അഗ്നിപുരാണമ്

കരപാദദതോ ഭങ്ഗേ ച്ഛേദനേ കര്ണനാസയോഃ । മധ്യോ ദണ്ഡോ വ്രണോദ്ഭേദേ മൃതകല്പഹതേ തഥാ ।। ൨൫൮.

കൈ, കാൽ, ചെവി, മൂക്ക് എന്നിവ മുറിച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ പൊട്ടി പരിക്ക് വരുത്തിയാൽ നടുവൻതരം പിഴയാകും; വലിയ മുറിവോ മരണത്തോട് സാമ്യമുള്ള പരിക്കോ ഉണ്ടാക്കിയാലും അതേ പിഴ.

ചേഷ്ടാഭോജനവാഗ്നോധേ നേത്രാദിപ്രതിഭേദനേ । കന്ധരാബാഹുസക്ഥ്യാഞ്ച ഭഹ്ഗേ മഘ്യമസാഹസഃ ।। ൨൫൮.

നടത്തം, ഭക്ഷണം, തീ എന്നിവ തടഞ്ഞാൽ, കണ്ണ് മുതലായ അവയവങ്ങൾക്ക് പരിക്ക് വരുത്തിയാൽ, കഴുത്ത്, കൈ, ഉരുണ്ടു പൊട്ടിച്ചാൽ നടുവൻതരം പിഴയാകും.

ഏകം ഘ്നതാം ബഹൂനാഞ്ച യഥോക്താദ് ദ്വിഗുണാ ദമാഃ । കലഹാപഹൃതം ദേയം ദണ്ഡസ്തു ദ്വിഗുണഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൫൮.

ഒരാൾ പലരെയും പരിക്കേൽപ്പിച്ചാൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിന്റെ ഇരട്ടി പിഴയാകും; കലഹത്തിൽ എടുത്ത സാധനം തിരികെ നൽകണം, പിഴയും ഇരട്ടി.

ദുഃഖമുത്പാദയേദ്യസ്തു സ സമുത്ഥാനജം വ്യയമ് । ദാപ്യോ ദണ്ഡഞ്ച യോ യസ്മിന് കലഹേ സമുദാഹൃതഃ ।। ൨൫൮.

കഷ്ടം ഉണ്ടാക്കിയവൻ അതിനാൽ വന്ന ചെലവും പിഴയും നൽകണം; കലഹത്തിൽ കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടെത്തിയവൻ പിഴ നൽകണം.

. തരികഃ സ്ഥലജം ശുല്കം ഗൃഹ്ണന് ദണ്ഡ്യഃ പണാന്ദശ । ബ്രാഹ്മണപ്രാതിവേശ്യാനാമേതദേവാനിമന്ത്രണേ ।। ൨൫൮.

അനധികൃതമായി ഭൂനികുതി ഈടാക്കിയാൽ പത്ത് പണ പിഴയാകും; ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അയൽവാസികളെയും ക്ഷണിക്കാതെ ഇങ്ങനെ ചെയ്താലും അതേ പിഴ.

അഭിഘാതേ തഥാ ഭേദേ ച്ഛേദേ കുഡ്യാവപാതനേ । പണാന്ദാപ്യഃ വഞ്ചദശവിംശതിം തത്ത്രയന്തഥാ ।। ൨൫൮.

മാരകമായ ആക്രമണം, പൊട്ടിക്കൽ, വെട്ടൽ, മതിൽ ഇടിച്ചുവീഴ്ത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഇരുപത്തഞ്ച് പണ പിഴ; വീണ്ടും ചെയ്താൽ അതേപോലെ പിഴ.

ദുഃസ്വോത്പാദിഗൃഹേ ദ്രവ്യം ക്ഷിപന് പ്രാണഹരം തഥാ । ഷോड़ശാദ്യഃ പണാന് ദാപ്യോ ദ്വിപണപ്രഭൃതിഃ ക്രമാത് ।। ൨൫൮.

ദുഷ്ടമായതോ ജീവഹാനികരമായതോ മറ്റൊരാളുടെ വീട്ടിൽ എറിഞ്ഞാൽ പതിനാറ് പണ മുതൽ ആരംഭിച്ച് രണ്ട് പണ മുതലായും ക്രമമായി ഉയരുന്ന പിഴ നൽകണം.

ദുഃഖേ ച ശോണിതോത്പാദേ ശാഖാങ്ഗച്ഛേദനേ തഥാ। ദണ്ഡഃ ക്ഷുദ്രപശൂനാം സ്യാദ്വിപണപ്രഭൃതിഃ ക്രമാത് ।। ൨൫൮.

വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നത്, രക്തം ഒഴിയിക്കുന്നത്, അഥവാ കാൽകൈകൾ അല്ലെങ്കിൽ ശാഖകൾ മുറിക്കുന്നത് എന്നിവയ്ക്ക് ചെറിയ മൃഗങ്ങൾക്ക് ആദ്യം വിപണിവില പ്രകാരം ശിക്ഷ നിശ്ചയിക്കണം.

ലിങ്ഗസ്യ ച്ഛേദനേ മൃത്തൌ മധ്യമോ മൂല്യമേവ ച । മഹാപശൂനാമേതേഷു സ്ഥാനേഷു ദ്വിഗുണാ ദമാഃ ।। ൨൫൮.

ലിംഗം മുറിച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലുകയാണെങ്കിൽ ഇടത്തരം പിഴയോ യഥാർത്ഥ വിലയോ നൽകണം. വലിയ മൃഗങ്ങൾക്ക് ഈ കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇരട്ടിയുള്ള ശിക്ഷയാണ് നൽകേണ്ടത്.

യഃ സാഹസങ്കാരയതി സം ദാപ്യോ ദ്വിഗുണന്ദമമ് । യസ്ത്വേവമുക്ത്വാഹം ദാതാ കാരയേത് ച ചതുര്ഗുണമ് ।। ൨൫൮.

ആക്രമണം ചെയ്യുന്നവൻ ഇരട്ടി പിഴ നൽകണം. എന്നാൽ, 'ഞാൻ പിഴ നൽകാം' എന്ന് മുൻകൂട്ടി പറഞ്ഞ് ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ നാലിരട്ടിയുള്ള പിഴ നൽകണം.

ആര്യ്യാക്രോശാതിക്രമകൃദ്‌ഭ്രാതൃജായാപ്രഹാരദഃ സന്ദിഷ്ടസ്യാപ്രദാതാ ച സമുദ്രഗൃഹഭേദകഃ ।। ൨൫൮.

ആര്യനെ അധിക്ഷേപിച്ച് അതിരുകടക്കുന്നവൻ, സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ അടിക്കുന്നവൻ, നൽകാൻ പറഞ്ഞത് നൽകാത്തവൻ, കടൽക്കരയിലെ വീടുകളിലേക്ക് കയറിയുകയോ തകർത്ത് കയറുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ—

സാമന്തകുലികാദീനാമപകാരസ്യ കാരകഃ । പഞ്ചാശത്പണികോ ദണ്ഡ ഏഷാമിതി വിനിശ്ചയഃ ।। ൨൫൮.

പ്രദേശീയ തലവന്മാർക്കും കുലികൾക്കും ഇതുപോലുള്ളവർക്കും ഉപദ്രവം ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള ശിക്ഷ അമ്പത് പണം എന്നതാണ് നിശ്ചയം.

സ്വച്ഛന്ദവിധവാഗാമീ വിക്രുഷ്ടേ നാഭിധാവകഃ । പഞ്ചാശത്പണികോ ദണ്ഡ ഏഷാമിതി വിനിശ്ചയഃ ।। ൨൫൮.

സ്വമേധയാ വിധവയുമായി ചേർന്നുപോകുന്നവനും, ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിച്ചിട്ടും വരാത്തവനും അമ്പത് പണം പിഴ നൽകണം—ഇതാണ് നിശ്ചയം.

ശൂദ്രഃ പ്രവ്രജീതാനാഞ്ച ദൈവേ പൈത്ര്യേ ച ഭോജകഃ । അയുക്തം ശപഥം കുര്വ്വന്നയോഗ്യോ യോഗ്യകര്മകൃത് ।। ൨൫൮.

ശൂദ്രൻ സന്ന്യാസിമാരുടെ അഥവാ ദൈവാർച്ചനയിലോ പിതൃകർമ്മത്തിലോ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, അയോഗ്യമായ ശപഥം ചൊല്ലുകയോ, അയോഗ്യമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ—

വൃഷക്ഷുദ്രപശൂനാഞ്ച പുംസ്ത്വസ്യ പ്രതിഘാതകൃത് । സാധാരണസ്യാപലാപോ ദാസീഗര്ഭവിനാശകൃത് ।। ൨൫൮.

കാളകളെയും ചെറിയ മൃഗങ്ങളെയും വന്ധ്യമാക്കുന്നവൻ, പൊതുസമ്പത്ത് നിഷേധിക്കുന്നവൻ, ദാസിയുടെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ—

പിതാപുത്രസ്വസൃഭ്രാതൃദമ്പത്യാചാര്യ്യശിഷ്യകാഃ । ഏഷാമപതിതാന്യോന്യത്യാഗീ ച ശതദണ്ഡഭാക് ।। ൨൫൮.

അച്ഛൻ, മകൻ, സഹോദരി, സഹോദരൻ, ഭർത്താവും ഭാര്യയും, ഗുരുവും ശിഷ്യനും—ഇവരിൽ ആരെങ്കിലും കാരണം ഇല്ലാതെ പരസ്പരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ നൂറ് പിഴ നൽകണം.

വസാനസ്ത്രീന് പണാന് ദണ്ഡ്യോ നേജകസ്തു പരാംശുകമ് । വിക്രയാവക്രയാധാനയാചിതേഷു പണാന് ദശ ।। ൨൫൮.

മറ്റൊരാളുടെ വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ മൂന്നു പണം പിഴ നൽകണം. വായ്പ എടുത്ത വസ്ത്രം തിരികെ നൽകാത്തതിലും, വിൽപ്പന, വാങ്ങൽ, നിക്ഷേപം, വായ്പ എന്നിവയിലും പത്ത് പണം പിഴ നൽകണം.

തുലാശാസനമാനാനം കൂടകൃന്നാണകസ്യ ച । ഏഭിശ്ച വ്യവഹര്ത്താ യഃ സ ദാപ്യോ ദണ്ഡമുത്തമമ് ।। ൨൫൮.

തൂക്കത്തിൽ, അളവിൽ, നാണയത്തിൽ കപടം കാണിക്കുന്നവനും, അത്തരത്തിൽ വ്യാപാരം നടത്തുന്നവനും ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നൽകണം.

അകൂടം കൂടകം ബ്രതേ കൂടം യശ്ചാപ്യകൂടകമ് । സ നാണകപരീക്ഷീ തു ദാപ്യഃ പ്രഥമസാഹസമ് ।। ൨൫൮.

യഥാർത്ഥ നാണയം കപടം എന്ന് പറയുകയോ, കപടം യഥാർത്ഥം എന്ന് പറയുകയോ, തെറ്റായി നാണയം പരിശോധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ആദ്യത്തെ ആക്രോഷത്തിന് വിധേയമായ പിഴ നൽകണം.

ഭിഷങ്‌മിഥ്യാചരന് ദാപ്യസ്തിര്യ്യക്ഷു പ്രഥമം ദമമ് । മാനുഷേ മധ്യമം രാജമാനുഷേഷൂത്തമന്തഥാ ।। ൨൫൮.

വൈദ്യൻ തെറ്റായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചാൽ മൃഗങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പിഴ, മനുഷ്യർക്കു മധ്യസ്ഥം, രാജാവിനും രാജകുടുംബത്തിനും ഏറ്റവും വലിയ പിഴ നൽകണം.

അബധ്യം യശ്ച ബധ്നാതി ബധ്യം യശ്ച പ്രമുഞ്ചതി । അപ്രാപ്തവ്യവഹാരഞ്ച സ ദാപ്യോ ദമമുത്തമമ് ।। ൨൫൮.

കെട്ടാൻ പാടില്ലാത്തവനെ കെട്ടുന്നവനും, കെട്ടിയവനെ വിടുവിക്കുന്നവനും, അനധികൃതമായ കേസുകൾ ചെയ്യുന്നവനും ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നൽകണം.

മാനേന തുലയാ വാപി യോംഽശമഷ്ടമകം ഹരേത് । ദ്വാവിംശതിപണാന് ദാപ്യോ വൃദ്ധൌ ഹാനൌ ച കല്പിതമ് ।। ൨൫൮.

തൂക്കത്തിലോ അളവിലോ എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം കുറച്ച് എടുക്കുന്നവൻ ഇരുപത്തിരണ്ട് പണം പിഴ നൽകണം. വർദ്ധനയോ കുറവോ അനുസരിച്ച് അത് കൂട്ടിച്ചേർക്കണം.

ഭേഷജസ്നേഹലവണസ്നേഗന്ധധാന്യഗുड़ാദിഷു । പണ്യേഷു പ്രക്ഷിപന് ഹീനം പണാന്ദാപ്യസ്തു ഷോഡശ ।। ൨൫൮.

മരുന്ന്, എണ്ണ, ഉപ്പ്, സുഗന്ധവസ്തു, ധാന്യം തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കളിൽ കുഴപ്പം കലർത്തുന്നവൻ പതിനാറ് പണം പിഴ നൽകണം.

സമ്ഭൂയ കുര്വ്വതാമര്ഘം സബാധം കാരുശില്പിനാം । അര്ഥസ്യ ഹ്രാസം വൃദ്ധിം വാ സഹസ്രോ ദണ്ഡ ഉച്യതേ ।। ൨൫൮.

കൈത്തൊഴിലാളികളും ശില്പികളും ചേർന്ന് വില നിശ്ചയിക്കുകയോ, വ്യാപാരം തടയുകയോ ചെയ്ത് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമോ ലാഭമോ ഉണ്ടാക്കുകയാണെങ്കിൽ ആയിരം പിഴ നൽകണം.

രാജനി സ്ഥാപ്യതേ യോഽര്ഥഃ പ്രത്യഹം തേന വിക്രയഃ । ക്രയോ വാ നിസ്രവസ്തസ്മാദ്വണിജാം ലാഭകൃത് സ്മൃതഃ ।। ൨൫൮.

രാജാവ് ദിവസേന നിശ്ചയിക്കുന്ന വിലയാണു വിൽപ്പനക്കും വാങ്ങലിനും പ്രമാണം. അതിൽ കൂടുതൽ ലാഭം നേടുന്ന വ്യാപാരികളുടെ ആ ലാഭം അന്യായം എന്നാണു കണക്കാക്കുന്നത്.

സ്വദേശപണ്യേ തു ശതം വണിഗ് ഗൃഹ്ണീത പഞ്ചകം । ദശകം പാരദേശ്യേ തു യഃ സദ്യഃ ക്രയവിക്രയീ ।। ൨൫൮.

സ്വദേശത്ത് നിന്നുള്ള ചരക്കുകൾക്ക്, ഒരു നൂറിൽ നിന്ന് അഞ്ചു ശതമാനം മാത്രം വ്യാപാരി വാങ്ങണം. വിദേശ ചരക്കുകൾക്ക്, ഉടൻ വാങ്ങി വിൽക്കുമ്പോൾ പത്ത് ശതമാനം വരെ വാങ്ങാം.

പണ്യസ്യോപരി സംസ്ഥാപ്യ വ്യയം പണ്യസമുദ്ഭവം । അര്ഥോംഽനുഗ്രഹകൃത് കാര്യ്യഃ ക്രേതുര്വിക്രേതുരേവ ച ।। ൨൫൮.

ചരക്കിന്റെ ചെലവ് വിലയിൽ ചേർക്കണം. വാങ്ങുന്നവനും വിൽക്കുന്നവനും ന്യായമായ ലാഭം മാത്രം ഉണ്ടാകണം.

ഗൃഹീതമൂല്യം യഃ പണ്യം ക്രേതുര്നൈവ പ്രയച്ഛതി । സോദയന്തസ്യ ദാപ്യോഽസൌ ദിഗ്ലാഭം വാ ദിഗാഗതേ ।। ൨൫൮.

വില വാങ്ങിയ ശേഷം ചരക്കം വാങ്ങുന്നവന് നൽകാത്തവൻ, പലിശയോടെ അതു തിരികെ നൽകണം. വാങ്ങുന്നവൻ വിദേശത്തുള്ളവനാണെങ്കിൽ, ദൂരം മൂലം സംഭവിച്ച നഷ്ടവും നൽകണം.

വിക്രോതമപി വിക്രേയം പൂര്വേ ക്രേതര്യ്യഗൃഹ്ണതി । ഹാനിശ്ചേത് ക്രേതൃദോഷേണ ക്രേതുരേവ ഹി സാ ഭവേത് ।। ൨൫൮.

വിൽക്കപ്പെട്ട ചരക്കുകൾ വാങ്ങുന്നവൻ ഏറ്റെടുക്കാത്തപക്ഷം, അവ വീണ്ടും വിൽക്കാം. എന്നാൽ, വാങ്ങുന്നവന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് നഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ, ആ നഷ്ടം വാങ്ങുന്നവന് തന്നെ ബാധകമാണ്.