, കർമപാദിക എന്നിവരും ജനിച്ചു.

സന്നത്യാഞ്ച ക്രതോരാസന് ബാലിഖില്യാ മഹൌജസഃ। അങ്ഗുഷ്ഠപര്വമാത്രാസ്തേ യേ ഹി ഷഷ്ടിസഹസ്ത്രിണഃ

സന്നതി എന്ന ഭാര്യയുടെയും ക്രതുവിന്റെയും സന്തതിയായി മഹാശക്തിയുള്ള ബാലിഖില്യർ ജനിച്ചു. ഇവർ അറുപതിനായിരം പേരാണ്, ഓരോരുത്തരും വിരൽമുട്ടിന്റെ വലുപ്പം മാത്രമാണ്.

ഉര്ജ്ജായാഞ്ച വശിഷ്ഠാശ്ച രാജാ ഗാത്രോര്ധ്വബാഹുകഃ । സവനശ്ചാലഘുഃ സുക്രഃ സുതപാഃ സപ്ത ചര്ഷയഃ

ഉർജ്ജയുടെയും വസിഷ്ഠന്റെയും സന്തതിയായി ഗാത്രോര്ധ്വബാഹുക എന്ന രാജാവും, സവനൻ, ആലഘു, ശുക്രൻ, സുതപാ എന്നിങ്ങനെ ഏഴു മഹർഷിമാരും ജനിച്ചു.

പാവകഃ പവമാനോഭൂച്ഛുചിഃ സ്വാഹാഗ്നിജോഭവത്। അഗ്നിസ്വാത്താ വര്ഹിഷദോഽനഗ്നയഃ സാഗ്നയോ ഹ്യജാത്

പാവകൻ, പവമാനൻ, ശുചി ഇവർ ജനിച്ചു. സ്വാഹയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നിജൻ ജനിച്ചു. അഗ്നിസ്വാത്തർ, വർഹിഷദുകൾ, അനഗ്നികൾ, സാഗ്നികൾ ഇവരും ജനിച്ചു.

പിതൃഭ്യശ്ച സ്വധായാഞ്ച മേനാ വൈധാരിണീ സുതേ । ഹിംസാഭാര്യാ ത്വധര്മസ്യ തയോര്ജജ്ഞേ തഥാനൃതമ്

പിതൃമാരുടെയും സ്വധയുടെയും, വൈധാരിയുടെ മകൾ മേനയുടെയും സന്തതിയായി പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ഹിംസയുടെ ഭാര്യയായ അധർമ്മന്റെയും സന്തതിയായി തഥാ, അനൃതം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുപേരും ജനിച്ചു.

കന്യാ ച നികൃതിസ്താഭ്യാം ഭയന്നരകമേവ ച। മായാ ച വേദനാ ചൈവ മിഥുനന്ത്വിദമേതയോഃ

അവരിൽ നിന്ന് നികൃതി എന്ന ഒരു മകളും, ഭയം, നരകം എന്നിവയും ജനിച്ചു. അവരിൽ നിന്ന് തന്നെ മായയും, വേദനയും, ഇവ രണ്ടുപേരും ദമ്പതികളായി ജനിച്ചു.

തയോര്ജജ്ഞേഥ വൈ മായാം മൃത്യും ഭൂതാപഹാരിണമ്। വേദനാ ച സുതം ചാപി ദുഃ ഖം ജജ്ഞേഥ രൌരവാത്

അവരിൽ നിന്ന് മായയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഭൂതങ്ങളെ അപഹരിക്കുന്ന മരണം ജനിച്ചു. വേദനയുടെ പുത്രനായി ദുഃഖം, റൗരവത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.

മൃത്യോര്വ്യാധിജരാശോകതൃഷ്ണാക്രോധാശ്ച ജജ്ഞിരേ। ബ്രഹ്മണശ്ച രുദന് ജാതോ രോദനാദ്രുദ്രനാമകഃ

മരണത്തിൽ നിന്ന് രോഗം, വയസ്സായിത്തീരൽ, ദുഃഖം, ദാഹം, കോപം എന്നിവ ജനിച്ചു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ കരയലിൽ നിന്ന് രോദനത്തിൽ നിന്ന് രുദ്രൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു.

ഭവം ശര്വമഥേശാനം തഥാ പശുപതിം ദ്വിജ। ഭീമമുഗ്രം മഹാദേവമുവാച സ പിതാമഹഃ

ഭവൻ, ശർവൻ, ഈശാനൻ, പശുപതി, ഭീമൻ, ഉഗ്രൻ, മഹാദേവൻ ഇവരെ പിതാമഹൻ വിളിച്ചു.

ദക്ഷകോപാച്ച തദ്ഭാര്യാ ദേഹന്തത്യാജ സാ സതീ। ഹിമവദ്ദുഹിതാ ഭൂത്വാ പത്നീ ശമ്ഭോരഭൂത് പുനഃ

ദക്ഷന്റെ കോപം കാരണം ഭാര്യയായ സതീ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. അവൾ ഹിമവാന്റെ മകളായി ജനിച്ച് വീണ്ടും ശംഭുവിന്റെ ഭാര്യയായി.

ഋഷിഭ്യോ നാരദാദ്യുക്താഃ പൂജാഃ സ്നാനാദിപൂര്വികാഃ। സ്വായമ്ഭുവാദ്യാസ്താഃ കൃത്വാ വിഷ്ണവാദേര്ഭുക്തിമുക്തിദാഃ

നാരദൻ മുതലായ ഋഷിമാരിൽ നിന്ന് സ്നാനം തുടങ്ങി പൂജാദികങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു. സ്വായംഭുവൻ മുതലായവർ ഈ ക്രിയകൾ നിർവഹിച്ചു, വിഷ്ണു മുതലായവരിൽ നിന്ന് ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിച്ചു.

നാരദ ഉവാച സാമാന്യപൂജാം വിഷ്ണവാദേര്വക്ഷ്യേ മന്ത്രാംശ്ച സര്വദാന്। സമസ്തപരിവാരായ അച്യുതായ നമോ യജേത

നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിഷ്ണു മുതലായവരുടെ പൊതുവായ പൂജയും എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും വിശദീകരിക്കും. അച്യുതനും അവന്റെ സമസ്ത കുടുംബവും 'നമഃ' എന്ന പ്രണാമത്തോടെ ആരാധിക്കണം.