തേജോസി ശുക്രം ദീപം സ്യാന്മധുപര്കം ദധീതി ച । ഹിരണ്യഗര്ഭ ഇത്യഷ്ടാവൃചഃ പ്രോക്താ നിവേദനേ ।। ൨൬൪.
തേജോസി എന്നത് നെയ്യിന്, ശുക്രം ദീപത്തിന്, മധുപർകം തേൻമിശ്രിതത്തിന്, ദധിതി തൈരിന്; ഹിരണ്യഗർഭ എന്ന എട്ട് മന്ത്രങ്ങൾ നിവേദനത്തിന് ഉച്ചരിക്കണം.
അന്നസ്യ മനുജശ്രേഷ്ഠ പാനസ്യ ച സുഗന്ധിനഃ । ചാമരവ്യജനോപാനച്ഛത്രം യാനാസനേ തഥാ ।। ൨൬൪.
ഭക്ഷ്യത്തിന്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, സുഗന്ധമുള്ള പാനത്തിന്, ചാമരം, വീശ്, കാൽച്ചരക്കൾ, കുട, വാഹനങ്ങൾ, ഇരിപ്പിടം എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം.
യത് കിഞ്ചിദേവമാദി സ്യാത്സാവിത്രേണ നിവേദയേത് । പൌരുഷന്തു ജപേത് സൂക്തം തദേബ ജുഹുയാത്തഥാ ।। ൨൬൪.
ഇതുപോലെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ സാവിത്രി മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അർപ്പണം നടത്തണം. അതിന് അനുയോജ്യമായ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ച്, അതേവിധം തന്നെ അർപ്പണം ആവർത്തിക്കണം.
അര്ച്ചാഭാവേ തഥാ വേദ്യാഞ്ജലേ പൂര്ണഘടേ തഥാ । നദീതീതരേഽഥ കമലേ ശാന്തിഃ സ്യാദ്വിഷ്ണുപൂജനാത് ।। ൨൬൪.
പ്രതിമ ഇല്ലാത്തപക്ഷം, വേദി, കയ്യൊപ്പിച്ചിരിപ്പ്, നിറഞ്ഞ കലശം, നദീതീരം, അല്ലെങ്കിൽ താമരപൂവ് എന്നിവയിൽ വിശ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചാൽ മനസ്സിന് ശാന്തി ലഭിക്കും.
തതോ ഹോമഃ പ്രകര്ത്തവ്യോ ദീപ്യമാനേ വിഭാവസൌ । പരിസമ്മൃജ്യ പര്യ്യുക്ഷ്യ പരിസ്തീര്യ്യ പരിസ്തരൈഃ ।। ൨൬൪.
അതിനുശേഷം, തീ തെളിഞ്ഞ് കത്തുമ്പോൾ ഹോമം നടത്തണം. അതിന് മുമ്പ് ശുദ്ധീകരിച്ച്, വെള്ളം തളിച്ച്, ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ ചിതറി ഒരുക്കണം.
സര്വ്വാന്നാഗ്രം സമുദ്ധൃത്യ ജുഹുയാത് പ്രയതസ്തതഃ । വാസുദേവായ ദേവായ പ്രഭവേ ചാവ്യയായ ച ।। ൨൬൪.
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ എല്ലാ വിഭവങ്ങളിൽനിന്നും ഏറ്റവും നല്ല ഭാഗം എടുത്ത് വാസുദേവനെന്ന ദൈവത്തോടും, പ്രഭുവിനോടും, ശാശ്വതനോടും അർപ്പിക്കണം.
അഗ്നയേ ചൈവ സോമായ മിത്രായ വരുണായ ച । ഇന്ദ്രായ ച മഹാഭാഗ ഇന്ദ്രാഗ്നിഭ്യാം തഥൈവ ച ।। ൨൬൪.
അഗ്നിക്കു, സോമനോടും, മിത്രനോടും, വരുണനോടും, മഹാഭാഗനായ ഇന്ദ്രനോടും, അഗ്നിയോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനോടും അർപ്പണം നടത്തണം.
വിശ്വേഭ്യശചൈവ ദേവേബ്യഃ പ്രജാനാം പതയേ നമഃ । അനുമത്യൈ തഥാ രാമ ധന്വന്തരയ ഏവ ച ।। ൨൬൪.
എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും, സകല ജീവികളുടെ അധിപതിക്കുമുള്ള നമസ്കാരം; അനുമതി, രാമൻ, ധന്വന്തരി എന്നിവർക്കും അർപ്പണം ചെയ്യണം.
വാസ്തോഷ്പത്യൈ തതോ ദേവ്യൈ തതഃ സ്വിഷ്ടികൃതേഽഗ്നയേ । സച്തുര്ഥ്യന്തനാമ്നാ തു ഹുത്വൈതേബ്യോ ബലിം ഹരേത് ।। ൨൬൪.
അതിനുശേഷം വാസ്തോഷ്പതി ദേവിക്ക്, പിന്നെ ദേവിയ്ക്ക്, പിന്നെ ഹോമം ശുദ്ധമാക്കുന്ന അഗ്നിക്കു അർപ്പണം നടത്തണം. ഓരോരുത്തരുടെയും പേരുപറഞ്ഞ് അർപ്പണം ചെയ്ത ശേഷം ഇവർക്കു ബലി അർപ്പിക്കണം.
തക്ഷോപതക്ഷമഭിതഃ പൂര്വേണാഗ്നിമതഃ പരമ് । അശ്വാനാമപി ധര്മജ്ഞ ഊര്ണാനാമാനി ചാപ്യഥ ।। ൨൬൪.
തീയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് തച്ചനും സഹായിയും ചുറ്റി, ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ, കുതിരകൾക്കും ചെമ്മരികൾക്കും അർപ്പണം ചെയ്യണം.
നിരുന്ധീ ധൂമ്രിണീകാ ച അസ്വപന്തീ തഥൈവ ച । മേഘപത്നീ ച നാമാനി സര്വ്വേഷാമേവ ഭാര്ഗവ ।। ൨൬൪.
നിരുന്ധി, ധൂമ്രിണിക, അശ്വപന്തി, മേഘപത്നി ഇവരാണ് ഇവരുടെ പേരുകൾ, ഭാർഗവ.
ആഗ്നേയാദ്യാഃ ക്രമേണാഥ തതഃ ശക്തിഷു നിക്ഷിപേത് । നന്ദിന്യൈ ച സുഭാഗ്യൈ ച സുമങ്ഗല്യൈ ച ഭാര്ഗവ ।। ൨൬൪.
അഗ്നേയി തുടങ്ങിയ ദേവതകൾക്ക് ക്രമത്തിൽ ആയുധങ്ങളിൽ അർപ്പണം വയ്ക്കണം. നന്ദിനി, സുഭാഗ്യ, സുമംഗലി എന്നിവർക്കും അർപ്പണം നടത്തണം, ഭാർഗവ.
ഭദ്രകാല്യൈ തതോ ദത്വാ സ്ഥൂണായാഞ്ച തഥാ ശ്രിയേ । ഹിരണഅയകേശ്യൈ ച തഥാ വനസ്പതയ ഏവ ച ।। ൨൬൪.
അതിനുശേഷം ഭദ്രകാളിക്ക്, തൂണിന്, ശ്രീദേവിക്ക്, ഹിരണ്യകേശിക്ക്, അതുപോലെ വനമരങ്ങൾക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
ധര്മ്മാധര്മമയൌ ദ്വാരേ ഗൃഹമധ്യേ ധ്രുവായ ച । മൃത്യവേ ച ബഹിര്ദദ്യാദ്വരുണായോദകാശയേ ।। ൨൬൪.
രണ്ടു വാതിലുകളിൽ ധർമ്മത്തിനും അധർമ്മത്തിനും, വീട്ടിന്റെ നടുവിൽ ധ്രുവനോടും, പുറത്തു മരണത്തിനും, വെള്ളസ്ഥലത്ത് വരുണനോടും അർപ്പണം നൽകണം.
ഭൂതോഭ്യശ്ച ബഹിര്ദ്ദദ്യാച്ഛരണേ ധനദായ ച । ഇന്ദ്രായേന്ദ്രപുരുഷേഭ്യോ ദദ്യാത് പൂര്വേണ മാനവഃ ।। ൨൬൪.
പുറത്ത് ഭൂതങ്ങൾക്കു, ശരണത്തിൽ ധനദനോടും, കിഴക്കോട്ട് ഇന്ദ്രനും ഇന്ദ്രപുരുഷന്മാർക്കും മനുഷ്യൻ അർപ്പണം നൽകണം.
യമായ തത് പുരുഷേഭ്യോ ദദ്യാദ്ദക്ഷിണതസ്തഥാ । വരുണായ തത്പുരുഷേഭ്യോ ദദ്യാത്പശ്ചിമതസ്തഥാ ।। ൨൬൪.
ദക്ഷിണഭാഗത്ത് യമനും യമപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം; പടിഞ്ഞാറ് വരുണനും വരുണപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
സോമായ സോമപുരുഷേഭ്യ ഉദഗ്ദദ്യാദനന്തരം । ബ്രഹ്മണേ ബ്രഹ്മപുരുഷേഭ്യോ മധ്യേ ദദ്യാത്തഥൈവ ച ।। ൨൬൪.
വടക്കോട്ട് സോമനും സോമപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം; അതുപോലെ നടുവിൽ ബ്രഹ്മാവിനും ബ്രഹ്മപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
ആകാശേ ച തഥാ ചോദ്ര്ധ്വേ സ്ഥണ്ഡിലായ ക്ഷിതൌ തഥാ । ദിവാ ദിവാചരേഭ്യശ്ച രാത്രൌ രാത്രിചരേഷു ച ।। ൨൬൪.
ആകാശത്തിലും അതുപോലെ മുകളിലും, ഭൂമിയിൽ സ്ഥണ്ഡിലായ്ക്കും, പകലിൽ പകൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്കും, രാത്രിയിൽ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്കും അർപ്പണം നൽകണം.
ബലിം ബഹിസ്തഥാ ദദ്യാത്സായം പ്രാതസ്തു പ്രത്യഹം । പിണ്ഡനിര്വപണം കുര്യ്യാത് പ്രാതഃ സായം ന കാരയേത് ।। ൨൬൪.
പ്രതിദിനം വൈകുന്നേരവും പ്രഭാതവും പുറത്തു ബലി നൽകണം. പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നത് രാവിലെ മാത്രം ചെയ്യണം, വൈകുന്നേരം ചെയ്യരുത്.
പിത്രേ തു പ്രഥമം ദദ്യാത്തത്പിത്രേ തദനന്തരമ് । പ്രതിപാമഹായ തന്മാത്രേ പിതൃമാത്രേ തതോഽര്പയേത് ।। ൨൬൪.
ആദ്യം പിതാവിനും, പിന്നെ പിതാമഹനോടും, അതിനുശേഷം പ്രപിതാമഹനോടും, അമ്മയുടെ അച്ഛനോടും, പിന്നെ അമ്മയുടെ അമ്മയോടും അർപ്പണം നൽകണം.
തന്മാത്രേ ദക്ഷിണാഗ്രേഷു കുശേഷ്വേവം യജ്തേ പിതൃന് । ഇന്ദ്രവാരുണവായവ്യാ യാമ്യാ വാ നൈര്ഋതാശ്ച യേ ।। ൨൬൪.
ഇന്ദ്രനും വരുണനും വായുവും യമനും നൈരൃതിയും ആകുന്ന പിതൃദേവന്മാർക്ക് ദക്ഷിണഭാഗത്ത് കൂശപുല്ലിൽ അർപ്പണം നടത്തണം.
തേ കാകാഃ പ്രതിഗൃഹ്ണന്തു ഇമം പിണ്ഡം മയോദ്ധൃതമ് । കാകപിണ്ഡന്തു മന്ത്രേണ ശുനഃ പിണ്ഡം പ്രദാപയേത് ।। ൨൬൪.
കാക്കകൾ ഈ പിണ്ഡം എനിക്ക് വേണ്ടി സ്വീകരിക്കട്ടെ. കാക്കയുടെ പിണ്ഡത്തിന് വേണ്ട മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നായ്ക്കൾക്കും പിണ്ഡം നൽകണം.
വിവസ്വതഃ കുലേ ജാതൌ ദ്വൌ ശ്യാവശബലൌ ശുനൌ । തേഷാം പിണ്ഡം പ്രദാസ്യാമി പഥി രക്ഷന്തു മേ സദാ ।। ൨൬൪.
വിവസ്വാൻ്റെ കുടുംബത്തിൽ ഇരുണ്ട നിറമുള്ളതും പുള്ളിയുമുള്ളതുമായ രണ്ട് നായ്ക്കൾ ജനിക്കുന്നു. അവർക്കായി ഞാൻ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നു. അവർ എപ്പോഴും എന്റെ യാത്രയിൽ എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
പ്രതിഗൃഹ്ലന്തു മേ ഗ്രാസം ഗാവസ്ത്രൈലോക്യമാതരഃ ।। ൨൬൪.
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായ പശുക്കൾ എന്റെ ഈ അന്നം സ്വീകരിക്കട്ടെ.
ഗോഗ്രാസഞ്ച സ്വസ്ത്യയനം കൃത്വാ ബിക്ഷാം പ്രദാപയേത് । അതിഥീന്ദീനാന് പൂജയിത്വാ ഗൃഹീ ഭുഞ്ജീത ച സ്വയം ।। ൨൬൪.
പശുക്കൾക്ക് അന്നം അർപ്പിച്ച് ശുഭം പ്രാപിച്ച ശേഷം ഭിക്ഷ നൽകണം. അതിഥികളും ദരിദ്രരും ആദരിച്ച് ഗൃഹസ്ഥൻ പിന്നെ സ്വയം ഭക്ഷണം കഴിക്കാം.
അഗ്നിരുവാച സര്വാര്ഥസാധനം സ്നാനം വക്ഷ്യേ ശാന്തികരം ശ്രൃണു । സ്നാപയേച്യ സരിത്തീരേ ഗ്രഹാന് വിഷ്ണു വിചക്ഷണഃ ।। ൨൬൫.
അഗ്നി പറഞ്ഞു: എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാനും മനസ്സിന് ശാന്തി നൽകാനും സഹായിക്കുന്ന സ്നാനത്തെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. നദീതീരത്ത് വിഷ്ണുവിനെയും ഗ്രഹങ്ങളെയും ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ സ്നാനം നടത്തണം.
ദേവാലയേ ജ്വരാര്ത്ത്യാദൌ വിനായകഗ്രഹാര്ദ്ദിതേ । വിദ്യാര്ഥിനോ ഹ്രദേ ഗേഹേ ജയകാമസ്യ തീര്ഥകേ ।। ൨൬൫.
ദേവാലയത്തിൽ, ജ്വരം പോലുള്ള രോഗം ബാധിച്ചപ്പോൾ, വിനായകനോ ഗ്രഹദോഷമോ ബാധിച്ചപ്പോൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വീട്ടിലെ കുളം, വിജയത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
പദ്മിന്യാം സ്നാപയേന്നാരീം ഗര്ഭോ യസ്യാഃ സ്നവേത്തഥാ । അശോകസന്നിധൌ സ്നായാജ്ജാതോ യസ്യാ വിനശ്യതി ।। ൨൬൫.
ഗർഭം ശുദ്ധീകരിക്കേണ്ട സ്ത്രീയെ താമരക്കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം. മകൻ മരിച്ചവൾക്ക് അശോകവൃക്ഷത്തിന് സമീപം സ്നാനം ചെയ്യണം.
പുഷ്പാര്ഥിനാഞ്ച പുഷ്പാഢ്യേ പുത്രാര്ഥിനാഞ്ച സാഗരേ । ഗൃഹസൌഭാഗ്യകാമാനാം സര്വേഷാം വിഷ്ണുസന്നിധൌ ।। ൨൬൫.
പൂക്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പൂക്കൾ നിറഞ്ഞിടത്ത് സ്നാനം ചെയ്യണം. പുത്രസന്താനത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ സമുദ്രത്തിൽ, ഗൃഹസൗഭാഗ്യത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
വൈഷ്ണവേ രേവതീപുഷ്യേ സര്വേഷാം സ്നാനമുത്തമം । സ്നാനകാമസ്യ സപ്താഹമ്പൂര്വമുത്സാദനം സ്മൃതം ।। ൨൬൫.
വൈശാഖമാസത്തിലെ രേവതി അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് എല്ലാവർക്കും ഉത്തമമാണ്. സ്നാനത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഏഴു ദിവസം മുമ്പ് ശുദ്ധീകരണം നിർബന്ധമാണ്.