അഗ്നിപുരാണമ്

അബധ്യം യശ്ച ബധ്നാതി ബധ്യം യശ്ച പ്രമുഞ്ചതി । അപ്രാപ്തവ്യവഹാരഞ്ച സ ദാപ്യോ ദമമുത്തമമ് ।। ൨൫൮.

കെട്ടാൻ പാടില്ലാത്തവനെ കെട്ടുന്നവനും, കെട്ടിയവനെ വിടുവിക്കുന്നവനും, അനധികൃതമായ കേസുകൾ ചെയ്യുന്നവനും ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നൽകണം.

മാനേന തുലയാ വാപി യോംഽശമഷ്ടമകം ഹരേത് । ദ്വാവിംശതിപണാന് ദാപ്യോ വൃദ്ധൌ ഹാനൌ ച കല്പിതമ് ।। ൨൫൮.

തൂക്കത്തിലോ അളവിലോ എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം കുറച്ച് എടുക്കുന്നവൻ ഇരുപത്തിരണ്ട് പണം പിഴ നൽകണം. വർദ്ധനയോ കുറവോ അനുസരിച്ച് അത് കൂട്ടിച്ചേർക്കണം.

ഭേഷജസ്നേഹലവണസ്നേഗന്ധധാന്യഗുड़ാദിഷു । പണ്യേഷു പ്രക്ഷിപന് ഹീനം പണാന്ദാപ്യസ്തു ഷോഡശ ।। ൨൫൮.

മരുന്ന്, എണ്ണ, ഉപ്പ്, സുഗന്ധവസ്തു, ധാന്യം തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കളിൽ കുഴപ്പം കലർത്തുന്നവൻ പതിനാറ് പണം പിഴ നൽകണം.

സമ്ഭൂയ കുര്വ്വതാമര്ഘം സബാധം കാരുശില്പിനാം । അര്ഥസ്യ ഹ്രാസം വൃദ്ധിം വാ സഹസ്രോ ദണ്ഡ ഉച്യതേ ।। ൨൫൮.

കൈത്തൊഴിലാളികളും ശില്പികളും ചേർന്ന് വില നിശ്ചയിക്കുകയോ, വ്യാപാരം തടയുകയോ ചെയ്ത് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമോ ലാഭമോ ഉണ്ടാക്കുകയാണെങ്കിൽ ആയിരം പിഴ നൽകണം.

രാജനി സ്ഥാപ്യതേ യോഽര്ഥഃ പ്രത്യഹം തേന വിക്രയഃ । ക്രയോ വാ നിസ്രവസ്തസ്മാദ്വണിജാം ലാഭകൃത് സ്മൃതഃ ।। ൨൫൮.

രാജാവ് ദിവസേന നിശ്ചയിക്കുന്ന വിലയാണു വിൽപ്പനക്കും വാങ്ങലിനും പ്രമാണം. അതിൽ കൂടുതൽ ലാഭം നേടുന്ന വ്യാപാരികളുടെ ആ ലാഭം അന്യായം എന്നാണു കണക്കാക്കുന്നത്.

സ്വദേശപണ്യേ തു ശതം വണിഗ് ഗൃഹ്ണീത പഞ്ചകം । ദശകം പാരദേശ്യേ തു യഃ സദ്യഃ ക്രയവിക്രയീ ।। ൨൫൮.

സ്വദേശത്ത് നിന്നുള്ള ചരക്കുകൾക്ക്, ഒരു നൂറിൽ നിന്ന് അഞ്ചു ശതമാനം മാത്രം വ്യാപാരി വാങ്ങണം. വിദേശ ചരക്കുകൾക്ക്, ഉടൻ വാങ്ങി വിൽക്കുമ്പോൾ പത്ത് ശതമാനം വരെ വാങ്ങാം.

പണ്യസ്യോപരി സംസ്ഥാപ്യ വ്യയം പണ്യസമുദ്ഭവം । അര്ഥോംഽനുഗ്രഹകൃത് കാര്യ്യഃ ക്രേതുര്വിക്രേതുരേവ ച ।। ൨൫൮.

ചരക്കിന്റെ ചെലവ് വിലയിൽ ചേർക്കണം. വാങ്ങുന്നവനും വിൽക്കുന്നവനും ന്യായമായ ലാഭം മാത്രം ഉണ്ടാകണം.

ഗൃഹീതമൂല്യം യഃ പണ്യം ക്രേതുര്നൈവ പ്രയച്ഛതി । സോദയന്തസ്യ ദാപ്യോഽസൌ ദിഗ്ലാഭം വാ ദിഗാഗതേ ।। ൨൫൮.

വില വാങ്ങിയ ശേഷം ചരക്കം വാങ്ങുന്നവന് നൽകാത്തവൻ, പലിശയോടെ അതു തിരികെ നൽകണം. വാങ്ങുന്നവൻ വിദേശത്തുള്ളവനാണെങ്കിൽ, ദൂരം മൂലം സംഭവിച്ച നഷ്ടവും നൽകണം.

വിക്രോതമപി വിക്രേയം പൂര്വേ ക്രേതര്യ്യഗൃഹ്ണതി । ഹാനിശ്ചേത് ക്രേതൃദോഷേണ ക്രേതുരേവ ഹി സാ ഭവേത് ।। ൨൫൮.

വിൽക്കപ്പെട്ട ചരക്കുകൾ വാങ്ങുന്നവൻ ഏറ്റെടുക്കാത്തപക്ഷം, അവ വീണ്ടും വിൽക്കാം. എന്നാൽ, വാങ്ങുന്നവന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് നഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ, ആ നഷ്ടം വാങ്ങുന്നവന് തന്നെ ബാധകമാണ്.

രാജദൈവോപഘാതേന പണ്യേ ദോഷമുപാഗതേ । ഹാനിര്വിക്രേതുരേവാസൌ യാചിതസ്യാപ്രയച്ഛതഃ ।। ൨൫൮.

രാജാവിന്റെ ഉത്തരവോ ദൈവദോഷം കൊണ്ടോ ചരക്കിന് ദോഷം സംഭവിച്ചാൽ, നഷ്ടം വിൽക്കുന്നവന് തന്നെ ബാധകമാണ്. എന്നാൽ, ആരെങ്കിലും പ്രത്യേകമായി ആവശ്യപ്പെട്ട് വാങ്ങിയതും നൽകാത്തതാണെങ്കിൽ, അത്തരം നഷ്ടം ബാധകമല്ല.

അന്യഹസ്തേ ച വിക്രീതം ദുഷ്ടം വാ ദുഷ്ടവദ്യദി । വിക്രീനീതേ ദമസ്തത്ര തന്മൂല്യാദദ്വിഗുണോ ഭവേത് ।। ൨൫൮.

മറ്റൊരാളുടെ കൈയിൽ വിൽക്കപ്പെട്ടത് ദോഷമുള്ളതാണോ ദോഷമുള്ളതുപോലെ കാണപ്പെട്ടാലോ, വിൽക്കുന്നവൻ അതിന്റെ വിലയുടെ ഇരട്ടിയായി പിഴ അടയ്ക്കണം.

ക്ഷയം വൃദ്ധിഞ്ച ബണിജാപണ്യാനാമവിജാനതാ । ക്രീത്വാ നാനുശയഃ കാര്യ്യഃ കുര്വന് ഷഡ്‌ഭാഗദണ്ഡഭാക് ।। ൨൫൮.

വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് ചരക്കുകൾ വാങ്ങുമ്പോൾ അവയുടെ കുറവ് കൂടൽ അറിയാതെ വാങ്ങിയാൽ കുറ്റമില്ല. എന്നാൽ അറിയാമായിട്ടും അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ആൾക്ക് ആറിൽ ഒരു ഭാഗം പിഴ ചുമത്തണം.

സമവായേന വണിജാം ലാഭാര്ഥം കര്മ കുര്വതാം । ലാഭാലാഭൌ യഥാ ദ്രവ്യം യഥാ വാ സംവിദാ കൃതൌ ।। ൨൫൮.

വ്യാപാരികൾ ചേർന്ന് ലാഭത്തിനായി വ്യാപാരം നടത്തുമ്പോൾ, ലാഭവും നഷ്ടവും ഓരോരുത്തരും നിക്ഷേപിച്ച തുകയോ, തമ്മിൽ ധാരണ ചെയ്തതുപോലെയോ പങ്കിടണം.

പ്രതിപിദ്ധമനാദിഷ്ടം പ്രമാദാദ്യച്ച നാശിതം । സ തദ്ദദ്യാദ് വിപ്ലവാച്ച രക്ഷഇതാദ്ദസമാംശഭാക് ।। ൨൫൮.

വിശ്വാസം വെച്ചിട്ടുള്ളത് നിർദ്ദേശമില്ലാതെ അശ്രദ്ധയാൽ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, അതിന് ഉത്തരവാദി ആൾ മുഴുവൻ നഷ്ടം നൽകണം. ദുരന്തം മൂലം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, പത്തിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം നൽകണം.

അര്ഥപ്രക്ഷഏപണാദ്വിംശം ഭാഗം ശുല്കം നൃപോ ഹരേത് । വ്യാസിദ്ധം രാജയോഗ്യഞ്ച വിക്രീതം രാജഗാമി തത് ।। ൨൫൮.

പ്രഖ്യാപിച്ച ലാഭത്തിൽ നിന്ന് രാജാവ് ഇരുപതിൽ ഒരു ഭാഗം നികുതി ആയി വാങ്ങണം. വിലക്കിയ ചരക്കുകളോ രാജാവിന് യോജിച്ചവയോ വിൽക്കുമ്പോൾ, അവ രാജാവിന് സ്വന്തമാകും.

മിത്ഥ്യാ വദന് പരീമാണം ശുല്കസ്ഥാനാദപക്രമമ് । ദാപ്യസ്ത്വഷ്ടഗുണം യശ്ച സവ്യാജക്രയവിക്രയീ ।। ൨൫൮.

തെറ്റായ അളവ് പറയുന്നവനും നികുതി ഒഴിവാക്കുന്നവനും കപടമായി വാങ്ങി വിൽക്കുന്നവനും, എട്ട് മടങ്ങ് വില പിഴ അടയ്ക്കണം.

ദേശാന്തരഗതേ പ്രേതേ ദ്രവ്യം ദായാദബാന്ധവാഃ । ജ്ഞാതയോ വാ ഹരേയുസ്തദാഗതാസ്തൈര്വിനാ നൃപഃ ।। ൨൫൯.

വ്യക്തി വിദേശത്ത് മരിച്ചാൽ, അവന്റെ സ്വത്ത് അവിടെ ഉള്ള വംശജരും ബന്ധുക്കളും ഏറ്റെടുക്കണം. ആരും ഇല്ലെങ്കിൽ, രാജാവിന് അതിന്റെ അവകാശമുണ്ട്.

ജിഹ്മം ത്യജേയുര്നിര്ലോഭമശക്തോഽന്യേന കാരയേത് । അനേന വിധിരാഖ്യാത ഋത്വിക്കര്ഷകകര്മിണാം ।। ൨൫൯.

ലോഭം കൂടാതെ വക്രത ഉപേക്ഷിക്കണം. കഴിയില്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾ ചെയ്യണം. ഈ നിയമം യജ്ഞികർക്ക്, കർഷകർക്ക്, തൊഴിലാളികൾക്ക് ബാധകമാണ്.

ഗ്രാഹകൈര്ഗൃഹ്യതേ ചൌരോ ലോപ്ത്രേണാഥ പദേന വാ । പൂര്വകര്മാപരാധീ വാ തഥൈവാശുദ്ധവാസകഃ ।। ൨൫൮.

വാങ്ങുന്നവർ, കുഴിയെടുത്തോ പാദമുദ്രയിലൂടെയോ, മുമ്പ് കുറ്റം ചെയ്തവനോ അശുദ്ധ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവനോ ആയ കള്ളനെ പിടിക്കാം.

അന്യേപി ശങ്കയാ ഗ്രാഹ്യ ജാതിനാമാദിനിഹ്നവൈഃ । ദ്യൂതസ്ത്രീപാനശക്താശ്ച ശുഷ്കഭിന്നമുഖസ്വരാഃ ।। ൨൫൮.

ശങ്കയുണ്ടെങ്കിൽ, ജാതിയും പേരും മറയ്ക്കുന്നവരും, ചൂതാട്ടക്കാരും മദ്യപാനികളും, വരണ്ടതോ തകർന്നതോ ആയ ശബ്ദമുള്ളവരും പിടിക്കപ്പെടാം.

പരദ്രവ്യഗൃഹാണാഞ്ച പൃച്ഛകാ ഗൂढ़ചാരിണഃ । നിരായാ വ്യയവന്തശ്ച വിനഷ്ടദ്രവ്യവിക്രയാഃ ।। ൨൫൮.

മറ്റുള്ളവരുടെ വീടുകളിൽ കടക്കുന്നവരും, ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവരും, വീട്ടിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്നവരും, ലക്ഷ്യം ഇല്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരും, അധികം ചെലവഴിക്കുന്നവരും, നഷ്ടപ്പെട്ട ചരക്കുകൾ വിൽക്കുന്നവരും സംശയാസ്പദരാണ്.

ഗൃഹീതഃ ശങ്കയാ ചൌര്യ്യേനാമ്നാനഞ്ചേദ്വിശോധയേത് । ദാപയിത്വാ ഹൃതം ദ്രവ്യം ചോരദണ്ഡേന ദണ്ഡയേത് ।। ൨൫൮.

കള്ളപ്പണിയെന്ന സംശയത്തിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ, സത്യവാങ്മൂലം ചെയ്ത് കുറ്റവിമുക്തനാകണം. കുറ്റം തെളിയിച്ചാൽ, മോഷ്ടിച്ച സ്വത്ത് തിരികെ നൽകുകയും കള്ളനുള്ള ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയും വേണം.

ചൌരം പ്രദാപ്യാപഹൃതം ഘാതയേദ്വിവിധൈര്ബധൈഃ । സചിഹ്നം ബ്രാഹ്മണം കൃത്വാ സ്വരാഷ്ട്രാദ്വിപ്രവാസയേത് ।। ൨൫൮.

കള്ളൻ മോഷ്ടിച്ചതു തിരികെ നൽകണം, വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധേയനാകണം. ബ്രാഹ്മണനാണെങ്കിൽ, അവനെ അടയാളപ്പെടുത്തി സ്വന്തം ദേശത്ത് നിന്ന് പുറത്താക്കണം.

ഘാതിതേഽപഹൃതേ ദോഷോ ഗ്രാമഭര്ത്തുരമിര്ഗതേ । മ്വസീമ്നി ദദ്യാദ്ഗ്രാമസ്തു പദം വാ യത്ര ഗച്ഛതി ।। ൨൫൮.

കൊലപാതകമോ മോഷണമോ നടന്നാൽ ഗ്രാമമുഖ്യൻ അവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റം അവനാണ്. ഗ്രാമമുഖ്യൻ ഇല്ലെങ്കിൽ, ആ കുറ്റം ഗ്രാമം മുഴുവൻ ഏറ്റെടുക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ സംഭവിച്ച സ്ഥലത്ത് തന്നെ പിഴ നൽകണം.

പഞ്ചഗ്രാമീ വഹിഃ ക്രോശാദ്ദശഗ്രാമ്യഽഥ വാ പുനഃ । വന്ദിഗ്രാഹാംസ്തഥാ വാജികഞ്ജരാണാഞ്ച ഹാരിണഃ ।। ൨൫൮.

ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിരിന് പുറത്തുള്ള അഞ്ചു ഗ്രാമങ്ങളിലോ പത്തു ഗ്രാമങ്ങളിലോ നിന്നുള്ളവർ, യാത്രക്കാരെ പിടിക്കുന്നവരും കുതിര മോഷ്ടാക്കളും മാൻ പിടിക്കുന്നവരും—

പ്രസഹ്യ ഘാതിശ്ചൈവ ശൂലമാരോപയേന്നരാന് । ഉത്ക്ഷേപകഗ്രന്ഥിഭേദൌ കരസന്ദംശഹീതകൌ ।। ൨൫൮.

ശക്തിപ്രയോഗം ചെയ്ത് കൊലചെയ്യുന്നവരെ കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റണം. ആളെ തള്ളുന്നവരും, അസ്ഥികൾ പൊട്ടിക്കുന്നവരും, കൈകൾ ഉപകരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇളക്കുന്നവരും—

കാര്യ്യൌ ദ്വിതീയാപരാധേ കരപാദൈകഹീനകൌ । ഭക്താവകാശാഗ്ന്യുദകമന്ത്രോപകരണവ്യയാന് ।। ൨൫൮.

രണ്ടാമതും അത്തരമൊരു കുറ്റം ചെയ്താൽ, ഒരു കൈയോ ഒരു കാലോ വെട്ടണം. ഭക്ഷണം, താമസം, തീ, വെള്ളം, പൂജാസാമഗ്രികൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള ചെലവും നൽകണം.

ദത്ത്വാ ചൌരസ്യ ഹന്തുര്വാ ജാനതോ ദമ ഉത്തമഃ । ശസ്ത്രാവപാതേ ഗര്ഭസ്യ പാതനേ ചോത്തമോ ദമഃ ।। ൨൫൮.

മോഷ്ടാവായാലോ കൊലയാളിയായാലോ, അതു തെളിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നൽകണം. ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് ഗർഭപാതം വരുത്തിയാലോ, ഗർഭം നശിപ്പിച്ചാലോ, അതിനും അതേ ശിക്ഷ തന്നെ.

ഉത്തമോ വാഽധമോ വാപി പുരുഷസ്ത്രീപ്രമാപണേ । ശിലാം ബദ്‌ധ്ബാ ക്ഷിപേദപ്സു നരഘ്നീം വിഷദാം സ്ത്രിയം ।। ൨൫൮.

ഊന്നായാലോ താഴ്ന്നവനായാലോ, പുരുഷനെയോ സ്ത്രീയെയോ കൊന്നാൽ, സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ കല്ല് കെട്ടി അവളെ വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടു കളയണം.