അഗ്നിപുരാണമ്

ഗണദ്രവ്യം ഹരേദ്യസ്തു സംവിദം ലങ്ഘയേച്ച യഃ । സര്വസ്വഹരണം കൃത്വാ തം രാഷ്ട്രദ്വിപ്രവാസയേത് ।। ൨൫൮.

സമൂഹത്തിന്റെ വസ്തു അപഹരിക്കുന്നവനോ ഉടമ്പടി ലംഘിക്കുന്നവനോ ആയാൽ, രാജാവ് അവന്റെ മുഴുവൻ സ്വത്തും പിടിച്ചെടുക്കണം, രാജ്യം വിട്ടു പോകാൻ നിർബന്ധിക്കണം.

കര്ത്തവ്യം വചനം സര്വൈഃ സമൂഹഹിതവാദിഭിഃ । യസ്തത്ര വിപരീതഃ സ്യാത്സ ദാപ്യഃ പ്രഥമം ദമ്മ ।। ൨൫൮.

സമൂഹത്തിന്റെ നല്ലതിനായി സംസാരിക്കുന്ന എല്ലാവരും അതിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ പാലിക്കണം. അതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ആദ്യം പിഴയടയ്ക്കണം.

സമൂഹകാര്യ്യപ്രഹിതോ യല്ലഭേത്തത്തദര്പയേത് । ഏകാദശഗുണം ദാപ്യോ യദ്യസൌ നാര്പയേത് സ്വയമ് ।। ൨൫൮.

സമൂഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവൻ നേടുന്നതെല്ലാം സമൂഹത്തിന് സമർപ്പിക്കണം. സ്വയം സമർപ്പിക്കാതിരുന്നാൽ പതിനൊന്നിരട്ടി പിഴയടയ്ക്കണം.

വേദജ്ഞാഃ ശുചയോഽലുബ്ധാ ഭവേയുഃ കാര്യചിന്തകാഃ । കര്ത്തവ്യം വചനം തേഷാ സമൂഹഹിതവാദിനാം ।। ൨൫൮.

വേദം പഠിച്ചവരും ശുദ്ധരും ലാഭലോഭം ഇല്ലാത്തവരും കാര്യങ്ങൾ ആലോചിക്കണം. സമൂഹത്തിന്റെ നല്ലതിനായി സംസാരിക്കുന്ന ഇവരുടെ വാക്കുകൾ എല്ലാവരും പാലിക്കണം.

ശ്രേണിനൈഗമപാഖണ്ഡിഗണാനാമപ്യയം വിധിഃ । ഭേദഞ്ചൈഷാം നൃപോ രക്ഷഏത് പൂര്വവൃത്തിഞ്ച പാലയേത് ।। ൨൫൮.

വ്യവസായസംഘങ്ങൾക്കും വ്യാപാരികൾക്കും മതഭേദികൾക്കും മറ്റ് കൂട്ടങ്ങൾക്കും ഈ നിയമം ബാധകമാണ്. രാജാവ് ഇവരുടെ വ്യത്യാസങ്ങളും പഴയ ആചാരങ്ങളും സംരക്ഷിക്കണം.

ഗൃഹീതവേതനഃ കര്മ്മ ത്യജന് ദ്വിഗുണമാവഹേത് । അഗൃഹീതേ സമം ദാപ്യോ ഭൃത്യൈ രക്ഷ്യ ഉപസ്കരഃ ।। ൨൫൮.

വേതനം വാങ്ങിയ ശേഷം ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ഇരട്ടിയായി തിരിച്ചടയ്ക്കണം. വേതനം വാങ്ങിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ തുല്യമായ പണം നൽകണം. ജോലിയാളുടെ ഉപകരണങ്ങൾ ഉടമ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കണം.

ദാപ്യസ്തു ദശമം ഭാഗം ബാണിജ്യപശുസസ്യതഃ । അനിശ്ചിത്യ ഭൃതിം യസ്തു കാരയേത്സ മഹീക്ഷഇതാ ।। ൨൫൮.

വ്യാപാരം, മൃഗങ്ങൾ, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ലാഭത്തിൽ പത്തിലൊന്ന് രാജാവിന് നൽകണം. വേതനം നിശ്ചയിക്കാതെ ജോലിയാളെ ജോലി ചെയ്യിപ്പിച്ചാൽ, അതിന്റെ അളവ് രാജാവ് തീരുമാനിക്കണം.

ദേശം കാലഞ്ച യോഽതീയാത് കര്മ്മ കുര്യ്യാച്ച യോഽന്യഥാ । തത്ര തു സ്വാമിനശ്ഛന്ദോഽധികം ദേയം കൃതേഽധികേ ।। ൨൫൮.

നിശ്ചയിച്ച സ്ഥലവും സമയവും വിട്ടുപോയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ജോലി വ്യത്യസ്തമായി ചെയ്താൽ, ഉടമയ്ക്ക് അധികം നൽകണം. അധികം ജോലി ചെയ്താൽ അതിനനുസരിച്ച് കൂടുതൽ വേതനം നൽകണം.

യോ യാവത് കുരുതേ കര്മ്മ താവത്തസ്യ തു വേതനമ് । ഉഭയോരപ്യസാധ്യഞ്ചേത് സാധ്യേ കുര്യ്യാദ്യഥാശ്രുതമ് ।। ൨൫൮.

യാതൊരു ജോലി ചെയ്താലും അതിനനുസരിച്ച് വേതനം ലഭിക്കും. ഇരുവർക്കും കരാർ പാലിക്കാൻ കഴിയാത്തപക്ഷം, കേട്ടതുപോലെ വിധി നിശ്ചയിക്കണം.

അരാജദൈവികന്നഷ്ടം ഭാണ്ഡം ദാപ്യസ്തു വാഹകഃ । പ്രസ്ഥാനവിഘ്നകൃച്ചൈവ ചപ്രദാപ്യോ ദ്വിഗുണാം ഭൃതിമ് ।। ൨൫൮.

രാജാവിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ദൈവത്തിന്റെ ഇടപെടലില്ലാതെ ചരക്ക് നഷ്ടമായാൽ, കയറ്റുകാരൻ നഷ്ടം തിരിച്ചടയ്ക്കണം. യാത്ര വൈകിപ്പിച്ചാൽ ഇരട്ട വേതനം നൽകണം.

പ്രകാന്തേ സപ്തമം ഭാഗം ചതുര്ഥം പഥി സംത്യജന് । ഭൃതിമര്ദ്ധപഥേ സര്വ്വാം പ്രദാപ്യസ്ത്യാജകോപി ച ।। ൨൫൮.

യാത്രയുടെ അവസാനം ഏഴിലൊന്ന് നൽകണം. വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ നാലിലൊന്ന്, പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പാതി വേതനം പോലും ഉപേക്ഷിച്ചവൻ നൽകണം.

ഗ്ലഹേ ശതികവൃദ്ധേസ്തു സഭികഃ പഞ്ചകം ശതം । ഗൃഹ്ണീയാദ്‌ധൂര്ത്തകിതവാദിതരാദ്ദശകം ശതം ।। ൨൫൮.

ജൂയിലോ കളിയിൽ വിജയിച്ചവനിൽ നിന്ന് നിരീക്ഷകൻ നൂറിൽ നിന്ന് അഞ്ച് വാങ്ങണം. ചതിക്കാരിൽ നിന്ന്, കളിക്കാരിൽ നിന്ന്, മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് നൂറിൽ നിന്ന് പത്ത് വാങ്ങണം.

സ സമ്യക്‌പാലിതോ ദദ്യാദ്രജ്ഞേ ഭാഗം യഥാകൃതം । ജിതമുദ്‌ഗ്രാഹയേജ്ജേത്രേ ദദ്യാത്സത്യം വചഃ ക്ഷമീ ।। ൨൫൮.

ശരിയായി സംരക്ഷണം ലഭിച്ചവൻ രാജാവിന് നിശ്ചയിച്ച പങ്ക് നൽകണം. ജയിച്ചവൻ വിജയത്തെ അറിയിക്കണം. സത്യസന്ധനും ക്ഷമയുള്ളവനും സത്യം പറയണം.

പ്രപ്തേ നൃപതിനാ ഭാഗോ പ്രസിദ്ധേ ധൂര്ത്തമണ്ഡലേ । ജിതം സശഭികേ സ്ഥാനേ ദാപയേദന്യഥാ ന തു ।। ൨൫൮.

പ്രസിദ്ധമായ കളിസഭയിൽ രാജാവിന്റെ പങ്ക് ലഭിച്ചാൽ, ജയിച്ചവൻ അത് നിരീക്ഷകൻ മുന്നിൽ തന്നെ നൽകണം. അല്ലെങ്കിൽ നൽകേണ്ടതില്ല.

ദ്രഷ്ടാരോ വ്യവഹാരാണാം സാക്ഷിണശ്ച ത ഏവ ഹി । രാജ്ഞാ സചിഹ്നാ നിര്വാസ്യാഃ കൂടാക്ഷോപധിദേവിനഃ ।। ൨൫൮.

വ്യവഹാരങ്ങൾ കണ്ടവർ തന്നെയാണ് സാക്ഷികൾ. കള്ളക്കളി, ചതിയും വ്യാജപ്രതിജ്ഞയും ചെയ്യുന്നവരെ രാജാവ് അടയാളപ്പെടുത്തി പുറത്താക്കണം.

ദ്യൂതമേകമുഖം കാര്യ്യം തസ്കരജ്ഞാനകാരണാത് । ഏഷ ഏവ വിധിര്ജ്ഞേയഃ പ്രാണിദ്യൂതേ സമാഹ്വയേ ।। ൨൫൮.

കള്ളന്മാരെയും ചതിക്കാരെയും ഒഴിവാക്കാൻ കളി തുറന്നുവെക്കണം. മൃഗജൂയിലും മത്സരങ്ങളിലും ഈ നിയമം തന്നെ ബാധകമാണ്.

അഗ്നിരുവാച സത്യാസത്യാന്യഥാ സ്തോത്രൈര്ന്യൂനാങ്ഗേന്ദ്രിയരോഗിണാം । ക്ഷേപം കരോതി ചേദ്ദണ്ഡ്യഃ പണാനര്ദ്ധത്രയോദശ ।। ൨൫൮.

അംഗഭംഗമായവരെയോ ഇന്ദ്രിയദോഷമുള്ളവരെയോ സത്യമോ അസത്യമോ പറഞ്ഞ് അപമാനിച്ചാൽ, പന്ത്രണ്ടര പണം പിഴയിടണം.

അഭിഗന്താസ്മി ഭഗിനീമ്മാതരം വാ തവേതി ച । ശപന്തം ദാപയേദ്രാജാ പഞ്ചവിശതികം ദമം ।। ൨൫൮.

"നിന്റെ സഹോദരിയെയോ അമ്മയെയോ സമീപിക്കും" എന്ന് ആരെങ്കിലും ശപഥം ചെയ്താൽ, രാജാവ് ഇരുപത്തഞ്ച് പണം പിഴയിടണം.

അര്ദ്ധോഽധമേഷു ദ്വിഗുണഃ പരസ്ത്രീഷൂത്തമേഷു ച । ദണ്ഡപ്രണയനം ക്കായ്യ വര്ണജാത്യുത്തരാധരൈഃ ।। ൨൫൮.

താഴ്ന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ പിഴ പകുതിയാണ്; ഉയർന്നവർഗ്ഗത്തിൽ ഇരട്ടിയാണ്; ഏറ്റവും ഉയർന്നവർഗ്ഗത്തിൽ രണ്ടിരട്ടിയാണ്. പിഴ വർഗ്ഗവും ജാതിയും അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കണം.

പ്രാതിലോമ്യാപവാദേഷു ദ്വിഗുണത്രിഗുണാ ദമാഃ । വര്ണാനാമാനുലോമ്യേന തസ്മാദേവാര്ദ്ധഹാനിതഃ ।। ൨൫൮.

സ്വഭാവിക ക്രമം ലംഘിച്ചാൽ ഇരട്ടയോ മൂന്നിരട്ടയോ പിഴയാകും; ജാതികളുടെ ക്രമം അനുസരിച്ചാൽ ആ പിഴയുടെ പകുതിയാകും.

വാഹുഗ്രീവാനേത്രസക്ഥിവിനാശേ വാചികേ ദമഃ । ശത്യസ്തതോഽര്ദ്ധികഃ പാദനാസാകര്ണകരാദിഷു ।। ൨൫൮.

ചെവി, കഴുത്ത്, കണ്ണ്, ഉരുണ്ടു എന്നിവ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ വായിലൂടെ പറയുന്ന അപമാനത്തിന് തുല്യമായ പിഴയാകും; കൈ, കാൽ, മൂക്ക്, ചെവി മുതലായവയ്ക്ക് പിഴയുടെ പകുതിയാകും.

പതനീയകൃതേ ക്ഷഏപേ ദണ്ഡോ മധ്യമസാഹസഃ । ഉപപാതകയുക്തേ തു ദാപ്യഃ പ്രഥമസാഹസം ।। ൨൫൮.

ജാതി നഷ്ടമാകുന്ന കുറ്റത്തിന് നടുവൻതരം പിഴയാകും; ചെറിയ കുറ്റത്തിന് ആദ്യംതരം പിഴയാകും.

ത്രൈവിദ്യനൃപദേവാനാം ക്ഷേപ ഉത്തമസാഹസഃ । മധ്യമോ ജ്ഞാതിപൂഗാനാം പ്രഥമോ ഗ്രാമദേശയോഃ ।। ൨൫൮.

വിദ്വാൻ ബ്രാഹ്മണൻ, രാജാവ്, ദേവത എന്നിവരെ അപമാനിച്ചാൽ ഏറ്റവും വലിയ പിഴയാകും; ബന്ധുക്കൾക്കും കൂട്ടായ്മകൾക്കും നടുവൻ പിഴ; ഗ്രാമവാസികൾക്കും ദേശവാസികൾക്കും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പിഴ.

അസാക്ഷികഹതേ ചിഹ്നൈര്യുക്തിഭിശ്ചാഗമേന ച । ദ്രഷ്ടവ്യോ വ്യവഹാരസ്തു കൂടചിഹ്നകൃതാദ്ഭയാത് ।। ൨൫൮.

സാക്ഷികൾ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ അടയാളങ്ങൾ, വിവേചനം, ആചാരം എന്നിവ നോക്കി വിധി പറയണം; കള്ള അടയാളങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അതീവ ജാഗ്രതയോടെ വിചാരണ നടത്തണം.

ഭസ്മപങ്കരജഃസ്പര്ശേ ദണ്ഡോ ദശപണഃ സ്മൃതഃ । അമേധ്യപാര്ഷ്ണിനിഷ്ഠ്യൂതസ്പര്ശനേ ദ്വിഗുണഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൫൮.

ചാര, ചെളി, പൊടി എന്നിവ സ്പർശിച്ചാൽ പത്ത് പണ പിഴയാകും; അശുദ്ധമായത്, കാൽവിരൽ, തുപ്പൽ എന്നിവ സ്പർശിച്ചാൽ ഇരട്ടി പിഴയാകും.

സമേഷ്വേവം പരസ്ത്രീഷു ദ്വിഗുണസ്തൂത്തമേഷു ച । ഹീനേഷ്വര്ദ്ധം ദമോ മോഹമദാദിഭിരദണ്ഡനമ് ।। ൨൫൮.

മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളെ സംബന്ധിച്ചും ഇതേ നിയമം ബാധകമാണ്; ഉയർന്ന സ്ഥിതിയിലുള്ളവർക്കു ഇരട്ടി പിഴ, താഴ്ന്നവർക്കു പകുതി; ഭ്രമം, അഹങ്കാരം മുതലായ കാരണം കൊണ്ടാണെങ്കിൽ ശിക്ഷയില്ല.

വിപ്രപീഡാകരം ച്ഛേദ്യമങ്ഗമബ്രാഹ്മണസ്യ തു । ഉദ്‌ഗൂര്ണേ പ്രഥമോ ദണ്ഡഃ സംസ്പര്ശേ തു തദര്ദ്ധികഃ ।। ൨൫൮.

ബ്രാഹ്മണന്റെ അവയവം വെട്ടി പരിക്കേൽപ്പിച്ചാൽ ഏറ്റവും വലിയ പിഴ; വെറും മുറിവാണെങ്കിൽ അതിന്റെ പകുതി പിഴ.

ഉദ്‌ഗൂര്ണേ ഹസ്തപാദേ തു ദശവിംശതികൌ ദമൌ। പരസ്പരന്തു സര്വ്വേഷാം ശാസ്ത്രം മധ്യമസാഹസഃ ।। ൨൫൮.

കൈയോ കാലോ മുറിവേൽക്കുമ്പോൾ പത്ത്, ഇരുപത് പണ പിഴയാകും; പരസ്പരം പരിക്ക് വരുത്തിയാൽ നടുവൻതരം പിഴയാണ് നിയമം.

പാദകേശാംശുകകരോല്ലുഞ്ചനേഷു പണാന് ദശ । പീഡാകര്ഷാശുകാവേഷ്ടപാദാധ്യാസേ ശതന്ദമഃ ।। ൨൫൮.

കാൽ, മുടി, വസ്ത്രം, കൈ എന്നിവ പറിച്ചാൽ പത്ത് പണ പിഴ; വലിച്ചിഴച്ച് വേദനിപ്പിച്ചാൽ, വസ്ത്രത്തിൽ കെട്ടിയാൽ, കാൽമേൽ കയറിയാൽ നൂറ് പണ പിഴ.