അഗ്നിപുരാണമ്

ആര്യ്യാക്രോശാതിക്രമകൃദ്‌ഭ്രാതൃജായാപ്രഹാരദഃ സന്ദിഷ്ടസ്യാപ്രദാതാ ച സമുദ്രഗൃഹഭേദകഃ ।। ൨൫൮.

ആര്യനെ അധിക്ഷേപിച്ച് അതിരുകടക്കുന്നവൻ, സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ അടിക്കുന്നവൻ, നൽകാൻ പറഞ്ഞത് നൽകാത്തവൻ, കടൽക്കരയിലെ വീടുകളിലേക്ക് കയറിയുകയോ തകർത്ത് കയറുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ—

സാമന്തകുലികാദീനാമപകാരസ്യ കാരകഃ । പഞ്ചാശത്പണികോ ദണ്ഡ ഏഷാമിതി വിനിശ്ചയഃ ।। ൨൫൮.

പ്രദേശീയ തലവന്മാർക്കും കുലികൾക്കും ഇതുപോലുള്ളവർക്കും ഉപദ്രവം ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള ശിക്ഷ അമ്പത് പണം എന്നതാണ് നിശ്ചയം.

സ്വച്ഛന്ദവിധവാഗാമീ വിക്രുഷ്ടേ നാഭിധാവകഃ । പഞ്ചാശത്പണികോ ദണ്ഡ ഏഷാമിതി വിനിശ്ചയഃ ।। ൨൫൮.

സ്വമേധയാ വിധവയുമായി ചേർന്നുപോകുന്നവനും, ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിച്ചിട്ടും വരാത്തവനും അമ്പത് പണം പിഴ നൽകണം—ഇതാണ് നിശ്ചയം.

ശൂദ്രഃ പ്രവ്രജീതാനാഞ്ച ദൈവേ പൈത്ര്യേ ച ഭോജകഃ । അയുക്തം ശപഥം കുര്വ്വന്നയോഗ്യോ യോഗ്യകര്മകൃത് ।। ൨൫൮.

ശൂദ്രൻ സന്ന്യാസിമാരുടെ അഥവാ ദൈവാർച്ചനയിലോ പിതൃകർമ്മത്തിലോ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, അയോഗ്യമായ ശപഥം ചൊല്ലുകയോ, അയോഗ്യമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ—

വൃഷക്ഷുദ്രപശൂനാഞ്ച പുംസ്ത്വസ്യ പ്രതിഘാതകൃത് । സാധാരണസ്യാപലാപോ ദാസീഗര്ഭവിനാശകൃത് ।। ൨൫൮.

കാളകളെയും ചെറിയ മൃഗങ്ങളെയും വന്ധ്യമാക്കുന്നവൻ, പൊതുസമ്പത്ത് നിഷേധിക്കുന്നവൻ, ദാസിയുടെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ—

പിതാപുത്രസ്വസൃഭ്രാതൃദമ്പത്യാചാര്യ്യശിഷ്യകാഃ । ഏഷാമപതിതാന്യോന്യത്യാഗീ ച ശതദണ്ഡഭാക് ।। ൨൫൮.

അച്ഛൻ, മകൻ, സഹോദരി, സഹോദരൻ, ഭർത്താവും ഭാര്യയും, ഗുരുവും ശിഷ്യനും—ഇവരിൽ ആരെങ്കിലും കാരണം ഇല്ലാതെ പരസ്പരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ നൂറ് പിഴ നൽകണം.

വസാനസ്ത്രീന് പണാന് ദണ്ഡ്യോ നേജകസ്തു പരാംശുകമ് । വിക്രയാവക്രയാധാനയാചിതേഷു പണാന് ദശ ।। ൨൫൮.

മറ്റൊരാളുടെ വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ മൂന്നു പണം പിഴ നൽകണം. വായ്പ എടുത്ത വസ്ത്രം തിരികെ നൽകാത്തതിലും, വിൽപ്പന, വാങ്ങൽ, നിക്ഷേപം, വായ്പ എന്നിവയിലും പത്ത് പണം പിഴ നൽകണം.

തുലാശാസനമാനാനം കൂടകൃന്നാണകസ്യ ച । ഏഭിശ്ച വ്യവഹര്ത്താ യഃ സ ദാപ്യോ ദണ്ഡമുത്തമമ് ।। ൨൫൮.

തൂക്കത്തിൽ, അളവിൽ, നാണയത്തിൽ കപടം കാണിക്കുന്നവനും, അത്തരത്തിൽ വ്യാപാരം നടത്തുന്നവനും ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നൽകണം.

അകൂടം കൂടകം ബ്രതേ കൂടം യശ്ചാപ്യകൂടകമ് । സ നാണകപരീക്ഷീ തു ദാപ്യഃ പ്രഥമസാഹസമ് ।। ൨൫൮.

യഥാർത്ഥ നാണയം കപടം എന്ന് പറയുകയോ, കപടം യഥാർത്ഥം എന്ന് പറയുകയോ, തെറ്റായി നാണയം പരിശോധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ആദ്യത്തെ ആക്രോഷത്തിന് വിധേയമായ പിഴ നൽകണം.

ഭിഷങ്‌മിഥ്യാചരന് ദാപ്യസ്തിര്യ്യക്ഷു പ്രഥമം ദമമ് । മാനുഷേ മധ്യമം രാജമാനുഷേഷൂത്തമന്തഥാ ।। ൨൫൮.

വൈദ്യൻ തെറ്റായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചാൽ മൃഗങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പിഴ, മനുഷ്യർക്കു മധ്യസ്ഥം, രാജാവിനും രാജകുടുംബത്തിനും ഏറ്റവും വലിയ പിഴ നൽകണം.

അബധ്യം യശ്ച ബധ്നാതി ബധ്യം യശ്ച പ്രമുഞ്ചതി । അപ്രാപ്തവ്യവഹാരഞ്ച സ ദാപ്യോ ദമമുത്തമമ് ।। ൨൫൮.

കെട്ടാൻ പാടില്ലാത്തവനെ കെട്ടുന്നവനും, കെട്ടിയവനെ വിടുവിക്കുന്നവനും, അനധികൃതമായ കേസുകൾ ചെയ്യുന്നവനും ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നൽകണം.

മാനേന തുലയാ വാപി യോംഽശമഷ്ടമകം ഹരേത് । ദ്വാവിംശതിപണാന് ദാപ്യോ വൃദ്ധൌ ഹാനൌ ച കല്പിതമ് ।। ൨൫൮.

തൂക്കത്തിലോ അളവിലോ എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം കുറച്ച് എടുക്കുന്നവൻ ഇരുപത്തിരണ്ട് പണം പിഴ നൽകണം. വർദ്ധനയോ കുറവോ അനുസരിച്ച് അത് കൂട്ടിച്ചേർക്കണം.

ഭേഷജസ്നേഹലവണസ്നേഗന്ധധാന്യഗുड़ാദിഷു । പണ്യേഷു പ്രക്ഷിപന് ഹീനം പണാന്ദാപ്യസ്തു ഷോഡശ ।। ൨൫൮.

മരുന്ന്, എണ്ണ, ഉപ്പ്, സുഗന്ധവസ്തു, ധാന്യം തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കളിൽ കുഴപ്പം കലർത്തുന്നവൻ പതിനാറ് പണം പിഴ നൽകണം.

സമ്ഭൂയ കുര്വ്വതാമര്ഘം സബാധം കാരുശില്പിനാം । അര്ഥസ്യ ഹ്രാസം വൃദ്ധിം വാ സഹസ്രോ ദണ്ഡ ഉച്യതേ ।। ൨൫൮.

കൈത്തൊഴിലാളികളും ശില്പികളും ചേർന്ന് വില നിശ്ചയിക്കുകയോ, വ്യാപാരം തടയുകയോ ചെയ്ത് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമോ ലാഭമോ ഉണ്ടാക്കുകയാണെങ്കിൽ ആയിരം പിഴ നൽകണം.

രാജനി സ്ഥാപ്യതേ യോഽര്ഥഃ പ്രത്യഹം തേന വിക്രയഃ । ക്രയോ വാ നിസ്രവസ്തസ്മാദ്വണിജാം ലാഭകൃത് സ്മൃതഃ ।। ൨൫൮.

രാജാവ് ദിവസേന നിശ്ചയിക്കുന്ന വിലയാണു വിൽപ്പനക്കും വാങ്ങലിനും പ്രമാണം. അതിൽ കൂടുതൽ ലാഭം നേടുന്ന വ്യാപാരികളുടെ ആ ലാഭം അന്യായം എന്നാണു കണക്കാക്കുന്നത്.

സ്വദേശപണ്യേ തു ശതം വണിഗ് ഗൃഹ്ണീത പഞ്ചകം । ദശകം പാരദേശ്യേ തു യഃ സദ്യഃ ക്രയവിക്രയീ ।। ൨൫൮.

സ്വദേശത്ത് നിന്നുള്ള ചരക്കുകൾക്ക്, ഒരു നൂറിൽ നിന്ന് അഞ്ചു ശതമാനം മാത്രം വ്യാപാരി വാങ്ങണം. വിദേശ ചരക്കുകൾക്ക്, ഉടൻ വാങ്ങി വിൽക്കുമ്പോൾ പത്ത് ശതമാനം വരെ വാങ്ങാം.

പണ്യസ്യോപരി സംസ്ഥാപ്യ വ്യയം പണ്യസമുദ്ഭവം । അര്ഥോംഽനുഗ്രഹകൃത് കാര്യ്യഃ ക്രേതുര്വിക്രേതുരേവ ച ।। ൨൫൮.

ചരക്കിന്റെ ചെലവ് വിലയിൽ ചേർക്കണം. വാങ്ങുന്നവനും വിൽക്കുന്നവനും ന്യായമായ ലാഭം മാത്രം ഉണ്ടാകണം.

ഗൃഹീതമൂല്യം യഃ പണ്യം ക്രേതുര്നൈവ പ്രയച്ഛതി । സോദയന്തസ്യ ദാപ്യോഽസൌ ദിഗ്ലാഭം വാ ദിഗാഗതേ ।। ൨൫൮.

വില വാങ്ങിയ ശേഷം ചരക്കം വാങ്ങുന്നവന് നൽകാത്തവൻ, പലിശയോടെ അതു തിരികെ നൽകണം. വാങ്ങുന്നവൻ വിദേശത്തുള്ളവനാണെങ്കിൽ, ദൂരം മൂലം സംഭവിച്ച നഷ്ടവും നൽകണം.

വിക്രോതമപി വിക്രേയം പൂര്വേ ക്രേതര്യ്യഗൃഹ്ണതി । ഹാനിശ്ചേത് ക്രേതൃദോഷേണ ക്രേതുരേവ ഹി സാ ഭവേത് ।। ൨൫൮.

വിൽക്കപ്പെട്ട ചരക്കുകൾ വാങ്ങുന്നവൻ ഏറ്റെടുക്കാത്തപക്ഷം, അവ വീണ്ടും വിൽക്കാം. എന്നാൽ, വാങ്ങുന്നവന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് നഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ, ആ നഷ്ടം വാങ്ങുന്നവന് തന്നെ ബാധകമാണ്.

രാജദൈവോപഘാതേന പണ്യേ ദോഷമുപാഗതേ । ഹാനിര്വിക്രേതുരേവാസൌ യാചിതസ്യാപ്രയച്ഛതഃ ।। ൨൫൮.

രാജാവിന്റെ ഉത്തരവോ ദൈവദോഷം കൊണ്ടോ ചരക്കിന് ദോഷം സംഭവിച്ചാൽ, നഷ്ടം വിൽക്കുന്നവന് തന്നെ ബാധകമാണ്. എന്നാൽ, ആരെങ്കിലും പ്രത്യേകമായി ആവശ്യപ്പെട്ട് വാങ്ങിയതും നൽകാത്തതാണെങ്കിൽ, അത്തരം നഷ്ടം ബാധകമല്ല.

അന്യഹസ്തേ ച വിക്രീതം ദുഷ്ടം വാ ദുഷ്ടവദ്യദി । വിക്രീനീതേ ദമസ്തത്ര തന്മൂല്യാദദ്വിഗുണോ ഭവേത് ।। ൨൫൮.

മറ്റൊരാളുടെ കൈയിൽ വിൽക്കപ്പെട്ടത് ദോഷമുള്ളതാണോ ദോഷമുള്ളതുപോലെ കാണപ്പെട്ടാലോ, വിൽക്കുന്നവൻ അതിന്റെ വിലയുടെ ഇരട്ടിയായി പിഴ അടയ്ക്കണം.

ക്ഷയം വൃദ്ധിഞ്ച ബണിജാപണ്യാനാമവിജാനതാ । ക്രീത്വാ നാനുശയഃ കാര്യ്യഃ കുര്വന് ഷഡ്‌ഭാഗദണ്ഡഭാക് ।। ൨൫൮.

വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് ചരക്കുകൾ വാങ്ങുമ്പോൾ അവയുടെ കുറവ് കൂടൽ അറിയാതെ വാങ്ങിയാൽ കുറ്റമില്ല. എന്നാൽ അറിയാമായിട്ടും അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ആൾക്ക് ആറിൽ ഒരു ഭാഗം പിഴ ചുമത്തണം.

സമവായേന വണിജാം ലാഭാര്ഥം കര്മ കുര്വതാം । ലാഭാലാഭൌ യഥാ ദ്രവ്യം യഥാ വാ സംവിദാ കൃതൌ ।। ൨൫൮.

വ്യാപാരികൾ ചേർന്ന് ലാഭത്തിനായി വ്യാപാരം നടത്തുമ്പോൾ, ലാഭവും നഷ്ടവും ഓരോരുത്തരും നിക്ഷേപിച്ച തുകയോ, തമ്മിൽ ധാരണ ചെയ്തതുപോലെയോ പങ്കിടണം.

പ്രതിപിദ്ധമനാദിഷ്ടം പ്രമാദാദ്യച്ച നാശിതം । സ തദ്ദദ്യാദ് വിപ്ലവാച്ച രക്ഷഇതാദ്ദസമാംശഭാക് ।। ൨൫൮.

വിശ്വാസം വെച്ചിട്ടുള്ളത് നിർദ്ദേശമില്ലാതെ അശ്രദ്ധയാൽ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, അതിന് ഉത്തരവാദി ആൾ മുഴുവൻ നഷ്ടം നൽകണം. ദുരന്തം മൂലം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, പത്തിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം നൽകണം.

അര്ഥപ്രക്ഷഏപണാദ്വിംശം ഭാഗം ശുല്കം നൃപോ ഹരേത് । വ്യാസിദ്ധം രാജയോഗ്യഞ്ച വിക്രീതം രാജഗാമി തത് ।। ൨൫൮.

പ്രഖ്യാപിച്ച ലാഭത്തിൽ നിന്ന് രാജാവ് ഇരുപതിൽ ഒരു ഭാഗം നികുതി ആയി വാങ്ങണം. വിലക്കിയ ചരക്കുകളോ രാജാവിന് യോജിച്ചവയോ വിൽക്കുമ്പോൾ, അവ രാജാവിന് സ്വന്തമാകും.

മിത്ഥ്യാ വദന് പരീമാണം ശുല്കസ്ഥാനാദപക്രമമ് । ദാപ്യസ്ത്വഷ്ടഗുണം യശ്ച സവ്യാജക്രയവിക്രയീ ।। ൨൫൮.

തെറ്റായ അളവ് പറയുന്നവനും നികുതി ഒഴിവാക്കുന്നവനും കപടമായി വാങ്ങി വിൽക്കുന്നവനും, എട്ട് മടങ്ങ് വില പിഴ അടയ്ക്കണം.

ദേശാന്തരഗതേ പ്രേതേ ദ്രവ്യം ദായാദബാന്ധവാഃ । ജ്ഞാതയോ വാ ഹരേയുസ്തദാഗതാസ്തൈര്വിനാ നൃപഃ ।। ൨൫൯.

വ്യക്തി വിദേശത്ത് മരിച്ചാൽ, അവന്റെ സ്വത്ത് അവിടെ ഉള്ള വംശജരും ബന്ധുക്കളും ഏറ്റെടുക്കണം. ആരും ഇല്ലെങ്കിൽ, രാജാവിന് അതിന്റെ അവകാശമുണ്ട്.

ജിഹ്മം ത്യജേയുര്നിര്ലോഭമശക്തോഽന്യേന കാരയേത് । അനേന വിധിരാഖ്യാത ഋത്വിക്കര്ഷകകര്മിണാം ।। ൨൫൯.

ലോഭം കൂടാതെ വക്രത ഉപേക്ഷിക്കണം. കഴിയില്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾ ചെയ്യണം. ഈ നിയമം യജ്ഞികർക്ക്, കർഷകർക്ക്, തൊഴിലാളികൾക്ക് ബാധകമാണ്.

ഗ്രാഹകൈര്ഗൃഹ്യതേ ചൌരോ ലോപ്ത്രേണാഥ പദേന വാ । പൂര്വകര്മാപരാധീ വാ തഥൈവാശുദ്ധവാസകഃ ।। ൨൫൮.

വാങ്ങുന്നവർ, കുഴിയെടുത്തോ പാദമുദ്രയിലൂടെയോ, മുമ്പ് കുറ്റം ചെയ്തവനോ അശുദ്ധ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവനോ ആയ കള്ളനെ പിടിക്കാം.