അഗ്നിപുരാണമ്

അനസൂയാ ദയാ ക്ഷാന്തിര്മങ്ഗലാചാരയുക്തതാ । ശൌചം സ്പൃഹാ ത്വകാര്പണ്യമനായാസശ്ച ശൌര്യ്യതാ ।। ൨൪൩.

അസൂയ ഇല്ലായ്മ, കാരുണ്യം, ക്ഷമ, മംഗളമായ പെരുമാറ്റം, ശുദ്ധി, ആഗ്രഹം, വിനയം, എളുപ്പം, ധൈര്യം.

ത്രിത്രികസ്ത്രിപ്രലമ്ബഃ സ്യാദ്‌വൃഷണോ ഭുജയോര്നരഃ । ദിഗ്ദേശജാതിവര്ഗാംശ്ച തേജസാ യശസാ ശ്രിയാ ।। ൨൪൩.

മൂന്ന് തരം, മൂന്ന് തൂങ്ങിയവ, പുരുഷന്റെ വൃക്കയും കൈകളും; ദിക്കുകളും ദേശവും ജാതിയും വർഗ്ഗവും തേജസ്സും പ്രശസ്തിയും ഐശ്വര്യവും.

വ്യാപ്നോതി യസ്ത്രികവ്യാപി ത്രിബലീമാന്നരസ്ത്വസൌ । ഉദരേ ബലയസ്തിസ്ത്രോ നരന്ത്രിവിനതം ശ്രൃണു ।। ൨൪൩.

മൂന്നു വിധത്തിൽ വ്യാപിക്കുന്നവൻ, മൂന്ന് രേഖകൾ; വയറ്റിൽ മൂന്ന് ശക്തികൾ; മൂന്ന് തവണ വളഞ്ഞ പുരുഷനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

ദേവതാനാം ദ്വിജാനാഞ്ച ഗുരൂണാം പ്രണതസ്തു യഃ । ധര്മാര്ഥകാമകാലജ്ഞസ്ത്രികാലജ്ഞോഽഭിധീയതേ ।। ൨൪൩.

ദേവതകളെയും ദ്വിജന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും വിനയത്തോടെ വണങ്ങുന്നവനും, ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, ആനന്ദം എന്നിവയ്ക്ക് യോജിച്ച സമയങ്ങൾ അറിയുന്നവനും, മൂന്നു കാലങ്ങളെ അറിയുന്നവനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ഉരോ ലലാടം വക്ത്രഞ്ച ത്രിവസ്തീര്ണോ വിലേഖവാന് । ദ്വൌ പാണീ ദ്വൌ തഥാ പാദൌ ധ്വജച്ഛത്രാദിഭിര്യുതൌ ।। ൨൪൩.

മൂന്നു രേഖകളാൽ നെഞ്ച്, നെറ്റി, മുഖം എന്നിവ ചാർത്തുന്നവനും, രണ്ടു കൈകളും രണ്ടു കാലുകളും പതാകകളും കുടകളും പോലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവയും ആകുന്നു.

അങ്ഗുല്യോ ഹൃദയം പൃഷ്ഠം കടിഃ ശസ്തം ചതുഃസമം । ഷണ്ണവത്യഹ്ഗുലോത്സേധശ്ചതുഷ്കിഷ്കുപ്രമാണതഃ ।। ൨൪൩.

വിരൽമുട്ടുകൾ, ഹൃദയം, പുറം, കമർ എന്നിവ നാലായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു; ഉയരം തൊണ്ണൂറ് ആറു വിരൽ നീളവും, നാലു വിരൽ അളവുമാണ്.

ദ്രംഷ്ട്രാശ്ചതസ്രശ്ചന്ദ്രാഭാശ്ചതുഃകൃഷ്ണം വദാമി തേ । നേത്രതാരൌ ബ്രുവൌ ശ്മശ്രുഃ കൃഷ്ണാഃ കേശാസ്തഥൈവ ച ।। ൨൪൩.

നാലു ദന്തങ്ങൾ ചന്ദ്രപ്രഭയിലേറെ തിളങ്ങുന്നതും, നാലു കറുത്തവയും; കണ്ണിന്റെ കുഴികൾ, കണ്പാവുകൾ, മീശ, മുടി എന്നിവയും കറുത്തതാണെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.

നാസായാം വദനേ സ്വേദേ കക്ഷയോര്വിഡഗന്ധകഃ । ഹ്രസ്വം ലിങ്ഗം തഥാ ഗ്രീവാ ജങ്ഘേ സ്യാദ്വേദഹ്രസ്വകം ।। ൨൪൩.

മൂക്കും മുഖവും വിയർത്താൽ, കക്ഷിയിൽ ദുർഗന്ധം; ലിംഗവും കഴുത്തും ചെറുതാണ്, വേദപ്രകാരം കാൽമുട്ടുകളും ചെറുതാണ്.

സൂക്ഷ്മാണ്യഹ്ഗുലിപര്വാണി നഖകേശദ്വിജത്വചഃ । ഹനൂ നേത്രേ ലലാടേ ച നാസാ ദീര്ഘാ സ്തനാന്തരം ।। ൨൪൩.

വിരൽമുട്ടുകൾ സൂക്ഷ്മമാണ്, നഖം, മുടി, പല്ല്, ചർമ്മം എന്നിവ ദ്വിജന്മാരുടേതുപോലെയാണ്; താടിയും കണ്ണുകളും നെറ്റിയും മൂക്കും നീളമുള്ളവയും, മുലക്കിടയുമാണ്.

വക്ഷഃ കക്ഷൌ ഖാ നാസോന്നതം വക്ത്രം കൃകാടികാ । സ്രിഗ്ധാസ്ത്വക്കേശദന്താശ്ച ലോമ ദൃഷ്ടിര്നഖാശ്ച വാക് ।। ൨൪൩.

നെഞ്ച്, കക്ഷി, വായ്, മൂക്ക് എന്നിവ ഉയർന്നവയാണ്; മുഖം വട്ടമാകുന്നു; ചർമ്മം, മുടി, പല്ലുകൾ മൃദുവാണ്; മുടി, കാഴ്ച, നഖം, വാക്ക് എന്നിവയും അതുപോലെ.

ജാന്വോരുര്വോശ്ച പൃഷ്ഠസ്ഥ വംശൌ ദ്വൌ കരനാസയോഃ । നേത്രേ നാസപുടൌ കര്ണൌ മേഢ്രം പായുമുഖേഽമലം ।। ൨൪൩.

മുട്ടുകളും തൊണ്ടയും പുറത്ത് ഇരട്ട വൃക്ഷങ്ങൾപോലുള്ള ഘടനയുണ്ട്; കണ്ണ്, മൂക്കുകുഴി, ചെവി, ലിംഗം, കുടലിന്റെ തുറവുകൾ ശുദ്ധമാണ്.

ജിഹ്വോഷ്ഠേ താലുനേത്രേ തു ഹസ്തപാദൌ നഖാസ്തഥാ । ശിശ്നാഗ്രവക്ത്രം ശസ്യന്തേ പദ്മാഭാ ദശ ദേഹിനാം ।। ൨൪൩.

നാവും അധരവും പല്ലിവാതിലും കണ്ണുകളും കൈകളും കാലുകളും നഖങ്ങളും, ലിംഗത്തിന്റെ അഗ്രവും വായും, ഇവ പത്ത് കമലപോലെയുള്ള അവയവങ്ങളായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

പാണിപാദം സുഖം ഗ്രീവാ ശ്രവണേ ഹൃദയം ശിരഃ । ലലാടമുദരം പൃഷ്ഠം വൃഹന്തഃ പൂജിതാ ദശ ।। ൨൪൩.

കൈകളും കാലുകളും സുഖകരമാണ്; കഴുത്ത്, ചെവി, ഹൃദയം, തല, നെറ്റി, വയറ്, പുറം എന്നിവ പത്ത് ആദരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഗങ്ങളാണ്.

പ്രസാരിതഭുജസ്യേഹ മധ്യമാഗ്രദ്വയാന്തരം । ഉച്ഛ്രായേണ സമം യസ്യ ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലഃ ।। ൨൪൩.

കൈകൾ നീട്ടി നിൽക്കുമ്പോൾ, മദ്ധ്യവിരലുകളുടെ അഗ്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം ഉയരത്തിന് തുല്യമാണ്; അങ്ങനെ വട്ടം വടമരത്തിൻറെ രൂപംപോലെയാകും.

പാദൌ ഗുല്ഫൌ സ്ഫിചൌ പര്ശ്വൌ വങ്ക്ഷണൌ വൃഷണൌ കുചൌ । കര്ണൌഷ്ഠേ സക്ഥിനീ ജഹ്ഘേ ഹസ്തൌ ബാഹൂ തഥാക്ഷിണീ ।। ൨൪൩.

കാൽ, കണങ്കാൽ, കുഴമ്പ്, വശങ്ങൾ, വങ്ക്ഷണം, വൃക്ക, മുല, ചെവി, അധരം, തൈ, കാൽമുട്ട്, കൈ, ഭുജം, കണ്ണ് എന്നിവ.

ചതുര്ദ്ദശമദ്വന്ദ്വ ഏതത്സാമാന്യതോ നരഃ । വിദ്യാശ്ചതുര്ദ്ദശ ദ്വ്യക്ഷൈഃ പശ്യേദ്യഃ ഷോഡശാക്ഷകഃ ।। ൨൪൩.

പതിനാലു ഇരട്ടകൾ സാധാരണ മനുഷ്യനിൽ കാണപ്പെടുന്നു; രണ്ടക്ഷരങ്ങളുള്ള പതിനാലു ശാസ്ത്രങ്ങൾ കാണുന്നവൻ, പതിനാറക്ഷരനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

രൂക്ഷം ശിരാതതം ഗാത്രമശുഭം മാംസവജിതം । ദുര്ഗന്ധിവിപരീതം യച്ഛസ്തന്ദൃഷ്ട്യാ പ്രസന്നയാ ।। ൨൪൩.

കഠിനവും ചിതറിപ്പോയതുമായ ശരീരം, അശുഭവും മാംസരഹിതവും ദുർഗന്ധവും എതിരായ ഗന്ധവും ഉള്ളതും, സുതാര്യമായ ദൃഷ്ടിയാൽ കാണുമ്പോൾ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

ധഃയസ്യ മധുരാ വാണീ ഗതിര്മ്മത്തേഭസന്നിഭാ । ഏകകൂപഭവം രോമ ഭയേ രക്ഷാ സകൃത് സകൃത് ।। ൨൪൩.

അവന്റെ വാക്ക് മധുരമാണ്; നടപ്പ് അഭിമാനമുള്ള ആനയെപ്പോലെയാണ്; ഒരു രോമം ഒരു രോമരന്ധ്രത്തിൽ നിന്നാണ് വളരുന്നത്; ഭയത്തിൽ സംരക്ഷണം വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭിക്കും.

സമുദ്ര ഉവാച ശസ്താ സ്ത്രീ ചാരുസര്വാങ്ഗീ മത്തമാതങ്ഗഗാമിനീ । ഗുരൂരുജഘനാ യാ ച മത്തപാരാവതേക്ഷണാ ।। ൨൪൪.

സമുദ്രൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളുള്ളവളും, അഭിമാനമുള്ള ആനയെപ്പോലെ നടക്കുന്നവളും, ഭാരമുള്ള കമർ ഉള്ളവളും, അഭിമാനമുള്ള പാരാവതത്തിന്റെ കണ്ണുകളുള്ളവളുമാണ് ശുഭളക്ഷണയുള്ള സ്ത്രീ.

സുനീലകേശീ തന്വങ്ഗീ വിലോമാറങ്ഗീ മനോഹരാ । സമഭൂമിസ്പൃശൌ പാദൌ സംഹതൌ ച തഥാ സ്തനൌ ।। ൨൪൪.

നല്ല നീലക്കേശവും, സുലഭമായ ശരീരവും, സുന്ദരമായ രോമവും, ആകർഷകമായ രൂപവും, നിലത്ത് തുല്യമായി സ്പർശിക്കുന്ന കാലുകളും, ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന മുലകളും ഉള്ളവളാണ്.

നാഭിഃ പ്രദക്ഷിണാവര്ത്താ ഗുഹ്യമശ്വത്ഥപത്രവത് । ഗുല്ഫൌ നിഗൂഢൌ മധ്യേന നാഭിരങ്ഗുഷ്ഠമാനികാ ।। ൨൪൪.

നാഭി വലത്തേക്ക് ചുറ്റിയതും, ഗുഹ്യദേശം അശ്വത്തപ്പത്രംപോലെയും, കണങ്കാൽ മറഞ്ഞതും, നാഭി വിരലിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽthumbനും മദ്ധ്യവിരലിനും ഇടയിലുമാണ്.

ജഠരന്ന പ്രലമ്ബഞ്ച ചരോമരൂക്ഷാ ന ശോഭനാ । നര്ക്ഷവൃക്ഷനദീനാമ്നീ ന സദാ കലഹപ്രിയാ ।। ൨൪൪.

വയറ്റു മുന്നോട്ട് കിടക്കുന്നവളും, തൂങ്ങി കിടക്കുന്ന മുലകളുള്ളവളും, വരണ്ട കഠിനത്വചയുള്ളവളും ആകർഷകയല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കും മരങ്ങൾക്കും നദികൾക്കും പേരിട്ടവളും, എല്ലായ്പ്പോഴും വഴക്കിന് ഇഷ്ടമുള്ളവളും മനോഹരയല്ല.

ന ലോലുപാ ന ദുര്ഭാഷാ ശുഭാ ദേവാദിപൂജീതാ । ഗണ്ഡൈര്മ്മഘൂകപുഷ്പാഭൈര്ന ശിരാലാ ന ലോമശാ ।। ൨൪൪.

അതി ആഗ്രഹമുള്ളവളോ, കഠിനമായ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവളോ ആകരുത്. ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും ആരാധിക്കുന്നവളാണ് ശുഭയുള്ളവൾ. വീർപ്പുമുട്ടിയ കവിളുകളോ, മഗൂകപൂവുപോലെയുള്ള അധികളോ, വലിയ തലയോ, അതിരായ രോമം ഉള്ളതോ ആകരുത്.

ന സംഹതഭ്രൂകുടിലാ പതിപ്രാണാ പതിപ്രിയാ । അലക്ഷണാപി ലക്ഷണ്യാ യത്രാകാരസ്തതോ ഗുണാഃ।। ൨൪൪.

കണ്ണുരുക്കിയ കൂർത്ത ക眉കളോ ഒന്നിച്ചുള്ളവയോ ആകരുത്. ഭർത്താവിനെ ആത്മാവുപോലെ വിലമതിക്കുന്നവളാണ് ഭർത്താവിന് പ്രിയങ്കരിയാകുന്നത്. ഭാഗ്യചിഹ്നങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിലും, നല്ല രൂപം ഉണ്ടെങ്കിൽ അവിടെ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

അഗ്നിരുവാച ചാമരോ രുക്മദണ്ഡോഽഗ്ര്യഃ ഛത്രം രാജ്ഞഃ പ്രശസ്യതേ । ഹംസപക്ഷൈര്വിരചിതം മയൂരസ്യ ശുകസ്യ ച ।। ൨൪൫.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കൈപ്പിടിയുള്ള ചാമരം ഏറ്റവും ഉത്തമം. രാജാവിന് വേണ്ടി, ഹംസയുടെയും മയിലിന്റെയും പാറയുടെയും ഇലകളാൽ ഉണ്ടാക്കിയ കുടയാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.

പക്ഷൈര്വാഥ ബലാകായാ ന കാര്യ്യം മിശ്രപക്ഷകൈഃ । ചതുരസ്ത്രം ബ്രാഹ്മണസ്യ വൃത്തം രാജ്ഞശ്ച ശുക്ലകം ।। ൨൪൫.

നാരയുടേയും കലർന്ന ഇലകളുടേയും ഉപയോഗം വേണ്ട. ബ്രാഹ്മണന്റെ കുടം നാലു വശമുള്ളതും, രാജാവിന്റെത് വൃത്താകൃതിയിലും വെള്ളയുമാകണം.

ത്രിചതുശ്പഞ്ചഷട്‌സപ്താഷ്ടപര്വശ്ച ദണ്ഡകഃ । ഭദ്രാസനം ക്ഷീരവൃക്ഷൈഃ പഞ്ചാശദങ്ഗുലോച്ഛ്രയൈഃ ।। ൨൪൫.

കൈപ്പിടിക്ക് മൂന്നു, നാല്, അഞ്ച്, ആറു, ഏഴ്, എട്ട് കണികൾ ഉണ്ടാകാം. ഭദ്രാസനം പാൽവൃക്ഷങ്ങളാൽ, അമ്പത് വിരൽ ഉയരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കണം.

വിസ്താരേണ ത്രിഹസ്തം സ്യാത് സുവര്ണാദ്യൈശ്ച ചിത്രിതം । ധനുര്ദ്രവ്യത്രയം ലോഹം ശ്രൃഹ്ഗം ദാരു ദ്വിജോത്തമ ।। ൨൪൫.

അതിന്റെയാകെ വീതി മൂന്നു കൈ നീളം വേണം, പൊന്നും മറ്റ് വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം. വില്ലിന് വേണ്ട മൂന്ന് വസ്തുക്കൾ ഇരുമ്പ്, കൊമ്പ്, മരമാണ്.

ജ്യാദ്രവ്യത്രിതയഞ്ചൈവ വംശഭങ്ഗത്വചസ്തഥാ । ദാരുചാപപ്രമാണന്തു ശ്രേഷ്ഠം ഹസ്തചതുഷ്ടയം ।। ൨൪൫.

വില്ലിന്റെ വണ്ടിക്ക് വേണ്ട വസ്തുക്കൾ വംശം, നാര, ത്വക്ക് എന്നിവയാണ്. ഉത്തമമായ മരവില്ല് നാലു കൈ നീളം വേണം.