അഗ്നിപുരാണമ്

സംശ്രാവ്യ പായയേത്തസ്മാജ്ജലാത്തു പ്രസൃതിത്രയമ് । ആചതുര്ദ്ദശമാദഹ്നോ യസ്യ നോ രാജദൈവികമ് ।। ൨൫൫.

അത് അറിയിച്ചശേഷം, ആ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് മൂന്നു കൈ നിറയെ കുടിപ്പിക്കണം. പതിനാലാം ദിവസം വരെ, രാജാവോ ദൈവം കൊണ്ടോ ദോഷം സംഭവിക്കാതെ ഇരിക്കണം.

വ്യസനം ജായതേ ഘോരം സ ശുദ്ധഃ സ്യാദസംശയമ് । സത്യവാഹനശസ്ത്രാണി ഗോബീജകനകാനി ച ।। ൨൫൫.

ഭയങ്കരമായ അനർത്ഥം ഒന്നും സംഭവിക്കാതിരുന്നാൽ, സംശയമില്ലാതെ അവൻ ശുദ്ധനാണ്. സത്യത്തിന്റെ ആയുധങ്ങൾ, പശുക്കൾ, വിത്തുകൾ, പൊന്നും.

ദേവതാഗുരുപാദാശ്ച ഇഷ്ടാപൂര്ത്തകൃതാനി ച । ഇത്യേതേ സുകരാഃ പ്രോക്താഃ ശപഥാഃ സ്വല്പസംശയേ ।। ൨൫൫.

ദേവതകളുടെയും ഗുരുക്കന്മാരുടെയും പാദങ്ങൾ, യാഗവും ദാനവും—ഇവയൊക്കെയും ചെറിയ സംശയങ്ങളിൽ എളുപ്പമുള്ള ശപഥങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു.

അഗ്നിരുവാച സീഗ്നോ വിവാദേ ക്ഷേത്രസ്യ സാമന്താഃ സ്ഥവിരാ ഗണാഃ ഗോപാഃ സീമാകൃഷാണാ യേ സര്വേ ച വനഗോചരാഃ ।। ൨൫൭.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: നിലം സംബന്ധിച്ച തർക്കത്തിൽ, ഗ്രാമത്തിലെ മൂത്തവർ, കന്നുകാലി കാക്കുന്നവർ, അതിരുകൾ വരച്ചവർ, കാടിലും വയലിലും പോകുന്നവരും—

നയേയുരേതേ സീമാനം സ്ഥലാങ്ഗാരതുഷദ്രുമൈഃ । സേതുവല്മീകനിമ്നാസ്ഥിചൈത്യാദ്യൈരുപലക്ഷിതാമ് ।। ൨൫൭.

ഇവരൊക്കെയും മണ്ണ്, ചാരcoal, തവിട്, മരങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, പുഴുക്കുന്ന്, താഴ്‌വരകൾ, കല്ലുമതിൽ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തിയ അതിരു നിർണ്ണയിക്കണം.

രക്തസ്രഗ്വസനാഃ സീമാന്നയേയുഃ ക്ഷിതിധാരിണഃ ।। ൨൫൮.

ചുവപ്പുനിറമുള്ള പൂക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചവർ അതിർത്തി കല്ലുകൾ മുന്നോട്ട് നയിക്കണം, ഭൂമിയുടെ ഭരണാധികാരികളേ.

അനൃതേ തു പൃഥഗ്ദണ്ഡ്യാ രാജ്ഞാ മധ്യമസാഹസമ് । അഭാവേ ജ്ഞാതൃചിഹ്നാനാം രാജാ സീമ്നഃ പ്രവര്ത്തകഃ ।। ൨൫൮.

യഥാർത്ഥം മറച്ചുപിടിച്ചാൽ, അതിന് ഉത്തരവാദികളായവരെ രാജാവ് വേർതിരിച്ച് നടുവൻ ശിക്ഷ നൽകണം. അതിർത്തി തിരിച്ചറിയുന്നവർ ഇല്ലെങ്കിൽ, അതിർത്തി നിശ്ചയിക്കാൻ രാജാവാണ് മുൻകൈയെടുക്കേണ്ടത്.

ആരാമായതനഗ്രാമനിപാനോദ്യാനവേശ്മസു । ഏഷ ഏവ വിധിര്ജ്ഞേയോ വര്ഷാഗ്വുപ്രവഹേഷു ച ।। ൨൫൮.

തോട്ടങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, വെള്ളം കുടിക്കാൻ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, വീടുകൾ, മഴവെള്ളം ഒഴുകുന്ന വഴികൾ എന്നിവയിലും ഇതേ നിയമം പ്രയോഗിക്കണം.

മര്യ്യാദായാഃ പ്രഭേദേഷു ക്ഷേത്രസ്യ ഹരണേ തഥാ । മര്യ്യാദായാശ്ച ദണ്ഡ്യാഃ സ്യുരധമോത്തമമധ്യമാഃ ।। ൨൫൮.

അതിർത്തി വിഭജിക്കുന്നതിലും ഭൂമി മോഷ്ടിക്കുന്നതിലും അതിർത്തി ലംഘിക്കുന്നവരെ ചെറിയതോ, നടുവൻതോ, വലിയതോ ആയ ശിക്ഷകൾ നൽകണം.

ന നിഷേധ്യോഽല്പബാധസ്തു സേതുഃ കല്യാണകാരകഃ । പരഭൂമിം ഹരന് കൂപഃ സ്വല്പക്ഷേത്രോ ബഹൂദകഃ ।। ൨൫൮.

വലിയ തിന്മയുണ്ടാക്കാതെ ഉപകാരപ്രദമായ തടയണികൾ നിരോധിക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ മറ്റൊരാളുടെ ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കുന്ന കിണർ, ചെറുതായാലും അതിൽ കൂടുതൽ വെള്ളം ഉണ്ടെങ്കിൽ അനുവദിക്കരുത്.

സ്വാമിനേ യോഽനിവേദ്യൈവ ക്ഷേത്രേ സേതും പ്രകല്പയേത് । ഉത്പന്നേ സ്വാമിനോ ഭോഗസ്തദഭാവേ മഹീപതേഃ ।। ൨൫൮.

ഭൂമിയുടെ ഉടമയെ അറിയിക്കാതെ ആരെങ്കിലും ഒരു തടയണിയുണ്ടാക്കിയാൽ, ഉടമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആനന്ദം അവനാണ്; ഇല്ലെങ്കിൽ രാജാവിനാണ്.

ഫാലാഹതമപി ക്ഷേത്രം യോ ന കുര്യാന്ന കാരയേത് । സ പ്രദാപ്യോഽകൃഷ്ടഫലം ക്ഷേത്രമന്യേന കാരയേത് ।। ൨൫൮.

ഉഴുതു തയ്യാറാക്കിയ ഭൂമി കൃഷി ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, അതിന് പകരം കൃഷിയില്ലാത്ത വിള നൽകണം, പിന്നെ മറ്റൊരാൾ വഴി കൃഷി ചെയ്യിക്കണം.

മാസാനഷ്ടൌ തു മഹിഷോ സസ്യഘാതമ്ഥ കാരിണീ । ദണ്ഡനായാ തദര്ദ്ധന്തു ഗൌസ്തദര്ദ്ധനജാവികം ।। ൨൫൮.

കാളയിടയൻ വിള നശിപ്പിച്ചാൽ എട്ട് മാസം ശിക്ഷയുണ്ട്; പശുവിന് അതിന്റെ പാതി; ആടിനോ ചെമ്മരിയാടിനോ പശുവിന്റെ പാതി ശിക്ഷ.

ഭക്ഷയിത്വോപവിഷ്ടാനാം യഥോക്താദ് ദ്വിഗുണോ ദമഃ । സമമേഷാം വിവിതേപി ഖരേഷ്ട്രം മഹിഷീസമമ് ।। ൨൫൮.

വിള തിന്ന് ഇരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശിച്ച ശിക്ഷ ഇരട്ടിയാക്കണം; വേറിട്ട കിടപ്പിടത്തിൽ ഉള്ളവയ്ക്ക് കാളയിടയനു നൽകുന്ന ശിക്ഷ പശുവിനും നൽകണം.

യാവത് സസ്യം വിനഷ്ടന്തു താവത് ക്ഷേത്രീ ഫലം ലഭേത് । പാലസ്താഡ്യോഽഥ ഗോസ്വാമീ പൂര്വോക്തം ദണ്ഡമര്ഹതി ।। ൨൫൮.

എത്ര വിള നശിച്ചോ അത്ര വിള ഭൂമി ഉടമയ്ക്ക് ലഭിക്കണം; ഇടയനെ ശിക്ഷിക്കണം, പശുവിന്റെ ഉടമയ്ക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞ ശിക്ഷ നൽകണം.

പഥി ഗ്രാമവിവീതന്തേ ക്ഷേത്രേ ദോഷോ ന വിദ്യതേ । അകാമതഃ കാമചാരേ ചൌരവദ്ദണ്ഡമര്ഹതി ।। ൨൫൮.

ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിരിലോ വഴിയിലോ ഉള്ള ഭൂമിയിൽ കടന്നാൽ കുറ്റമില്ല; എന്നാൽ മനപ്പൂർവ്വം ചെയ്താൽ മോഷണത്തിന് സമം ശിക്ഷയുണ്ട്.

മഹോക്ഷോത്സൃഷ്ടപശവഃ സൂതികാഗന്തുകാ ച ഗൌഃ । പാലോ യേഷാന്തു തേ മോച്യാ ദൈവരാജപരിപ്ലുതാഃ ।। ൨൫൮.

വലിയ കാളയിടയൻ വിട്ടുപോയ പശുക്കളും, പ്രസവിക്കുന്നവയും, പുതിയതായി വന്നവയും, ഇവയുടെ ഇടയന്മാർ വിധിയാലോ രാജാവിന്റെ നിർദേശത്താലോ ബാധിക്കപ്പെട്ടവരായതിനാൽ അവരെ മോചിപ്പിക്കണം.

യഥാര്പിതാന് പശൂന് ഗോപഃ സായം പ്രത്യര്പയേത്തഥാ । പ്രമാദമൃതനഷ്ടാംശ്ച പ്രദാപ്യഃ കൃതവേതനഃ ।। ൨൫൮.

ഇടയൻ ഏൽപ്പിച്ച പശുക്കളെ വൈകുന്നേരം അതുപോലെ തന്നെ തിരികെ നൽകണം; അവഗണനയാലോ മരണത്താലോ നഷ്ടപ്പെട്ടവയ്ക്ക്, വേതനം വാങ്ങിയ ഇടയൻ നഷ്ടം പൂരിപ്പിക്കണം.

പാലദോഷവിനാശേ തു പാലേ ദണ്ഡോ വിധീയതേ । അര്ദ്ധത്രയോദശപണഃ സ്വാമിനോ ദ്രവ്യമേവ ച ।। ൨൫൮.

ഇടയന്റെ പിഴവിനാൽ നഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ, ഇടയന് പതിമൂന്നു പകുതി പണം ശിക്ഷയും, ഉടമയ്ക്ക് അവയുടെ ഉടമസ്ഥതയും നൽകണം.

ഗ്രാമേച്ഛയാ ഗോപ്രചാരോ ഭൂമിരാജവശേന വാ । ദ്വിജസ്തൃണൈധഃ പുഷ്പാണി സര്വതഃ സ്വവദാഹരേത് ।। ൨൫൮.

ഗ്രാമത്തിന്റെ സമ്മതത്താലോ രാജാവിന്റെ നിർദേശത്താലോ പശുക്കൾ ചാരുമ്പോൾ, ദ്വിജൻ എവിടെയും തൃണം, കട്ട, പൂക്കൾ മുതലായവ സ്വന്തമായതുപോലെ എടുക്കാം.

ധനുഃശതം പരീണാഹോ ഗ്രാമക്ഷേത്രാന്തരം ഭവേത് । ദ്വേ ശനേ ഖര്വടസ്യ സ്യാന്നഗരസ്യ ചതുഃശതമ് ।। ൨൫൮.

ഗ്രാമത്തിനും കൃഷിഭൂമിക്കും ഇടയിൽ നൂറ് വില്ല് ദൂരം വേണം; ചെറിയ ഗ്രാമത്തിന് രണ്ട് വില്ല്, നഗരത്തിന് നാലുനൂറ് വില്ല് ദൂരം വേണം.

സ്വം ലഭേതാന്യവിക്രീതം ക്രേതുര്ദ്ദോഷോഽപ്രകാശിതേ । ഹീനാദ്രഹോ ഹീനമൂല്യേ വേലാഹീനേ ച തസ്കരഃ ।। ൨൫൮.

സ്വന്തം വസ്തു മറ്റൊരാൾക്ക് വിറ്റിട്ടില്ലെങ്കിൽ തിരിച്ചു ലഭിക്കും; വാങ്ങിയവൻ അറിയിക്കാതിരുന്നാൽ അവനാണ് കുറ്റം; വില കുറച്ച് വാങ്ങിയാൽ, സമയപരിധി പാലിക്കാതിരുന്നാൽ, അതിർത്തി വ്യക്തമാക്കാതിരുന്നാൽ മോഷ്ടാവാണ്.

നഷ്ടാ പഹൃതമാസാദ്യ ഹര്ത്താരം ഗ്രാഹയേന്നരമ് । ദേശകാലാതിപത്തൌ വാ ഗൃഹീത്വാ സ്വയമര്പയേത് ।। ൨൫൮.

നഷ്ടമായോ മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടോ വസ്തു കണ്ടെത്തിയാൽ, മോഷ്ടാവിനെ അധികാരികൾക്ക് കൈമാറണം; സ്ഥലവും സമയവും കടന്നാൽ, സ്വയം എടുത്ത് തിരികെ നൽകണം.

വിക്രേതുര്ദ്ദര്ശനാച്ഛുദ്ധിഃ സ്വാമീ ദ്രവ്യം നൃപോ ദമമ് । ക്രേതാ മൂല്യം സമാപ്നോതി തസ്മാദ്യസ്തവ വിക്രയീ ।। ൨൫൮.

വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള വസ്തു കാണിച്ചാൽ വിൽപ്പനക്കാരന് ശുദ്ധി ലഭിക്കും; ഉടമയ്ക്ക് വസ്തു കിട്ടും, രാജാവിന് പിഴ ലഭിക്കും, വാങ്ങുന്നവന് വില കിട്ടും. അതുകൊണ്ട് വിൽക്കുന്നവൻ ഈ നിയമത്തിന് വിധേയനാണ്.

ആഗമേനോപഭോഗേന നഷ്ടം ഭാവ്യമതോഽന്യഥാ । പഞ്ചബന്ധോ ദമസ്തസ്യ രാജ്ഞേ തേനാപ്യഭാവിതേ ।। ൨൫൮.

ഉപയോഗം കൊണ്ടോ സ്വാഭാവികമായി വസ്തു നഷ്ടമായാൽ അതുപോലെ തന്നെ കണക്കാക്കണം; അതല്ലാതെ മറ്റെന്തെങ്കിലും കാരണത്താൽ നഷ്ടമായാൽ, തെളിവില്ലെങ്കിലും രാജാവ് അഞ്ചിരട്ടി പിഴ ഈടാക്കണം.

ഹൃതം പ്രനഷ്ടം യോ ദ്രവ്യം പരഹസ്തദവാപ്നുയാത് । അനിവേദ്യ നൃപേ ദണ്ഡ്യഃ സ തു ഷണ്ണവതിം പണാന് ।। ൨൫൮.

മറ്റൊരാളുടെ കൈയിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതോ നഷ്ടമായതോ ആയ വസ്തു കണ്ടെത്തി രാജാവിനെ അറിയിക്കാതിരിക്കുന്നവന് അറുപത്താറ് പണ പിഴയാകും.

ശൌലികകൈഃ സ്ഥാനപാലൈര്വാ നഷ്ടാപഹൃതമാഹൃതം । അര്വ്വാക് സംവത്സരാത് സ്വാമീ ലഭതേ പരതോ നൃപഃ ।। ൨൫൮.

കാവൽക്കാരോ ഗാർഡുകളോ നഷ്ടമായതോ മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതോ ആയ വസ്തു കണ്ടെത്തിയാൽ, ഉടമയ്ക്ക് ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ തിരികെ വാങ്ങാം; അതിന് ശേഷം രാജാവിന് അവകാശമാകും.

പണാനേകശഫേ ദദ്യാച്ചതുരഃ പഞ്ച മാനുഷേ । മഹിഷോഷ്ട്രഗവാം ദ്വൌ ദ്വൌ പാദം പാദമജാവികേ ।। ൨൫൮.

ഒറ്റ കാൽ ഉള്ള മൃഗങ്ങൾക്ക് നാലു പണയും, മനുഷ്യർക്കു അഞ്ചു പണയും, മഹിഷി, ഒട്ടകം, പശു എന്നിവയ്ക്ക് രണ്ട് പണയും, ആട്, ചെമ്മരിയാട് എന്നിവയ്ക്ക് പാദം വീതം പണയും നൽകണം.

സ്വകുടുമ്‌ബാവിരോധേന ദേയം ദാരസുതാദൃതേ । നാന്വയേ സതി സര്വസ്വം ദേയം യച്ചാന്യസംശ്രുതമ് ।। ൨൫൮.

ഭാര്യയും മക്കളും ഒഴികെ, സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ എതിർപ്പില്ലാതെ വസ്തു നൽകണം; അവകാശികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ മുഴുവൻ സ്വത്തും മറ്റൊരാളോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതും നൽകരുത്.