അഗ്നിപുരാണമ്

ദശൈകപഞ്ചസപ്താഹമാസത്ര്യഹാര്ദ്ധമാസികം । വീജായോവാഹ്യരത്നസ്ത്രീദോഹ്യപുംസാം പ്രതീക്ഷണമ് ।। ൨൫൮.

വിത്തിനും, കുതിര മുതലായ വണ്ടിക്കളുക്കൾക്കും, രത്നങ്ങൾക്കും, സ്ത്രീകൾക്കും, പുരുഷന്മാർക്കും കാത്തിരിക്കേണ്ട ദിവസങ്ങൾ: പത്ത്, ഒന്ന്, അഞ്ച്, ഏഴ്, ഒരു മാസം, മൂന്ന് ദിവസം, പകുതി മാസം എന്നിങ്ങനെ.

അഗ്നൌ സുവര്ണമക്ഷീണം ദ്വിപലം രജതേ ശതേ । അഷ്ടൌ ത്രപുണി സീസേ ച താമ്രേ പഞ്ചദശായസി ।। ൨൫൮.

പൊന്നിന് നൂറിൽ രണ്ട് പളവും, വെള്ളിക്ക് നൂറിൽ ഒരു പളവും, ഇരുമ്പിനും ചെമ്പിനും പതിനഞ്ച് പളവും, തകരിനും ലെഡിനും എട്ട് പളവും നഷ്ടം കണക്കാക്കണം.

ശതേ ദശപലാവൃദ്ധിരൌര്ണേ കാര്പാസികേ തഥാ । മധ്യേ പഞ്ചപലാ ജ്ഞേയാ സൂക്ഷ്മേ തു ത്രിപലാ മതാ ।। ൨൫൮.

കമ്പളത്തിനും പത്തുവസ്ത്രത്തിനും നൂറിൽ പത്ത് പള വർദ്ധനവ്; മധ്യനില വസ്ത്രങ്ങൾക്ക് അഞ്ചു പള; സൂക്ഷ്മ വസ്ത്രങ്ങൾക്ക് മൂന്നു പള എന്നിങ്ങനെയാണ്.

കാര്മ്മികേ രോമബദ്ധേ ച ത്രിംശദ്ഭാഗഃ ക്ഷയോ മതഃ । ന ക്ഷയോ ന ച വൃദ്ധിസ്തു കൌശേയേ വല്കലേഷു ച ।। ൨൫൮.

ചർമ്മം അല്ലെങ്കിൽ രോമം ചേർത്ത വസ്തുക്കൾക്ക് മുപ്പതിൽ ഒരു ഭാഗം നഷ്ടം കണക്കാക്കണം; പാറ്റുവസ്ത്രത്തിനും വർക്കലിനും നഷ്ടമോ വർദ്ധനവോ ഇല്ല.

ദേശം കാലഞ്ച ഭോഗഞ്ച ജ്ഞാത്വാ നഷ്ടേ ബലാബലമ് । ദ്രവ്യാണആം കുശലാ ബ്രുയുര്യദ്ദാപ്യമസംശയമ് ।। ൨൫൮.

സ്ഥലവും സമയവും ഉപയോഗവും അറിയുകയും നഷ്ടത്തിന്റെ വലിപ്പം കണക്കാക്കുകയും ചെയ്ത്, വിദഗ്ധർ സംശയമില്ലാതെ വസ്തുക്കൾക്ക് നൽകേണ്ട നഷ്ടപരിഹാരം തീരുമാനിക്കണം.

ബലാദ്ദാസീകൃതശ്ചൌരൈര്വിക്രീതശ്ചാപി മുച്യതേ । സ്വാമിപ്രാണപദോ ഭക്തത്യാഗാത്തന്നിഷ്ക്രയാദപി ।। ൨൫൮.

കള്ളന്മാർ ബലമായി അടിമയാക്കിയവനോ വിൽക്കപ്പെട്ടവനോ ആയാൽ അവനെ മോചിപ്പിക്കണം; ഉടമ ഭക്തിയാലോ ഉപവാസം വച്ചോ വില നൽകി കൊണ്ടോ അവനെ തിരികെ നേടാം.

പ്രവ്രജ്യാവസിതോ രാജ്ഞാ ദാസ ആമരണാന്തികഃ । വര്ണാനാമാനുലോഭ്യംന ദാസ്യം ന പ്രതിലോമതഃ ।। ൨൫൮.

സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച അടിമ രാജാവിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് മരണംവരെ അടിമയായി തുടരണം; വർണ്ണക്രമം മറികടന്ന് അടിമത്വം ഏർപ്പെടുത്തരുത്, മറുവശത്തും അനുവദനീയമല്ല.

കൃതശില്പോപി നിവസേത് കൃതകാലം ഗുരോര്ഗൃഹേ । അന്തേവാസീ ഗുരുപ്രാപ്തഭോജനസ്തത്‌ഫലപ്രദഃ ।। ൨൫൮.

പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയാലും, നിശ്ചയിച്ച കാലം ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കണം; ശിഷ്യൻ ഗുരുവിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം വാങ്ങി, അതിന് യോജിച്ച പ്രതിഫലം നൽകണം.

രാജാ കൃത്വാ പുരേ സ്ഥാനം ബ്രാഹ്മണന്ന്യസ്യ തത്ര തു । ത്രൈവിദ്യം വൃത്തിമദ്‌ബ്രൂയാത് സ്വധര്മ്മഃ പാല്യതാമിതി ।। ൨൫൮.

രാജാവ് നഗരത്തിൽ സ്ഥലം ഒരുക്കി, അവിടെ മൂന്ന് വേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, ഉപജീവനം ഉള്ള ബ്രാഹ്മണനെ നിയമിക്കണം; അവനോട് തന്റെ ധർമ്മം പാലിക്കണമെന്ന് ഉപദേശിക്കണം.

നിജധര്മ്മാവിരോധേന യസ്തു സാമയികോ ഭവേത് । സോപി യത്നേന സംരക്ഷ്യോ ധര്മോ രാജകൃതശ്ച യഃ ।। ൨൫൮.

സ്വന്തം ധർമ്മം ലംഘിക്കാതെ ഉടമ്പടി പാലിക്കുന്നവനും, രാജാവിന്റെ നിയമം അനുസരിക്കുന്നവനും, ഇവരെ ശ്രദ്ധയോടെ സംരക്ഷിക്കണം.

ഗണദ്രവ്യം ഹരേദ്യസ്തു സംവിദം ലങ്ഘയേച്ച യഃ । സര്വസ്വഹരണം കൃത്വാ തം രാഷ്ട്രദ്വിപ്രവാസയേത് ।। ൨൫൮.

സമൂഹത്തിന്റെ വസ്തു അപഹരിക്കുന്നവനോ ഉടമ്പടി ലംഘിക്കുന്നവനോ ആയാൽ, രാജാവ് അവന്റെ മുഴുവൻ സ്വത്തും പിടിച്ചെടുക്കണം, രാജ്യം വിട്ടു പോകാൻ നിർബന്ധിക്കണം.

കര്ത്തവ്യം വചനം സര്വൈഃ സമൂഹഹിതവാദിഭിഃ । യസ്തത്ര വിപരീതഃ സ്യാത്സ ദാപ്യഃ പ്രഥമം ദമ്മ ।। ൨൫൮.

സമൂഹത്തിന്റെ നല്ലതിനായി സംസാരിക്കുന്ന എല്ലാവരും അതിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ പാലിക്കണം. അതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ആദ്യം പിഴയടയ്ക്കണം.

സമൂഹകാര്യ്യപ്രഹിതോ യല്ലഭേത്തത്തദര്പയേത് । ഏകാദശഗുണം ദാപ്യോ യദ്യസൌ നാര്പയേത് സ്വയമ് ।। ൨൫൮.

സമൂഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവൻ നേടുന്നതെല്ലാം സമൂഹത്തിന് സമർപ്പിക്കണം. സ്വയം സമർപ്പിക്കാതിരുന്നാൽ പതിനൊന്നിരട്ടി പിഴയടയ്ക്കണം.

വേദജ്ഞാഃ ശുചയോഽലുബ്ധാ ഭവേയുഃ കാര്യചിന്തകാഃ । കര്ത്തവ്യം വചനം തേഷാ സമൂഹഹിതവാദിനാം ।। ൨൫൮.

വേദം പഠിച്ചവരും ശുദ്ധരും ലാഭലോഭം ഇല്ലാത്തവരും കാര്യങ്ങൾ ആലോചിക്കണം. സമൂഹത്തിന്റെ നല്ലതിനായി സംസാരിക്കുന്ന ഇവരുടെ വാക്കുകൾ എല്ലാവരും പാലിക്കണം.

ശ്രേണിനൈഗമപാഖണ്ഡിഗണാനാമപ്യയം വിധിഃ । ഭേദഞ്ചൈഷാം നൃപോ രക്ഷഏത് പൂര്വവൃത്തിഞ്ച പാലയേത് ।। ൨൫൮.

വ്യവസായസംഘങ്ങൾക്കും വ്യാപാരികൾക്കും മതഭേദികൾക്കും മറ്റ് കൂട്ടങ്ങൾക്കും ഈ നിയമം ബാധകമാണ്. രാജാവ് ഇവരുടെ വ്യത്യാസങ്ങളും പഴയ ആചാരങ്ങളും സംരക്ഷിക്കണം.

ഗൃഹീതവേതനഃ കര്മ്മ ത്യജന് ദ്വിഗുണമാവഹേത് । അഗൃഹീതേ സമം ദാപ്യോ ഭൃത്യൈ രക്ഷ്യ ഉപസ്കരഃ ।। ൨൫൮.

വേതനം വാങ്ങിയ ശേഷം ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ഇരട്ടിയായി തിരിച്ചടയ്ക്കണം. വേതനം വാങ്ങിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ തുല്യമായ പണം നൽകണം. ജോലിയാളുടെ ഉപകരണങ്ങൾ ഉടമ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കണം.

ദാപ്യസ്തു ദശമം ഭാഗം ബാണിജ്യപശുസസ്യതഃ । അനിശ്ചിത്യ ഭൃതിം യസ്തു കാരയേത്സ മഹീക്ഷഇതാ ।। ൨൫൮.

വ്യാപാരം, മൃഗങ്ങൾ, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ലാഭത്തിൽ പത്തിലൊന്ന് രാജാവിന് നൽകണം. വേതനം നിശ്ചയിക്കാതെ ജോലിയാളെ ജോലി ചെയ്യിപ്പിച്ചാൽ, അതിന്റെ അളവ് രാജാവ് തീരുമാനിക്കണം.

ദേശം കാലഞ്ച യോഽതീയാത് കര്മ്മ കുര്യ്യാച്ച യോഽന്യഥാ । തത്ര തു സ്വാമിനശ്ഛന്ദോഽധികം ദേയം കൃതേഽധികേ ।। ൨൫൮.

നിശ്ചയിച്ച സ്ഥലവും സമയവും വിട്ടുപോയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ജോലി വ്യത്യസ്തമായി ചെയ്താൽ, ഉടമയ്ക്ക് അധികം നൽകണം. അധികം ജോലി ചെയ്താൽ അതിനനുസരിച്ച് കൂടുതൽ വേതനം നൽകണം.

യോ യാവത് കുരുതേ കര്മ്മ താവത്തസ്യ തു വേതനമ് । ഉഭയോരപ്യസാധ്യഞ്ചേത് സാധ്യേ കുര്യ്യാദ്യഥാശ്രുതമ് ।। ൨൫൮.

യാതൊരു ജോലി ചെയ്താലും അതിനനുസരിച്ച് വേതനം ലഭിക്കും. ഇരുവർക്കും കരാർ പാലിക്കാൻ കഴിയാത്തപക്ഷം, കേട്ടതുപോലെ വിധി നിശ്ചയിക്കണം.

അരാജദൈവികന്നഷ്ടം ഭാണ്ഡം ദാപ്യസ്തു വാഹകഃ । പ്രസ്ഥാനവിഘ്നകൃച്ചൈവ ചപ്രദാപ്യോ ദ്വിഗുണാം ഭൃതിമ് ।। ൨൫൮.

രാജാവിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ദൈവത്തിന്റെ ഇടപെടലില്ലാതെ ചരക്ക് നഷ്ടമായാൽ, കയറ്റുകാരൻ നഷ്ടം തിരിച്ചടയ്ക്കണം. യാത്ര വൈകിപ്പിച്ചാൽ ഇരട്ട വേതനം നൽകണം.

പ്രകാന്തേ സപ്തമം ഭാഗം ചതുര്ഥം പഥി സംത്യജന് । ഭൃതിമര്ദ്ധപഥേ സര്വ്വാം പ്രദാപ്യസ്ത്യാജകോപി ച ।। ൨൫൮.

യാത്രയുടെ അവസാനം ഏഴിലൊന്ന് നൽകണം. വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ നാലിലൊന്ന്, പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പാതി വേതനം പോലും ഉപേക്ഷിച്ചവൻ നൽകണം.

ഗ്ലഹേ ശതികവൃദ്ധേസ്തു സഭികഃ പഞ്ചകം ശതം । ഗൃഹ്ണീയാദ്‌ധൂര്ത്തകിതവാദിതരാദ്ദശകം ശതം ।। ൨൫൮.

ജൂയിലോ കളിയിൽ വിജയിച്ചവനിൽ നിന്ന് നിരീക്ഷകൻ നൂറിൽ നിന്ന് അഞ്ച് വാങ്ങണം. ചതിക്കാരിൽ നിന്ന്, കളിക്കാരിൽ നിന്ന്, മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് നൂറിൽ നിന്ന് പത്ത് വാങ്ങണം.

സ സമ്യക്‌പാലിതോ ദദ്യാദ്രജ്ഞേ ഭാഗം യഥാകൃതം । ജിതമുദ്‌ഗ്രാഹയേജ്ജേത്രേ ദദ്യാത്സത്യം വചഃ ക്ഷമീ ।। ൨൫൮.

ശരിയായി സംരക്ഷണം ലഭിച്ചവൻ രാജാവിന് നിശ്ചയിച്ച പങ്ക് നൽകണം. ജയിച്ചവൻ വിജയത്തെ അറിയിക്കണം. സത്യസന്ധനും ക്ഷമയുള്ളവനും സത്യം പറയണം.

പ്രപ്തേ നൃപതിനാ ഭാഗോ പ്രസിദ്ധേ ധൂര്ത്തമണ്ഡലേ । ജിതം സശഭികേ സ്ഥാനേ ദാപയേദന്യഥാ ന തു ।। ൨൫൮.

പ്രസിദ്ധമായ കളിസഭയിൽ രാജാവിന്റെ പങ്ക് ലഭിച്ചാൽ, ജയിച്ചവൻ അത് നിരീക്ഷകൻ മുന്നിൽ തന്നെ നൽകണം. അല്ലെങ്കിൽ നൽകേണ്ടതില്ല.

ദ്രഷ്ടാരോ വ്യവഹാരാണാം സാക്ഷിണശ്ച ത ഏവ ഹി । രാജ്ഞാ സചിഹ്നാ നിര്വാസ്യാഃ കൂടാക്ഷോപധിദേവിനഃ ।। ൨൫൮.

വ്യവഹാരങ്ങൾ കണ്ടവർ തന്നെയാണ് സാക്ഷികൾ. കള്ളക്കളി, ചതിയും വ്യാജപ്രതിജ്ഞയും ചെയ്യുന്നവരെ രാജാവ് അടയാളപ്പെടുത്തി പുറത്താക്കണം.

ദ്യൂതമേകമുഖം കാര്യ്യം തസ്കരജ്ഞാനകാരണാത് । ഏഷ ഏവ വിധിര്ജ്ഞേയഃ പ്രാണിദ്യൂതേ സമാഹ്വയേ ।। ൨൫൮.

കള്ളന്മാരെയും ചതിക്കാരെയും ഒഴിവാക്കാൻ കളി തുറന്നുവെക്കണം. മൃഗജൂയിലും മത്സരങ്ങളിലും ഈ നിയമം തന്നെ ബാധകമാണ്.

അഗ്നിരുവാച സത്യാസത്യാന്യഥാ സ്തോത്രൈര്ന്യൂനാങ്ഗേന്ദ്രിയരോഗിണാം । ക്ഷേപം കരോതി ചേദ്ദണ്ഡ്യഃ പണാനര്ദ്ധത്രയോദശ ।। ൨൫൮.

അംഗഭംഗമായവരെയോ ഇന്ദ്രിയദോഷമുള്ളവരെയോ സത്യമോ അസത്യമോ പറഞ്ഞ് അപമാനിച്ചാൽ, പന്ത്രണ്ടര പണം പിഴയിടണം.

അഭിഗന്താസ്മി ഭഗിനീമ്മാതരം വാ തവേതി ച । ശപന്തം ദാപയേദ്രാജാ പഞ്ചവിശതികം ദമം ।। ൨൫൮.

"നിന്റെ സഹോദരിയെയോ അമ്മയെയോ സമീപിക്കും" എന്ന് ആരെങ്കിലും ശപഥം ചെയ്താൽ, രാജാവ് ഇരുപത്തഞ്ച് പണം പിഴയിടണം.

അര്ദ്ധോഽധമേഷു ദ്വിഗുണഃ പരസ്ത്രീഷൂത്തമേഷു ച । ദണ്ഡപ്രണയനം ക്കായ്യ വര്ണജാത്യുത്തരാധരൈഃ ।। ൨൫൮.

താഴ്ന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ പിഴ പകുതിയാണ്; ഉയർന്നവർഗ്ഗത്തിൽ ഇരട്ടിയാണ്; ഏറ്റവും ഉയർന്നവർഗ്ഗത്തിൽ രണ്ടിരട്ടിയാണ്. പിഴ വർഗ്ഗവും ജാതിയും അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കണം.