അഗ്നിപുരാണമ്

ദീയമാനം ന ഗൃഹ്ണാതി പ്രയുക്തം സ്വകന്ധനമ് । മധ്യസ്ഥസ്ഥാപിതം തത്സ്യാദ്വര്ദ്ധതേ ന തതഃ പരം ।। ൨൫൪.

കടം നൽകുമ്പോൾ കടക്കാരൻ സ്വീകരിക്കാതെ മദ്ധ്യസ്ഥന്റെ കൈയിൽ വെച്ചാൽ, അതു അവിടെ തന്നെ ഇരിക്കും, ഇനി പലിശ കൂട്ടില്ല.

ഋക്ഥഗ്രാഹ ഋണം ദാപ്യോ യോപിദ്‌ഗ്രാഹസ്തഥൈവ ച । പുത്രോഽനന്യാശ്രിതദ്രവ്യഃ പുത്രഹീനസ്യ ഋക്ഥിനഃ ।। ൨൫൪.

വാരസു ലഭിച്ചവനും കൈവശം എടുത്തവനും കടം അടയ്ക്കണം. മറ്റൊരു മകനില്ലാത്ത പിതാവിന്റെ സ്വത്ത് കൈവശമുള്ള മകനാണ് കടം അടയ്ക്കേണ്ടത്.

ന യോഷിത് പതിപുത്രാഭ്യാം ന പുത്രേണ കൃതം പിതാ । ദദ്യാദൃതേ കുടുമ്ബാര്ഥാന്ന പതിഃ സ്ത്രീകൃതം തഥാ ।। ൨൫൪.

ഭർത്താവോ മകനോ എടുത്ത കടത്തിന് ഭാര്യയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിത്വമില്ല. മകൻ എടുത്ത കടത്തിന് പിതാവിന് ഉത്തരവാദിത്വമില്ല. കുടുംബത്തിനായി ഒഴികെ, ഭാര്യ എടുത്ത കടത്തിന് ഭർത്താവിന് ഉത്തരവാദിത്വമില്ല.

ഗോപശൌണ്ഡികശൈലൂഷരജകവ്യാധയോഷിതാം । ഋണം ദദ്യാത്പതിസ്ത്വാസാം യസ്മാദ്‌വൃത്തിസ്തദാശ്രയാ ।। ൨൫൪.

ഗോപന്മാർ, കാളയിടുന്നവർ, കലാകാരന്മാർ, വസ്ത്രം കഴുകുന്നവർ, വേട്ടക്കാർ, വേശ്യകൾ എന്നിവരുടെ കടം അവരുടെ ഭർത്താവ് അടയ്ക്കണം. കാരണം, അവരുടെ ഉപജീവനം ഭർത്താവിന്മേൽ ആശ്രിതമാണ്.

പ്രതിപന്നം സ്ത്രിയാ ദേയം പത്യാ വാ സഹ യത് കൃതം । സ്വയം കൃതം വാ യദൃണം നാന്യസ്ത്രീ ദാതുമര്ഹതി ।। ൨൫൪.

സ്ത്രീ ഭർത്താവിനൊപ്പം ചേർന്ന് അല്ലെങ്കിൽ താനേ എടുത്ത കടം, അവളോ ഭർത്താവോ അടയ്ക്കണം. മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് ആ കടം അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല.

പിതരി പ്രോഷിതേ പ്രേതേ വ്യസനാഭിപ്ലുതേഽഥ വാ । പുത്രപൌത്രൈര്ഋണം ദേയം നിഹ്നവേ സാക്ഷിഭാവിതമ് ।। ൨൫൪.

പിതാവ് വിദൂരത്തായിരിക്കുകയോ മരിച്ചിരിക്കുകയോ ദുർഭാഗ്യത്തിൽ ആയിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, സാക്ഷികൾക്കു തെളിയിച്ച കടം മക്കളോ മക്കളുടെ മക്കളോ അടയ്ക്കണം.

സുരാകാമദ്യൂതകൃതന്ദണ്ഡശുല്കാവശിഷ്ടകമ് । വൃഥാ ദാനം തഥൈവേഹപു ത്രോ ദദ്യാന്ന പൈതൃകമ് ।। ൨൫൪.

മദ്യപാനം, ചൂതാട്ടം, പിഴ, നികുതി, അതിനുശേഷം ശേഷിക്കുന്നതും, ഉദ്ദേശമില്ലാതെ നൽകിയ ദാനവും എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള കടം മക്കൾ അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല.

ഭ്രാതൄണാമഥ ദമ്പത്യോഃ പിതുഃ പുത്രസ്യ ചൈവ ഹി । പ്രതിഭാവ്യമൃണം ഗ്രാഹ്യമവിഭക്തേന ച സ്മൃതമ് ।। ൨൫൪.

സഹോദരന്മാരിൽ, dampatyoḥ, പിതാവിലും മകനിലും, ഉറപ്പു നൽകിയ കടം കുടുംബം വിഭജിക്കാതിരിക്കുന്നവർ ഏറ്റെടുക്കേണ്ടതാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

ദര്ശനേ പ്രത്യയേ ദാനേ പ്രവ്ഭിവ്യം വിധീയതേ । ആധൌ തു വിതഥേ ദാപ്യാ വിതഥസ്യ സുതാ അപി ।। ൨൫൪.

സാക്ഷ്യത്തിലും ഉറപ്പിലും പണമടയ്ക്കലിലും ഉത്തരവാദിത്വം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഉറപ്പ് കള്ളമാണെങ്കിൽ, ഉറപ്പ് നൽകിയവന്റെ മക്കളും ആ കടം അടയ്ക്കണം.

ദര്ശനപ്രതിഭൂര്യത്ര മൃതഃ പ്രാത്യയികോഽപി വാ । ന തത്‌പുത്രാ ധനം ദദ്യുര്ദദ്യുര്ദാനായ യേ സ്ഥിതാഃ ।। ൨൫൪.

ഉറപ്പു നൽകിയവൻ മരിച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ കഴിയാത്തപക്ഷം, മക്കൾക്ക് ആ കടം അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല. പണമടയ്ക്കാൻ ശേഷിക്കുന്നവർ മാത്രമേ അടയ്ക്കേണ്ടതുള്ളൂ.

ബഹവഃ സ്യുര്യദി സ്വാംശൈര്ദദ്യുഃ പ്രതിഭുവോ ധനമ് । ഏകച്ഛായാശ്രിതേഷ്വേഷു ധനികസ്യ യഥാരുചി ।। ൨൫൪.

ഉറപ്പു നൽകുന്നവർ പലരാണെങ്കിൽ, അവരവരുടെ ഭാഗം അനുസരിച്ച് പണം അടയ്ക്കണം. ഒരാളുടെ അധികാരത്തിൽ ഉള്ളവർക്ക്, ഉടമയുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം പണം അടയ്ക്കാം.

പ്രതിഭൂര്ദാപിതോ യത്ര പ്രകാശം ധനിനേ ധനമ് । ദ്വിഗുണം പ്രതിദാതവ്യമൃണികൈസ്തസ്യ തദ്ഭവേത് ।। ൨൫൪.

ഉറപ്പു നൽകിയവൻ തുറസ്സായി ഉടമയ്ക്ക് പണം നൽകിയാൽ, കടക്കാരൻ അവനു ഇരട്ടി പണം തിരികെ നൽകണം. ഇതാണ് ആ സാഹചര്യത്തിലെ നിയമം.

സ്വസ്ന്തതിസ്ത്രീപശവ്യം ധാന്യം ദ്വിഗുണമേവ ച । വസ്ത്രം ചതുര്ഗുണം പ്രോക്തം രസശ്ചാഷ്ടഗുണസ്തഥാ ।। ൨൫൪.

സ്വന്തം മക്കൾ, സ്ത്രീകൾ, പശുക്കൾ, ധാന്യം എന്നിവയ്ക്ക് ഇരട്ടി പണം തിരികെ നൽകണം. വസ്ത്രത്തിന് നാലിരട്ടി, ദ്രവ്യങ്ങൾക്ക് എട്ടിരട്ടി നൽകണമെന്ന് പറയുന്നു.

ആധിഃ പ്രണശ്യേത് ദ്വിഗുണേ ധനേ യദി ന മോക്ഷ്യതേ । കാലേ കാലകൃതം നശ്യേത് ഫലഭോഗ്യോ ന നശ്യതി ।। ൨൫൪.

ഇരട്ടി പണം തിരികെ നൽകാത്തപക്ഷം, പണയം നഷ്ടമാകും. കാലം കൊണ്ടോ സംഭവിച്ചാൽ അതും നഷ്ടമാകും. എന്നാൽ അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിച്ചാൽ നഷ്ടമാകില്ല.

ഗോപ്യാധിബോഗ്യോ നാവൃദ്ധിഃ സോപകാരേഽഥ ഭാവിതേ । നഷ്ടോ ദേയോ വിനഷ്ടശ്ച ദൈവരാജകൃതാദൃതേ ।। ൨൫൪.

മറച്ചുവച്ചോ ഉപയോഗിച്ചോ ഉള്ള പണയത്തിന് പലിശ വരില്ല, ഉപകാരമുണ്ടായാലും. ദൈവം അല്ലെങ്കിൽ രാജാവ് കാരണം അല്ലാതെ നഷ്ടമായാൽ, അത് തിരികെ നൽകണം.

ആധേഃ സ്വീകരണാത്സിദ്ധീരക്ഷമാണോപ്യസാരതാമ് । യാതശ്ചേദന്യ ആധേയോ ധനഭാഗ്‌ വാ ധനീ ഭവേത് ।। ൨൫൪.

പണയം ഏറ്റെടുത്ത ശേഷം, അതു നശിച്ചോ ഉപയോഗശൂന്യമായാൽ, ഉടമയ്ക്ക് ആ പണത്തിന്റെ ഭാഗം അല്ലെങ്കിൽ പണയം ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടാകും.

ചരിത്രം ബന്ധകകൃതം സവൃദ്ധം ദാപയേദ്വനം । സത്യഹ്കാരകൃതം ദ്രവ്യം ദ്വിഗുണം പ്രതിദാപയേത് ।। ൨൫൪.

നല്ല പെരുമാറ്റത്തിനോ സുരക്ഷയ്ക്കോ പണയം വെച്ചത് പലിശയോടെ തിരികെ നൽകണം. സത്യസന്ധതയ്ക്കായി പണയം വെച്ചത് ഇരട്ടി നൽകണം.

ഉപസ്ഥിതസ്യ മോക്തവ്യ ആധിര്ദണ്ഡോഽന്യഥാ ഭവേത് । പ്രയോജകേ സതി ധനം കുലേന്യസ്യാധിമാപ്നുയാത് ।। ൨൫൪.

ഉടമ നേരിൽ വന്നാൽ പണയം വിട്ടുകൊടുക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്യില്ലെങ്കിൽ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ആവശ്യമായ കാര്യം പൂർത്തിയായാൽ, ഉടമയ്ക്ക് പണയം തിരികെ ലഭിക്കും.

തത്‌കാലകൃതമൂല്യോ വാ തത്ര തിഷ്ഠേദവൃദ്ധികഃ । വിനാ ധാരണകാദ്വാപി വിക്രീണീതേ സസാക്ഷികമ് ।। ൨൫൪.

ആ സമയത്ത് നിശ്ചയിച്ച വിലയോ യഥാർത്ഥ വിലയോ പലിശയില്ലാതെ നിലനിൽക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ കൈവശം ഇല്ലെങ്കിൽ, സാക്ഷികളോടൊപ്പം വിൽക്കാം.

യദാ തു ദ്വിഗുണീഭൂതമൃണമാധൌ തദാ ഖലു । മോച്യശ്ചാധിസ്തദുത്പാദ്യ പ്രവിഷ്ടേ ദ്വിഗുണേ ധണേ ।। ൨൫൪.

പണയത്തിലെ കടം ഇരട്ടിയായാൽ, പണയം വിട്ടുകൊടുക്കണം. ഇരട്ടി പണം നൽകിയാൽ, പണയം മോചിതമാകും.

വ്യസനസ്ഥമനാഖ്യായ ഹസ്തേഽന്യസ്യ യദര്പയേത് । ദ്രവ്യം തദൌപനിധികം പ്രതിദേയം തഥൈവ തത് ।। ൨൫൪.

ദു:ഖത്തിൽ ആകുമ്പോൾ അറിയിക്കാതെ മറ്റൊരാളുടെ കൈയിൽ വസ്തു വെച്ചാൽ, അതു നിക്ഷേപം ആയി കണക്കാക്കണം. അതുപോലെയാണ് തിരികെ നൽകേണ്ടത്.

ന ദാപ്യോഽപഹൃതം തത്തു രാജദൈവകതസ്കരൈഃ । പ്രേപശ്ചേന്മാര്ഗിതേ ദത്തേ ദാപ്യോ ദണ്ഡശ്ച തത്സമമ് ।। ൨൫൪.

രാജാവോ, ദേവന്മാരോ, കള്ളന്മാരോ എടുത്തുപോയ വസ്തു തിരിച്ചു കൊടുക്കേണ്ടതില്ല; പക്ഷേ, അതു പിന്നീടു കണ്ടെത്തി തിരിച്ചു കൊടുത്താൽ, ആ വ്യക്തി അതു തിരികെ നൽകണം, അതിനൊപ്പം തുല്യമായ പിഴയും അടയ്ക്കണം.

ആജീവന് സ്വേച്ഛയാ ദണ്ഡ്യോ ദാപ്യസ്തച്ചാപി സോദയം । യാചിതാവാഹിതന്യാസേ നിക്ഷേപേഷ്വപ്യയം വിധിഃ ।।൨൫൪.

തനിക്കിഷ്ടംപോലെ മറ്റൊരാളുടെ വസ്തു ഉപയോഗിച്ചാൽ, അവന് ജീവകാലം പിഴയിടും; അതു പലിശയോടുകൂടി തിരിച്ചു നൽകണം. ചോദിച്ചിട്ടോ, ഏൽപ്പിച്ചിട്ടോ ഉള്ള നിക്ഷേപങ്ങൾക്കും ഇതേ നിയമം ബാധകമാണ്.

അഗ്നിരുവാച തപസ്വിനോ ദാനശീലാഃ കുലീനാഃ സത്യവാദിനഃ । ധര്മ്മപ്രധാനാ ഋജവഃ പുത്രവവിതേ ദവീവിവുതീഃ ।। ൨൫൫.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: വ്രതം പാലിക്കുന്നവർ, ദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ, ഉന്നത വംശത്തിൽ പിറന്നവർ, സത്യം സംസാരിക്കുന്നവർ, ധർമ്മം പ്രധാനമാക്കുന്നവർ, നേരുള്ളവർ, പുത്രന്മാരും മക്കളും ഉള്ളവർ—

പഞ്ചയജ്ഞക്രിയായുക്താഃ സാക്ഷഇണഃ പഞ്ച വാ ത്രയഃ । യഥാജാതി യഥാവര്ണ സര്വ്വേ സര്വ്വേഷു വാ സ്മൃതാഃ ।। ൨൫൫.

അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, സാക്ഷികൾ—അഞ്ചുപേരോ മൂന്നുപേരോ, അവരുടെ ജന്മം, വർണ്ണം അനുസരിച്ച്—ഇവരെല്ലാവരും എല്ലായിടത്തും പ്രാമാണികരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

സ്ത്രീവൃദ്ധബാലകിതവമത്തോന്മത്താഭിശസ്തകാഃ । രങ്ഗാവതാരിപാഷണ്ഡികൂടകൃദ്വികലേന്ദ്രിയാഃ ।। ൨൫൫.

സ്ത്രീകൾ, വയോധികർ, കുട്ടികൾ, ചൂതാട്ടക്കാർ, മദ്യപാനികളും ഭ്രാന്തന്മാരും, കുറ്റം ചുമത്തപ്പെട്ടവർ, നടന്മാർ, മതഭ്രഷ്ടർ, വ്യാജരേഖ നിർമ്മാതാക്കൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമായവർ—

പതിതാപ്താന്നസമ്ബന്ധിസഹായരിപുതസ്കരാഃ । അസാക്ഷിണഃ സര്വ്വസാക്ഷഈ ചൌര്യ്യപാരുഷ്യസാഹസേ ।। ൨൫൫.

പതിതർ, അശുദ്ധരോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവർ, കൂട്ടുകാർ, സഹായി, ശത്രുക്കൾ, കള്ളന്മാർ, സാക്ഷികൾ ഇല്ലാത്തവർ, കള്ളപ്പണിയിലും അപമാനത്തിലും അതിക്രമങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എല്ലാ സാക്ഷികളും—

ഉഭയാനുമതഃ സാക്ഷഈ ഭവത്യേകോപി ധര്മ്മവിത । അബ്രുവന് ഹിനരഃ സാക്ഷഅയമൃണം സദശബന്ധകമ് ।। ൨൫൫.

രണ്ടുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചാൽ, ഒരാൾ മാത്രമായാലും ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ സാക്ഷിയായി മതിയാകും; സാക്ഷിയായി സംസാരിക്കാതിരുന്നാൽ, ആ വ്യക്തിക്ക് എപ്പോഴും മൗനത്തിന്റെ കടം ബാധകമാണ്.

രാജ്ഞാ സര്വം പ്രദാപ്യഃ സ്യാത് ഷട്‌ചത്വാരിംശകേഽഹനി । ന ദദാതി ഹി യഃ സാക്ഷഅയം ജാനന്നപി നരാധമഃ ।। ൨൫൫.

അവൻ നാല്പത്താറാം ദിവസം രാജാവിന് എല്ലാം അടയ്ക്കണം; അറിഞ്ഞിട്ടും സാക്ഷ്യം പറയാത്ത ദുഷ്ടൻ—