വിലക്ഷഅയമപി തദ്വാണം തത്ര ചൈവ സുസംസ്ഥിതം । തതഃ സമുദ്ധരേദ്വാണം തൂണാദ്ദക്ഷിണപാണിനാ ।। ൨൫൦.
മനസ്സ് ചിതറുന്ന സമയത്തും ആ അമ്പ് അവിടെ നന്നായി വയ്ക്കണം. അതിനുശേഷം, വലതുകൈകൊണ്ട് അമ്പ് തൂണിൽ നിന്ന് എടുക്കണം.
തേനൈവ സഹിതം മധ്യേ ശരം സങ്ഗൃഹ്യ ധാരയേത് । വാമഹസ്തേന വൈ കക്ഷാം ധനുസ്തസ്മാത്സമുദ്ധരേത് ।। ൨൫൦.
അമ്പ് മദ്ധ്യഭാഗത്ത് ചേർത്ത് പിടിച്ച്, ഇടതുകൈകൊണ്ട് കക്ഷയും, അതിൽനിന്ന് വില്ലും എടുക്കണം.
അവിഷണ്ണമതിര്ഭൂത്വാ ഗുണേ പുങ്ഖം നിവേശയേത് । സമ്പീഡ്യ സിംഹകര്ണേന പുങ്ഖേനാപി സമേ ദൃഢം ।। ൨൫൦.
മനസ്സ് തളരാതെ, വില്ലിന്റെ ദാരുവിൽ പാറു ഉറപ്പായി വയ്ക്കണം. സിംഹക്കണ്ണി പിടിപ്പും പാറുവും ഒരുപോലെ ഉറപ്പോടെ അമർത്തണം.
വാമകര്ണോപവിഷ്ടഞ്ച ഫലം വാമസ്യ ധാരയേത് । വര്ണാന് മധ്യമയാ തത്ര വാമാങ്ഗുല്യാ ച ധാരയേത് ।। ൨൫൦.
അമ്പിന്റെ അറ്റം ഇടതുകാതിനടുത്ത് വയ്ക്കണം. അവിടം നിറങ്ങൾ മദ്ധ്യവിരലും ഇടതുകൈയുടെ വിരലുംകൊണ്ട് പിടിക്കണം.
മനോ ലക്ഷ്യഗതം കൃത്വാ മുഷ്ടിനാ ച വിധാനവിത് । ദക്ഷിണേ ഗാത്രഭാഗോ തു കൃത്വാ വര്ണം വിമോക്ഷയേത് ।। ൨൫൦.
മനസ്സ് ലക്ഷ്യത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ശരിയായ പിടിപ്പോടെ, ശരീരത്തിന്റെ വലതുഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് അമ്പ് വിട്ടയക്കണം.
ലലാടപുടസംസ്ഥാനം ദണ്ഡം ലക്ഷ്യേ നിവേശയേത് । ആകൃഷ്യ താड़യേത്തത്ര ചന്ദ്രകം ഷോड़ശങ്ഗുലമ് ।। ൨൫൦.
നെടുവീർപ്പിന്റെ നടുവിൽ അമ്പിന്റെ ദണ്ഡം വച്ച്, അമ്പ് വലിച്ച്, പതിനാറ് വിരലിന്റെ ദൂരം ചന്ദ്രാകൃതിയുണ്ടാകുന്ന വിധം വിട്ടയക്കണം.
മുക്ത്വാ വാണം തതഃ പശ്ചാദുല്കാശിക്ഷസ്തദാ തയാ । നിഗൃഹ്ണീയാനുമധ്യമയാ തതോഽങ്ഗുല്യാ പുനഃ പുനഃ ।। ൨൫൦.
അമ്പ് വിട്ടശേഷം, ഉൽക്കാശിക്ഷ എന്ന രീതിയിൽ, മദ്ധ്യവിരലുകൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും പിടിച്ചിരുത്തണം.
അക്ഷിലക്ഷ്യം ക്ഷിപേത്തൂണാച്ചതുരസ്രഞ്ച ദക്ഷിണമ് । ചതുരസ്രഗതം വേധ്യമഭ്യസേച്ചാദിതഃ സ്ഥിതഃ ।। ൨൫൦.
കണ്ണിന്റെ ഉയരത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യത്തിൽ തൂണിൽ നിന്ന് അമ്പ് എറിഞ്ഞ്, വലതുഭാഗത്തുള്ള ചതുരാകൃതിയിലും അമ്പ് വിടണം. ആരംഭസ്ഥലത്ത് നിന്ന് ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ലക്ഷ്യം തുളയ്ക്കാൻ അഭ്യസിക്കണം.
തസ്മാദനന്തരം തീക്ഷ്ണം പരവൃത്തം ഗതഞ്ച യത് । നിമ്നമുന്നതവേധഞ്ച അഭ്യസേത് ക്ഷിപ്രകന്തതഃ ।। ൨൫൦.
അതുകൊണ്ട്, അതിന് ശേഷം, മൂർച്ചയുള്ളതും തിരിഞ്ഞുപോയതും നീങ്ങിയതും താഴ്ന്നതും ഉയർന്നതും ചലിക്കുന്നതുമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ അഭ്യസിക്കണം.
വേധ്യസ്ഥാനേഷ്വഥൈതേഷു സത്ത്വസ്യ പുടകാദ്ധനുഃ । ഹസ്താവാപശതൈശ്ചിത്രൈസ്തര്ജ്ജയേദ്ദുസ്തരൈരപി ।। ൨൫൦.
കുത്തേണ്ട സ്ഥലങ്ങളിൽ, ഈ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ, കൈയുടെ ശക്തിയാൽ വില്ല് ക്വിവറിൽ നിന്ന് എടുത്ത്, വിവിധ രീതികളിൽ പോലും എളുപ്പമല്ലാത്ത ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തണം.
തസ്മിന് വേധ്യഗതേ വിപ്ര ദ്വേ വേധ്യേ ദൃഢസംജ്ഞകേ । ദ്വേ വേധ്യേ ദുഷ്കരേ വേധ്യേ ദ്വേ തഥാ ചിത്രദുഷ്കരേ ।। ൨൫൦.
ആ ലക്ഷ്യത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണാ, രണ്ട് ദൃഢമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, രണ്ട് ദുഷ്കരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, അതുപോലെ തന്നെ രണ്ട് വ്യത്യസ്തവും ദുഷ്കരവുമായ ലക്ഷ്യങ്ങളും ഉണ്ട്.
ന തു നിമ്നഞ്ച തീക്ഷ്ണഞ്ച ദൃഢവേധ്യേ പ്രകീര്ത്തിതേ । നിമ്നം ദുഷ്കരമുദ്ദിഷ്ടം വേധ്യമൂദ്ര്ധ്വഗതഞ്ച യത് ।। ൨൫൦.
പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദൃഢലക്ഷ്യങ്ങളിൽ താഴ്ന്നതോ മൂർച്ചയുള്ളതോ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല; താഴ്ന്നത് ദുഷ്കരമായതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, ഉയർന്നതും ലക്ഷ്യമാണ്.
മസ്തകായനമധ്യേ തു ചിത്രദുഷ്കരസഞ്ജ്ഞകേ । ഏവം വേധ്യഗണങ്കൃത്വാ ദക്ഷിണേനേതരേണ ച ।। ൨൫൦.
തലയും ശരീരവും തമ്മിലുള്ള മദ്ധ്യഭാഗം വ്യത്യസ്തവും ദുഷ്കരവുമായ ലക്ഷ്യമായി അറിയപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൂട്ടമായി ഒരുക്കി, വലതുകൈയും മറ്റുകൈയും ഉപയോഗിക്കണം.
ആരോഹേത് പ്രഥമം വീരോ ജിതലക്ഷസ്തതോ നരഃ । ഏഷ ഏവ വിധിഃ പ്രോക്തസ്തത്ര ദൃഷ്ടഃ പ്രയോക്തൃഭിഃ ।। ൨൫൦.
ആദ്യം ലക്ഷ്യം നേടുന്ന വീരൻ കയറിയിരിക്കണം, പിന്നെ മറ്റുള്ളവൻ; ഇതാണ് ഇവിടെ പ്രയോഗിക്കുന്നവരാൽ കണ്ടു പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിയമം.
അധികം ഭ്രമണം തസ്യ തസ്മാദ് വേധ്യാത് പ്രകീര്ത്തിതമ് । ലക്ഷ്യം സ യോജയേത്തത്ര പത്രിപത്രഗതം ദൃഢമ് ।। ൨൫൦.
ആ ലക്ഷ്യത്തിന് കൂടുതൽ ഭ്രമണം ആവശ്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു; അവിടെ പുള്ളിയുള്ള അമ്പ് ഉറപ്പോടെ ഘടിപ്പിക്കണം.
ഭ്രാന്തം പ്രചലിചഞ്ചൈവ സ്ഥിരം യച്ച ഭവേദതി । സമന്താത്താഡയേദ് ഭിന്ദ്യാച്ഛേദയേദ്വ്യഥയേദപി ।। ൨൫൦.
ഏത് ലക്ഷ്യം ഭ്രമിച്ചാലും, ചലിച്ചാലും, വളരെ സ്ഥിരമായാലും, അതിനെ എല്ലാ ദിശയിൽ നിന്നുമാണ് അടി, പൊട്ടി, മുറിച്ച്, വേദനിപ്പിക്കേണ്ടത്.
കര്മ്മയോഗവിധാനജ്ഞോ ജ്ഞാത്വൈവം വിധിമാചരേത് । മനസാ ചക്ഷുഷാ ദൃഷ്ട്യാ യോഗരിക്ഷുര്യമം ജയേത് ।। ൨൫൦.
കർമ്മയോഗത്തിന്റെ വിധി അറിയുന്നവൻ ഈ വിധി മനസ്സിലാക്കി അങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം; മനസ്സും കണ്ണും ദൃഷ്ടിയും ഉപയോഗിച്ച് യോഗശക്തിയുള്ള വില്ലാളൻ സംയമനം ജയിക്കണം.
അഗ്നിരുവാച ജിതഹസ്തോ ജിതമതിര്ജ്ജിതദൃഗ്ലക്ഷ്യസാധകഃ । നിയതാം സിദ്ധിമാസാദ്യ തതോ വാഹനമാരുഹേത് ।। ൨൫൧.
അഗ്നി പറഞ്ഞു: കൈയും മനസ്സും ദൃഷ്ടിയും ജയിച്ചവനും ലക്ഷ്യം നേടിയവനും ഉറപ്പായ വിജയം കൈവരിച്ചശേഷം, പിന്നെ വാഹനം കയറണം.
ദശഹസ്തോ ഭവേത് പാശോ വൃത്തഃ കരമുഖസ്തഥാ । ഗുണകാര്പാസമുഞ്ജാനാം ഭങ്ഗസ്നായ്വര്ക്കവര്മ്മിണാമ് ।। ൨൫൧.
പാശം പത്ത് കൈ നീളവും വൃത്താകൃതിയിലും കൈയുടെ അറ്റത്തുമാകണം; അത് കപ്പാസ്, മുന്ജ് പുല്ല്, ചണ, പൊന്നോ കവർച്ചയുടെ ശക്തമായ നൂലുകൾ കൊണ്ടുമാണ് ഉണ്ടാക്കേണ്ടത്.
അന്യേഷാം സുദൃഢാനാഞ്ച സുകൃതം പരിവേഷ്ടിതമ് । തയാ ത്രിംശത്സമം പാശം ബുധഃ കുര്യ്യാത് സുവര്ത്തിംതമ് ।। ൨൫൧.
മറ്റുള്ളവർക്കായി, അതി ദൃഢമായവർക്കായി, അത് നന്നായി ചുറ്റിക്കൊടുക്കണം; അതിനാൽ ബുദ്ധിമാൻ പാശം മുപ്പത് മടങ്ങ് നീളത്തിൽ, നന്നായി ചുരുട്ടി ഒരുക്കണം.
കര്ത്തവ്യം ശിക്ഷകൈസ്തസ്യ സ്ഥാനം കക്ഷാസു വൈ തദാ । വാമഹസ്തേന സങ്ഗൃഹ്യ ദക്ഷിണേനോദ്ധരേത്തതഃ ।। ൨൫൧.
അധ്യാപകൻ അതിന്റെ സ്ഥലം കളരിയിൽ ഒരുക്കണം; ഇടതു കൈ കൊണ്ട് പിടിച്ച്, പിന്നെ വലതു കൈ കൊണ്ട് ഉയർത്തണം.
കുണ്ഡലസ്യാകൃതിം കൃത്വാ ഭ്രാമ്യൈകം മസ്തകോപരി । ക്ഷിപേത് തൂണമയേ തൂര്ണം പുരുഷേ ചര്മവേഷ്ടിതേ ।। ൨൫൧.
കുണ്ഡലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ആക്കി, തലക്കു മുകളിൽ ഒരു പ്രാവശ്യം ഭ്രമിപ്പിച്ച്, അതിവേഗം ചർമ്മം ധരിച്ച മനുഷ്യനിലേക്ക് എറിയണം.
വല്ഗിതേ ച പ്ലുതേ ചൈവ തഥാ പ്രവ്രജിതേഷു ച । സമയോഗവിധിം കൃത്വാ പ്രയുഞ്ജീത സുശിക്ഷിതമ് ।। ൨൫൧.
ചാടുമ്പോഴും, പായുമ്പോഴും, അലയുമ്പോഴും, ശരിയായ രീതിയിൽ പരിശീലനം പാലിച്ച്, അതിനെ കൃത്യമായി പ്രയോഗിക്കണം.
വിജിത്വാ തു യഥാന്യായം തതോ ബന്ധം സമാചരേത് । കട്യാമ്ബദ്ധ്വാ തതഃ ഖഡ്ഗം വാമപാര്ശ്വാവലമ്ബിതമ് ।। ൨൫൧.
നിയമപ്രകാരം ജയിച്ചശേഷം, പിന്നെ ബന്ധനം നടത്തണം; അതിനെ അരയിൽ കെട്ടി, പിന്നെ വാൾ ഇടതുവശത്ത് തൂക്കിക്കൊള്ളണം.
ദൃഢം വിഗൃഹ്യ വാമേന നിഷ്കര്ഷേദ്ദക്ഷിണേന തു । ഷഡങ്ഗുലപരീണാഹം സപ്തഹസ്തസമുച്ഛിതം ।। ൨൫൧.
ഇടതു കൈയിൽ ഉറപ്പായി പിടിച്ച്, വലതു കൈ കൊണ്ട് പുറത്തെടുക്കണം; അതിന്റെ ചുറ്റളവ് ആറു വിരൽവീതിയും, ഉയരം ഏഴ് കൈവീതിയുമാകണം.
അയോമയ്യഃ ശലാകാശ്ച വര്മാണി വിവിധാനി ച । അര്ദ്ധഹസ്തേ സമേ ചൈവ തിര്യ്യഗൂദ്ര്ധ്വഗതം തഥാ ।। ൨൫൧.
ഇരുമ്പ് ദണ്ഡുകളും വിവിധ തരത്തിലുള്ള കവർച്ചകളും, പാതി കൈ ദൂരത്തും, തുല്യമായും, അറ്റത്തും, ഉയർന്നതായും ഒരുക്കണം.
യോജയേദ്വിധിനാ യേന തഥാത്വങ്ഗദതഃ ശ്രൃണു । തൂണചര്മാവനദ്ധാങ്ഗം സ്ഥാപയിത്വാ നവം ദൃഢം ।। ൨൫൧.
ശക്തമായ പുതിയ വില്ലും കരുതലോടെ കവർച്ചയും ശരീരത്തിൽ ഉറപ്പിച്ച് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
കരേണാദായ ലഗുഡം ദക്ഷിണാങ്ഗുലകം നവം । ഉദ്യമ്യ ഘാതയേദ്യസ്യ നാശസ്തേന ശിശോര്ദൃഢം ।। ൨൫൧.
വലത് കൈയിൽ പുതിയ ഒരു ദണ്ഡം പിടിച്ച് ഉയർത്തി, അതിനാൽ ശക്തമായി അടിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആ കുട്ടിയുടെ നാശം ഉറപ്പാണ്.
ഉഭാഭ്യാമഥ ഹസ്താബ്യാം കുര്യ്യാത്തസ്യ നിപാതനം । അക്ലേശേന തതഃ കുര്വന് ബധേ സിദ്ധിഃ പ്രകീര്ത്തിതാ ।। ൨൫൧.
പിന്നീട് രണ്ട് കൈകളും ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ താഴേക്ക് കൊണ്ടുവരണം; ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ചെയ്യുമ്പോൾ കൊല്ലുന്നതിൽ വിജയം ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു.
അഗ്നിരുവാച ഭ്രാന്തമുദ് ഭ്രാന്തമാവിദ്ധമാപ്ലുതം വിപ്ലുതം സൃതം । സമ്പാതം സമുദീശഞ്ച ശ്യേനപാതമഥാകുലം ।। ൨൫൨.
അഗ്നി പറഞ്ഞു: ചുറ്റും ചുറ്റും കറങ്ങുന്നത്, കുത്തുന്നത്, ചാടുന്നത്, താഴേക്ക് ചാടുന്നത്, ഓടുന്നത്, മുകളിൽ നിന്ന് ആക്രമിക്കുന്നത്, ശ്യേനപതനം, ആശങ്കയും കലഹവും എന്നിവയൊക്കെയാണ്.