നിരുന്ധീ ധൂമ്രിണീകാ ച അസ്വപന്തീ തഥൈവ ച । മേഘപത്നീ ച നാമാനി സര്വ്വേഷാമേവ ഭാര്ഗവ ।। ൨൬൪.
നിരുന്ധി, ധൂമ്രിണിക, അശ്വപന്തി, മേഘപത്നി ഇവരാണ് ഇവരുടെ പേരുകൾ, ഭാർഗവ.
ആഗ്നേയാദ്യാഃ ക്രമേണാഥ തതഃ ശക്തിഷു നിക്ഷിപേത് । നന്ദിന്യൈ ച സുഭാഗ്യൈ ച സുമങ്ഗല്യൈ ച ഭാര്ഗവ ।। ൨൬൪.
അഗ്നേയി തുടങ്ങിയ ദേവതകൾക്ക് ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങളിൽ അർപ്പണം വയ്ക്കണം. നന്ദിനി, സുഭാഗ്യ, സുമംഗലി എന്നിവർക്കും അർപ്പണം നടത്തണം, ഭാർഗവ.
ഭദ്രകാല്യൈ തതോ ദത്വാ സ്ഥൂണായാഞ്ച തഥാ ശ്രിയേ । ഹിരണഅയകേശ്യൈ ച തഥാ വനസ്പതയ ഏവ ച ।। ൨൬൪.
അതിനുശേഷം ഭദ്രകാളിക്ക്, തൂണിന്, ശ്രീദേവിക്ക്, ഹിരണ്യകേശിക്ക്, അതുപോലെ വനമരങ്ങൾക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
ധര്മ്മാധര്മമയൌ ദ്വാരേ ഗൃഹമധ്യേ ധ്രുവായ ച । മൃത്യവേ ച ബഹിര്ദദ്യാദ്വരുണായോദകാശയേ ।। ൨൬൪.
രണ്ടു വാതിലുകളിൽ ധർമ്മത്തിനും അധർമ്മത്തിനും, വീട്ടിന്റെ നടുവിൽ ധ്രുവനോടും, പുറത്തു മരണത്തിനും, വെള്ളസ്ഥലത്ത് വരുണനോടും അർപ്പണം നൽകണം.
ഭൂതോഭ്യശ്ച ബഹിര്ദ്ദദ്യാച്ഛരണേ ധനദായ ച । ഇന്ദ്രായേന്ദ്രപുരുഷേഭ്യോ ദദ്യാത് പൂര്വേണ മാനവഃ ।। ൨൬൪.
പുറത്ത് ഭൂതങ്ങൾക്കു, ശരണത്തിൽ ധനദനോടും, കിഴക്കോട്ട് ഇന്ദ്രനും ഇന്ദ്രപുരുഷന്മാർക്കും മനുഷ്യൻ അർപ്പണം നൽകണം.
യമായ തത് പുരുഷേഭ്യോ ദദ്യാദ്ദക്ഷിണതസ്തഥാ । വരുണായ തത്പുരുഷേഭ്യോ ദദ്യാത്പശ്ചിമതസ്തഥാ ।। ൨൬൪.
ദക്ഷിണഭാഗത്ത് യമനും യമപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം; പടിഞ്ഞാറ് വരുണനും വരുണപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
സോമായ സോമപുരുഷേഭ്യ ഉദഗ്ദദ്യാദനന്തരം । ബ്രഹ്മണേ ബ്രഹ്മപുരുഷേഭ്യോ മധ്യേ ദദ്യാത്തഥൈവ ച ।। ൨൬൪.
വടക്കോട്ട് സോമനും സോമപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം; അതുപോലെ നടുവിൽ ബ്രഹ്മാവിനും ബ്രഹ്മപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
ആകാശേ ച തഥാ ചോദ്ര്ധ്വേ സ്ഥണ്ഡിലായ ക്ഷിതൌ തഥാ । ദിവാ ദിവാചരേഭ്യശ്ച രാത്രൌ രാത്രിചരേഷു ച ।। ൨൬൪.
ആകാശത്തിലും അതുപോലെ മുകളിലും, ഭൂമിയിൽ സ്ഥണ്ഡിലായ്ക്കും, പകലിൽ പകൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്കും, രാത്രിയിൽ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
ബലിം ബഹിസ്തഥാ ദദ്യാത്സായം പ്രാതസ്തു പ്രത്യഹം । പിണ്ഡനിര്വപണം കുര്യ്യാത് പ്രാതഃ സായം ന കാരയേത് ।। ൨൬൪.
പ്രതിദിനം വൈകുന്നേരവും പ്രഭാതവും പുറത്തു ബലി നൽകണം. പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നത് രാവിലെ മാത്രം ചെയ്യണം, വൈകുന്നേരം ചെയ്യരുത്.
പിത്രേ തു പ്രഥമം ദദ്യാത്തത്പിത്രേ തദനന്തരമ് । പ്രതിപാമഹായ തന്മാത്രേ പിതൃമാത്രേ തതോഽര്പയേത് ।। ൨൬൪.
ആദ്യം പിതാവിനും, പിന്നെ പിതാമഹനോടും, അതിനുശേഷം പ്രപിതാമഹനോടും, അമ്മയുടെ അച്ഛനോടും, പിന്നെ അമ്മയുടെ അമ്മയോടും അർപ്പണം നൽകണം.
തന്മാത്രേ ദക്ഷിണാഗ്രേഷു കുശേഷ്വേവം യജ്തേ പിതൃന് । ഇന്ദ്രവാരുണവായവ്യാ യാമ്യാ വാ നൈര്ഋതാശ്ച യേ ।। ൨൬൪.
ഇന്ദ്രനും വരുണനും വായുവും യമനും നൈരൃതിയും ആകുന്ന പിതൃദേവന്മാർക്ക് ദക്ഷിണഭാഗത്ത് കൂശപുല്ലിൽ അർപ്പണം നടത്തണം.
തേ കാകാഃ പ്രതിഗൃഹ്ണന്തു ഇമം പിണ്ഡം മയോദ്ധൃതമ് । കാകപിണ്ഡന്തു മന്ത്രേണ ശുനഃ പിണ്ഡം പ്രദാപയേത് ।। ൨൬൪.
കാക്കകൾ ഈ പിണ്ഡം എനിക്ക് വേണ്ടി സ്വീകരിക്കട്ടെ. കാക്കയുടെ പിണ്ഡത്തിന് വേണ്ട മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നായ്ക്കൾക്കും പിണ്ഡം നൽകണം.
വിവസ്വതഃ കുലേ ജാതൌ ദ്വൌ ശ്യാവശബലൌ ശുനൌ । തേഷാം പിണ്ഡം പ്രദാസ്യാമി പഥി രക്ഷന്തു മേ സദാ ।। ൨൬൪.
വിവസ്വാൻ്റെ കുടുംബത്തിൽ ഇരുണ്ട നിറമുള്ളതും പുള്ളിയുമുള്ളതുമായ രണ്ട് നായ്ക്കൾ ജനിക്കുന്നു. അവർക്കായി ഞാൻ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നു. അവർ എപ്പോഴും എന്റെ യാത്രയിൽ എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
പ്രതിഗൃഹ്ലന്തു മേ ഗ്രാസം ഗാവസ്ത്രൈലോക്യമാതരഃ ।। ൨൬൪.
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായ പശുക്കൾ എന്റെ ഈ അന്നം സ്വീകരിക്കട്ടെ.
ഗോഗ്രാസഞ്ച സ്വസ്ത്യയനം കൃത്വാ ബിക്ഷാം പ്രദാപയേത് । അതിഥീന്ദീനാന് പൂജയിത്വാ ഗൃഹീ ഭുഞ്ജീത ച സ്വയം ।। ൨൬൪.
പശുക്കൾക്ക് അന്നം അർപ്പിച്ച് ശുഭം പ്രാപിച്ച ശേഷം ഭിക്ഷ നൽകണം. അതിഥികളും ദരിദ്രരും ആദരിച്ച് ഗൃഹസ്ഥൻ പിന്നെ സ്വയം ഭക്ഷണം കഴിക്കാം.
അഗ്നിരുവാച സര്വാര്ഥസാധനം സ്നാനം വക്ഷ്യേ ശാന്തികരം ശ്രൃണു । സ്നാപയേച്യ സരിത്തീരേ ഗ്രഹാന് വിഷ്ണു വിചക്ഷണഃ ।। ൨൬൫.
അഗ്നി പറഞ്ഞു: എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാനും മനസ്സിന് ശാന്തി നൽകാനും സഹായിക്കുന്ന സ്നാനത്തെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. നദീതീരത്ത് വിഷ്ണുവിനെയും ഗ്രഹങ്ങളെയും ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ സ്നാനം നടത്തണം.
ദേവാലയേ ജ്വരാര്ത്ത്യാദൌ വിനായകഗ്രഹാര്ദ്ദിതേ । വിദ്യാര്ഥിനോ ഹ്രദേ ഗേഹേ ജയകാമസ്യ തീര്ഥകേ ।। ൨൬൫.
ദേവാലയത്തിൽ, ജ്വരം പോലുള്ള രോഗം ബാധിച്ചപ്പോൾ, വിനായകനോ ഗ്രഹദോഷമോ ബാധിച്ചപ്പോൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വീട്ടിലെ കുളം, വിജയത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
പദ്മിന്യാം സ്നാപയേന്നാരീം ഗര്ഭോ യസ്യാഃ സ്നവേത്തഥാ । അശോകസന്നിധൌ സ്നായാജ്ജാതോ യസ്യാ വിനശ്യതി ।। ൨൬൫.
ഗർഭം ശുദ്ധീകരിക്കേണ്ട സ്ത്രീയെ താമരക്കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം. മകൻ മരിച്ചവൾക്ക് അശോകവൃക്ഷത്തിന് സമീപം സ്നാനം ചെയ്യണം.
പുഷ്പാര്ഥിനാഞ്ച പുഷ്പാഢ്യേ പുത്രാര്ഥിനാഞ്ച സാഗരേ । ഗൃഹസൌഭാഗ്യകാമാനാം സര്വേഷാം വിഷ്ണുസന്നിധൌ ।। ൨൬൫.
പൂക്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പൂക്കൾ നിറഞ്ഞിടത്ത് സ്നാനം ചെയ്യണം. പുത്രസന്താനത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ സമുദ്രത്തിൽ, ഗൃഹസൗഭാഗ്യത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
വൈഷ്ണവേ രേവതീപുഷ്യേ സര്വേഷാം സ്നാനമുത്തമം । സ്നാനകാമസ്യ സപ്താഹമ്പൂര്വമുത്സാദനം സ്മൃതം ।। ൨൬൫.
വൈശാഖമാസത്തിലെ രേവതി അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് എല്ലാവർക്കും ഉത്തമമാണ്. സ്നാനത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഏഴു ദിവസം മുമ്പ് ശുദ്ധീകരണം നിർബന്ധമാണ്.
പുനര്ന്നവാം രോചനാഞ്ച ശതാങ്ഗം ഗുരുണീ ത്വചം । മധൂകം രജനീ ദ്വേ ച തഗരന്നാഗകേശരമ് ।। ൨൬൫.
പുനർണ്ണവ, രോചന, ശതാംഗം, ഗുരുണി തൊലി, മധൂകം, രണ്ടു വിധ തുര്മേരിക്, തഗരം, നാഗകേശരം എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം.
അമ്ബരീഞ്ചൈവ മഞ്ജിഷ്ഠാം മാംസീയാസകമര്ദനൈഃ । പ്രിയങ്ഗുസര്ഷപം കുഷ്ഠമ്ബലാമ്ബ്രാഹ്മീഞ്ച കുങ്കുമം ।। ൨൬൫.
അംബർ, മഞ്ജിഷ്ഠ, മാംസി, യാസകം, പ്രിയംഗു, കടുക്, കുഷ്ഠം, അംബല, ബ്രാഹ്മി, കുങ്കുമം എന്നിവയും ചേർക്കണം.
പഞ്ചഗവ്യം ശക്തുമിശ്രം ഉദ്വര്ത്ത്യ സ്നാനമാചരേത് । മണ്ഡലേ കര്ണികായാഞ്ച വിഷ്ണും ബ്രാഹ്മണമര്ച്ചയേത് ।। ൨൬൫.
പഞ്ചഗവ്യവും മാവു ചേർത്ത് ശരീരത്തിൽ പുരട്ടി സ്നാനം ചെയ്യണം. സ്നാനമണ്ഡലത്തിന്റെ നടുവിൽ വിഷ്ണുവിനെയും ഒരു ബ്രാഹ്മണനെയും ആരാധിക്കണം.
സ്നാനമണ്ഡലകാന് ദിക്ഷു കുര്യ്യാച്ചൈവ വാദിക്ഷു ച । വിഷ്ണുബ്രഹ്മേശശക്രാദീംസ്തദസ്ത്രാണ്യര്ഘ്യ ഹോമയേത് ।। ൨൬൫.
സ്നാനമണ്ഡലങ്ങൾ ദിശകളിലും ഇടദിശകളിലും ഒരുക്കണം. വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മ, ഈശ്വരൻ, ഇന്ദ്രൻ എന്നിവർക്കും അവരുടെ ആയുധങ്ങൾക്കുമായി അർഘ്യവും ഹോമവും നടത്തണം.
ഏകൈകസ്യ ത്വഷ്ടശതം സമിധസ്തു തിലാന് ഘൃതം । ഭദ്രഃ സുഭദ്രഃ സിദ്ധാര്ഥഃ കലസാഃ പുഷ്ടിവര്ദ്ധനാഃ ।। ൨൬൫.
ഓരോ ദേവതയ്ക്കും നൂറിനെട്ട് സമിധ, എള്ള്, നെയ്യ് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം. ഭദ്ര, സുഭദ്ര, സിദ്ധാർത്ഥ, കലശം, സമൃദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തണം.
അമോഘശ്ചിത്രബാനുശ്ച പര്ജ്ജന്യോഽഥ സുദര്ശനഃ । സ്ഥാപയേത്തു ഘടാനേതാന് സാശ്വിരുദ്രമരുദ്ഗണാന് ।। ൨൬൫.
അമോഘ, ചിത്രബാനു, പര്ജന്യ, സുദർശനൻ എന്നിവയും, അശ്വിനികൾ, രുദ്രൻ, മരുത്ഗണം എന്നിവരെയും കൂടെ ഘടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
വിശ്വേ ദേവാസ്തഥാ ദൈത്യാ വസവോ മുനയസ്തഥാ । ആവേശയന്തു സുപ്രീതാസ്തഥാന്യാ അപി ദേവതാഃ ।। ൨൬൫.
സകല ദേവതകളും, ദാനവരും, വസുക്കളും, മുനികളും സന്തോഷത്തോടെ ഇവയിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ. മറ്റു ദേവതകളും അങ്ങനെ ചെയ്യട്ടെ.
ഓഷധീര്ന്നിക്ഷിപേത് കുമ്ഭേ ജയന്തീം വിജയാം ജയാം । ശതാവരീം ശതപുഷ്പാം വിഷ്ണുക്രാന്താപരാജിതാമ് ।। ൨൬൫.
ജയന്തി, വിജയ, ജയ, ശതാവരി, ശതപുഷ്പ, വിഷ്ണുക്രാന്ത, അപരാജിത എന്നീ ഔഷധികൾ ഘടത്തിൽ ഇടണം.
ഉയോതിഷ്മതീമതിബലാഞ്ചന്ദനോശീരകേശരം । കസ്തൂരികാഞ്ച കര്പൂരം ബാലകം പത്രകം ത്വചം ।। ൨൬൫.
പ്രകാശമുള്ള ശക്തിയുള്ള ചന്ദനം, ഉശീരം, കുങ്കുമം, കസ്തൂരി, കർപ്പൂരം, ബാലകം, പത്രം, ത്വക്ക് എന്നിവ ചേർക്കണം.
ജാതീഫലം ലവങ്ഗഞ്ച മൃത്തികാം പഞഅചഗവ്യകം । ഭദ്രപീഠേ സ്ഥിതം സാധ്യം സ്നാപയേയുര്ദ്വിജാ ബലാത് ।। ൨൬൫.
ജാതിപഴം, ഗ്രാമ്പൂ, മണ്ണ്, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഭദ്രപീഠത്തിൽ വെച്ച് തയ്യാറാക്കി, ദ്വിജന്മാർ ബലമായി അവയാൽ സ്നാനം നടത്തണം.